Podsumujmy nauczanie Ojca \u015awi\u0119tego przy tych trzech okazjach.<\/p>\n\n\n\n
Or\u0119dzie na 55. \u015awiatowy Dzie\u0144 Pokoju (1-I-2022) zatytu\u0142owano: Dialog mi\u0119dzypokoleniowy, edukacja i praca: narz\u0119dzia budowania trwa\u0142ego pokoju<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c Pawe\u0142 VI potwierdzi\u0142, \u017ce droga do pokoju ma now\u0105 nazw\u0119: integralny rozw\u00f3j cz\u0142owieka i wszystkich lud\u00f3w (por. encyklika Populorum Progressio,<\/em> 1967, n. 76). <\/p>\n\n\n\n Jednak nawet dzi\u015b nie uda\u0142o si\u0119 zmieni\u0107 obecnej sytuacji, Franciszek ostrzega, wojny, pandemie chor\u00f3b, degradacja \u015brodowiska itp. \"model gospodarczy, kt\u00f3ry opiera si\u0119 bardziej na indywidualizmie ni\u017c na solidarnym dzieleniu si\u0119\".<\/em> (n. 1 or\u0119dzia Franciszka), nie s\u0142uchaj\u0105c \"krzyk ubogich i ziemi\".<\/em> <\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie Biskup Rzymu przypomina, \u017ce budowanie pokoju jest czym\u015b, co dotyczy nas wszystkich, tak\u017ce osobi\u015bcie: \"Wszyscy mog\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w budowaniu bardziej pokojowego \u015bwiata: od w\u0142asnego serca i relacji w rodzinie, w spo\u0142ecze\u0144stwie i ze \u015brodowiskiem, po relacje mi\u0119dzy narodami i mi\u0119dzy pa\u0144stwami\".<\/em><\/p>\n\n\n\n Proponuje trzy sposoby budowania trwa\u0142ego pokoju: \"Dialog mi\u0119dzy pokoleniami jako podstawa realizacji wsp\u00f3lnych projekt\u00f3w. Po drugie, edukacja jako czynnik wolno\u015bci, odpowiedzialno\u015bci i rozwoju. I wreszcie dzia\u0142a\u0107 na rzecz pe\u0142nej realizacji godno\u015bci cz\u0142owieka\".<\/em> Trzy \u015bcie\u017cki, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, bardzo \"chodzone\" przez obecnego nast\u0119pc\u0119 Piotra.<\/p>\n\n\n\n Ani indywidualizm, egoistyczna oboj\u0119tno\u015b\u0107, ani gwa\u0142towny protest nie s\u0105 rozwi\u0105zaniami. Obecny kryzys zdrowotny przyni\u00f3s\u0142, obok samotno\u015bci os\u00f3b starszych, poczucia bezradno\u015bci i braku wsp\u00f3lnego idea\u0142u na przysz\u0142o\u015b\u0107, tak\u017ce brak zaufania. Ale widzieli\u015bmy te\u017c wspania\u0142e przyk\u0142ady solidarno\u015bci. Dialog jest konieczny. Y \"Dialog oznacza s\u0142uchanie siebie nawzajem, konfrontacj\u0119, zgod\u0119 i wsp\u00f3lny marsz\".<\/em> (n. 2). Jest to mo\u017cliwe dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu do\u015bwiadczenia os\u00f3b starszych z dynamizmem os\u00f3b m\u0142odych. Wymaga to jednak naszej woli, woli nas wszystkich, aby spojrze\u0107 poza dora\u017ane interesy, \u0142atki czy szybkie rozwi\u0105zania, na rzecz wsp\u00f3lnych i zr\u00f3wnowa\u017conych projekt\u00f3w. Drzewa mog\u0105 owocowa\u0107 tylko z korzeni. A te korzenie s\u0105 wzmacniane przez edukacj\u0119 i prac\u0119. <\/p>\n\n\n\n \"To jest edukacja.<\/em> -przypomina nast\u0119pca Piotra. \"kt\u00f3ra stanowi gramatyk\u0119 dla dialogu mi\u0119dzy pokoleniami, a to w\u0142a\u015bnie w do\u015bwiadczeniu pracy m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety z r\u00f3\u017cnych pokole\u0144 odnajduj\u0105 siebie nawzajem, pomagaj\u0105c sobie, wymieniaj\u0105c wiedz\u0119, do\u015bwiadczenie i umiej\u0119tno\u015bci dla wsp\u00f3lnego dobra\". <\/em>(ibid<\/em>.).<\/p>\n\n\n\n Dlatego godne ubolewania jest to, \u017ce podczas gdy wydatki na wojsko rosn\u0105, bud\u017cety na edukacj\u0119 i szkolenia w ostatnich latach znacznie si\u0119 zmniejszy\u0142y, mimo \u017ce s\u0105 to najlepsze inwestycje, bo w najbiedniejszych krajach \u015bwiata. \"fundamenty sp\u00f3jnego, obywatelskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, zdolnego do generowania nadziei, bogactwa i post\u0119pu\".<\/em> (ibid,<\/em> 3).<\/p>\n\n\n\n Potrzebna jest zatem zmiana strategii finansowych w odniesieniu do edukacji, wraz z promowaniem \"kultura opieki<\/em> (por. encyklika Laudato si', <\/em>231). Wa\u017cne jest to, co m\u00f3wi tu papie\u017c: \u017ce kultura mo\u017ce by\u0107 wsp\u00f3lnym j\u0119zykiem dialogu, kt\u00f3ry prze\u0142amuje bariery i buduje mosty. Bo jak sam powiedzia\u0142 przy innych okazjach, \"Kraj ro\u015bnie, gdy jego r\u00f3\u017cnorodne bogactwa kulturowe dialoguj\u0105 w konstruktywny spos\u00f3b: kultura popularna, kultura uniwersytecka, kultura m\u0142odzie\u017cowa, kultura artystyczna, kultura technologiczna, kultura ekonomiczna, kultura rodzinna i kultura medialna\".<\/em> (encyklika Fratelli tutti<\/em>, n. 199).<\/p>\n\n\n\n Francisco proponuje, aby wyku\u0107 nowy paradygmat kulturowy poprzez \"globalny pakt na rzecz edukacji<\/em> kt\u00f3ra anga\u017cuje wszystkich i promuje integraln\u0105 ekologi\u0119 wed\u0142ug modelu pokoju, rozwoju i trwa\u0142o\u015bci, skoncentrowanego na braterstwie i na sojuszu mi\u0119dzy lud\u017ami i ich \u015brodowiskiem (por. przes\u0142anie wideo do Global Compact on Education. Together to Look Beyond, <\/em>15-X-2020). Jednocze\u015bnie m\u0142odzi ludzie b\u0119d\u0105 mogli zaj\u0105\u0107 swoje miejsce w \u015bwiecie pracy.<\/p>\n\n\n\n Praca buduje i utrzymuje pok\u00f3j, poniewa\u017c jest zar\u00f3wno wyrazem siebie, jak i zobowi\u0105zaniem do wsp\u00f3\u0142pracy z innymi. Sytuacja w zakresie zatrudnienia dozna\u0142a powa\u017cnego ciosu wraz z pandemi\u0105 Covid-19. Zw\u0142aszcza ci, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 z niepewnych miejsc pracy, jak wielu migrant\u00f3w, pozostali bez ochrony po\u015br\u00f3d klimatu niepewno\u015bci. Jedynym sposobem reakcji na to jest promowanie godnej pracy. \"Musimy po\u0142\u0105czy\u0107 pomys\u0142y i wysi\u0142ki, aby stworzy\u0107 warunki i wymy\u015bli\u0107 rozwi\u0105zania, aby ka\u017cdy cz\u0142owiek w wieku produkcyjnym mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyczynienia si\u0119 w\u0142asn\u0105 prac\u0105 do \u017cycia rodziny i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/em> (Or\u0119dzie Papie\u017ca, n. 4). <\/p>\n\n\n\n Jest to wyzwanie dla wszystkich: dla pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w, dla pa\u0144stwa i instytucji, dla spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego i konsument\u00f3w. Przede wszystkim dla polityki, kt\u00f3ra jest powo\u0142ana do poszukiwania w\u0142a\u015bciwej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 a sprawiedliwo\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105. I, jak wskazuje papie\u017c Bergoglio, jest to wyzwanie dla \"wszyscy dzia\u0142aj\u0105cy w tej dziedzinie, pocz\u0105wszy od katolickich pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w, mog\u0105 znale\u017a\u0107 pewne wskaz\u00f3wki w nauce spo\u0142ecznej Ko\u015bcio\u0142a\". <\/em>(ibid.<\/em>).<\/p>\n\n\n\n W dniu 23 stycznia br. Niedziela S\u0142owa Bo\u017cego<\/em>ustanowiony przez papie\u017ca Franciszka na trzeci\u0105 niedziel\u0119 czasu zwyk\u0142ego. W homilii Papie\u017c zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na dwa aspekty. <\/p>\n\n\n\n -Objawiaj\u0105ce si\u0119 S\u0142owo Bo\u017ce. <\/em><\/p>\n\n\n\n Po pierwsze, S\u0142owo objawia Boga: \"Ods\u0142ania ona oblicze Boga\". <\/em>-wskazuje Franciszek. \"jako tego, kt\u00f3ry troszczy si\u0119 o nasz\u0105 bied\u0119 i jest zatroskany o nasz los\".<\/em>. Nie jako tyran zamkni\u0119ty w niebie, ani jako zimny, niewzruszony obserwator, neutralny i oboj\u0119tny b\u00f3g. Jest \"Bogiem z nami\", S\u0142owem, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em, kt\u00f3re staje po naszej stronie, jest zaanga\u017cowane i oddane naszemu b\u00f3lowi, \"Duchem Mi\u0142osiernym\" cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Jako wykwalifikowany rzecznik tego S\u0142owa w Ko\u015bciele, Papie\u017c zwraca si\u0119 do swoich s\u0142uchaczy, ka\u017cdego z nas, osobi\u015bcie: \"Jest Bogiem bliskim, wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cym i czu\u0142ym, kt\u00f3ry chce ci\u0119 uwolni\u0107 od ci\u0119\u017car\u00f3w, kt\u00f3re ci\u0119 przygniataj\u0105, kt\u00f3ry chce ogrza\u0107 ch\u0142\u00f3d twoich zim, kt\u00f3ry chce roz\u015bwietli\u0107 twoje ciemne dni, kt\u00f3ry chce wspiera\u0107 twoje niepewne kroki. A czyni to za pomoc\u0105 swojego S\u0142owa, kt\u00f3rym przemawia do ciebie, aby rozpali\u0107 nadziej\u0119 w\u015br\u00f3d popio\u0142\u00f3w twoich l\u0119k\u00f3w, aby\u015b odnalaz\u0142 rado\u015b\u0107 w labiryntach twojego smutku, aby\u015b nape\u0142ni\u0142 nadziej\u0105 gorycz twojej samotno\u015bci. Ka\u017ce ci i\u015b\u0107, nie w labiryncie, ale po drodze, by spotka\u0107 Go ka\u017cdego dnia\".<\/em><\/p>\n\n\n\n I dlatego Franciszek pyta nas, czy nosimy w naszych sercach i przekazujemy w Ko\u015bciele ten prawdziwy \"obraz\" Boga, otulony ufno\u015bci\u0105, mi\u0142osierdziem i rado\u015bci\u0105 wiary. Czy te\u017c przeciwnie, widzimy i pokazujemy go w spos\u00f3b rygorystyczny, owini\u0119ty strachem, jako fa\u0142szywego bo\u017cka, kt\u00f3ry ani nam, ani nikomu nie pomaga.<\/p>\n\n\n\n –S\u0142owo wprowadza nas w zdrowy kryzys.<\/em> <\/p>\n\n\n\n Po drugie, S\u0142owo przyprowadza nas do cz\u0142owieka. Kiedy rozumiemy, \u017ce B\u00f3g jest wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cy i mi\u0142osierny, pokonujemy pokus\u0119 zimnej i zewn\u0119trznej religijno\u015bci, kt\u00f3ra nie dotyka i nie przemienia \u017cycia. \"S\u0142owo wzywa nas do wyj\u015bcia z siebie, aby wyruszy\u0107 na spotkanie naszych braci i si\u00f3str z jedyn\u0105 pokorn\u0105 si\u0142\u0105 wyzwalaj\u0105cej mi\u0142o\u015bci Boga\". <\/em><\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie uczyni\u0142 i powiedzia\u0142 Jezus w synagodze w Nazarecie, gdy objawi\u0142, \u017ce \"On jest pos\u0142any, aby spotka\u0107 ubogich - kt\u00f3rymi jeste\u015bmy wszyscy - i uwolni\u0107 ich\".<\/em> Nie przyszed\u0142, aby dostarczy\u0107 zestaw zasad, ale aby uwolni\u0107 nas z \u0142a\u0144cuch\u00f3w, kt\u00f3re wi\u0119zi\u0105 nasze dusze. \"W ten spos\u00f3b objawia nam, na czym polega cze\u015b\u0107, kt\u00f3ra najbardziej podoba si\u0119 Bogu: na dbaniu o bli\u017aniego. <\/em><\/p>\n\n\n\n S\u0142owo stawia w kryzysie te nasze usprawiedliwienia, kt\u00f3re zawsze uzale\u017cniaj\u0105 to, co nie dzia\u0142a, od innych lub od siebie\".<\/em>. A papie\u017c nie m\u00f3wi o teoriach: \"Jak\u017ce bolesny jest widok naszych braci i si\u00f3str umieraj\u0105cych na morzu, poniewa\u017c nie pozwala si\u0119 im zej\u015b\u0107 na l\u0105d\".<\/em>. <\/p>\n\n\n\n W dalszym ci\u0105gu wk\u0142ada miecz w dusz\u0119: \"S\u0142owo Bo\u017ce zaprasza nas, by\u015bmy wyszli na \u015bwiat\u0142o dzienne, by\u015bmy nie chowali si\u0119 za z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 problem\u00f3w, za 'nie da si\u0119 nic zrobi\u0107' lub 'co ja mog\u0119 zrobi\u0107' albo 'to ich problem lub jego'. Napomina nas do dzia\u0142ania, do zjednoczenia kultu Boga i troski o cz\u0142owieka\". <\/em><\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz sztywno\u015bci, kt\u00f3ra dla Franciszka jest typowa dla wsp\u00f3\u0142czesnego pelagianizmu, ka\u017cda duchowo\u015b\u0107 \"anielska\" lub bezcielesna, typowa dla ruch\u00f3w neognostyckich, jest r\u00f3wnie\u017c przeciwna S\u0142owu Bo\u017cemu. Papie\u017c opisuje to w bardzo obrazowy spos\u00f3b: \"Duchowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra umieszcza nas 'na orbicie', nie dbaj\u0105c o naszych braci i siostry\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Owoce S\u0142owa Bo\u017cego s\u0105 zupe\u0142nie inne: \"S\u0142owo, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em (por. J 1,14), chce si\u0119 wcieli\u0107 w nas. Nie oddala nas od \u017cycia, ale wprowadza nas w \u017cycie, w codzienne sytuacje, w s\u0142uchanie cierpienia naszych braci i si\u00f3str, krzyku ubogich, przemocy i niesprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3re rani\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo i planet\u0119, aby\u015bmy nie byli chrze\u015bcijanami oboj\u0119tnymi, ale chrze\u015bcijanami pracuj\u0105cymi, chrze\u015bcijanami tw\u00f3rczymi, chrze\u015bcijanami proroczymi\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n S\u0142owo Bo\u017ce nie jest martw\u0105 liter\u0105, ale duchem i \u017cyciem. M\u00f3wi\u0105c s\u0142owami Madeleine Delbr\u00eal (francuskiej mistyczki, kt\u00f3ra pracowa\u0142a w dzielnicach robotniczych Pary\u017ca, zmar\u0142a w 1964 r. i jest obecnie w trakcie procesu beatyfikacyjnego), Franciszek m\u00f3wi, \u017ce \"warunkami do s\u0142uchania S\u0142owa Pana s\u0105 warunki naszego 'dzi\u015b': okoliczno\u015bci naszego codziennego \u017cycia i potrzeby naszych bli\u017anich\".<\/em> <\/p>\n\n\n\n Wszystko to zobowi\u0105zuje nas - wskazuje Papie\u017c - przede wszystkim do postawienia S\u0142owa Bo\u017cego w centrum duszpasterstwa, do s\u0142uchania go, a stamt\u0105d do s\u0142uchania i uczestniczenia w potrzebach innych. <\/p>\n\n\n\n Wreszcie w or\u0119dziu na 30. \u015awiatowy Dzie\u0144 Chorego (11 lutego 2022 r.) nast\u0119pca Piotra powtarza s\u0142owa Ewangelii: \"B\u0105d\u017acie mi\u0142osierni, jak Ojciec wasz jest mi\u0142osierny\".<\/em> (\u0141k 6:36). I zaprasza nas konkretnie do \"by\u0107 u boku tych, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 na drodze mi\u0142osierdzia\".<\/em><\/p>\n\n\n\n Franciszek prosi nas, aby\u015bmy byli \"mi\u0142osierny jak Ojciec\",<\/em> kt\u00f3rego mi\u0142osierdzie \"ma w sobie zar\u00f3wno wymiar ojcostwa, jak i macierzy\u0144stwa (por. Iz 49, 15), gdy\u017c troszczy si\u0119 o nas z si\u0142\u0105 ojca i czu\u0142o\u015bci\u0105 matki, zawsze got\u00f3w da\u0107 nam nowe \u017cycie w Duchu \u015awi\u0119tym\".<\/em><\/p>\n\n\n\n Papie\u017c pyta dalej, dlaczego Jezus, \"mi\u0142osierdzie Ojca<\/em>Troszczy\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie o chorych do tego stopnia, \u017ce ta opieka wraz z g\u0142oszeniem wiary sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 misji aposto\u0142\u00f3w (por. \u0141k 9, 2). <\/p>\n\n\n\n Tym razem odpowiada cytuj\u0105c E. L\u00e9vinasa: \"B\u00f3l izoluje ca\u0142kowicie i z tej absolutnej izolacji rodzi si\u0119 wezwanie do drugiego, inwokacja drugiego\" (An Ethics of Suffering),<\/em> Pary\u017c 1994, s. 133-135). A Papie\u017c przywo\u0142uje tak wielu chorych, kt\u00f3rzy cierpieli w samotno\u015bci z powodu pandemii. <\/p>\n\n\n\n Dotyczy to szczeg\u00f3lnie pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia (lekarzy, piel\u0119gniarek, laborant\u00f3w, asystent\u00f3w pacjenta i tak wielu wolontariuszy).), <\/strong>\"kt\u00f3rych s\u0142u\u017cba u boku chorych, pe\u0142niona z mi\u0142o\u015bci\u0105 i kompetencj\u0105, przekracza granice zawodu, by sta\u0107 si\u0119 misj\u0105\". <\/em><\/p>\n\n\n\n Dodaje jakby m\u00f3wi\u0105c do ka\u017cdego z osobna: \"Wasze r\u0119ce, kt\u00f3re dotykaj\u0105 cierpi\u0105cego cia\u0142a Chrystusa, mog\u0105 by\u0107 znakiem mi\u0142osiernych r\u0105k Ojca\",<\/em> i zaprasza ich do u\u015bwiadomienia sobie wielkiej godno\u015bci tego zawodu i odpowiedzialno\u015bci, jaka si\u0119 z nim wi\u0105\u017ce. Dotykaj\u0105 cia\u0142a cierpi\u0105cego Chrystusa. <\/p>\n\n\n\n Doceniaj\u0105c wielkie post\u0119py nauk medycznych, zar\u00f3wno w leczeniu, jak i w badaniach i rehabilitacji, Papie\u017c przypomina o podstawowej zasadzie. Nie mo\u017cemy zapomnie\u0107, \u017ce \"Pacjent jest zawsze wa\u017cniejszy ni\u017c jego choroba i dlatego w ka\u017cdym podej\u015bciu terapeutycznym nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 s\u0142uchania pacjenta, jego historii, jego udr\u0119ki i l\u0119k\u00f3w. Nawet gdy nie da si\u0119 wyleczy\u0107, zawsze mo\u017cna si\u0119 zatroszczy\u0107, zawsze mo\u017cna pocieszy\u0107, zawsze mo\u017cna sprawi\u0107, by pacjent poczu\u0142 blisko\u015b\u0107, kt\u00f3ra \u015bwiadczy o trosce o osob\u0119, a nie o jej patologi\u0119.<\/em> Nale\u017cy wi\u0119c mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce profesjonalne szkolenia pozwol\u0105 pracownikom s\u0142u\u017cby zdrowia na s\u0142uchanie i odnoszenie si\u0119 do chorego.<\/p>\n\n\n\n Franciszek podkre\u015bla znaczenie katolickich o\u015brodk\u00f3w i instytucji zdrowia: \"W czasach, gdy kultura wyrzucania jest powszechna, a \u017cycie nie zawsze jest uznawane za godne, aby by\u0107 przyj\u0119tym i \u017cy\u0107, te struktury nie zawsze s\u0105 uznawane, <\/em>jako domy mi\u0142osierdziaMog\u0105 da\u0107 przyk\u0142ad w ochronie i opiece nad ka\u017cdym, nawet najbardziej kruchym istnieniem, od pocz\u0119cia do naturalnego zako\u0144czenia.<\/em><\/p>\n\n\n\n Z tak wielu powod\u00f3w Papie\u017c ko\u0144czy si\u0119 odniesieniem do duszpasterstwa s\u0142u\u017cby zdrowia, cho\u0107 odwiedzanie chorych jest zaproszeniem, kt\u00f3re Chrystus kieruje do wszystkich swoich uczni\u00f3w: \"By\u0142em chory, a ty mnie odwiedzi\u0142e\u015b\".<\/em> (Mt 25,36). <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Resumamos las ense\u00f1anzas del Santo Padre con esas tres ocasiones. El camino de la paz: di\u00e1logo, educaci\u00f3n y trabajo El mensaje para la 55\u00aa Jornada Mundial de la Paz (1-I-2022) se titulaba: Di\u00e1logo entre generaciones, educaci\u00f3n y trabajo: instrumentos para construir una paz duradera. Ya Pablo VI afirm\u00f3 que el camino de la paz ten\u00eda […]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":18377,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[59,537],"tags":[396,30,4],"class_list":["post-18376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ensenanzas-del-papa","category-recursos","tag-papa-francisco","tag-paz","tag-roma"],"yoast_head":"\nDialog mi\u0119dzy pokoleniami<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Inwestowanie w edukacj\u0119 i wspieranie \"kultury opieki\".<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Promowanie i zabezpieczanie pracy <\/strong><\/h4>\n\n\n\n
S\u0142owo objawia Boga i prowadzi nas do innych <\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Towarzyszenie chorym z mi\u0142osierdziem<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Jezus, mi\u0142osierdzie Ojca<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia i plac\u00f3wki s\u0142u\u017cby zdrowia<\/strong><\/h4>\n\n\n\n