Po og\u00f3lnym przedstawieniu Dokumentu przez prof. Pellitero przejdziemy teraz do punktu czwartego, kt\u00f3ry dotyczy wzajemno\u015bci mi\u0119dzy wiar\u0105 a sakramentem ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Ta szczeg\u00f3lna uwaga wynika z wielkiego wp\u0142ywu, jaki rozumienie takiej wzajemno\u015bci wywiera obecnie w sferze duszpasterskiej i kanonicznej.<\/p>\n\n\n\n
Zadaniem teologii jest kierowanie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 duszpasterzy i trybuna\u0142\u00f3w ko\u015bcielnych poprzez dok\u0142adne wyja\u015bnienie relacji mi\u0119dzy wiar\u0105 a sakramentem ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Refleksja teologiczna nie osi\u0105gn\u0119\u0142a jeszcze jednolitego rozumienia tej kwestii, dlatego Komisja podejmuje si\u0119 zadania wniesienia wk\u0142adu w debat\u0119, podejmuj\u0105c problem celebracji ochrzczonych niewierz\u0105cych, kt\u00f3rych definiuje jako \"ci ludzie, w kt\u00f3rych nie ma aluzji do dialogowego charakteru wiary, w\u0142a\u015bciwego dla osobistej odpowiedzi wierz\u0105cego na sakramentalne wstawiennictwo Boga trynitarnego\".<\/em> (n. 144).<\/p>\n\n\n\n Komisja zwraca uwag\u0119 na dwie zasady doktrynalne, kt\u00f3re kszta\u0142tuj\u0105 obecn\u0105 praxis kanoniczn\u0105. Jej zdaniem, gdyby mia\u0142y by\u0107 one stosowane bez dyskryminacji do tej kategorii ochrzczonych niewierz\u0105cych, prowadzi\u0142oby to do \"automatyzm sakramentalny<\/em> (por. n. 132). Z tych dw\u00f3ch zasad pierwsza m\u00f3wi, \u017ce do wa\u017cnego zawarcia sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa nie jest wymagana intencja zawarcia sakramentu, lecz jedynie intencja zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa naturalnego (por. n. 132). Druga zasada - zapisana w kanonie 1055 \u00a7 2 KPK - m\u00f3wi, \u017ce ka\u017cda wa\u017cna umowa ma\u0142\u017ce\u0144ska mi\u0119dzy osobami ochrzczonymi jest z tego w\u0142a\u015bnie powodu sakramentem, tzn. nie jest mo\u017cliwe, aby dwie osoby ochrzczone zawar\u0142y prawdziwe ma\u0142\u017ce\u0144stwo, kt\u00f3re nie jest sakramentem (por. n. 143).<\/p>\n\n\n\n W\u0142a\u015bnie ta druga zasada - zwana potocznie \"nierozdzielno\u015bci\u0105 umowy i sakramentu\" - jest przedmiotem obecnej debaty teologicznej. W celu skontekstualizowania propozycji Komisji, przedstawiamy pokr\u00f3tce dwa najbardziej rozpowszechnione stanowiska teologiczne. Po pierwsze, obro\u0144cy zasady nierozerwalno\u015bci, kt\u00f3rzy uzasadniaj\u0105 j\u0105 wskazuj\u0105c na chrzest jako przyczyn\u0119 sakramentalno\u015bci: ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest sakramentem, poniewa\u017c ma\u0142\u017conkowie s\u0105 ochrzczeni. Po drugie, ci kt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 zasad\u0119 nierozerwalno\u015bci argumentuj\u0105c, \u017ce dw\u00f3ch ochrzczonych niewierz\u0105cych mo\u017ce zawrze\u0107 prawdziwe ma\u0142\u017ce\u0144stwo, ale nie by\u0142oby ono sakramentalne. Uzasadniaj\u0105 to wskazuj\u0105c, \u017ce wiara jest elementem konstytutywnym sakramentalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Dokument, po przedstawieniu najbardziej istotnych interwencji obecnego magisterium i innych oficjalnych organ\u00f3w, ko\u0144czy si\u0119 propozycj\u0105 teologiczn\u0105, kt\u00f3ra jest przedstawiona jako zgodna z wzajemno\u015bci\u0105 wiary i sakrament\u00f3w, bez negowania aktualnej teologii ma\u0142\u017ce\u0144stwa (por. n. 134). Wniosek zosta\u0142 wyartyku\u0142owany w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Komisja twierdzi stanowczo, \u017ce wiara ma\u0142\u017conk\u00f3w jest konieczna do wa\u017cnego sprawowania sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa. W odniesieniu do chrztu wyra\u017anie wskazuje, \u017ce uznanie go za jedyn\u0105 przyczyn\u0119 sakramentalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa by\u0142oby popadni\u0119ciem w b\u0142\u0105d absolutnego automatyzmu sakramentalnego (por. nn. 41-e i 78-e). Czy zatem przyjmuje, \u017ce dw\u00f3ch ochrzczonych niewierz\u0105cych mo\u017ce zawrze\u0107 prawdziwe ma\u0142\u017ce\u0144stwo bez jego sakramentu z powodu braku wiary? Odpowied\u017a jest negatywna. Dokument potwierdza, \u017ce \"bior\u0105c pod uwag\u0119 aktualny stan doktryny katolickiej, wydaje si\u0119 w\u0142a\u015bciwe trzymanie si\u0119 najbardziej powszechnej dzi\u015b opinii dotycz\u0105cej nierozerwalno\u015bci umowy i sakramentu\".<\/em> (n. 166-e).<\/p>\n\n\n\n Dokument stara si\u0119 zharmonizowa\u0107 tezy o konieczno\u015bci wiary do wa\u017cnego sprawowania sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa oraz o nierozerwalno\u015bci umowy i sakramentu na podstawie relacji mi\u0119dzy wiar\u0105 a intencj\u0105 zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa zgodnie z naturaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105. Komisja zaczyna od zwr\u00f3cenia uwagi na to, \u017ce wyobra\u017cenie chrze\u015bcijanina o ma\u0142\u017ce\u0144stwie jest silnie uwarunkowane wiar\u0105 i kultur\u0105, w kt\u00f3rej \u017cyje; oraz \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwo, silnie zsekularyzowane, przedstawia model ma\u0142\u017ce\u0144stwa w ra\u017c\u0105cej sprzeczno\u015bci z nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a na temat rzeczywisto\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa naturalnego. Wniosek jest taki, \u017ce dzisiaj nie mo\u017cna zagwarantowa\u0107, \u017ce ochrzczeni niewierz\u0105cy, z powodu braku wiary, maj\u0105 zamiar zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa naturalnego, chocia\u017c nie mo\u017cna tego z g\u00f3ry wykluczy\u0107 (por. n. 179). Praktyczn\u0105 konsekwencj\u0105 jest to, \u017ce - w zgodzie z aktualn\u0105 praxis - ochrzczeni niewierz\u0105cy nie powinni by\u0107 dopuszczeni do celebracji sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, je\u015bli z powodu braku wiary istniej\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do intencji obejmuj\u0105cej dobra ma\u0142\u017ce\u0144stwa naturalnego w rozumieniu Ko\u015bcio\u0142a (por. n. 181).<\/p>\n\n\n\n Dla Komisji fakty te wskazuj\u0105, \u017ce nie mo\u017cna dopu\u015bci\u0107 do absolutnego automatyzmu sakramentalnego, gdy\u017c wiara ma\u0142\u017conk\u00f3w kszta\u0142tuje intencj\u0119 ch\u0119ci czynienia tego, co czyni Ko\u015bci\u00f3\u0142. Natomiast ochrzczeni niewierz\u0105cy nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa, a ich ma\u0142\u017ce\u0144stwo nie jest sakramentalne, poniewa\u017c nie s\u0105 dopuszczeni do celebracji sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa tylko wtedy, gdy nie chc\u0105 zawrze\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa zgodnie z naturaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105. Ochrzczeni niewierz\u0105cy albo si\u0119 pobieraj\u0105 i ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest sakramentem, albo si\u0119 nie pobieraj\u0105.<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z tym, i przyjmuj\u0105c, \u017ce wa\u017cna zgoda zak\u0142ada wiar\u0119, moim zdaniem argumentacja Komisji, kt\u00f3ra ma wykaza\u0107, \u017ce wiara jest konstytutywna dla sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, nie jest przekonuj\u0105ca. <\/p>\n\n\n\n Po pierwsze dlatego, \u017ce wykazano jedynie, i\u017c wiara, podobnie jak kultura, wp\u0142ywa na kszta\u0142towanie si\u0119 idea\u0142u ma\u0142\u017ce\u0144stwa chrze\u015bcijanina. Krok od tej przes\u0142anki do wniosku, \u017ce wiara jest konieczna do zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa, nie wydaje si\u0119 by\u0107 wykazany. <\/p>\n\n\n\n Po drugie, ze wzgl\u0119du na pow\u00f3d, jaki podaje w drugim rozdziale dla konieczno\u015bci wiary do sprawowania sakrament\u00f3w. W tym rozdziale uznaje si\u0119, \u017ce z wa\u017cno\u015bci\u0105 obchod\u00f3w \"jest przekazywana w spos\u00f3b, kt\u00f3ry w terminologii technicznej zosta\u0142 nazwany <\/em>res et sacramentum\"<\/em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma inne dzia\u0142anie ni\u017c \u0142aska (np. charakter w chrzcie). Ale ostrzega, \u017ce \"praktyka eklezjalna, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 tylko wa\u017cno\u015bci\u0105, szkodzi sakramentalnemu organizmowi Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c redukuje go do jednego z jego istotnych aspekt\u00f3w\".<\/em>nie bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce \"sakramenty maj\u0105 na celu i czerpi\u0105 swoje pe\u0142ne znaczenie z przekazywania <\/em>res\u0142aski w\u0142a\u015bciwej dla sakramentu\".<\/em> (por. n. 66). Komisja idzie nast\u0119pnie o krok dalej: poniewa\u017c sakramenty s\u0105 uporz\u0105dkowane w stosunku do zbawienia - do daru \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej - kt\u00f3re osi\u0105ga si\u0119 przez wiar\u0119, \"logika sakramentalna zawiera, jako istotny sk\u0142adnik, woln\u0105 odpowied\u017a, przyj\u0119cie Bo\u017cego daru, jednym s\u0142owem: wiar\u0119\".<\/em> (n. 67).<\/p>\n\n\n\n W tym ostatnim kroku wydaje si\u0119, \u017ce czego\u015b brakuje. Je\u015bli celebracja sakramentu mo\u017ce by\u0107 wa\u017cna, ale nie owocna, a nigdy owocna, ale niewa\u017cna, to wynikaj\u0105 z tego nast\u0119puj\u0105ce wnioski: a) \u017ce warunki konieczne do wa\u017cno\u015bci s\u0105 r\u00f3wnie\u017c konieczne do owocno\u015bci; b) \u017ce warunki konieczne do owocno\u015bci nie zawsze s\u0105 konieczne do wa\u017cno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Dlatego podkre\u015blanie konieczno\u015bci wiary dla owocno\u015bci, jak to czyni Komisja, samo w sobie nie uzasadnia, \u017ce jest ona konieczna dla wa\u017cno\u015bci. I w\u0142a\u015bnie, jak przypomina nam \u015bwi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II, \"pierwotny i bezpo\u015bredni skutek ma\u0142\u017ce\u0144stwa <\/em>(res et sacramentum) nie jest sama \u0142aska nadprzyrodzona, ale chrze\u015bcija\u0144ska wi\u0119\u017a ma\u0142\u017ce\u0144ska, typowo chrze\u015bcija\u0144ska komunia we dwoje, poniewa\u017c reprezentuje ona tajemnic\u0119 Wcielenia Chrystusa i jego tajemnic\u0119 Przymierza\".<\/em> (Ex. Ap. Familiaris consortio<\/em>, n. 13).<\/p>\n\n\n\n Ponadto twierdzenie, \u017ce wiara jest konstytutywna dla sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, otwiera drzwi do nast\u0119puj\u0105cego paradoksu. Pami\u0119tajmy, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo, formalnie, to zwi\u0105zek, a ten zosta\u0142 podniesiony do rangi sakramentu. Sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa nie sprowadza si\u0119 do momentu celebracji, ale jest sakramentem trwa\u0142ym. Gdyby\u015bmy oparli sakramentalno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa na wierze ma\u0142\u017conk\u00f3w, mieliby\u015bmy w\u00f3wczas do czynienia z sakramentem przerywanym, a nie trwa\u0142ym: je\u015bli dwoje chrze\u015bcija\u0144skich ma\u0142\u017conk\u00f3w porzuca swoj\u0105 wiar\u0119, przechodz\u0105c na inn\u0105 religi\u0119, a w ko\u0144cu odrzucaj\u0105c nauk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a o naturalnej rzeczywisto\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa, w takim momencie ich ma\u0142\u017ce\u0144stwo nie mia\u0142oby podstaw do sakramentalno\u015bci i by\u0142oby nie do odr\u00f3\u017cnienia od ma\u0142\u017ce\u0144stwa zawieranego przez pogan.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cliwie w\u0142a\u015bciwym sposobem podej\u015bcia do tego tematu jest wyj\u015bcie od ma\u0142\u017ce\u0144stwa jako trwa\u0142ej rzeczywisto\u015bci i zrozumienie jego warto\u015bci zbawczej w ca\u0142ej historii zbawienia. W ten spos\u00f3b dochodzi si\u0119 do nast\u0119puj\u0105cych idei, kt\u00f3re rzucaj\u0105 \u015bwiat\u0142o na relacje mi\u0119dzy wiar\u0105 a sakramentem ma\u0142\u017ce\u0144stwa:<\/p>\n\n\n\n a) \u017ce w jednej historii zbawienia, tak jak Adam jest typem lub figur\u0105 Chrystusa, tak te\u017c zwi\u0105zek Adama i Ewy jest typem lub figur\u0105 zwi\u0105zku Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a; i tak jak ka\u017cdy cz\u0142owiek ma osobist\u0105 relacj\u0119 z Chrystusem - \u015bwiadomie lub nie - poniewa\u017c B\u00f3g powo\u0142uje go do istnienia i zbawienia w Chrystusie, tak te\u017c ka\u017cde ma\u0142\u017ce\u0144stwo ma relacj\u0119 ze zwi\u0105zkiem Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c ma ono swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w Bogu, aby zrealizowa\u0107 w ludzko\u015bci sw\u00f3j plan mi\u0142o\u015bci stw\u00f3rczej i odkupie\u0144czej; <\/p>\n\n\n\n b) \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo - podobnie jak rodzaje bezpo\u015bredniej instytucji w Starym Testamencie - zosta\u0142o ustanowione przez Boga jako \"sakrament\" Starego Prawa, kt\u00f3ry obdarza \u0142ask\u0105 nie na mocy w\u0142asnej, ale przez domy\u015bln\u0105 wiar\u0119 w tajemnic\u0119 wcielenia Chrystusa uj\u0119t\u0105 w formie ma\u0142\u017ce\u0144stwa;<\/p>\n\n\n\n c) i \u017ce ta warto\u015b\u0107 zbawcza pozostaje w ma\u0142\u017ce\u0144stwie w\u015br\u00f3d pogan po wcieleniu Syna Bo\u017cego, a w\u015br\u00f3d ochrzczonych osi\u0105ga godno\u015b\u0107 sakramentu Nowego Prawa, poniewa\u017c samo ma\u0142\u017ce\u0144stwo stworzenia zostaje podniesione do rangi sakramentu. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tras la presentaci\u00f3n general del Documento realizada por el profesor Pellitero, nos detenemos en el punto cuarto que trata de la reciprocidad entre fe y sacramento del matrimonio. Esta particular atenci\u00f3n se debe a la gran incidencia que la comprensi\u00f3n de tal reciprocidad est\u00e1 teniendo actualmente en el \u00e1mbito pastoral y can\u00f3nico. La teolog\u00eda tiene […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15284,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[551,548],"tags":[599,16],"class_list":["post-15282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-familia","category-foco","tag-familia","tag-jovenes"],"yoast_head":"\n