Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, produkty ro\u015blinne zmniejszaj\u0105 ryzyko zachorowania na raka, poniewa\u017c zawieraj\u0105 substancje o dzia\u0142aniu antyoksydacyjnym, kt\u00f3re zapobiegaj\u0105 powstawaniu nowotwor\u00f3w. Nie jest to kwestia wykluczenia wszelkiego spo\u017cycia mi\u0119sa, ale zrobienia miejsca na wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 pokarm\u00f3w ro\u015blinnych. Warzywa zmniejszaj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia nowotwor\u00f3w jamy ustnej i gard\u0142a, prze\u0142yku, p\u0142uc, \u017co\u0142\u0105dka, okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy, krtani, trzustki, w\u0105troby, jajnika i endometrium. Z kolei owoce minimalizuj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia nowotwor\u00f3w jamy ustnej i gard\u0142a, prze\u0142yku, p\u0142uc i \u017co\u0142\u0105dka. W zwi\u0105zku z tym zaleca si\u0119 spo\u017cywanie co najmniej pi\u0119ciu porcji owoc\u00f3w i warzyw ka\u017cdego dnia.<\/p>\n\n\n\n
Ale ka\u017cdy rodzaj raka powinien by\u0107 rozpatrywany indywidualnie. <\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze, musimy wspomnie\u0107 o raku okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy (CRC), kt\u00f3ry jest drug\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w z powodu nowotwor\u00f3w w Hiszpanii i pierwsz\u0105 w populacji os\u00f3b niepal\u0105cych (w\u015br\u00f3d palaczy g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 jest rak p\u0142uc). Istniej\u0105 choroby predysponuj\u0105ce do wyst\u0105pienia CRC, takie jak polipy, kt\u00f3re mog\u0105 rosn\u0105\u0107 i sta\u0107 si\u0119 z\u0142o\u015bliwe, oraz choroby zapalne jelit, takie jak choroba Le\u015bniowskiego-Crohna czy wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego. Czasami istniej\u0105 korzenie genetyczne: 25% pacjent\u00f3w ma dotkni\u0119tego chorob\u0105 cz\u0142onka rodziny.<\/p>\n\n\n\n
\u017bywno\u015b\u0107 o wysokiej zawarto\u015bci b\u0142onnika odgrywa rol\u0119 ochronn\u0105 przed CRC: b\u0142onnik przyspiesza czas tranzytu jelitowego i ekspozycj\u0119 b\u0142ony \u015bluzowej jelita grubego na czynniki rakotw\u00f3rcze, a tak\u017ce przyczynia si\u0119 do zwi\u0119kszenia kwasowo\u015bci w jelicie grubym. Chocia\u017c wszystkie warzywa s\u0105 zalecane, szczeg\u00f3lnie skuteczne s\u0105 warzywa krzy\u017cowe, takie jak broku\u0142y, kapusta i kalafior. Inne pokarmy o dzia\u0142aniu ochronnym to ryby (zawieraj\u0105ce omega 3), oliwa z oliwek, mleko (ze wzgl\u0119du na zawarty w nim wap\u0144), a tak\u017ce te zawieraj\u0105ce witamin\u0119 D, foliany, flawonoidy, witaminy antyoksydacyjne (A, C i E) oraz selen. Bia\u0142e mi\u0119so (kurczak, wo\u0142owina, indyk) ma neutralne dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei czerwone mi\u0119so (wo\u0142owina, ciel\u0119cina, wieprzowina) lub przetworzone (w\u0119dliny, kie\u0142basy) zwi\u0119ksza ryzyko. Gotowanie w wysokiej temperaturze prowadzi do powstania substancji (fekapentany, 3-ketosteroidy) zdolnych do wywo\u0142ywania mutacji w kom\u00f3rkach, a w obecno\u015bci wzgl\u0119dnego niedoboru substancji ochronnych i odpowiedniego pod\u0142o\u017ca genetycznego, sprzyjaj\u0105cych z\u0142o\u015bliwej transformacji polip\u00f3w. W bardziej og\u00f3lnym uj\u0119ciu s\u0105 one r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zane z og\u00f3ln\u0105 \u015bmiertelno\u015bci\u0105 pochodzenia nienowotworowego. Azotyny zawarte w \u017cywno\u015bci w\u0119dzonej oraz przetworzonych i solonych produktach mi\u0119snych s\u0105 r\u00f3wnie\u017c powi\u0105zane z CRC. <\/p>\n\n\n\n
Styl \u017cycia warunkuje pojawienie si\u0119 i rozw\u00f3j r\u00f3\u017cnych nowotwor\u00f3w. Istniej\u0105 trzy decyduj\u0105ce czynniki. Palenie zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania na CRC, nawet przy zmniejszonym spo\u017cyciu, i jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z innymi nowotworami, takimi jak rak p\u0142uc, krtani i p\u0119cherza moczowego. Alkohol (w ka\u017cdej ilo\u015bci) jest kolejnym czynnikiem ryzyka. Wreszcie, \u0107wiczenia fizyczne s\u0105 idealnym \u015brodkiem zapobiegawczym, jak r\u00f3wnie\u017c s\u0105 korzystne w innych aspektach zdrowia.<\/p>\n\n\n\n
W odniesieniu do raka prostaty, kom\u00f3rki raka prostaty wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 obecne u prawie wszystkich m\u0119\u017cczyzn powy\u017cej 50 roku \u017cycia. Na szcz\u0119\u015bcie tylko w niekt\u00f3rych przypadkach post\u0119puj\u0105 one do choroby klinicznej, ewentualnie zale\u017c\u0105 od czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych i dietetycznych. Soja, t\u0142uszcze omega-3 i pomidory, dzi\u0119ki zawarto\u015bci likopenu, silnego przeciwutleniacza, zmniejszaj\u0105 ryzyko. Z kolei spo\u017cycie wapnia zwi\u0119ksza ryzyko (jest ono czterokrotnie wy\u017csze u m\u0119\u017cczyzn spo\u017cywaj\u0105cych 2000 mg wapnia dziennie w por\u00f3wnaniu z tymi, kt\u00f3rzy spo\u017cywaj\u0105 tylko 500 mg dziennie, co odpowiada dw\u00f3m szklankom mleka).<\/p>\n\n\n\n
Rak trzustki zosta\u0142 powi\u0105zany z dietami o wysokim indeksie glikemicznym, czyli dietami bogatymi w cukry lub szybko wch\u0142aniane skrobie (nadmiar ziemniak\u00f3w, ry\u017cu, chleba). A rak piersi ma tendencj\u0119 do reagowania bardziej na czynniki genetyczne i hormonalne, chocia\u017c ma pozytywny zwi\u0105zek ze spo\u017cywaniem alkoholu, oty\u0142o\u015bci\u0105 i brakiem \u0107wicze\u0144 fizycznych.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, z dietetycznego punktu widzenia, aby zapobiec nowotworom, wskazane jest unikanie nadmiaru kalorii i ograniczenie niekt\u00f3rych form gotowania, takich jak grillowanie, w\u0119dzenie, solenie itp. Natomiast b\u0142onnik, witaminy, niekt\u00f3re minera\u0142y i antyoksydanty maj\u0105 dzia\u0142anie ochronne przed nowotworami. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
En general, los productos vegetales reducen el riesgo de c\u00e1ncer, puesto que contienen sustancias con efecto antioxidante que previenen los carcinomas. No se trata de excluir toda ingesta de carne, pero s\u00ed de dar cabida a una mayor cantidad y variedad de alimentos vegetales. Las verduras reducen el riesgo de c\u00e1nceres de boca y faringe, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":30896,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537,50],"tags":[],"class_list":["post-14329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","category-reverendo-sos"],"yoast_head":"\n