{"id":12325,"date":"2021-05-10T11:05:58","date_gmt":"2021-05-10T10:05:58","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=12325"},"modified":"2021-05-10T11:06:01","modified_gmt":"2021-05-10T10:06:01","slug":"la-devocion-a-maria-santisima-in-puerto-rico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/","title":{"rendered":"Nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Puerto Rico"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Portoryko urodzi\u0142o si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skie ponad pi\u0119\u0107set lat temu i to chrze\u015bcija\u0144skie narodzenie sprawi\u0142o, \u017ce od pocz\u0105tku by\u0142o r\u00f3wnie maryjne. Katolicyzm portoryka\u0144ski jest w zasadzie od pocz\u0105tku maryjny. Nabo\u017ce\u0144stwo do Maryi jest zakorzenione w historii naszej ewangelizacji oraz w przejawach naszej pobo\u017cno\u015bci i kultury. Na naszym terenie mamy oko\u0142o 27 sanktuari\u00f3w, cho\u0107 nie wszystkie kanonicznie wzniesione, z czego 15 ma tytu\u0142 maryjny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomimo naszych skromnych rozmiar\u00f3w, g\u00f3rzysta geografia sprawi\u0142a, \u017ce okr\u0119gi, na kt\u00f3re podzielono Puerto Rico w XVI wieku, a nast\u0119pnie wioski wznoszone na przestrzeni dziej\u00f3w i terytoria zamorskie, by\u0142y od pocz\u0105tku socjologicznie odizolowane i niekomunikatywne, a\u017c do czasu rozwoju lepszego transportu i \u015brodk\u00f3w komunikacji w XX wieku.  Do tego stopnia, \u017ce pod koniec XIX wieku \u00f3wczesny biskup, D. Juan Antonio Puig y Monserrat napisa\u0142 do Stolicy Apostolskiej, \u017ce jednym z najpowa\u017cniejszych problem\u00f3w duszpasterskich jego diecezji jest fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w mieszka na wsi i bardzo trudno jest do nich dotrze\u0107 z opiek\u0105 duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Pierwsza inwokacja<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsi kolonizatorzy okazywali swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do Maryi nadaj\u0105c tytu\u0142y maryjne parafiom, wioskom, rzekom, swoim c\u00f3rkom itp. W kronikach swoich wizyt w Puerto Rico, Fray I\u00f1igo Abbad (1774), Miyares Gonz\u00e1lez (1775), Andr\u00e9 Pierre Ledr\u00fa (1788) i Don Pedro Tom\u00e1s de C\u00f3rdova (1831) \u015bwiadcz\u0105 o nabo\u017ce\u0144stwie do Naj\u015bwi\u0119tszej Dziewicy, kt\u00f3re istnia\u0142o w\u015br\u00f3d Portoryka\u0144czyk\u00f3w: <em>\"Obrz\u0119dy religijne s\u0105 bardzo liczne na tej wyspie, a szczeg\u00f3lnie te po\u015bwi\u0119cone kultowi Maryi\".&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsz\u0105 inwokacj\u0105 maryjn\u0105, jaka dotar\u0142a do naszych brzeg\u00f3w, by\u0142a Dziewica z Betlejem, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 w r\u0119kach pierwszego biskupa przyby\u0142ego do Ameryki, D. Alonso Manso (kt\u00f3ry przyby\u0142 do San Juan 25 grudnia 1512 r.). Temu kultowi maryjnemu przypisuje si\u0119 interwencj\u0119 w odwrocie Holendr\u00f3w w 1625 r., w zwyci\u0119stwie nad Anglikami w 1797 r. i przy innych okazjach. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W XVI wieku w Hormigueros, wiosce na po\u0142udniowym zachodzie wyspy, Giraldo Gonz\u00e1lez zosta\u0142 cudownie ocalony od ataku dzikiego byka, b\u0142agaj\u0105c o pomoc Nuestra Se\u00f1ora de la Monserrate.  W podzi\u0119ce i oddaniu jej, pod tym patronatem wybudowa\u0142 pustelni\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 Maryi. Po latach, wed\u0142ug kroniki Diego Torres Vargas, c\u00f3rka Giraldo zgubi\u0142a si\u0119 w lesie i pi\u0119tna\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142a si\u0119 w dobrym zdrowiu, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce w tych dniach opiekowa\u0142a si\u0119 ni\u0105 \"pani\", co r\u00f3wnie\u017c przypisywano wstawiennictwu Matki Bo\u017cej z La Monserrate. Od ko\u0144ca XVI wieku zar\u00f3wno kronikarze, jak i historycy podkre\u015blaj\u0105 kult maryjny w tym sanktuarium, gdzie <em>\"Wierni z ca\u0142ej wyspy przychodz\u0105, aby zawiesi\u0107 \u015bluby, kt\u00f3re z\u0142o\u017cyli, aby ratowa\u0107 si\u0119 w burzach i pracach; \u015bciany s\u0105 pe\u0142ne tych \u015blub\u00f3w, z kilkoma obrazami przedstawiaj\u0105cymi wielkie niebezpiecze\u0144stwa, od kt\u00f3rych Bo\u017ce mi\u0142osierdzie uwolni\u0142o ich przez wstawiennictwo tej Pani.  A ci wyspiarze, kieruj\u0105c si\u0119 najlepszymi zasadami, pobo\u017cnie na\u015bladuj\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107 swoich rodzic\u00f3w, odwiedzaj\u0105c to sanktuarium, aby z\u0142o\u017cy\u0107 Maryi szczer\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za boskie dobrodziejstwa, kt\u00f3re uzyskali za wstawiennictwem tego obrazu\". <\/em>Tak w 1782 roku wyrazi\u0142 si\u0119 Fray I\u00f1igo Abbad.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od XVIII w. biskup Fernando de Valdivia y Mendoza nakaza\u0142 og\u0142oszenie tego sanktuarium sanktuarium, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142o Portoryka\u0144czykom jako miejsce spotka\u0144 z Jezusem i Maryj\u0105. Przed ubieg\u0142oroczn\u0105 pandemi\u0105 to \u015bwi\u0119te miejsce by\u0142o odwiedzane przez tysi\u0105ce pielgrzym\u00f3w, kt\u00f3rzy wyra\u017cali swoj\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107 poprzez odmawianie \u015bwi\u0119tego r\u00f3\u017ca\u0144ca, noszenie habit\u00f3w, przedstawianie wot\u00f3w, ofiarowywanie kwiat\u00f3w, a nawet wspinanie si\u0119 po stopniach sanktuarium na kolanach, czasem w strojach z worka, jako pokutnicy i ofiarowanie ja\u0142mu\u017cny ubogim.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bogactwo dedykacji<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innym kultem maryjnym obecnym w naszej ojczy\u017anie jest Dziewica z Valvanery. W obliczu epidemii cholery w 1683 roku, kt\u00f3ra nawiedzi\u0142a miasto Coamo, Don Mateo Garc\u00eda zebra\u0142 nielicznych, kt\u00f3rzy pozostali nietkni\u0119ci i powiedzia\u0142 im: <em>\"Mieszka\u0144cy Coamo... Naj\u015bwi\u0119tsza Panna jest Matk\u0105 mi\u0142osierdzia. Je\u015bli udamy si\u0119 do niej z \u017cyw\u0105 wiar\u0105 i prawdziw\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105, z pewno\u015bci\u0105 zaradzi naszym bol\u0105czkom...\". <\/em>Lud z g\u0142\u0119bok\u0105 wiar\u0105 wo\u0142a\u0142 do Matki Boskiej o pomoc bosk\u0105, obiecuj\u0105c, \u017ce wybuduje ko\u015bci\u00f3\u0142 ku jej czci i co roku 8 wrze\u015bnia b\u0119dzie odprawia\u0142 msz\u0119 ku czci Dziewicy z Valvanery. Nast\u0105pi\u0142 cud wiary, cholera usta\u0142a i zaraza znikn\u0119\u0142a. Dobra anegdota do tego, czego do\u015bwiadczyli\u015bmy w ci\u0105gu ostatniego roku z pandemi\u0105 COVID.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inwokacja Virgen del Carmen jest jedn\u0105 z najbardziej celebrowanych w naszym archipelagu. W naszym mie\u015bcie od XVII wieku istnia\u0142o Bractwo Virgen del Carmen w katedrze i klasztorze mniszek karmelitanek (pierwsze z pierwotnych obserwancji zakonu w Ameryce). Kiedy Ojcowie Karmelici przybyli do Puerto Rico w 1920 roku, nabo\u017ce\u0144stwo do Virgen del Carmen by\u0142o ju\u017c rozpowszechnione i ulubione przez Portoryka\u0144czyk\u00f3w. Jest kochana i czczona jako patronka dziewi\u0119ciu miast, a jej \u015bwi\u0119to obchodzone jest nie tylko tam, gdzie jest patronk\u0105, ale wzd\u0142u\u017c i wszerz naszych wybrze\u017cy, a nawet w miastach w centrum wyspy, cho\u0107 zwykle kojarzona jest z marynarzami, rybakami i obszarami nadmorskimi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wywo\u0142anie <em>Maryja, Matka Bo\u017cej Opatrzno\u015bci<\/em>Filipa Benicio, SM, kt\u00f3ry widz\u0105c potrzeb\u0119 braci w jednym ze swoich klasztor\u00f3w we W\u0142oszech, b\u0142aga\u0142 o pomoc Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 i natychmiast znalaz\u0142 kosz z jedzeniem u drzwi klasztoru. Nie wiedz\u0105c sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a, odm\u00f3wi\u0142 modlitw\u0119 wdzi\u0119czno\u015bci do Dziewicy Opatrzno\u015bci za odpowied\u017a na jego modlitw\u0119. Nabo\u017ce\u0144stwo rozwija\u0142o si\u0119 i rozprzestrzenia\u0142o w ca\u0142ej Europie, a\u017c dotar\u0142o do Hiszpanii, gdzie w po\u0142owie XIX wieku jeden z jego wyznawc\u00f3w zosta\u0142 mianowany biskupem Puerto Rico. I tak 12 pa\u017adziernika 1851 roku biskup Puerto Rico, Gil Esteve y Tom\u00e1s, wybra\u0142 tytu\u0142 Nuestra Se\u00f1ora de la Providencia jako patronk\u0119 Dziewicy dla swojej diecezji i zleci\u0142 wykonanie jej wizerunku jako wotum w Barcelonie. Pro\u015bba ta wynika z faktu, \u017ce biskup zasta\u0142 diecezj\u0119 w wielkich trudno\u015bciach duszpasterskich i ekonomicznych, dlatego jego wiara w Opatrzno\u015b\u0107 i we wstawiennictwo Dziewicy by\u0142a fundamentalna w stawianiu czo\u0142a tej sytuacji. Jego wiara i wytrwa\u0142o\u015b\u0107 ujawni\u0142y si\u0119, gdy w ci\u0105gu kilku lat uda\u0142o mu si\u0119 zako\u0144czy\u0107 budow\u0119 katedry, a tak\u017ce stawi\u0107 czo\u0142a niekt\u00f3rym sytuacjom duszpasterskim.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wizerunek patrona<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obraz zosta\u0142 intronizowany w katedrze w San Juan 2 stycznia 1853 roku. W 1913 roku biskup D. William Jones, O.S.A., wybi\u0142 medal z napisem <em>\"Matka Boska Opatrzno\u015bciowa, Patronka Portoryko\". <\/em>W 1969 r. arcybiskup Luis Aponte Mart\u00ednez, nowy arcybiskup San Juan (pierwszy portoryka\u0144ski arcybiskup), poprosi\u0142 papie\u017ca, aby Matka Bo\u017ca, Matka Opatrzno\u015bci Bo\u017cej, zosta\u0142a kanonicznie og\u0142oszona g\u0142\u00f3wn\u0105 patronk\u0105 Portoryko. 19 listopada tego samego roku papie\u017c Pawe\u0142 VI przychyli\u0142 si\u0119 do tej pro\u015bby. 5 grudnia 1976 roku nast\u0105pi\u0142a kanoniczna koronacja obrazu Patronki, kt\u00f3ra przyby\u0142a w 1853 roku. Z tej okazji biskupi tego kraju opublikowali list pasterski nt. <em>Maryja w zbawczym planie Boga<\/em>. Stwierdzaj\u0105 w nim, \u017ce wiara naszego narodu nie mo\u017ce by\u0107 w\u0142a\u015bciwie zrozumiana ani w\u0142a\u015bciwie piel\u0119gnowana bez uwzgl\u0119dnienia g\u0142\u0119bokiej pobo\u017cno\u015bci maryjnej, kt\u00f3ra zawsze j\u0105 o\u017cywia\u0142a.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II podczas wizyty w Puerto Rico 12 pa\u017adziernika 1984 r. w homilii podczas Mszy \u015bw. przypomnia\u0142 wielowiekow\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107 maryjn\u0105 Portoryka\u0144czyk\u00f3w i zach\u0119ci\u0142 wiernych do budowy sanktuarium po\u015bwi\u0119conego ich Patronce. 19 listopada 1990 roku kardyna\u0142 Luis Aponte Mart\u00ednez pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 pierwszy kamie\u0144 przysz\u0142ego sanktuarium. 19 listopada 2000 roku zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony monumentalny Krzy\u017c, postawiony na placu zbudowanym na terenie przysz\u0142ego Sanktuarium Matki Bo\u017cej Opatrzno\u015bci. 19 listopada 2009 roku stary obraz, niedawno odrestaurowany w Sewilli, zosta\u0142 przyj\u0119ty i publicznie wystawiony z okazji 40-lecia jego patronatu nad Puerto Rico, a z okazji 50-lecia tego\u017c og\u0142oszono rok maryjny od 19 listopada 2019 do 2020 roku. W tym roku, pomimo pandemii i po pokonaniu trudno\u015bci, kt\u00f3re przynios\u0142a, prosty obraz Matki Bo\u017cej Opatrzno\u015bci po raz drugi w ostatnich latach pielgrzymowa\u0142 po wikariatach archidiecezji San Juan. Ta praktyka pielgrzymowania obrazu Matki Bo\u017cej Opatrzno\u015bci, podobnie jak i inne or\u0119downictwa, jest w kraju powszechna.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2012 r., z okazji pi\u0105tej rocznicy za\u0142o\u017cenia diecezji San Juan i przybycia jej pierwszego biskupa, w najwi\u0119kszym koloseum w kraju (wype\u0142nionym po brzegi) odby\u0142o si\u0119 wielkie zgromadzenie wiernych z ca\u0142ej wyspy, podczas kt\u00f3rego szczeg\u00f3ln\u0105 obecno\u015bci\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 kanonicznie ukoronowany wizerunek naszej Patronki, kt\u00f3ry by\u0142 czczony przez zgromadzonych. Uroczysto\u015b\u0107 by\u0142a wyrazem wielkiego zapa\u0142u katolickiego ludu maryjnego Puerto Rico. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Pobo\u017cno\u015b\u0107 ludowa<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Modlitwa r\u00f3\u017ca\u0144ca \u015bwi\u0119tego mia\u0142a fundamentalne znaczenie w pobo\u017cno\u015bci ludowej kraju. Mimo \u017ce jego odmawianie w rodzinie zmala\u0142o, nadal jest jednym z najbardziej popularnych nabo\u017ce\u0144stw portoryka\u0144skich katolik\u00f3w. Z czasem modlitwy r\u00f3\u017ca\u0144cowe zosta\u0142y oprawione w muzyk\u0119 o typowych rytmach, co umo\u017cliwi\u0142o powstanie \"rosarios cantaos\", kt\u00f3re do dzi\u015b mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 zw\u0142aszcza na naszych wsiach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W naszym mie\u015bcie wiara, nabo\u017ce\u0144stwo do Maryi, pobo\u017cno\u015b\u0107 ludowa i kultura przejawiaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b w miesi\u0105cu maju (miesi\u0105cu kwiat\u00f3w, matek i po\u015bwi\u0119conym Dziewicy) w wydarzeniach, kt\u00f3re nazywamy R\u00f3\u017ca\u0144cami lub Fiestas de Cruz. Miguel A. Trinidad opowiada, \u017ce geneza tego nabo\u017ce\u0144stwa si\u0119ga 2 maja 1787 roku, kiedy to w wigili\u0119 \u015bwi\u0119ta Odnalezienia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego kraj nawiedzi\u0142o wielkie trz\u0119sienie ziemi. Zwyczaj ten by\u0142 bardzo popularny w XIX wieku. W Hiszpanii istniej\u0105 \u015blady fiest na cze\u015b\u0107 Krzy\u017ca, ale spos\u00f3b jego obchodzenia w Puerto Rico jest rdzenny. &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 nazywane s\u0105 r\u00f3\u017ca\u0144cami, nie m\u00f3wimy tu o rozwa\u017caniu tajemnic z \u017cycia Jezusa Chrystusa i Matki Boskiej, z odmawianiem Ojcze Nasz, Zdrowa\u015b Mario i Chwa\u0142a B\u0105d\u017a, ale raczej o wykonaniu 19 kantyk\u00f3w ku czci Matki Boskiej, Krzy\u017ca, Jezusa Chrystusa i miesi\u0105ca maja przed o\u0142tarzem z\u0142o\u017conym z dziewi\u0119ciu skrzynek lub stopni zwie\u0144czonych krzy\u017cem (bez krucyfiksu) ozdobionym kwiatami i wst\u0105\u017ckami. Dominuj\u0105ce rytmy tych utwor\u00f3w to \u015bwi\u0105teczny marsz, guaracha i przede wszystkim walc. Autorstwo tych utwor\u00f3w nie jest znane, cho\u0107 prawdopodobnie wywodz\u0105 si\u0119 one ze \u015bredniowiecznych motet\u00f3w. Pie\u015bni te znane s\u0105 tylko w Puerto Rico, z wyj\u0105tkiem refrenu z pi\u0105tego kantyku: <em>Najs\u0142odsza Dziewica<\/em>kt\u00f3ry zosta\u0142 znaleziony w Meksyku. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tradycj\u0105 jest obchodzenie ich wewn\u0105trz lub na podw\u00f3rku domu, ale mog\u0105 si\u0119 one odbywa\u0107 na placu publicznym, w ko\u015bciele lub innym lokalu. Pierwotnie Fiestas de Cruz by\u0142y \"novenario\", gdy\u017c \u015bpiewano je przez dziewi\u0119\u0107 kolejnych nocy. Dzisiaj w niewielu miejscach obchodzi si\u0119 novenario; w wielu miejscach obchodzi si\u0119 \"triduum\" lub przynajmniej jedn\u0105 noc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innym sposobem wyra\u017cania przez Portoryka\u0144czyk\u00f3w swojej pobo\u017cno\u015bci jest sk\u0142adanie obietnic. Jednym ze sposob\u00f3w na to jest u\u017cycie \"h\u00e1bitos\". Czyni si\u0119 to zazwyczaj za grzechy pope\u0142nione publicznie lub w podzi\u0119kowaniu i \u015bwiadectwie udzielonej \u0142aski. Wyznawca przez pewien okres czasu w zwi\u0105zku z przyrzeczeniem z\u0142o\u017conym \u015bwi\u0119temu lub w tym przypadku Dziewicy, albo przez ca\u0142e \u017cycie nosi habit odpowiadaj\u0105cy kultowi maryjnemu, kt\u00f3remu z\u0142o\u017cy\u0142 przyrzeczenie. Na przyk\u0142ad bia\u0142y z niebieskim sznurkiem dla Niepokalanego Pocz\u0119cia lub br\u0105zowy dla Matki Bo\u017cej z G\u00f3ry Karmel itp.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kultur\u0119 i pobo\u017cno\u015b\u0107 maryjn\u0105<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innym wyrazem naszej maryjnej pobo\u017cno\u015bci s\u0105 sztuki plastyczne i literatura. Oderwanie wielu mieszka\u0144c\u00f3w wsi od o\u015brodk\u00f3w religijnych, niedostatek duchownych i trudny dost\u0119p do \u015bwi\u0105ty\u0144 sprawi\u0142y, \u017ce ch\u0142opi budowali w swoich domach o\u0142tarze, przed kt\u00f3rymi o zmroku odmawiali r\u00f3\u017caniec \u015bwi\u0119ty i \u015bpiewali pie\u015bni do Maryi. Brak obraz\u00f3w zach\u0119ci\u0142 miejscowych rze\u017abiarzy do wyrze\u017abienia drewnianych wizerunk\u00f3w Jezusa i Maryi pod r\u00f3\u017cnymi wezwaniami, a tak\u017ce \u015bwi\u0119tych. W ten spos\u00f3b rozwin\u0119\u0142o si\u0119 rze\u017abienie drewnianych \u015bwi\u0119tych i zaw\u00f3d \"santeros\", czyli rze\u017abiarzy tych wizerunk\u00f3w. Tradycja ta, kt\u00f3ra popad\u0142a w zapomnienie, odradza si\u0119 w ostatnich latach wraz z pojawieniem si\u0119 m\u0142odych rze\u017abiarzy obraz\u00f3w Matki Boskiej i \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d krajowych malarzy, kt\u00f3rzy podj\u0119li temat Madonny s\u0105 m.in.&nbsp;<br>Jos\u00e9 Campeche, cz\u0142owiek o g\u0142\u0119bokich przekonaniach religijnych, by\u0142 najwi\u0119kszym wyrazicielem malarstwa religijnego mi\u0119dzy XVIII a XIX wiekiem. Spo\u015br\u00f3d jego 500 dzie\u0142 sztuki wi\u0119kszo\u015b\u0107 odzwierciedla duchowo\u015b\u0107 \u00f3wczesnej spo\u0142eczno\u015bci San Juan i wyra\u017ca jej pobo\u017cno\u015b\u0107 maryjn\u0105: Dziewica z Betlejem, Dziewica z La Merced, Dziewica Boskiego Brzasku i wiele innych. Innym znanym malarzem w XIX wieku by\u0142 Francisco Oller, kt\u00f3ry mimo \u017ce nie by\u0142 praktycznym katolikiem, czu\u0142, jak wielu Portoryka\u0144czyk\u00f3w, nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny. Do jego utwor\u00f3w o tematyce religijnej nale\u017c\u0105: La Virgen de las Mercedes, La Inmaculada, La Dolorosa, La Virgen del Carmen, La Visitaci\u00f3n i La Virgen de la Providencia. Prace te pokazuj\u0105, \u017ce cho\u0107 nie by\u0142 gorliwym katolikiem jak Campeche, pobo\u017cno\u015b\u0107 maryjna jest mocno zakorzeniona w duszy Portoryka\u0144czyka.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W literaturze, a bardziej w zwi\u0105zku z inwokacj\u0105 Matki Bo\u017cej Opatrzno\u015bci, mamy Alejandro Tapia y Rivera, pisarza, poet\u0119 i dramaturga, kt\u00f3ry do niedawno przyby\u0142ego obrazu Matki Bo\u017cej Opatrzno\u015bci napisa\u0142 na rok 1862 \"Himno- Salve, a La Virgen de la Providencia\" (Hymn-Salve, do Dziewicy Opatrzno\u015bci).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Francisco Matos Paoli, poeta i pisarz, w swojej ksi\u0105\u017cce: Decimario de la Virgen, przedstawia pi\u0119\u0107 pi\u0119knych dziesi\u0105tek Naszej Patronce.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak najbardziej wzruszaj\u0105cy wiersz, jaki kiedykolwiek zosta\u0142 napisany do naszej Patronki, zosta\u0142 napisany przez Fray Mariano Errasti OFM po spaleniu obrazu, przed jego kanoniczn\u0105 koronacj\u0105. Na ok\u0142adce ksi\u0105\u017ceczki <em>Spalona Dziewica<\/em> pojawia si\u0119 poezja emocjonalna.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>W podsumowaniu<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To, co jest naturalne dla chrze\u015bcija\u0144stwa, poniewa\u017c ucze\u0144 Jezusa musi przyj\u0105\u0107 Matk\u0119 Mistrza w\u015br\u00f3d swoich najw\u0142a\u015bciwszych rzeczy (por. J 19, 26f.), w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, a szczeg\u00f3lnie w Puerto Rico, jest widoczne od ponad 500 lat; przyjmowanie Maryi zar\u00f3wno w naszej pobo\u017cno\u015bci, jak i w naszych metodach ewangelizacji i kultury.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mam nadziej\u0119, \u017ce ta bardzo kr\u00f3tka podr\u00f3\u017c historyczna, dewocyjna i kulturowa pomo\u017ce naszym czytelnikom zrozumie\u0107 i nadal wyra\u017ca\u0107 nasz\u0105 wiar\u0119, oddanie i wierno\u015b\u0107 Chrystusowi poprzez T\u0119, kt\u00f3r\u0105 On wybra\u0142 na swoj\u0105 Matk\u0119 i Matk\u0119 swoich uczni\u00f3w, gwiazd\u0119 nowej ewangelizacji. Zdrowa\u015b Maryjo najczystsza!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Puerto Rico naci\u00f3 cristiano hace m\u00e1s de quinientos a\u00f1os y ese nacimiento cristiano le hizo igualmente mariano desde sus inicios. El catolicismo puertorrique\u00f1o es esencialmente mariano desde sus or\u00edgenes. La devoci\u00f3n a Mar\u00eda est\u00e1 enraizada en la historia de nuestra evangelizaci\u00f3n y las expresiones de nuestra piedad y cultura. En nuestro terru\u00f1o tenemos unos 27 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12328,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,37],"tags":[538],"class_list":["post-12325","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-america-latina","tag-america"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>La devoci\u00f3n a Mar\u00eda Sant\u00edsima en Puerto Rico<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Puerto Rico naci\u00f3 cristiano hace m\u00e1s de quinientos a\u00f1os y ese nacimiento cristiano le hizo igualmente mariano desde sus inicios.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/la-devocion-a-maria-santisima-in-puerto-rico\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"La devoci\u00f3n a Mar\u00eda Sant\u00edsima en Puerto Rico\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Puerto Rico naci\u00f3 cristiano hace m\u00e1s de quinientos a\u00f1os y ese nacimiento cristiano le hizo igualmente mariano desde sus inicios.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/la-devocion-a-maria-santisima-in-puerto-rico\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-10T10:05:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-05-10T10:06:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Omnes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Omnes\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\"},\"headline\":\"La devoci\u00f3n a Mar\u00eda Sant\u00edsima en Puerto Rico\",\"datePublished\":\"2021-05-10T10:05:58+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-10T10:06:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/\"},\"wordCount\":2797,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/05\\\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg\",\"keywords\":[\"Am\u00e9rica\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Am\u00e9rica Latina\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/\",\"name\":\"La devoci\u00f3n a Mar\u00eda Sant\u00edsima en Puerto Rico\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/05\\\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg\",\"datePublished\":\"2021-05-10T10:05:58+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-10T10:06:01+00:00\",\"description\":\"Puerto Rico naci\u00f3 cristiano hace m\u00e1s de quinientos a\u00f1os y ese nacimiento cristiano le hizo igualmente mariano desde sus inicios.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/05\\\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/05\\\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Catedral de San Juan Bautista en Puerto Rico\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"La devoci\u00f3n a Mar\u00eda Sant\u00edsima en Puerto Rico\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\",\"name\":\"Omnes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"caption\":\"Omnes\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/omnes\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Puerto Rico","description":"Portoryko urodzi\u0142o si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skie ponad pi\u0119\u0107set lat temu i to chrze\u015bcija\u0144skie narodzenie sprawi\u0142o, \u017ce od pocz\u0105tku by\u0142o r\u00f3wnie maryjne.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/la-devocion-a-maria-santisima-in-puerto-rico\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"La devoci\u00f3n a Mar\u00eda Sant\u00edsima en Puerto Rico","og_description":"Puerto Rico naci\u00f3 cristiano hace m\u00e1s de quinientos a\u00f1os y ese nacimiento cristiano le hizo igualmente mariano desde sus inicios.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/la-devocion-a-maria-santisima-in-puerto-rico\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2021-05-10T10:05:58+00:00","article_modified_time":"2021-05-10T10:06:01+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Omnes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Omnes","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/"},"author":{"name":"Omnes","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5"},"headline":"La devoci\u00f3n a Mar\u00eda Sant\u00edsima en Puerto Rico","datePublished":"2021-05-10T10:05:58+00:00","dateModified":"2021-05-10T10:06:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/"},"wordCount":2797,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg","keywords":["Am\u00e9rica"],"articleSection":["Actualidad","Am\u00e9rica Latina"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/","name":"Nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Puerto Rico","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg","datePublished":"2021-05-10T10:05:58+00:00","dateModified":"2021-05-10T10:06:01+00:00","description":"Portoryko urodzi\u0142o si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skie ponad pi\u0119\u0107set lat temu i to chrze\u015bcija\u0144skie narodzenie sprawi\u0142o, \u017ce od pocz\u0105tku by\u0142o r\u00f3wnie maryjne.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Catedral_de_San_Juan_Bautista_de_Puerto_Rico_-_DSC06868.jpg","width":920,"height":526,"caption":"Catedral de San Juan Bautista en Puerto Rico"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/la-devocion-a-maria-santisima-en-puerto-rico\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"La devoci\u00f3n a Mar\u00eda Sant\u00edsima en Puerto Rico"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5","name":"Omnes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","caption":"Omnes"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/omnes\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12325"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12325\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}