Jan Kalwin <\/strong>(1509-1564) dokona\u0142 prze\u0142omu w protestantyzmie. Otrzyma\u0142 wykszta\u0142cenie prawnicze, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142o na ekspozycj\u0119 doktryny oraz organizacj\u0119 cywiln\u0105 i ko\u015bcieln\u0105. Niestrudzony pracownik, stara\u0142 si\u0119 stworzy\u0107 w Genewie warunki \u017cycia wczesnego Ko\u015bcio\u0142a. Regulacji podlega\u0142y wi\u0119c wszystkie aspekty \u017cycia spo\u0142ecznego: nie tylko kazania i \u015bpiewy religijne, ale tak\u017ce karane \u015bmierci\u0105 blu\u017anierstwo, cudzo\u0142\u00f3stwo czy obraza w\u0142asnych rodzic\u00f3w. Ta surowa organizacja, kt\u00f3rej podda\u0142 miasto, mia\u0142a pewne pozytywne konsekwencje, jak np. poprawa ogrzewania, przemys\u0142u w\u0142\u00f3kienniczego i opieki zdrowotnej. W sam dzie\u0144 swojej \u015bmierci zgromadzi\u0142 wok\u00f3\u0142 \u0142\u00f3\u017cka swoich przyjaci\u00f3\u0142, aby wyg\u0142osi\u0107 do nich kazanie. Gdy zmar\u0142 27 maja 1564 roku, przy jego trumnie p\u0142aka\u0142a ca\u0142a Genewa. W ten spos\u00f3b osi\u0105gn\u0105\u0142 prawdziw\u0105 teokracj\u0119 pod bezpo\u015brednim panowaniem s\u0142owa Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n Kalwin ma tak\u0105 sam\u0105 koncepcj\u0119 usprawiedliwienia jak Luter, a nawet pot\u0119guje j\u0105 \"doktryn\u0105 predestynacji\".<\/p>\n<\/p>\n\tPablo Blanco<\/span><\/cite>\n<\/blockquote>\n\n\n Kalwin wyja\u015bni\u0142 swoj\u0105 doktryn\u0119 w traktacie zwanym instytucja chrze\u015bcija\u0144ska<\/em>jedno z najbardziej wp\u0142ywowych dzie\u0142 literatury \u015bwiatowej, wraz z Ma\u0142y katechizm <\/em>Lutra. Kalwin ma tak\u0105 sam\u0105 koncepcj\u0119 usprawiedliwienia jak Luter, a nawet j\u0105 intensyfikuje, wprowadzaj\u0105c \"doktryn\u0119 o predestynacji\". Pisze: \"To, co w naszych duszach jest najbardziej szlachetne i godne pochwa\u0142y, jest nie tylko zranione i uszkodzone, ale ca\u0142kowicie zepsute\". Kalwin uto\u017csamia grzech pierworodny i concupiscencj\u0119, rozumian\u0105 jako opozycja mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a Bogiem, mi\u0119dzy tym, co sko\u0144czone, a tym, co niesko\u0144czone, jak powie p\u00f3\u017aniej Karl Barth. Cz\u0142owiek rodzi si\u0119 grzeszny i po chrzcie takim pozostaje: \"Cz\u0142owiek sam w sobie nie jest niczym innym, jak tylko concupiscencj\u0105\". Dlatego a) cz\u0142owiek nie jest wolny, ale ca\u0142kowicie podlega z\u0142u; b) wszystkie duchowe dzie\u0142a cz\u0142owieka s\u0105 grzechem; c) dzie\u0142a sprawiedliwych te\u017c s\u0105 grzechem, cho\u0107 Chrystus je zna i ukrywa; d) usprawiedliwienie to samo nieuznanie grzechu.<\/p>\n\n\n\n Calvin by\u0142 genialnym wszechstronnym zawodnikiem - napisa\u0142 Lortz. Nauczana przez niego doktryna, nawet je\u015bli jest pod wp\u0142ywem Lutra, jest oryginalnym produktem. Mia\u0142 te\u017c systematyczn\u0105 g\u0142ow\u0119, typow\u0105 dla kogo\u015b, kto kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w naukach prawnych, ale mia\u0142 te\u017c czu\u0142e i delikatne serce. Ponadto - pisze G\u00f3mez Heras - \"Kalwin potrafi\u0142 nada\u0107 swojemu protestantyzmowi bardziej uniwersalny charakter ni\u017c Luter\", z czego wynika\u0142 misyjny dynamizm kalwinist\u00f3w, ich zami\u0142owanie do ryzyka i przygody, a nawet ekumeniczne usposobienie. Tacy teologowie jak Zwingli, Bucer, Bullinger, Laski i Knox wnie\u015bli wk\u0142ad w proprium<\/em> do wiary reformowanej, kt\u00f3ra w ka\u017cdej wsp\u00f3lnocie ko\u015bcielnej przybiera inn\u0105 fizjonomi\u0119. Niemniej jednak wyst\u0119puj\u0105 pewne elementy wsp\u00f3lne, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych, w drodze syntezy z powy\u017cszego, mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n a) <\/strong>Na zreformowanym obszarze zasada sola Scriptura<\/strong><\/em>i sk\u0142ania si\u0119 ku dos\u0142ownej interpretacji Biblii. Obok niego wyznania wiary s\u0105 \u015bwiadectwami zwi\u0105zanymi z czasem, w kt\u00f3rych wsp\u00f3lnota uznaje swoje przekonania. Tradycja reformowana wyda\u0142a liczne wyznania wiary, m.in. Deklaracj\u0119 Teologiczn\u0105 z Barmen (1934),. Podstawy w perspektywie Credo<\/em> Holenderskiego Ko\u015bcio\u0142a Reformowanego (1949) oraz wyznanie wiary Zjednoczonego Ko\u015bcio\u0142a Prezbiteria\u0144skiego w Stanach Zjednoczonych (1967). <\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 nie ciesz\u0105 si\u0119 one takim autorytetem, jaki maj\u0105 konfesyjne pisma luteranizmu (zw\u0142aszcza. Wyznanie Augsburskie <\/em>i katechizmy Lutra). Nie ma zatem pisma konfesyjnego, kt\u00f3re by\u0142oby wi\u0105\u017c\u0105ce dla wszystkich wsp\u00f3lnot reformowanych. Kongregacjonalistyczna zasada autonomii ka\u017cdej wsp\u00f3lnoty przewiduje nawet prawo do ustalania podstaw w\u0142asnej wiary.<\/p>\n\n\n Kalwinizm bardziej ni\u017c luteranizm zajmuje si\u0119 koncepcj\u0105 osobistego u\u015bwi\u0119cenia, kt\u00f3re prowadzi do wype\u0142nienia prawa i zadania u\u015bwi\u0119cenia \u015bwiata.<\/p>\n<\/p>\n\tPablo Blanco<\/span><\/cite>\n<\/blockquote>\n\n\n b) <\/strong>Koncepcja wybrania osoby w Chrystusie jest atomowa: zbawienie cz\u0142owieka nie zale\u017cy od dobrej woli czy w\u0142asnych dyspozycji, ale od samej wiary: kto wierzy, jest predestynowany. U Kalwina natomiast - w przeciwie\u0144stwie do Lutra - mo\u017cna znale\u017a\u0107 pewne podporz\u0105dkowanie bosko\u015bci Chrystusa, z pewn\u0105 tendencj\u0105 nestoria\u0144sk\u0105. Klasyczna reformowana nauka o \"podw\u00f3jnej predestynacji\" (do zbawienia lub pot\u0119pienia) ma dzi\u015b niewielkie znaczenie. Ale w r\u00f3wnym stopniu tematy wiary i \u015bwi\u0119to\u015bci, pokuty i nawr\u00f3cenia s\u0105 nadal centralne dla teologii reformowanej. Kalwinizm bardziej ni\u017c luteranizm zajmuje si\u0119 koncepcj\u0105 osobistego u\u015bwi\u0119cenia, kt\u00f3re prowadzi do wype\u0142nienia prawa i zadania u\u015bwi\u0119cenia \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n c) <\/strong>Fundamentalne znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c rzeczywisto\u015b\u0107 Boga \u017cywego objawiona w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym. Suwerenne i bezinteresowne objawienie Boga w Jezusie Chrystusie wyja\u015bni\u0142 w spos\u00f3b przekonuj\u0105cy najwa\u017cniejszy reformowany teolog czas\u00f3w nowo\u017cytnych Karl Barth. Dobrze pokazuje, co nale\u017cy rozumie\u0107 przez. soli Deo gloria, <\/em>Szwajcarskiego reformatora interesowa\u0142a bowiem wy\u0142\u0105cznie chwa\u0142a Bo\u017ca, a nie tak bardzo jak Lutra w\u0142asne zbawienie. Mo\u017cna to rozpozna\u0107 w nauce o suwerenno\u015bci Boga: B\u00f3g realizuje swoj\u0105 wol\u0119 w \u015bwiecie tylko w jeden spos\u00f3b, przez suwerenno\u015b\u0107 za\u0142o\u017con\u0105 w Jezusie Chrystusie i wykonywan\u0105 przez Niego.<\/p>\n\n\n\n d)<\/strong> Na stronie \"teologia przymierza<\/strong> Chrze\u015bcija\u0144stwo reformowane rozwija my\u015bl o suwerenno\u015bci Boga w perspektywie historii zbawienia i uznaje Stary i Nowy Testament za jedno\u015b\u0107: \"przymierze uczynk\u00f3w\" i \"przymierze \u0142aski\" s\u0105 wobec siebie uporz\u0105dkowane. Warto\u015b\u0107 Starego Testamentu w chrze\u015bcija\u0144stwie reformowanym znajduje tu sw\u00f3j fundament. Zaanga\u017cowanie chrze\u015bcijanina w przymierze zawarte z Bogiem le\u017cy u podstaw etyki chrze\u015bcija\u0144skiej (\"etyka przymierza\") jako konsekwencja suwerenno\u015bci Boga w \u015bwiecie. To w\u0142a\u015bnie z tej pozytywnej perspektywy chrze\u015bcija\u0144stwo reformowane znajduje si\u0142\u0119 do dzia\u0142ania w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n e)<\/strong> Na stronie sakramenty<\/strong><\/em> -Chrzest i Wieczerza s\u0105 zwi\u0105zane ze S\u0142owem; s\u0105 znakami i piecz\u0119ciami zwiastowania \u0142aski. Chrzest nie jest konieczny do zbawienia, ale jest powa\u017cnym przykazaniem Chrystusa, dlatego wed\u0142ug propozycji anabaptyst\u00f3w bywa odk\u0142adany na okres doros\u0142o\u015bci. Doktryna Wieczerzy - obchodzonej cztery razy w roku - le\u017cy pomi\u0119dzy doktryn\u0105 Lutra i Zwingliego. Formy klasycznej doktryny (duchowa obecno\u015b\u0107 Kalwina i kon-substancjacja Lutra) s\u0105 rozumiane jako pr\u00f3by zrozumienia tej samej wiary eucharystycznej, tak aby nie by\u0142a ona ju\u017c postrzegana jako \u017ar\u00f3d\u0142o podzia\u0142u. Dlatego praktykuj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 interkomuni\u0119 lub tak zwan\u0105 \"go\u015bcinno\u015b\u0107 eucharystyczn\u0105\". Je\u015bli w lutera\u0144skim rozumieniu Eucharystii jest <\/em>cia\u0142o Chrystusa; u Kalwina jest<\/em>a w Zwingli tylko oznacza<\/em>.<\/p>\n\n\n\n f)<\/strong> W przeciwie\u0144stwie do pewnego pesymizmu antropologicznego charakterystycznego dla luteranizmu, znajdujemy kalwi\u0144ski optymizm, kt\u00f3ry rozumie \u015bwiat jako zadanie. W kalwinizmie mo\u017cna znale\u017a\u0107 etyka dzia\u0142ania i sukcesu<\/strong>Etyka kalwi\u0144ska, kt\u00f3ra przyniesie mu wielki sukces w dzia\u0142alno\u015bci misyjnej. Nie na darmo socjolog Max Weber sformu\u0142owa\u0142 teori\u0119 etyki kalwi\u0144skiej jako fundamentu ducha kapitalistycznego, cho\u0107 teoria ta zosta\u0142a g\u0142\u0119boko zakwestionowana. <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli dla Lutra religia jest czym\u015b zasadniczo wewn\u0119trznym, to u Kalwina ma ona wyra\u017anie spo\u0142eczny wymiar. W odr\u00f3\u017cnieniu od pewnego lutera\u0144skiego cichego spokoju, znajdujemy kalwi\u0144ski aktywizm, kt\u00f3ry sprzyja strukturze demokratycznej: \"kalwinista - zapewnia Algermissen - kt\u00f3ry dzia\u0142a z powodzeniem na chwa\u0142\u0119 Boga, czuje si\u0119 wybrany, predestynowany\". Zasada ta t\u0142umaczy\u0142aby rozw\u00f3j gospodarczy w krajach anglosaskich, gdzie kalwinizm szybko zatriumfowa\u0142. Tu r\u00f3wnie\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnice z pogl\u0105dem katolickim, kt\u00f3ry stara si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 sukces osobisty z zasad\u0105 solidarno\u015bci.<\/p>\n\n\n Je\u015bli dla Lutra religia jest czym\u015b zasadniczo wewn\u0119trznym, to dla Kalwina ma ona wyra\u017anie spo\u0142eczny wymiar.<\/p>\n<\/p>\n\tPablo Blanco<\/span><\/cite>\n<\/blockquote>\n\n\n Idea\u0142 kalwi\u0144ski charakteryzuje si\u0119 z jednej strony prostot\u0105 i trze\u017awo\u015bci\u0105 obyczaj\u00f3w i post\u0119powania, a z drugiej strony \u017cywym zainteresowaniem kwestiami spo\u0142ecznymi i politycznymi, nauk\u0105 i sztuk\u0105. Jest to tzw. \"moralno\u015b\u0107 puryta\u0144ska\", kt\u00f3ra tak bardzo naznaczy\u0142a - na dobre i na z\u0142e - rozw\u00f3j niekt\u00f3rych kraj\u00f3w. Etyka jest postrzegana jako pos\u0142usze\u0144stwo i realizacja porz\u0105dku ko\u015bcielnego obok porz\u0105dku spo\u0142ecznego i politycznego. Jak widzieli\u015bmy, Kalwin opowiada\u0142 si\u0119 za wsp\u00f3\u0142prac\u0105 ko\u015bcio\u0142a i pa\u0144stwa: s\u0105 to dwie odr\u0119bne w\u0142adze, ale podporz\u0105dkowane suwerenno\u015bci Boga, kt\u00f3re musz\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 dla dobra jedynej ludzkiej spo\u0142eczno\u015bci. Lutera\u0144ski dualizm, kt\u00f3ry rozr\u00f3\u017cnia w\u0142adz\u0119 \u015bwieck\u0105 i duchow\u0105, jest obcy my\u015bli reformowanej. W\u0142adza czasowa jest niemal uto\u017csamiana z w\u0142adz\u0105 religijn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug Kalwina Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest niewidzialn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 predestynowanych, ale staje si\u0119 widzialny w swojej misji prowadzenia wszystkich. Panowanie Chrystusa ma si\u0119 objawia\u0107 i realizowa\u0107 poprzez pos\u0142ugi Ko\u015bcio\u0142a, dlatego struktura Ko\u015bcio\u0142a ma decyduj\u0105ce znaczenie. Wiara i dyscyplina maj\u0105 pierwsze\u0144stwo we wsp\u00f3lnocie, a pa\u0144stwo musi wspiera\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Stanowi to zazwyczaj Ko\u015bcio\u0142y krajowe<\/strong>. Podczas gdy w luteranizmie w\u0142adza doczesna mia\u0142a pierwsze\u0144stwo przed duchow\u0105, w kalwinizmie jest odwrotnie, do tego stopnia, \u017ce innowiercom w sprawach religii oferuje si\u0119 privigelium emigrandi<\/em>.<\/p>\n\n\n Dla Kalwina wiara i dyscyplina maj\u0105 pierwsze\u0144stwo w spo\u0142eczno\u015bci, a pa\u0144stwo musi pomaga\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi.<\/p>\n<\/p>\n\tPablo Blanco<\/span><\/cite>\n<\/blockquote>\n\n\n Je\u015bli chodzi o eklezjologi\u0119, Kalwin bardziej ni\u017c Luter interesowa\u0142 si\u0119 Ko\u015bcio\u0142em widzialnym, jego doktryn\u0105, prawodawstwem i porz\u0105dkiem. W swoich p\u00f3\u017aniejszych ekspozycjach podkre\u015bla\u0142 znaczenie Ko\u015bcio\u0142a niewidzialnego, ale czyni\u0142 to w celu odr\u00f3\u017cnienia si\u0119 od Rzymu: dla niego r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zuje idea, \u017ce istnieje Ko\u015bci\u00f3\u0142 niewidzialny, kt\u00f3ry gromadzi wybranych wszystkich czas\u00f3w. Ale do Ko\u015bcio\u0142a niewidzialnego mog\u0105 nale\u017ce\u0107 tylko cz\u0142onkowie Ko\u015bcio\u0142a widzialnego, chocia\u017c nie wszyscy jego widzialni cz\u0142onkowie nale\u017c\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a niewidzialnego. Chrystus buduje sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 S\u0142owem i sakramentem, a podstawow\u0105 rol\u0119 odgrywa formacja wiernych do \u015bwi\u0119to\u015bci, dlatego w jego eklezjologii bardzo wa\u017cny jest porz\u0105dek ko\u015bcielny.<\/p>\n\n\n\n Eklezjologia jest przedmiotem prawie po\u0142owy jego Institutio<\/em> 1559, a w odniesieniu do pos\u0142ugi podtrzymuje to, co rozumie jako \u015bwiadectwo Nowego Testamentu; czyli czterostopniow\u0105 pos\u0142ug\u0119: pastor\u00f3w - doktor\u00f3w, starszych i diakon\u00f3w. Pos\u0142uga episkopalna nie jest jednak konieczna dla Ko\u015bcio\u0142a, st\u0105d p\u00f3\u017aniejsze rozwini\u0119cia \"prezbiteria\u0144skie\" w odr\u00f3\u017cnieniu od \"episkopalnych\" czy anglika\u0144skich. <\/p>\n\n\n\n Ta nauka Kalwina zosta\u0142a w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b zrealizowana w reformowanych porz\u0105dkach ko\u015bcielnych, a liczba ministr\u00f3w zosta\u0142a zmodyfikowana do trzech: pastor lub s\u0142uga S\u0142owa, prezbiter (starszy lub s\u0142uga sto\u0142u) oraz diakon lub s\u0142uga ubogich. Te trzy pos\u0142ugi kieruj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 w prezbiterium lub radzie ko\u015bcielnej; ale jedyn\u0105 g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a pozostaje Chrystus.<\/p>\n\n\n\n Jednak\u017ce chrystologiczno-pneumatologiczna eklezjologia reformowana twierdzi, \u017ce porzuca struktur\u0119 hierarchiczn\u0105, poniewa\u017c r\u00f3\u017cne pos\u0142ugi s\u0105 rozumiane jako wzajemnie integruj\u0105ce si\u0119 elementy panowania Chrystusa. \u017badna pos\u0142uga nie jest podporz\u0105dkowana innym, a \u017cadna wsp\u00f3lnota nie ma pierwsze\u0144stwa przed innymi. Pozwala to na \"eklezjologi\u0119 otwart\u0105\" i struktur\u0119 raczej kongregacjonalistyczn\u0105 lub prezbiteria\u0144sko-synodaln\u0105 o wyra\u017anie partycypacyjnym charakterze. Nie jest to jednak system demokratycznej reprezentacji wiernych, ale wyraz duchowej komunii wsp\u00f3lnoty za\u0142o\u017conej przez Chrystusa w Duchu \u015awi\u0119tym.<\/p>\n\n\n \u017badna z pos\u0142ug nie jest podporz\u0105dkowana innym i \u017cadna ze wsp\u00f3lnot nie ma pierwsze\u0144stwa przed innymi. Pozwala to na \"otwart\u0105 eklezjologi\u0119\" i raczej kongregacjonalistyczn\u0105 struktur\u0119. <\/p>\n<\/p>\n\tPablo Blanco<\/span><\/cite>\n<\/blockquote>\n\n\n Synody, pierwotnie spotkania ministr\u00f3w w celu om\u00f3wienia wsp\u00f3lnych spraw, nadaj\u0105 du\u017c\u0105 wag\u0119 \"\u015bwieckim\" (nie-teologom) i prezbiterom lokalnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. starsi<\/em>. Nie s\u0105 oni zwyk\u0142ymi doradcami, ale maj\u0105 takie same prawa i obowi\u0105zki w rz\u0105dzie centralnym lub gminnym. Dzi\u0119ki tej organizacji wsp\u00f3lnoty reformowane zachowa\u0142y swoj\u0105 pierwotn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107, zw\u0142aszcza tam, gdzie - jak w Holandii - nie istnia\u0142 regionalny rz\u0105d ko\u015bcielny. W ten spos\u00f3b, podobnie jak w Szkocji, Francji, Anglii i Dolnej Nadrenii, powsta\u0142y ruchy sprzeciwu wobec regulacji pa\u0144stwowej lub wobec wi\u0119kszo\u015bci konfesyjnej. Podobnie jest z wi\u0105\u017c\u0105cym magisterium, jak we wsp\u00f3lnotach lutera\u0144skich: szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 synody, a otwarty charakter eklezjologii reformowanej doprowadzi\u0142 do powstania pierwszych zwi\u0105zk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa reformowanego.<\/p>\n\n\n\n Reformowana teologia ekumeniczna jest przede wszystkim typu federalistycznego, d\u0105\u017c\u0105cego do zjednoczenia r\u00f3\u017cnych odr\u0119bnych wsp\u00f3lnot poprzez ich zespolenie. W ten spos\u00f3b \"zjednoczone ko\u015bcio\u0142y (unierte Kirchen)<\/em> w Niemczech by\u0142y sponsorowane przez pa\u0144stwo zwi\u0105zki reformowanych i luteran\u00f3w w XIX wieku na terenach o mieszanej konfesji. Od \"Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Unijnych\" odr\u00f3\u017cnia je odg\u00f3rne pochodzenie. (Unionskirchen)<\/em> kt\u00f3re powsta\u0142y jako konsekwencja ruchu ekumenicznego zrodzonego oddolnie w XX wieku. Sojusze te, zrodzone w obliczu powszechnego sprzeciwu i odr\u0119bne od wsp\u00f3lnot lutera\u0144skich, s\u0105 zwi\u0105zkami administracyjnymi, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y eucharystyczn\u0105 interkomuni\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi wyznaniami protestanckimi. <\/p>\n\n\n\n W ten spos\u00f3b Ko\u015bcio\u0142y Reformowane w Europie uczyni\u0142y istotny krok w Konkordacie Leuenberskim z 1973 roku, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi istnieje doktrynalna i eucharystyczna komunia. Tak wi\u0119c kalwinista mo\u017ce przyj\u0105\u0107 komuni\u0119 w lutera\u0144skiej wsp\u00f3lnocie i odwrotnie. Lutera\u0144ski teolog Oscar Cullmann (1902-1999) zaproponowa\u0142 natomiast formu\u0142\u0119 \"pojednanej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\", kt\u00f3ra jest powszechnie akceptowana w kr\u0119gach ekumenicznych. Ta propozycja promuje jedno\u015b\u0107 bez naruszania w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hace algo m\u00e1s de un a\u00f1o, la catedral de Ginebra, acogi\u00f3 la primera celebraci\u00f3n eucar\u00edstica despu\u00e9s de cinco siglos ninguna ceremonia cat\u00f3lica. Una celebraci\u00f3n que volvi\u00f3 a poner sobre la mesa las ideas sobre la teolog\u00eda reformada. En este art\u00edculo nos referimos a aquellas comunidades que formaron parte de una \u00absegunda reforma\u00bb protestante, auspiciada en […]<\/p>\n","protected":false},"author":85,"featured_media":12038,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537],"tags":[6],"class_list":["post-12040","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","tag-europa"],"yoast_head":"\n\n\t
2. Teologia kalwi\u0144ska<\/h4>\n\n\n\n
\n\t
\n\t
![\"\"](\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/iconocla.jpeg\")
3. Ko\u015bci\u00f3\u0142 i ekumenizm<\/h4>\n\n\n\n
\n\t
\n\t