{"id":1252,"date":"2016-04-13T14:55:47","date_gmt":"2016-04-13T13:55:47","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=1252"},"modified":"2025-03-06T18:03:59","modified_gmt":"2025-03-06T16:03:59","slug":"a-mission-for-the-indigenes-waraos-del-orinoco","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/","title":{"rendered":"San Francisco de Guayo: misja dla rdzennych Waraos z Orinoco"},"content":{"rendered":"

Hern\u00e1n w\u0142a\u015bnie wr\u00f3ci\u0142 do Caracas ze sta\u017cu medycznego. By\u0142a to siedmiogodzinna podr\u00f3\u017c rzek\u0105 i dziesi\u0119ciogodzinna podr\u00f3\u017c samochodem z misji w Caracas. San Francisco de Guayo<\/a>. Wyczerpany, m\u00f3wi z przerwami, wa\u017c\u0105c s\u0142owa, jakby musia\u0142 rozr\u00f3\u017cni\u0107 mi\u0119dzy do\u015bwiadczeniami a niekt\u00f3rymi ponurymi refleksjami, kt\u00f3re zajmowa\u0142y go w tych miesi\u0105cach. <\/p>\n\n\n\n

Misja Guayo skupia oko\u0142o 1500 rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w Warao (lud kajakowy), kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 w palafitos (budynkach na palach na terenach zagro\u017conych powodziami) na brzegach kana\u0142\u00f3w delty Orinoko, na dalekim wschodzie kraju. Wenezuela<\/a>. Znajduje si\u0119 tam ma\u0142y szpital, ko\u015bci\u00f3\u0142, szko\u0142a i niewiele wi\u0119cej. Szpital misyjny obs\u0142uguje oko\u0142o dwudziestu ma\u0142ych spo\u0142eczno\u015bci rozproszonych w labiryncie wody i d\u017cungli. Nie m\u00f3wi\u0105 po hiszpa\u0144sku. W swoich palafittes bez \u015bcian Waraos nie maj\u0105 wody pitnej innej ni\u017c ta, kt\u00f3r\u0105 zbieraj\u0105 podczas deszczu. \u017bywi\u0105 si\u0119 rybami, bulwami i kukurydz\u0105 arepa.<\/p>\n\n\n\n

Waraowie s\u0105 najbardziej pokojowo nastawionymi do \u015bwiata prekolumbijskimi ludami tubylczymi. Rozproszyli si\u0119 po delcie, by uciec przed wojuj\u0105cymi plemionami. M\u0119\u017cczy\u017ani \u0142owi\u0105 ryby, a kobiety opiekuj\u0105 si\u0119 dzie\u0107mi i wykonuj\u0105 r\u0119kodzie\u0142a, kt\u00f3re sprzedaj\u0105 jak najlepiej. Mimo coraz wi\u0119kszej inkulturacji, przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy tymi dwoma \u015bwiatami pozostaje ogromna. To w\u0142a\u015bnie prze\u015bladuje m\u0142odego lekarza, gdy opisuje poni\u017cej misj\u0119 Guayo.<\/p>\n\n\n\n

W warunkach krytycznych<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

We wsi nie ma sta\u0142ego lekarza. Tylko ci z nas, kt\u00f3rzy s\u0105 sta\u017cystami. Ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 opieki medycznej opiera si\u0119 na trzech piel\u0119gniarkach, z kt\u00f3rych dwie s\u0105 siostrami misjonarkami kapucynkami. Najbli\u017cszy szpital og\u00f3lny jest oddalony o kilka godzin \u017ceglugi. Czasami widzimy ponad stu pacjent\u00f3w dziennie. Niekt\u00f3rzy z nich przybywaj\u0105 wios\u0142uj\u0105c ponad trzy godziny ze swoich osad rozrzuconych po delcie.<\/p>\n\n\n\n

Stopniowo opanowywali\u015bmy sytuacj\u0119. Te spo\u0142eczno\u015bci maj\u0105 powa\u017cne k\u0142opoty z przetrwaniem. Niekt\u00f3re zosta\u0142y wymazane przez dwie dominuj\u0105ce choroby: gru\u017alic\u0119 i HIV. <\/p>\n\n\n\n

Prawie po\u0142owa urodzonych nie osi\u0105gnie wieku pi\u0119ciu lat. Bardzo wysoka \u015bmiertelno\u015b\u0107 niemowl\u0105t wynika z odwodnienia, spowodowanego g\u0142\u00f3wnie przez choroby biegunkowe. W dodatku woda przywo\u017cona przez pa\u0144stwowe cysterny nie jest zdrowa.<\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lna sytuacja niedobor\u00f3w w szpitalach publicznych jest w Guayo okrutnie zaostrzona. Leczenie gru\u017alicy i HIV jest drogie i deficytowe. <\/p>\n\n\n\n

Stopniowo zrozumieli\u015bmy, \u017ce jest to walka z cierpliwo\u015bci\u0105: musieli\u015bmy utrzyma\u0107 p\u0142on\u0105c\u0105 iluzj\u0119 pomimo trudno\u015bci i zrobi\u0107 wszystko, co w naszej mocy. Na stronie waraos<\/em> nie s\u0105 zbyt wylewne w swoich wyrazach wdzi\u0119czno\u015bci. Na pocz\u0105tku byli\u015bmy zszokowani, w por\u00f3wnaniu z tym, co dzieje si\u0119 w pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bciach kraju, gdzie wdzi\u0119czni pacjenci nie omieszkuj\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b odwdzi\u0119czy\u0107 si\u0119 lekarzowi. Ale nawet je\u015bli nie do ko\u0144ca rozumieli\u015bmy t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 kulturow\u0105, to kierowa\u0142a nami ch\u0119\u0107 s\u0142u\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n

Prowadzili\u015bmy d\u0142ugie rozmowy z mieszka\u0144cami wsi. Wchodzili\u015bmy do palafitos, \u017ceby si\u0119 podzieli\u0107 i wej\u015b\u0107 w ich \u015bwiat. W Guayo czas p\u0142ynie nieregularnie. S\u0105 okresy wzmo\u017conej aktywno\u015bci w szpitalu lub w skrajnych gminach i bardzo spokojne godziny o zmierzchu.<\/p>\n\n\n\n

Atrakcyjno\u015b\u0107 us\u0142ugi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Perspektywy nie s\u0105 jednak ponure. Trudno\u015bci przeplataj\u0105 si\u0119 z nadziej\u0105. To paradoksalne, ale Guayo jest magnesem na wielkie serca. Na przeciwleg\u0142ym brzegu mieszka francuskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Louis jest lekarzem, a Ada antropologiem. S\u0105 we wsi od dwunastu lat. Oni kochaj\u0105 waraos<\/em> i zrobili wiele dobrego. Prowadzili karczm\u0119, w kt\u00f3rej mieli stacj\u0119 uzdatniania wody, kt\u00f3ra zaopatrywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c wie\u015b. Kiedy turystyka podupad\u0142a, rz\u0105d skonfiskowa\u0142 zak\u0142ad. Teraz zadowalaj\u0105 si\u0119 male\u0144k\u0105 plac\u00f3wk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Nigdy nie brakuje lekarzy sta\u017cyst\u00f3w. Pewnego popo\u0142udnia, wracaj\u0105c z obchodu niekt\u00f3rych wsp\u00f3lnot rozrzuconych wzd\u0142u\u017c kanion\u00f3w, poch\u0142oni\u0119ty swoimi my\u015blami, omal nie natkn\u0105\u0142em si\u0119 na dzieci rysuj\u0105ce obrazki na deskach chodnik\u00f3w mi\u0119dzy palafitos. By\u0142 to konkurs, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o wygra\u0107 prezenty dla Trzech Kr\u00f3li. Zorganizowa\u0142a je Natalia, studentka medycyny, kt\u00f3ra wr\u00f3ci\u0142a z Caracas po praktykach z \u0142adunkiem ubra\u0144, lek\u00f3w i zabawek. Natalia odby\u0142a sw\u00f3j sta\u017c medyczny w innej spo\u0142eczno\u015bci, ale przyje\u017cd\u017ca\u0142a do Guayo, aby udzieli\u0107 pomocy.<\/p>\n\n\n\n

Tercjarze kapucy\u0144scy \u015awi\u0119tej Rodziny<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Misja San Francisco de Guayo zosta\u0142a za\u0142o\u017cona przez ojca Basilio de Barral w 1942 roku. Uczony j\u0119zyka warao, wyda\u0142 w tym j\u0119zyku katechizm i kilka dzie\u0142 dydaktycznych. Tercjarze kapucy\u0144scy przybyli p\u00f3\u017aniej i nadali misji trwa\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Siostra Isabel L\u00f3pez przyby\u0142a z Hiszpanii bardzo m\u0142odo, w 1960 roku. Przyjecha\u0142a ze studiami piel\u0119gniarskimi i od kilkudziesi\u0119ciu lat pracuje w delcie. Widzia\u0142a, jak wie\u015b si\u0119 rozwija i jak rozszerza si\u0119 ewangelizacja. Dzi\u015b szpital w Guayo nosi jej imi\u0119, ale to nie ma dla niej wi\u0119kszego znaczenia. Siostra Isabel zrobi\u0142a na mnie du\u017ce wra\u017cenie. Spaceruj\u0105c niespiesznie po wsi, rozsiewa wok\u00f3\u0142 siebie optymizm i nadziej\u0119. Pewnego popo\u0142udnia wraca\u0142em z objazdu wsp\u00f3lnot, zdeflorowany; groteskowe obrazy i wspomnienia roi\u0142y si\u0119 nade mn\u0105 jak chmura komar\u00f3w wype\u0142niaj\u0105ca o zmierzchu bagno namorzynowe. Isabel widzia\u0142a, \u017ce nadchodz\u0119 i bawi\u0142a si\u0119 w bycie znalazc\u0105. Nie do ko\u0144ca pami\u0119tam, co powiedzia\u0142a, ale przywr\u00f3ci\u0142o mi to entuzjazm. Wci\u0105\u017c jestem zdumiony umiej\u0119tno\u015bci\u0105, z jak\u0105 rozdawa\u0142a s\u0142odycze dzieciom, kt\u00f3re w trakcie naszej pogaw\u0119dki chwyta\u0142y j\u0105 za habit.<\/p>\n\n\n\n

Kilka zwierze\u0144<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Natalii uda\u0142o si\u0119 zarejestrowa\u0107 niekt\u00f3re zwierzenia siostry Isabel w zaimprowizowanym wywiadzie, kt\u00f3ry tutaj przepisuj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Powiedzia\u0142a siostra: \"Sp\u00f3jrz, bez mi\u0142o\u015bci Jezusa Chrystusa nic bym nie zrobi\u0142. Jezus jest centrum mojego \u017cycia konsekrowanego, mojego \u017cycia duchowego i mojego \u017cycia wsp\u00f3lnotowego. Bez Niego nic bym nie zrobi\u0142. On jest moim wsparciem, dlatego tu jestem i patrzcie, jaka jestem szcz\u0119\u015bliwa, w tym wieku, w kt\u00f3rym jestem. Jest to rzecz niezwyk\u0142a. Pos\u0142uchaj mnie, doktorze: gdybym urodzi\u0142 si\u0119 na nowo, by\u0142bym tercjarzem kapucy\u0144skim \u015awi\u0119tej Rodziny i misjonarzem. Stuprocentowa misja, i to z u\u015bmiechem, bo zawsze by\u0142am bardzo pogodna i nigdy nie straci\u0142am u\u015bmiechu. Troch\u0119 starszy, owszem, bo jest si\u0119 starszym, ale nie traci si\u0119 u\u015bmiechu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkow\u0105 motywacj\u0105 do przyjazdu tutaj by\u0142a ewangelizacja, zrobienie z ludzi chrze\u015bcijan, bo w Guayo nie by\u0142o nic. Moje obecne motywacje s\u0105 wci\u0105\u017c takie same lub nawet wi\u0119ksze. Mam wiele nadziei, wiele troski o ludzi, o to, co widzimy w Guayo: choroby, ub\u00f3stwo, umieraj\u0105ce dzieci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy krytykuj\u0105 misjonarzy za zbytni paternalizm. Ale nic na to nie poradz\u0119: przychodzi do mnie do domu dziecko, a ja nie daj\u0119 mu kawa\u0142ka cukierka? Dzieci i osoby starsze to moje upodobania. A maluchy patrz\u0105 na mnie i widz\u0105 co\u015b: czu\u0142o\u015b\u0107. Chcia\u0142abym mie\u0107 du\u017co rzeczy do przekazania dzieciom, nawet je\u015bli m\u00f3wi\u0105, \u017ce jestem paternalistyczna lub matczyna.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie Natalia zapyta\u0142a siostr\u0119 Isabel, jakie by\u0142y jej l\u0119ki lub najtrudniejsze chwile. Odpowiedzia\u0142a w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \"Nie mia\u0142em wielu trudnych chwil, by\u0142em bardzo szcz\u0119\u015bliwy i zawsze czuj\u0119 si\u0119 szcz\u0119\u015bliwy.Trudne chwile? No w\u0142a\u015bnie, widz\u0105c tak wielk\u0105 bied\u0119, widz\u0105c umieraj\u0105cych ludzi. Rzeka robi na mnie du\u017ce wra\u017cenie. Widz\u0105c wod\u0119, wsiadasz do \u0142odzi i nie wiesz... Na rzece do\u015bwiadczy\u0142em wielu niebezpiecze\u0144stw. Ale bardzo ma\u0142o trudnych moment\u00f3w. By\u0142em bardzo zadowolony, bardzo szcz\u0119\u015bliwy, bardzo oddany.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nie jestem zm\u0119czony. Ludzie m\u00f3wi\u0105, \u017ce Isabel jest z\u0142otoustym. Ale mam siedemdziesi\u0105t siedem lat i czasem nie mam si\u0142y. To wida\u0107 w mojej pracy, ale oczywi\u015bcie bardzo dobrze. Nie czuj\u0119 si\u0119 staro. Czuj\u0119 to samo. M\u00f3wi\u0142em: po 56 latach wydaje mi si\u0119, \u017ce to by\u0142o wczoraj, a ja nic nie zrobi\u0142em. Nie opu\u015bci\u0142em Delty\".<\/em><\/p>\n\n\n\n

Lekarz w delcie Orinoco<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Aby praktykowa\u0107 medycyn\u0119 w Wenezueli, ka\u017cdy student musi odby\u0107 rok nadzorowanych praktyk. Przewa\u017cnie s\u0105 one wykonywane na terenach ubogich, ale istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy w mie\u015bcie i otrzymania pewnej rekompensaty finansowej. Nie brakuje student\u00f3w poszukuj\u0105cych najtrudniejszych teren\u00f3w i warunk\u00f3w na peryferiach.<\/p>\n\n\n\n

Alfredo Silva studiowa\u0142 medycyn\u0119 na Centralnym Uniwersytecie Wenezueli w Caracas i w\u0142a\u015bnie ko\u0144czy sta\u017c pracuj\u0105c dla rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w delty Orinoko, w tej pl\u0105taninie kana\u0142\u00f3w, gdzie rzeka rozp\u0142ywa si\u0119 przed dotarciem do Atlantyku. Zadali\u015bmy mu kilka pyta\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 na odbycie sta\u017cu w\u0142a\u015bnie u nas?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-<\/em>Po raz pierwszy przyjecha\u0142em do delty w czasie \u015bwi\u0105t wielkanocnych w 2006 roku. By\u0142o to na potrzeby programu wolontariatu organizowanego przez moj\u0105 szko\u0142\u0119. Prowadzili\u015bmy prace spo\u0142eczne i dzia\u0142alno\u015b\u0107 katechetyczn\u0105. Miejsce i ludzie mnie przekonali.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3ci\u0142am na dwa miesi\u0105ce w 2014 roku, podczas sz\u00f3stego roku studi\u00f3w. Przyprowadzi\u0142em ze sob\u0105 Jana, koleg\u0119 ze studi\u00f3w. To by\u0142o bardzo wzbogacaj\u0105ce. Czuli\u015bmy si\u0119 przydatni. Zobaczyli\u015bmy jak nasze wysi\u0142ki si\u0119 op\u0142aci\u0142y. Mogli\u015bmy wiele pom\u00f3c i da\u0107 mo\u017cliwo\u015bci tym, kt\u00f3rzy ich nie mieli.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku 2015 roku postanowili\u015bmy odby\u0107 tutaj praktyki ko\u0144coworoczne. Nie by\u0142o to \u0142atwe. Brakowa\u0142o nam pieni\u0119dzy. Inne kierunki oferowa\u0142y korzy\u015bci finansowe, natomiast przyjazd tutaj wymaga zebrania funduszy i zawsze w\u0142o\u017cenia czego\u015b swojego. Ale medycyna sta\u0142a si\u0119 bardzo bliska naszym sercom i pcha\u0142a nas do s\u0142u\u017cby. Od lat my\u015bla\u0142am o tym, \u017ceby do\u0142\u0105czy\u0107 do Lekarzy bez Granic, organizacji pozarz\u0105dowej zajmuj\u0105cej si\u0119 pomoc\u0105 humanitarn\u0105 na terenach dotkni\u0119tych wojn\u0105 lub katastrofami naturalnymi. Ale tutaj mieli\u015bmy do czynienia z sytuacjami por\u00f3wnywalnymi do tamtych pod wzgl\u0119dem \u015bmiertelno\u015bci, warunk\u00f3w \u017cywno\u015bciowych i powa\u017cnych chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Jak w ci\u0105gu tych miesi\u0119cy ewoluowa\u0142y Twoje motywacje?<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n

-Jeden z profesor\u00f3w zasugerowa\u0142, aby\u015bmy naciskali na badania nad gru\u017alic\u0105 i HIV, kt\u00f3re wyniszczaj\u0105 te spo\u0142eczno\u015bci. Aspekt akademicki uspokoi\u0142 wielu naszych bliskich, kt\u00f3rzy obawiali si\u0119 trudno\u015bci, z jakimi przyjdzie nam si\u0119 zmierzy\u0107. Wyniki bada\u0144 mog\u0105 da\u0107 nam dost\u0119p do studi\u00f3w podyplomowych.<\/p>\n\n\n\n

W miar\u0119 up\u0142ywu miesi\u0119cy nieszcz\u0119\u015bcie, z kt\u00f3rym spotykali\u015bmy si\u0119 na co dzie\u0144, utwierdza\u0142o nas w motywacji do s\u0142u\u017cby, gdy posuwali\u015bmy si\u0119 naprz\u00f3d w naszych badaniach. Jest to spos\u00f3b na zmierzenie si\u0119 z tym smutnym paradoksem: Warao \u017cyj\u0105 w n\u0119dzy tubylczego \u015bwiata, ale n\u0119kaj\u0105 ich bol\u0105czki dzisiejszego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Jakie by\u0142y Twoje najlepsze momenty?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-<\/em>To co\u015b, czego si\u0119 nie szuka. Raczej dziwi ci\u0119, \u017ce jeste\u015b szcz\u0119\u015bliwy, spe\u0142niony, pracuj\u0105c w najbardziej n\u0119dznych miejscach. Potrzeba innych sprawia, \u017ce czujesz si\u0119 przydatny.<\/p>\n\n\n\n

Miesi\u0105ce temu odwiedzili\u015bmy rodzin\u0119, w kt\u00f3rej matka i c\u00f3rka chorowa\u0142y na gru\u017alic\u0119. Najstarszy syn cierpia\u0142 na niedo\u017cywienie. Dokonali\u015bmy niezb\u0119dnych ustale\u0144 w celu uzyskania niezb\u0119dnej pomocy medycznej, na kt\u00f3r\u0105 trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107. Kiedy wr\u00f3cili\u015bmy, tylko syn prze\u017cy\u0142. W tym ponurym stanie uda\u0142o nam si\u0119 uratowa\u0107 ch\u0142opca. Jest to bardzo trudne, wymaga czasu, aby si\u0119 zatopi\u0107, ale mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c bardzo wzbogacaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

Jakie by\u0142y twoje l\u0119ki?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Kiedy jest si\u0119 \u015bwiadkiem tak mocnych sytuacji, chce si\u0119 pomaga\u0107 i robi\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy. To strach przed tym, \u017ce nie mo\u017cesz pom\u00f3c, bo walczysz z czym\u015b, co ci\u0119 przerasta. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z ci\u0105g\u0142\u0105 walk\u0105 o utrzymanie motywacji. Przera\u017caj\u0105ca jest my\u015bl, \u017ce gdy wyjedziesz, to w ko\u0144cu si\u0119 zawali.<\/p>\n\n\n\n

Waraos s\u0105 bardzo otwarci na nasz\u0105 pomoc, ale zasoby s\u0105 niewystarczaj\u0105ce. Zawsze potrzebuj\u0105 wi\u0119cej. Je\u015bli s\u0142u\u017cysz jakiej\u015b spo\u0142eczno\u015bci, b\u0119d\u0105 oczekiwa\u0107, \u017ce b\u0119dziesz przychodzi\u0142 codziennie. Ale leki s\u0105 ograniczone. Najbli\u017cszy szpital jest zbyt daleko, by mogli wios\u0142owa\u0107 kajakiem. Gdybym mia\u0142 spr\u00f3bowa\u0107 opisa\u0107 Waraos\u00f3w, powiedzia\u0142bym, \u017ce s\u0105 urodzonymi rozbitkami. Maj\u0105 niewiele narz\u0119dzi, ale du\u017co cierpliwo\u015bci, by poradzi\u0107 sobie w dzisiejszym \u015bwiecie. A jednak zmagaj\u0105 si\u0119 z rado\u015bci\u0105 i prostym urokiem tego, co dziewicze. Nadal s\u0105 ufni, szlachetni, go\u015bcinni.<\/p>\n\n\n\n

Czy gdyby\u015b cofn\u0105\u0142 si\u0119 w czasie, to by\u015b si\u0119 cofn\u0105\u0142?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Tak, oczywi\u015bcie, absolutnie. Nie \u017ca\u0142uj\u0119. Wydarzy\u0142o si\u0119 wiele dobrych rzeczy i wiele si\u0119 nauczy\u0142em. U\u015bwiadamiasz sobie, \u017ce nie potrzebujesz tak wielu rzeczy do \u017cycia.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hern\u00e1n acaba de regresar a Caracas de vuelta de sus pr\u00e1cticas m\u00e9dicas. Han sido siete horas de viaje por r\u00edo y diez por carretera desde la misi\u00f3n de San Francisco de Guayo. Extenuado, habla con pausa, sopesando las palabras, como quien necesita discernir entre las vivencias y algunas sombr\u00edas reflexiones que le ocuparon durante estos […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6968,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,42],"tags":[538,35],"class_list":["post-1252","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-experiencias","tag-america","tag-misiones"],"yoast_head":"\nUna misi\u00f3n para los ind\u00edgenas waraos del Orinoco<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Hern\u00e1n regres\u00f3 de la misi\u00f3n de San Francisco de Guayo, en el delta del Orinoco, donde realiz\u00f3 pr\u00e1cticas m\u00e9dicas.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/doswiadczenia\/a-mission-for-the-indigenes-waraos-del-orinoco\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Una misi\u00f3n para los ind\u00edgenas waraos del Orinoco\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hern\u00e1n regres\u00f3 de la misi\u00f3n de San Francisco de Guayo, en el delta del Orinoco, donde realiz\u00f3 pr\u00e1cticas m\u00e9dicas.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/doswiadczenia\/a-mission-for-the-indigenes-waraos-del-orinoco\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-04-13T13:55:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-06T16:03:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/ABR16-experiencias-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1029\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Omnes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Omnes\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\"},\"headline\":\"San Francisco de Guayo: una misi\u00f3n para los ind\u00edgenas waraos del Orinoco\",\"datePublished\":\"2016-04-13T13:55:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-06T16:03:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/\"},\"wordCount\":2151,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/06\\\/ABR16-experiencias-1.jpg\",\"keywords\":[\"Am\u00e9rica\",\"Misiones\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Experiencias\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/\",\"name\":\"Una misi\u00f3n para los ind\u00edgenas waraos del Orinoco\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/06\\\/ABR16-experiencias-1.jpg\",\"datePublished\":\"2016-04-13T13:55:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-06T16:03:59+00:00\",\"description\":\"Hern\u00e1n regres\u00f3 de la misi\u00f3n de San Francisco de Guayo, en el delta del Orinoco, donde realiz\u00f3 pr\u00e1cticas m\u00e9dicas.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/06\\\/ABR16-experiencias-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/06\\\/ABR16-experiencias-1.jpg\",\"width\":1029,\"height\":683},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/experiencias\\\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"San Francisco de Guayo: una misi\u00f3n para los ind\u00edgenas waraos del Orinoco\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\",\"name\":\"Omnes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"caption\":\"Omnes\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/omnes\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Misja dla rdzennych Warao z Orinoco","description":"Hern\u00e1n powr\u00f3ci\u0142 z misji San Francisco de Guayo w delcie Orinoko, gdzie podj\u0105\u0142 szkolenie medyczne.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/doswiadczenia\/a-mission-for-the-indigenes-waraos-del-orinoco\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Una misi\u00f3n para los ind\u00edgenas waraos del Orinoco","og_description":"Hern\u00e1n regres\u00f3 de la misi\u00f3n de San Francisco de Guayo, en el delta del Orinoco, donde realiz\u00f3 pr\u00e1cticas m\u00e9dicas.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/doswiadczenia\/a-mission-for-the-indigenes-waraos-del-orinoco\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2016-04-13T13:55:47+00:00","article_modified_time":"2025-03-06T16:03:59+00:00","og_image":[{"width":1029,"height":683,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/ABR16-experiencias-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Omnes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Omnes","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/"},"author":{"name":"Omnes","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5"},"headline":"San Francisco de Guayo: una misi\u00f3n para los ind\u00edgenas waraos del Orinoco","datePublished":"2016-04-13T13:55:47+00:00","dateModified":"2025-03-06T16:03:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/"},"wordCount":2151,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/ABR16-experiencias-1.jpg","keywords":["Am\u00e9rica","Misiones"],"articleSection":["Actualidad","Experiencias"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/","name":"Misja dla rdzennych Warao z Orinoco","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/ABR16-experiencias-1.jpg","datePublished":"2016-04-13T13:55:47+00:00","dateModified":"2025-03-06T16:03:59+00:00","description":"Hern\u00e1n powr\u00f3ci\u0142 z misji San Francisco de Guayo w delcie Orinoko, gdzie podj\u0105\u0142 szkolenie medyczne.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/ABR16-experiencias-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/ABR16-experiencias-1.jpg","width":1029,"height":683},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/experiencias\/una-mision-para-los-indigenas-waraos-del-orinoco\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"San Francisco de Guayo: una misi\u00f3n para los ind\u00edgenas waraos del Orinoco"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5","name":"Omnes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","caption":"Omnes"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/omnes\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1252"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46099,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1252\/revisions\/46099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}