{"id":14432,"date":"2017-04-11T10:54:00","date_gmt":"2017-04-11T09:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=14432"},"modified":"2025-09-16T12:03:43","modified_gmt":"2025-09-16T10:03:43","slug":"witaminy-i-mineraly-i-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/reverendo-sos\/vitaminas-y-minerales-y-ii\/","title":{"rendered":"Witaminy i minera\u0142y (i II)"},"content":{"rendered":"

Na stronie minera\u0142y<\/em> s\u0105, podobnie jak witaminy, mikroelementami, kt\u00f3re uczestnicz\u0105 jako koenzymy w metabolizmie sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, pe\u0142ni\u0105 funkcje strukturalne (jak wap\u0144 i fosfor, sk\u0142adniki szkieletu), uczestnicz\u0105 w transporcie tlenu do tkanek (jak \u017celazo, niezb\u0119dne do tworzenia czerwonych krwinek) lub interweniuj\u0105 jako sk\u0142adniki bia\u0142ek mi\u0119\u015bniowych (jak w przypadku \u017celaza) lub hormon\u00f3w tarczycy (jod). Wap\u0144 jest r\u00f3wnie\u017c zaanga\u017cowany w funkcje przekazywania sygna\u0142\u00f3w nerwowych w m\u00f3zgu i mi\u0119\u015bniach. Inne minera\u0142y, takie jak s\u00f3d (sk\u0142adnik soli kuchennej), kontroluj\u0105 gospodark\u0119 wodn\u0105 i poziom ci\u015bnienia krwi.<\/p>\n\n\n\n

Potas jest g\u0142\u00f3wnym jonem wyst\u0119puj\u0105cym w kom\u00f3rkach. Wraz z sodem i chlorem bierze udzia\u0142 w nawodnieniu organizmu oraz w transmisji nerwowo-mi\u0119\u015bniowej. Ze wzgl\u0119du na ich znaczenie fizjologiczne, wszystkie podlegaj\u0105 precyzyjnej regulacji w organizmie, g\u0142\u00f3wnie przez dzia\u0142anie nerek, wi\u0119c zwykle nie ma wi\u0119kszych waha\u0144 ich poziomu w organizmie, chyba \u017ce istnieje podstawowa patologia.<\/p>\n\n\n\n

W organizmie 65 % \u017celaza wyst\u0119puje jako sk\u0142adnik hemoglobiny. Bia\u0142ko to, zawarte w czerwonych krwinkach, odpowiada za transport tlenu z p\u0142uc do tkanek. Reszta \u017celaza wchodzi w sk\u0142ad mioglobiny, bia\u0142ka znajduj\u0105cego si\u0119 w mi\u0119\u015bniach, kt\u00f3re oddaje tlen w razie potrzeby, a tak\u017ce jest przechowywana w w\u0105trobie lub \u015bledzionie. Z tych zapas\u00f3w \u017celazo jest mobilizowane do tworzenia wi\u0119kszej ilo\u015bci hemoglobiny, gdy jest to potrzebne.<\/p>\n\n\n\n

Niedob\u00f3r \u017celaza uniemo\u017cliwia syntez\u0119 hemoglobiny. Jest to tzw. anemia z niedoboru \u017celaza. Niedob\u00f3r \u017celaza wyst\u0119puje szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto u m\u0142odzie\u017cy i kobiet w wieku rozrodczym oraz u kobiet w ci\u0105\u017cy, u kt\u00f3rych zapotrzebowanie jest wy\u017csze. U os\u00f3b starszych najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza s\u0105 przewlek\u0142e ubytki, zw\u0142aszcza w przewodzie pokarmowym, nawet je\u015bli s\u0105 niewielkie, i zawsze nale\u017cy szuka\u0107 ich przyczyny.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re mikroelementy (witaminy A i E, selen i cynk) maj\u0105 zdolno\u015bci antyoksydacyjne, zapobiegaj\u0105c powstawaniu wolnych rodnik\u00f3w (kt\u00f3re zosta\u0142y powi\u0105zane ze starzeniem si\u0119, powstawaniem nowotwor\u00f3w, tworzeniem si\u0119 za\u0107my, mia\u017cd\u017cyc\u0105 i zawa\u0142em serca). <\/p>\n\n\n\n

Wap\u0144 i fosfor odgrywaj\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w tworzeniu ko\u015bci. Ze wzgl\u0119du na stosowan\u0105 przez nas zachodni\u0105, wysokobia\u0142kow\u0105 diet\u0119, nie wyst\u0119puj\u0105 zwykle niedobory fosforu, cho\u0107 cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce spo\u017cycie wapnia nie pokrywa zapotrzebowania. Konkretnie s\u0105 one wysokie u dzieci i m\u0142odzie\u017cy, czyli w czasie, gdy kszta\u0142tuje si\u0119 ko\u015b\u0107 i osi\u0105ga si\u0119 tzw. szczytow\u0105 mas\u0119 kostn\u0105. Od tego czasu, gdy ko\u015b\u0107 jest silniejsza, ko\u015bci b\u0119d\u0105 tracone bardzo powoli. Utrata masy kostnej jest przyspieszona w okresie menopauzy, kiedy nie ma \u017ce\u0144skich hormon\u00f3w p\u0142ciowych, wi\u0119c w tym czasie wymagania s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wysokie. Wykazano, \u017ce wysokie spo\u017cycie wapnia w tym okresie \u017cycia \u0142agodzi utrat\u0119; je\u015bli jest ona przyspieszona lub je\u015bli szczytowa masa kostna osi\u0105gni\u0119ta w okresie dojrzewania nie jest odpowiednia, osteopenia, a nast\u0119pnie osteoporoza (\"ko\u015b\u0107 porowata\", kt\u00f3ra \u0142atwo p\u0119ka przy niewielkich urazach) pojawiaj\u0105 si\u0119 \u0142atwiej, z jej strasznymi konsekwencjami (z\u0142amania biodra, z\u0142amania kr\u0119g\u00f3w, z\u0142amania ko\u015bci promieniowej...).<\/p>\n\n\n\n

Czy zatem konieczne jest przyjmowanie suplement\u00f3w witaminowych i mineralnych? Je\u015bli spo\u017cywasz obfit\u0105 i zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 diet\u0119 i nie cierpisz na \u017cadne choroby, to z regu\u0142y nie jest to konieczne: witaminy s\u0105 zawarte w \u017cywno\u015bci. Istniej\u0105 szczeg\u00f3lne przypadki, takie jak wymienione powy\u017cej (anemia z niedoboru \u017celaza, niedob\u00f3r s\u0142o\u0144ca, przyjmowanie wapnia w okresie menopauzy, witamina B12 u os\u00f3b starszych, zaburzenia wch\u0142aniania itp.), w kt\u00f3rych mo\u017ce warto przyjmowa\u0107 suplementy witaminowe, zawsze po konsultacji z lekarzem.  <\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej przedstawiono g\u0142\u00f3wne sk\u0142adniki mineralne i ich \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie:<\/p>\n\n\n\n