{"id":15300,"date":"2021-09-11T06:14:00","date_gmt":"2021-09-11T05:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=15300"},"modified":"2025-10-31T12:38:48","modified_gmt":"2025-10-31T10:38:48","slug":"the-two-miraculous-fish","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/","title":{"rendered":"Dwa cudowne po\u0142owy"},"content":{"rendered":"

Oba cuda mia\u0142y miejsce prawdopodobnie na terenie dzisiejszej Tabghi. U\u017cywane przez nich \u0142odzie mog\u0142y by\u0107 podobne do \u0142odzi z tamtych czas\u00f3w odkrytych w pobli\u017cu Ginosar. Wydaje si\u0119, \u017ce gatunkiem ryby, kt\u00f3r\u0105 z\u0142owili przy obu okazjach by\u0142a \"ryba \u015bw. Piotra\", czyli tilapia. Sarotherodon galilaeu<\/em>s. U\u017cywanym narz\u0119dziem po\u0142owowym mog\u0142a by\u0107 w pierwszym przypadku drygawica, a w drugim - lina chwytna.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie mo\u017cna wyra\u017anie rozgraniczy\u0107 daty, na pocz\u0105tku \u017cycia publicznego Jezusa, zim\u0105 roku 27, a na ko\u0144cu, po jego zmartwychwstaniu, wczesn\u0105 wiosn\u0105 roku 29 n.e.<\/p>\n\n\n\n

Wst\u0119p<\/h2>\n\n\n\n

Jeste\u015bmy przyzwyczajeni do czytania interpretacji czyn\u00f3w i wypowiedzi Jezusa w Ewangeliach. Ale dla osoby, kt\u00f3ra kocha Jezusa, to mo\u017ce nie wystarczy\u0107. Potrzebuje wiedzie\u0107 wi\u0119cej, tak jak osoba, kt\u00f3ra kocha swoich rodzic\u00f3w, chce zobaczy\u0107 zdj\u0119cia z czas\u00f3w, gdy byli m\u0142odzi i pozna\u0107 wszystkie szczeg\u00f3\u0142y ich \u017cycia. Niejednokrotnie chcieliby\u015bmy pozna\u0107 \u015brodowisko, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142 Jezus, jego zwyczaje i wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re ewangelie jedynie zarysowuj\u0105 lub przedstawiaj\u0105 jako okoliczno\u015bci, aby wyja\u015bni\u0107 to, co nas interesuje: rozbudzi\u0107 w czytelnikach wiar\u0119 w Jezusa Chrystusa. Z tego powodu podejdziemy do sceny ewangelicznej z innego ni\u017c zwykle punktu widzenia; b\u0119dzie on bardziej naukowy, to znaczy uwzgl\u0119dniaj\u0105cy sprawdzalne fakty, zar\u00f3wno z narracji ewangelicznej jako historycznej, jak i poprzez dane z epoki, pozosta\u0142o\u015bci archeologiczne, miejsca geograficzne czy dane biologiczne. <\/p>\n\n\n\n

Pierwszy cudowny po\u0142\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Jedynym Ewangelist\u0105, kt\u00f3ry opowiada o pierwszym cudownym po\u0142owie ryb jest \u015bw. \u0141ukasz (5, 1-11): \"Gdy lud t\u0142oczy\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego, aby s\u0142ucha\u0107 s\u0142owa Bo\u017cego, gdy sta\u0142 nad jeziorem Genezaret, zobaczy\u0142 dwie \u0142odzie stoj\u0105ce na brzegu; rybacy, kt\u00f3rzy wyl\u0105dowali, myli swoje sieci. Wchodz\u0105c do jednej z \u0142odzi, kt\u00f3ra nale\u017ca\u0142a do Szymona, poprosi\u0142 go o przesuni\u0119cie jej nieco od l\u0105du. Z \u0142odzi usiad\u0142 i naucza\u0142 lud.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gdy sko\u0144czy\u0142 m\u00f3wi\u0107, powiedzia\u0142 do Szymona: \"Wyp\u0142y\u0144 na g\u0142\u0119bi\u0119 i zarzu\u0107cie sieci na po\u0142\u00f3w\". Szymon odpowiedzia\u0142 i rzek\u0142: \"Mistrzu, ca\u0142\u0105 noc walczyli\u015bmy i nic nie zebrali\u015bmy, ale na twoje s\u0142owo zarzuc\u0119 moje sieci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zabrali si\u0119 wi\u0119c do pracy i zrobili tak du\u017cy haczyk ryb, \u017ce sieci zacz\u0119\u0142y p\u0119ka\u0107. Nast\u0119pnie zasygnalizowali swoim towarzyszom, kt\u00f3rzy byli w drugiej \u0142odzi, aby przyszli i podali im r\u0119k\u0119. Przybyli i wype\u0142nili obie \u0142odzie do tego stopnia, \u017ce prawie ton\u0119\u0142y. Gdy Szymon Piotr to zobaczy\u0142, upad\u0142 u st\u00f3p Jezusa, m\u00f3wi\u0105c: \"Panie, odejd\u017a ode mnie, bo jestem cz\u0142owiekiem grzesznym\".<\/em><\/p>\n\n\n\n

On bowiem i ci, kt\u00f3rzy z nim byli, zdumiewali si\u0119 nad po\u0142owem ryb; podobnie Jakub i Jan, synowie Zebedeusza, kt\u00f3rzy byli towarzyszami Szymona. A Jezus powiedzia\u0142 do Szymona: \"Nie b\u00f3j si\u0119; odt\u0105d b\u0119dziecie rybakami ludzi\". Zwin\u0119li wi\u0119c swoje \u0142odzie, zostawili wszystko i poszli za nim.<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Miejsce<\/h2>\n\n\n\n

Scena rozgrywa si\u0119 w zwyczajowym miejscu dokowania \u0142odzi dw\u00f3ch par braci: Piotra i Andrzeja oraz Jakuba i Jana, rybackich uczni\u00f3w Pana. Nun (1989) umieszcza go w Taghba. Scena ma miejsce, gdy po nieudanym nocnym po\u0142owie czyszcz\u0105 sieci - jest to praca, do kt\u00f3rej zawsze wybiera si\u0119 port macierzysty, gdy\u017c wymaga narz\u0119dzi i materia\u0142\u00f3w przechowywanych na wybrze\u017cu. <\/p>\n\n\n\n

Dobrze znana jest wi\u0119ksza obfito\u015b\u0107 ryb w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Jeziora Galilejskiego, gdzie znajduje si\u0119 wi\u0119cej port\u00f3w i miejscowo\u015bci ni\u017c w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci jeziora (rys. 1). <\/p>\n\n\n\n

Miejscowo\u015b\u0107 Taghba jest najbli\u017cej po\u0142o\u017conym najwa\u017cniejszym obszarem do w\u0119dkowania, zw\u0142aszcza zim\u0105 i wiosn\u0105, tak\u017ce obecnie. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tego stanu rzeczy jest fakt, \u017ce do jeziora wp\u0142ywaj\u0105 ciep\u0142e strumienie, w kt\u00f3rych \u0142atwo ro\u015bnie pokarm przyci\u0105gaj\u0105cy ryby (Troche, 2015), zw\u0142aszcza tilapi\u0119 i sardynki jeziorne (Masterman, 1908; Nun, 1989). Ten obszar jeziora najprawdopodobniej nie zmieni\u0142 si\u0119 pod wzgl\u0119dem klimatycznym, hydrologicznym, geologicznym i rybackim od czas\u00f3w rzymskich, czyli czas\u00f3w, kt\u00f3re zna\u0142 Jezus (Troche, 2005). Kiedy Ewangelia u\u017cywa wyra\u017cenia \"wios\u0142owa\u0107 do morza\".<\/em>Nie oznacza to odej\u015bcia zbyt daleko, gdy\u017c w tym czasie po\u0142owy odbywa\u0142y si\u0119 stosunkowo blisko brzegu, maksymalnie kilkaset metr\u00f3w od brzegu (Troche, 2015). W Taghba znaleziono pewne pozosta\u0142o\u015bci archeologiczne, kt\u00f3re mog\u0105 nale\u017ce\u0107 do staro\u017cytnego portu (Nun, 1989), chocia\u017c inni autorzy w\u0105tpi\u0105, \u017ce te pozosta\u0142o\u015bci s\u0105 tak staro\u017cytne, poniewa\u017c poziom jeziora by\u0142 najprawdopodobniej wy\u017cszy ni\u017c obecnie (Troche, 2015). Poniewa\u017c jest to teren stromy, gdzie szybko osi\u0105ga si\u0119 pewn\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107, konstrukcje na brzegu znajdowa\u0142y si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od wody, jak te dzisiejsze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ryc. 1. Jezioro Galilejskie w Palestynie I wieku. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Inn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 dla cudu by\u0142by port w Kafarnaum, gdzie zachowa\u0142 si\u0119 dom Piotra (Gil i Gil, 2019), cho\u0107 oznacza\u0142oby to konieczno\u015b\u0107 przep\u0142yni\u0119cia dodatkowych 3 kilometr\u00f3w ka\u017cdego dnia, zar\u00f3wno w drodze powrotnej, jak i wychodz\u0105cej, czego rybacy unikaj\u0105 jak tylko mog\u0105. Z tych powod\u00f3w opcja Taghba wydaje nam si\u0119 najbardziej prawdopodobna dla zaistnienia cudu (rys. 1).<\/p>\n\n\n\n

Statki<\/h2>\n\n\n\n

Wed\u0142ug relacji \u0141ukasza, przed po\u0142owem Jezus wyg\u0142osi\u0142 kazanie w \u0142odzi \u015bw. Piotra i kaza\u0142 mu zarzuci\u0107 sieci na ryby. M\u00f3wi te\u017c o obecno\u015bci drugiej \u0142odzi, kt\u00f3ra pomaga w sprowadzaniu ryb na l\u0105d, prawdopodobnie chodzi o \u0142\u00f3d\u017a braci Jana i Jakuba, o kt\u00f3rych ewangelista wyra\u017anie wspomina.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ryc. 2. Mozaika z Magdali przedstawiaj\u0105ca artystycznie \u0142\u00f3d\u017a jeziorn\u0105 z I w. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Szcz\u0105tki jedynego zachowanego staro\u017cytnego statku z Jeziora Galilejskiego znaleziono zakopane na dnie jeziora mi\u0119dzy Magdal\u0105 a Ginosar w grudniu 1985 r., w roku, w kt\u00f3rym wody by\u0142y bardzo niskie z powodu braku deszczu. <\/p>\n\n\n\n

Statek by\u0142 w stosunkowo dobrym stanie, by\u0107 mo\u017ce zabezpieczony przez to, \u017ce by\u0142 w du\u017cej mierze zakopany i zanurzony w s\u0142odkiej wodzie, w kt\u00f3rej timery s\u0105 lepiej zachowane ni\u017c w morzu. Naczynie zosta\u0142o usuni\u0119te i jest obecnie eksponowane w muzeum w Ginosar; zosta\u0142o datowane na I wiek n.e. Ma 8 m d\u0142ugo\u015bci, 2,3 m szeroko\u015bci i 1,3 m g\u0142\u0119boko\u015bci (Wachsmann, 1988). Dzi\u00f3b jest zw\u0119\u017cony, a rufa zaokr\u0105glona; oba by\u0142y prawdopodobnie kryte. W centrum znajdowa\u0142 si\u0119 obszar wykorzystywany do wios\u0142owania, \u0142owienia ryb oraz transportu towar\u00f3w i ludzi. Posiada\u0142 centralny maszt do \u017ceglowania, a tak\u017ce wios\u0142a: cztery. \u017bagiel by\u0142 prawdopodobnie kwadratowy (Lofendel i Frenkel, 2007; Troche, 2015; Wachsmann, 1988). <\/p>\n\n\n\n

W wykopaliskach w Magdali znaleziono mozaik\u0119 \u0142odzi z tego okresu, kt\u00f3ra potwierdza powy\u017cszy opis. Chocia\u017c wydaje si\u0119, \u017ce ma trzy wios\u0142a po ka\u017cdej stronie, tylne by\u0142o w rzeczywisto\u015bci u\u017cywane jako ster (rysunek 2, Wachsmann, 1988). <\/p>\n\n\n\n

\u0141\u00f3d\u017a ta obs\u0142ugiwana jest przez co najmniej czterech wio\u015blarzy i sternika, cho\u0107 mo\u017ce przewozi\u0107 wi\u0119cej os\u00f3b. Historyk Flavius Josephus opisuje, \u017ce \u017bydzi u\u017cywali takich \u0142odzi w pierwszym \u017cydowskim buncie przeciwko Rzymowi (Wachsmann, 1988). W niekt\u00f3rych przypadkach pojemno\u015b\u0107 mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 8-12 os\u00f3b, co odpowiada najwi\u0119kszym \u0142odziom, kt\u00f3re \u0142owi\u0142y na jeziorze w czasach staro\u017cytnych, cho\u0107 opisywano r\u00f3wnie\u017c mniejsze \u0142odzie dla 1 lub 2 os\u00f3b (Troche, 2015). <\/p>\n\n\n\n

Wydaje nam si\u0119, \u017ce cechy tej \u0142odzi bardzo dobrze pokrywaj\u0105 si\u0119 z t\u0105, kt\u00f3ra mog\u0142a nale\u017ce\u0107 do Piotra. Narracja ewangeliczna u\u017cywa liczby mnogiej w odniesieniu do liczby rybak\u00f3w, opr\u00f3cz Piotra i samego Jezusa, kt\u00f3ry by\u0142 na pok\u0142adzie podczas cudu. S\u0105dzimy zatem, \u017ce \u0142\u00f3d\u017a odpowiada najwi\u0119kszej z \u0142odzi na jeziorze, podobnej do tej opisanej powy\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

O drugiej \u0142odzi w narracji ewangelicznej, czyli o Janie i Jakubie, r\u00f3wnie\u017c mamy pewne informacje w Ewangeliach. Ewangelia Marka, opowiadaj\u0105c o powo\u0142aniu Jana i Jakuba, m\u00f3wi (Mk 1, 19-20): \"Nieco dalej zobaczy\u0142 Jakuba z Zebedeusza i jego brata Jana, kt\u00f3rzy w \u0142odzi przechodzili nad sieciami. Wtedy zawo\u0142a\u0142 ich, a oni zostawili ojca swego Zebedeusza w \u0142odzi z najemnymi s\u0142ugami i poszli za Nim\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

W za\u0142odze \u0142odzi by\u0142oby zatem pi\u0119\u0107 os\u00f3b: Zebedeusz i jego dwaj synowie oraz dw\u00f3ch lub wi\u0119cej s\u0142ug. Wnioskujemy zatem, \u017ce druga \u0142\u00f3d\u017a w opowiadaniu jest tego samego typu, co opisana do cudownego po\u0142owu. Ze znalezionych szcz\u0105tk\u00f3w mo\u017cna sporz\u0105dzi\u0107 do\u015b\u0107 bliski model tego, co mog\u0142o by\u0107 prawdziwym, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w muzeum w Ginosar. \u0141\u00f3d\u017a zosta\u0142a dobrze opisana przez kilku autor\u00f3w (Wachsmann, 1988; Lofendel i Frenkel, 2007; ryc. 3).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ryc. 3. Rekonstrukcja statku Ginosar z I w. Wida\u0107 centralny maszt dla \u017cagla, cztery wios\u0142a i dwa stery no\u015bne.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Narz\u0119dzia po\u0142owowe<\/h2>\n\n\n\n

Narz\u0119dzia po\u0142owowe, kt\u00f3re uznajemy za mo\u017cliwe, to trzy typy sieci, kt\u00f3re by\u0142y u\u017cywane w tym czasie w jeziorze (Troche, 2015; Nun, 1989; Masterman, 1908): tarraya, sie\u0107 drygawica i sie\u0107 tra\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n

Na stronie tarraya<\/strong> (rys. 6) to okr\u0105g\u0142a siatka z ci\u0119\u017carkami na ko\u0144cach i link\u0105 w \u015brodku, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 j\u0105 zarzuca. Istnieje kilka rodzaj\u00f3w tarraya, w zale\u017cno\u015bci od wielko\u015bci po\u0142awianych ryb, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wielko\u015bci\u0105 oczek i \u015brednic\u0105 sieci. W jeziorze wyst\u0119powa\u0142y co najmniej trzy typy: na sardynki, na tilapi\u0119 lub na brzan\u0119 (Mastermann, 1908). Rzuca si\u0119 j\u0105 nad \u0142awic\u0105 ryb, z \u0142odzi lub z brzegu, gdzie s\u0105 one \u0142apane przez sie\u0107, gdy ich ko\u0144ce opadaj\u0105 na dno, gdy\u017c s\u0105 ci\u0105gni\u0119te przez ci\u0119\u017carki.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Na stronie sie\u0107 trampolin<\/strong> (rys. 4) to prostok\u0105tna potr\u00f3jna sie\u0107, z bojami u g\u00f3ry i obci\u0105\u017cnikami u do\u0142u. Sk\u0142ada si\u0119 z trzech oczek, z kt\u00f3rych \u015brodkowe ma mniejszy rozmiar oczek ni\u017c boczne, gdzie ryby s\u0105 \u0142apane i uwi\u0119zione, gdy trafi\u0105 na sie\u0107 \u015brodkow\u0105. Do w\u0119dkowania mo\u017cna wykorzysta\u0107 dwie \u0142odzie. Pierwszy z nich ukradkiem ustawia drygawic\u0119 r\u00f3wnolegle do brzegu. Po zako\u0144czeniu operacji druga \u0142\u00f3d\u017a p\u0142oszy ryby ha\u0142asami i ruchami, kt\u00f3re uciekaj\u0105 w po\u015bpiechu w kierunku g\u0142\u0119bszej wody i s\u0105 \u0142apane przez drygawic\u0119. Operacja ta mo\u017ce by\u0107 wykonana wielokrotnie (do dwunastu) w ci\u0105gu jednej nocy (Nun, 1989). Wprawni rybacy, jak uczniowie Jezusa, potrafili w kilka minut ustawi\u0107 sie\u0107 drygawic\u0119. Ten typ sieci jest u\u017cywany w ca\u0142ym basenie Morza \u015ar\u00f3dziemnego od niepami\u0119tnych czas\u00f3w i istniej\u0105 przes\u0142anki, \u017ce by\u0142 on r\u00f3wnie\u017c u\u017cywany w tym czasie w jeziorze (Cottica D. i Divari L., 2007; Troche, 2015).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ryc. 4. Wsp\u00f3\u0142czesna sie\u0107 drygawica. Zasadniczo niezmieniona od staro\u017cytno\u015bci z wyj\u0105tkiem materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych jest zbudowana. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na stronie siatka do zamiatania<\/strong> (rys. 5) to pojedyncza sie\u0107 w kszta\u0142cie litery \"u\", z bojami u g\u00f3ry i obci\u0105\u017cnikami u do\u0142u oraz d\u0142ugimi linami na ko\u0144cach, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 jej ci\u0105gni\u0119cie z brzegu przez kilka os\u00f3b. Jest to d\u0142uga sie\u0107, kt\u00f3ra umo\u017cliwia nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142anie: \u0142\u00f3d\u017a odp\u0142ywa od brzegu, gdzie pozostawi\u0142a grup\u0119 m\u0119\u017cczyzn z link\u0105 pod\u0142\u0105czon\u0105 do jednego ko\u0144ca sieci. Z \u0142odzi wypuszcza si\u0119 sie\u0107, najpierw prostopadle do brzegu, potem r\u00f3wnolegle do brzegu, a na koniec z powrotem do brzegu, pozostawiaj\u0105c sie\u0107 w pe\u0142ni rozwini\u0119t\u0105. Kiedy dotrze do brzegu, m\u0119\u017cczy\u017ani w \u0142odzi wychodz\u0105 na brzeg i zaczynaj\u0105 ci\u0105gn\u0105\u0107 za obie strony sieci jednocze\u015bnie, a\u017c wyci\u0105gn\u0105 j\u0105 na brzeg, przy czym po\u0142\u00f3w zostaje zako\u0144czony, gdy z\u0142owione ryby zostan\u0105 wyci\u0105gni\u0119te na brzeg.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug relacji ewangelicznej mo\u017cemy wykluczy\u0107 sie\u0107 do zamiatania dla cudu, gdy\u017c do jej z\u0142apania potrzeba by\u0142o minimum 10-12 os\u00f3b. Tarraya to sie\u0107 w liczbie pojedynczej, wi\u0119c u\u017cycie w tek\u015bcie liczby mnogiej sk\u0142ania\u0142oby nas do wykluczenia jej jako mo\u017cliwej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ryc. 5. Nowoczesna sie\u0107 tra\u0142owa.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mi\u0119dzy trzema sztukami, Zakonnica<\/strong> (1989) uwa\u017ca, \u017ce w tym cudzie stosuje si\u0119 sie\u0107 drygawicow\u0105. Wyja\u015bnienie Evangelio mo\u017ce wspiera\u0107 t\u0119 hipotez\u0119, poniewa\u017c przedstawia dwie \u0142odzie dw\u00f3ch par braci po nieudanej nocy po\u0142owu, kiedy to czyszcz\u0105 oni sieci skrzelowe na \u0142odzi, jak to si\u0119 zwykle robi, gdy jest sezon po\u0142owowy (w czasach mniejszego po\u0142owu czyszczenie odbywa si\u0119 w porcie lub na brzegu: Nun, 1989). <\/p>\n\n\n\n

Jako \u017ce \u0141ukasz u\u017cywa s\u0142owa \"sieci\"<\/strong>Mo\u017ce to dotyczy\u0107 drygawicy, kt\u00f3ra jako sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z kilku cz\u0119\u015bci nosi nazw\u0119 w liczbie mnogiej. Po\u0142\u00f3w jest tak du\u017cy, \u017ce musz\u0105 prosi\u0107 o pomoc drug\u0105 \u0142\u00f3d\u017a, aby ich nie zaton\u0119\u0142a pod ci\u0119\u017carem z\u0142owionych ryb i mokrej sieci. Ponadto obecno\u015b\u0107 drugiej \u0142odzi zbiega si\u0119 z systemem po\u0142ow\u00f3w za pomoc\u0105 drygawicy, kt\u00f3ry pozosta\u0142 do dzi\u015b na p\u0142ytkich obszarach przybrze\u017cnych. Z tych wszystkich powod\u00f3w zgadzamy si\u0119 z Nunem, \u017ce do cudownego po\u0142owu u\u017cyli prawdopodobnie drygawicy.<\/p>\n\n\n\n

Gatunki z\u0142owionych ryb<\/h2>\n\n\n\n

Jedynym gatunkiem rodzimym dla Jeziora Galilejskiego o du\u017cych rozmiarach, kt\u00f3ry mo\u017cna z\u0142owi\u0107 w takich ilo\u015bciach podczas jednego po\u0142owu, jest Ryba \u015bw.<\/strong>,\u00a0Sarotherodon galilaeu<\/em>(rys. 5), wraz z innymi, mniej obfitymi gatunkami tilapii jeziornej, znanymi w lokalnym j\u0119zyku jako\u00a0musht<\/em>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Gatunek ten ma cykl roczny, z dwoma wyra\u017anymi porami roku, z kt\u00f3rych jedna po\u015bwi\u0119cona jest \u017cerowaniu, a druga rozmna\u017caniu. Podczas pierwszego, w miesi\u0105cach zimowych i wczesn\u0105 wiosn\u0105 gromadz\u0105 si\u0119 w \u0142awicach w okolicach Taghby, ze wzgl\u0119d\u00f3w \u017cerowych (Mastermann, 1908 i Nun, 1989). W okresie l\u0119gowym pary l\u0119gowe rozpraszaj\u0105 si\u0119 po jeziorze. Rozmna\u017canie odbywa si\u0119 poprzez zewn\u0119trzne zap\u0142odnienie jaj w otworze wykonanym w skale i bronionym przez rodzic\u00f3w. Jak tylko narybek si\u0119 wykluje, jedno z rodzic\u00f3w opiekuje si\u0119 nim, u\u017cywaj\u0105c swojego pyska jako schronienia, a para zostaje wypuszczona (Fishbase.us<\/em>). W momencie usamodzielnienia si\u0119 rodzic wyp\u0119dza m\u0142ode osobniki z pyska, wcieraj\u0105c w niego kamienie (Nun, 1989).\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Nun, zawodowy rybak na jeziorze, zabawnie komentuje, \u017ce historia opowiedziana w Ewangelii jest prawdziw\u0105 opowie\u015bci\u0105 rybak\u00f3w, gdy\u017c jest nieco przesadzona, co by\u0142o powszechne na Jeziorze Galilejskim nawet w ubieg\u0142ym wieku, kiedy nie prze\u0142awiano ryb \u015bw. Piotra i dokonywano du\u017cych po\u0142ow\u00f3w jednym zestawem drygawic.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rysunek 6. Sarotherodon galilaeu<\/em>s. Nazwa potoczna musht lub ryba \u015bw.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Data cudu<\/h2>\n\n\n\n

Cud ten m\u00f3g\u0142 mie\u0107 miejsce w pierwszej zimie \u017cycia publicznego Jezusa, gdy\u017c zaraz potem powo\u0142uje czterech braci rybak\u00f3w, aby poszli za Nim jako Jego uczniowie. Innymi s\u0142owy, to by\u0142 prawdopodobnie zima roku 27<\/strong> naszej epoki.<\/p>\n\n\n\n

Drugi cudowny po\u0142\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Drugi cudowny po\u0142\u00f3w ryb jest opisany tylko przez \u015bw. Jana (21:1-14): \"Po tym Jezus ukaza\u0142 si\u0119 ponownie uczniom nad jeziorem Tyberiadzkim. I ukaza\u0142 si\u0119 w ten spos\u00f3b: Byli razem Szymon Piotr, Tomasz, zwany bli\u017aniakiem, Nathanael z Kany Galilejskiej, Zebedeusze i dwaj inni jego uczniowie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Szymon Piotr m\u00f3wi do nich: \"Id\u0119 na ryby\". Powiedzieli do niego: \"My te\u017c idziemy z tob\u0105\". Wyruszyli wi\u0119c i postawili \u017cagle; a tej nocy nic nie z\u0142owili.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c \u015bwita\u0142o, gdy Jezus ukaza\u0142 si\u0119 na brzegu; ale uczniowie nie wiedzieli, \u017ce to Jezus.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jezus powiedzia\u0142 do nich: \"Czy macie jakie\u015b ryby? Odpowiedzieli: \"Nie\".<\/em><\/p>\n\n\n\n

Powiedzia\u0142 do nich: \"Zarzu\u0107cie sie\u0107 po prawej stronie \u0142odzi, a znajdziecie. Rzucili go, a nie mogli go wci\u0105gn\u0105\u0107, bo ryb by\u0142o mn\u00f3stwo.<\/em><\/p>\n\n\n\n

A ucze\u0144, kt\u00f3rego Jezus mi\u0142owa\u0142, powiedzia\u0142 do Piotra: \"To jest Pan. Gdy Szymon Piotr, kt\u00f3ry by\u0142 nagi, us\u0142ysza\u0142, \u017ce to Pan, zawi\u0105za\u0142 swoj\u0105 tunik\u0119 i rzuci\u0142 si\u0119 do wody.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Inni uczniowie przyszli w \u0142odzi, bo byli tylko oko\u0142o dwustu \u0142okci od l\u0105du, holuj\u0105c sie\u0107 z rybami.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gdy zeskoczyli na ziemi\u0119, zobaczyli kilka w\u0119gli, na kt\u00f3rych by\u0142y ryby i chleb. Jezus powiedzia\u0142 do nich: \"Przynie\u015bcie ryby, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie z\u0142owili\u015bcie. Szymon Piotr wsiad\u0142 do \u0142odzi i wci\u0105gn\u0105\u0142 na brzeg sie\u0107 pe\u0142n\u0105 wielkich ryb: sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t trzy. I cho\u0107 by\u0142o ich tak wiele, sie\u0107 nie p\u0119k\u0142a. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Jezus powiedzia\u0142 do nich: \"Chod\u017acie, zjedzcie sw\u00f3j obiad\". \u017baden z uczni\u00f3w nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 zapyta\u0107 go, kim jest, bo wiedzieli, \u017ce to Pan.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jezus przychodzi i bierze chleb i daje im go, i ryb\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

By\u0142 to trzeci raz, kiedy Jezus ukaza\u0142 si\u0119 uczniom po powstaniu z martwych\".<\/em><\/p>\n\n\n\n

Miejsce, statek i gatunek<\/h2>\n\n\n\n

Cud powtarza si\u0119 w zwyk\u0142ym porcie \u0142odzi Pedra, Taghba<\/strong>. Istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest to, \u017ce w poprzednim cudownym po\u0142owie Jezus jest w \u0142odzi, a w drugim na brzegu. \u0141\u00f3d\u017a to zn\u00f3w \u0142\u00f3d\u017a Piotra. Z l\u0105du Jezus m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107 \u0142awic\u0119 tilapii,\u00a0Sarotherodon galilaeu<\/em>s, jak to cz\u0119sto bywa w tym rejonie zim\u0105 i wczesn\u0105 wiosn\u0105, wskazuj\u0105c miejsce zarzucenia sieci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ryc. 6. Wodowanie pog\u0142\u0119biarki z brzegu. Mo\u017cna go r\u00f3wnie\u017c zwodowa\u0107 z \u0142odzi.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Narz\u0119dzia po\u0142owowe<\/h2>\n\n\n\n

Historia opowiada o niemal natychmiastowym zwi\u0105zku czasowym mi\u0119dzy poleceniem Jezusa a cudownym po\u0142owem ryb. Aby z\u0142owi\u0107 szko\u0142\u0119 ryb w obszarach blisko brzegu, mo\u017cna u\u017cy\u0107 tarraya, zar\u00f3wno z l\u0105du, jak i z \u0142odzi (rysunek 6). Jak wspomniano powy\u017cej, istniej\u0105 specjalne tarasy do po\u0142owu tilapii. Sprz\u0119t zosta\u0142 rzucony z wielk\u0105 wpraw\u0105 przez Pedro, a z\u0142owiono 153 du\u017ce ryby. Zazwyczaj tarraya nie \u0142owi tak wielu ryb, poniewa\u017c jest ich zbyt du\u017co, aby mo\u017cna by\u0142o zarzuci\u0107 sie\u0107 jedn\u0105 r\u0119k\u0105. Pasuje to do wskazania, \u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 cudu jest to, \u017ce sie\u0107 nie p\u0119k\u0142a. Wykluczy\u0107 nale\u017ca\u0142oby drygawic\u0119, gdy\u017c \u0142awica ryb z \u0142atwo\u015bci\u0105 uciek\u0142aby podczas ustawiania, lub sie\u0107 tra\u0142ow\u0105, gdy\u017c wymaga\u0142oby to co najmniej dw\u00f3ch \u0142odzi i wielu innych rybak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Data cudu<\/h2>\n\n\n\n

Ma ona miejsce po zmartwychwstaniu Jezusa, prawdopodobnie w. wiosna roku 29<\/strong>.<\/p>\n\n\n

\n\t
\n\t\t

ABY KONTYNUOWA\u0106 CZYTANIE<\/h2>\n\t\t

    Cottica D. i Divari L., Sferoidalne ci\u0119\u017carki gliniane z Laguny Weneckiej, w: Ancient nets and fishing gear, T. Bekker-Nielsen and D. Bernal, University of Cadiz, Aarhus 2007, s. 347-363.<\/p>\n

    http:\/\/www.fishbase.us\/summary\/SpeciesSummary.php?ID=1389&genusname=Sarotherodon&speciesname=galilaeus&AT=Sarotherodon+galilaeus&lang=English (dost\u0119p 27-VI-2020)<\/p>\n

    Lofendel, L.-Frenkel, R., \u0141\u00f3d\u017a i Morze Galilejskie, Jerozolima-Nowy Jork 2007.<\/p>\n

    Masterman, E. W. G., \"Rybo\u0142\u00f3wstwo w Galilei\", w: Palestine Exploration Fund Quarterly Statement 40, n. 1 (stycze\u0144 1908), s. 40-51.<\/p>\n

    Nun, M., Morze Galilejskie i jego rybacy w Nowym Testamencie, Ein Gev 1989.<\/p>\n

    Troche, F.D., Il sistema della pesca nel lago di Galilea al tempo di Ges\u00f9. Indagine sulla base dei papiri documentari e dei dati archeologici e letterari, Bologna 2015.<\/p>\n

    Wachsmann, S., \"The Galilee Boat-2,000-Year-Old Hull Recovered Intact\" w: Biblical Archaeology Review, 14(5), 18-33.<\/p>\n<\/ul>\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n

    <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Los dos milagros sucedieron probablemente en la actual Tabgha. Las embarcaciones que usaron podr\u00edan haber sido similares a la embarcaci\u00f3n de la \u00e9poca descubierta cerca de Ginosar. Parece que la especie de pez que pescaron en las dos ocasiones fue el \u201cpez de san Pedro\u201d, la tilapia Sarotherodon galilaeus. Los artes de pesca tal vez usados […]<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":15302,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[554,537],"tags":[],"class_list":["post-15300","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-evangelio","category-recursos"],"yoast_head":"\nLas dos pescas milagrosas<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"En dos ocasiones, los Evangelios de san Lucas y san Juan narran que los disc\u00edpulos que eran pescadores, guiados por Jes\u00fas, realizaron pescas muy abundantes, despu\u00e9s de una noche de pesca infructuosa: son llamadas las pescas milagrosas. En este art\u00edculo se expone el milagro de c\u00f3mo podr\u00eda haber ocurrido.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/the-two-miraculous-fish\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Las dos pescas milagrosas\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En dos ocasiones, los Evangelios de san Lucas y san Juan narran que los disc\u00edpulos que eran pescadores, guiados por Jes\u00fas, realizaron pescas muy abundantes, despu\u00e9s de una noche de pesca infructuosa: son llamadas las pescas milagrosas. En este art\u00edculo se expone el milagro de c\u00f3mo podr\u00eda haber ocurrido.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/the-two-miraculous-fish\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-11T05:14:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-31T10:38:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"David Fern\u00e1ndez Alonso\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"David Fern\u00e1ndez Alonso\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"David Fern\u00e1ndez Alonso\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/242477eeee7657ecaf59f2282fec73ec\"},\"headline\":\"Las dos pescas milagrosas\",\"datePublished\":\"2021-09-11T05:14:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-31T10:38:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/\"},\"wordCount\":3300,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg\",\"articleSection\":[\"Evangelio\",\"Recursos\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/\",\"name\":\"Las dos pescas milagrosas\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg\",\"datePublished\":\"2021-09-11T05:14:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-31T10:38:48+00:00\",\"description\":\"En dos ocasiones, los Evangelios de san Lucas y san Juan narran que los disc\u00edpulos que eran pescadores, guiados por Jes\u00fas, realizaron pescas muy abundantes, despu\u00e9s de una noche de pesca infructuosa: son llamadas las pescas milagrosas. En este art\u00edculo se expone el milagro de c\u00f3mo podr\u00eda haber ocurrido.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"pesca milagrosa\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-dos-pescas-milagrosas\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Las dos pescas milagrosas\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/242477eeee7657ecaf59f2282fec73ec\",\"name\":\"David Fern\u00e1ndez Alonso\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/David-fernandez-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/David-fernandez-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/David-fernandez-100x100.png\",\"caption\":\"David Fern\u00e1ndez Alonso\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/david-fernandez-alonso\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dwa cudowne po\u0142owy","description":"Ewangelie \u015bw. \u0141ukasza i \u015bw. Jana dwukrotnie opowiadaj\u0105, \u017ce uczniowie, kt\u00f3rzy byli rybakami, prowadzeni przez Jezusa, dokonali bardzo obfitego po\u0142owu, po nocy nieudanego po\u0142owu: nazywa si\u0119 to cudownym po\u0142owem. W tym artykule przedstawiony jest cud, jak mog\u0142o do tego doj\u015b\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/the-two-miraculous-fish\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Las dos pescas milagrosas","og_description":"En dos ocasiones, los Evangelios de san Lucas y san Juan narran que los disc\u00edpulos que eran pescadores, guiados por Jes\u00fas, realizaron pescas muy abundantes, despu\u00e9s de una noche de pesca infructuosa: son llamadas las pescas milagrosas. En este art\u00edculo se expone el milagro de c\u00f3mo podr\u00eda haber ocurrido.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/the-two-miraculous-fish\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2021-09-11T05:14:00+00:00","article_modified_time":"2025-10-31T10:38:48+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"David Fern\u00e1ndez Alonso","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"David Fern\u00e1ndez Alonso","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/"},"author":{"name":"David Fern\u00e1ndez Alonso","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/242477eeee7657ecaf59f2282fec73ec"},"headline":"Las dos pescas milagrosas","datePublished":"2021-09-11T05:14:00+00:00","dateModified":"2025-10-31T10:38:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/"},"wordCount":3300,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg","articleSection":["Evangelio","Recursos"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/","name":"Dwa cudowne po\u0142owy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg","datePublished":"2021-09-11T05:14:00+00:00","dateModified":"2025-10-31T10:38:48+00:00","description":"Ewangelie \u015bw. \u0141ukasza i \u015bw. Jana dwukrotnie opowiadaj\u0105, \u017ce uczniowie, kt\u00f3rzy byli rybakami, prowadzeni przez Jezusa, dokonali bardzo obfitego po\u0142owu, po nocy nieudanego po\u0142owu: nazywa si\u0119 to cudownym po\u0142owem. W tym artykule przedstawiony jest cud, jak mog\u0142o do tego doj\u015b\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/josefa-holland-merten-gaGHZPrgA-I-unsplash-e1631110214898.jpg","width":920,"height":526,"caption":"pesca milagrosa"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-dos-pescas-milagrosas\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Las dos pescas milagrosas"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/242477eeee7657ecaf59f2282fec73ec","name":"David Fern\u00e1ndez Alonso","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/David-fernandez-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/David-fernandez-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/David-fernandez-100x100.png","caption":"David Fern\u00e1ndez Alonso"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/david-fernandez-alonso\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15300"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54514,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15300\/revisions\/54514"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}