13 marca 2020 r., Hiszpania. Og\u0142oszono stan alarmowy z powodu kryzysu zdrowotnego COVID19; to, co nie do pomy\u015blenia, sta\u0142o si\u0119 realne, a katolicy byli \u015bwiadkami zamykania ko\u015bcio\u0142\u00f3w i odwo\u0142ywania kultu publicznego, czego nie widziano od lat trzydziestych. Chocia\u017c w przypadku diecezji hiszpa\u0144skich zastosowano szereg praktycznie \"uniwersalnych\" \u015brodk\u00f3w dotycz\u0105cych ca\u0142kowitego zamkni\u0119cia ko\u015bcio\u0142\u00f3w i ograniczenia kultu publicznego, nie wszystkie wybra\u0142y to samo rozwi\u0105zanie: by\u0142y miejsca, w kt\u00f3rych zalecano zamkni\u0119cie parafii, i inne, w kt\u00f3rych po zastosowaniu wymaganych \u015brodk\u00f3w sanitarnych nadal mo\u017cna by\u0142o uczestniczy\u0107 np. we Mszy \u015bw. <\/p>\n\n\n\n
Sytuacja, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy w sobie dwie instancje: cywiln\u0105 i religijn\u0105, i kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do pewnej dezorientacji niekt\u00f3rych wiernych, kt\u00f3rzy zastanawiali si\u0119, do jakiego stopnia w wolnym i demokratycznym spo\u0142ecze\u0144stwie w\u0142adza cywilna mo\u017ce decydowa\u0107 o praktykach religijnych. <\/p>\n\n\n\n
Pandemia nadal jest obecna w naszym \u017cyciu i w zwi\u0105zku z tym nadal do\u015bwiadczamy cz\u0119\u015bciowych zamkni\u0119\u0107, zamkni\u0119\u0107 obszar\u00f3w itp. Nasuwa si\u0119 pytanie, czy zn\u00f3w zobaczymy zamkni\u0119te ko\u015bcio\u0142y? Z tymi pytaniami rozmawiali\u015bmy z Rafaelem Palomino, profesorem prawa ko\u015bcielnego na Uniwersytecie Complutense w Madrycie, aby dowiedzie\u0107 si\u0119, czego mo\u017cna, a czego nie mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 w warunkach, kt\u00f3re same w sobie zmieniaj\u0105 i warunkuj\u0105 normalne parametry, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 nasze \u017cycie spo\u0142eczne, a wi\u0119c i religijne.<\/p>\n\n\n\n
Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce pandemia by\u0142a \"doskona\u0142ym pretekstem\" do ograniczenia wolno\u015bci kultu, a nawet zakazu ucz\u0119szczania do ko\u015bcio\u0142\u00f3w przez rz\u0105d cywilny. Na ile prawdziwe jest to twierdzenie? Czy rz\u0105d cywilny mo\u017ce ustala\u0107 limity na gruncie takim jak ko\u015bcio\u0142y? Czy wolno\u015b\u0107 religijna zosta\u0142a kiedykolwiek naruszona przez \"pretekst\" zdrowotny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n -Stwierdzenie takie jak. pandemia sta\u0142a si\u0119 pretekstem do ograniczenia wolno\u015bci religijnej<\/em> trzeba sprawdzi\u0107 lub udowodni\u0107 twardymi danymi. Nie mam danych, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby mi stwierdzi\u0107, \u017ce to stwierdzenie jest prawdziwe lub fa\u0142szywe. Uda\u0142o mi si\u0119 sprawdzi\u0107, \u017ce w Hiszpanii i poza ni\u0105 mia\u0142y miejsce konkretne dzia\u0142ania w\u0142adz publicznych, kt\u00f3re wi\u0105za\u0142y si\u0119 z bezprawnym ograniczeniem podstawowego prawa do wolno\u015bci religijnej. Te dzia\u0142ania musz\u0105 zosta\u0107 pot\u0119pione. R\u00f3wnie prawdziwe jest stwierdzenie, \u017ce w\u0142adza publiczna mo\u017ce ograniczy\u0107 prawa podstawowe: nie ma praw nieograniczonych. Ale ograniczenia musz\u0105 by\u0107 proporcjonalne, odpowiednie, niezb\u0119dne do osi\u0105gni\u0119cia zamierzonego celu. W tym przypadku proporcjonalne do celu, jakim jest zachowanie zdrowia publicznego. I oczywi\u015bcie tym, co nie legitymizuje pandemii, jest t\u0142umienie podstawowego prawa do wolno\u015bci religijnej, nawet w ramach og\u0142oszenia stanu alarmowego.<\/p>\n\n\n\n W przypadku Hiszpanii, zw\u0142aszcza w pocz\u0105tkowej fazie pandemii, decyzje biskup\u00f3w dotycz\u0105ce ca\u0142kowitego zamkni\u0119cia ko\u015bcio\u0142\u00f3w nie by\u0142y jednakowe we wszystkich diecezjach: jedne zamyka\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie, inne utrzymywa\u0142y kult z ustalonymi ograniczeniami, je\u015bli tak zdecydowali proboszczowie, itd... itd. Co mo\u017cna, a czego nie mo\u017cna wymaga\u0107 w zakresie uczestnictwa w nabo\u017ce\u0144stwach? Czy dla wiernych zawsze lepiej jest podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 decyzjom w\u0142adz cywilnych, nawet je\u015bli uwa\u017caj\u0105 je za niesprawiedliwe lub nieproporcjonalne? <\/strong><\/p>\n\n\n\n -To normalne, \u017ce decyzje biskup\u00f3w hiszpa\u0144skich nie by\u0142y dok\u0142adnie takie same, jednolite. Wyst\u0119powanie wirusa nie jest identyczne na ca\u0142ym terytorium kraju, sytuacja we Wsp\u00f3lnocie Madrytu nie jest taka sama jak w Kantabrii czy Melilli, by poda\u0107 kilka znanych przyk\u0142ad\u00f3w. Czego mo\u017cna wymaga\u0107 lub nie od w\u0142adz ko\u015bcielnych, od biskup\u00f3w, od proboszcz\u00f3w? Wydaje mi si\u0119, \u017ce punkt wyj\u015bcia jest podobny jak w przypadku sfery \u015bwieckiej. Sp\u00f3jrzmy na to. Zgodnie z kanonem 213 Kodeksu Prawa Kanonicznego - podstawowej i najwy\u017cszej normy reguluj\u0105cej funkcjonowanie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego - wierni chrze\u015bcija\u0144scy maj\u0105 prawo do otrzymywania d\u00f3br duchowych, przede wszystkim s\u0142owa Bo\u017cego i sakrament\u00f3w. To jest naprawd\u0119 podstawowe prawo, nie toast za s\u0142o\u0144ce, ale co\u015b niezb\u0119dnego dla wiernych. Pami\u0119tajmy, \u017ce jak ju\u017c m\u00f3wili\u015bmy, nie ma praw nieograniczonych: to te\u017c nie jest. Ale ograniczenie (nie st\u0142umienie, co by\u0142oby bardzo powa\u017cne) prawa do przyjmowania d\u00f3br duchowych musi by\u0107 przyj\u0119te z roztropno\u015bci\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 dobrej w\u0142adzy, czyli w spos\u00f3b proporcjonalny, odpowiedni i konieczny, oczywi\u015bcie zgodny z normatywnymi wymogami w\u0142adzy cywilnej, ale nie kieruj\u0105cy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie kryteriami wygody czy mo\u017cliwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cemy sprowadza\u0107 Boga do ekranu telefonu czy telewizora: S\u0142owo Bo\u017ce sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em, a nie ekranem, je\u015bli wiecie, co mam na my\u015bli: na ile to mo\u017cliwe, przy zachowaniu roztropno\u015bci, dobra zbawienia musz\u0105 dotrze\u0107 do ludzi, a ludzie musz\u0105 dotrze\u0107 do domu Bo\u017cego tak\u017ce cia\u0142em, bo nie jeste\u015bmy tylko duchem, a tym bardziej obrazem na ekranie. <\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony wierni musz\u0105 stosowa\u0107 si\u0119 do wszystkich s\u0142usznych nakaz\u00f3w w\u0142adzy cywilnej (nawet je\u015bli nie lubimy ludzi, kt\u00f3rzy w danym momencie piastuj\u0105 urz\u0119dy publiczne), nawet je\u015bli si\u0119 z nimi nie zgadzaj\u0105 lub uwa\u017caj\u0105 - wszyscy mamy w sobie alternatywnego w\u0142adc\u0119 - \u017ce sprawy mo\u017cna za\u0142atwi\u0107 lepiej, du\u017co lepiej. A je\u015bli powa\u017cnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce decyzje w\u0142adzy s\u0105 niesprawiedliwe lub nieproporcjonalne, to tym, co odpowiada post\u0119powaniu wiernego chrze\u015bcijanina, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105c chrze\u015bcijaninem, jest dobrym obywatelem (lub chce nim by\u0107), jest zaskar\u017cenie tych decyzji administracyjnych do s\u0105d\u00f3w powszechnych. <\/p>\n\n\n\n W tej tak zwanej \"drugiej fali\", w kt\u00f3rej \u015brodki s\u0105 nieco mniej restrykcyjne, obserwujemy jednak sytuacje takie jak ta z wrze\u015bnia ubieg\u0142ego roku na Ibizie, gdzie rz\u0105d cywilny zadekretowa\u0142 \"t\u0142umienie dzia\u0142alno\u015bci religijnej\", zezwalaj\u0105c jednocze\u015bnie na otwieranie i ucz\u0119szczanie do miejsc o wi\u0119kszym znaczeniu. Czy z prawnego punktu widzenia mo\u017cna utrzyma\u0107 tego typu postaw\u0119, czy wr\u0119cz przeciwnie - jest ona konieczna, a w konsekwencji nale\u017cy si\u0119 do niej odwo\u0142a\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n -T\u0142umienie dzia\u0142alno\u015bci religijnej przez w\u0142adz\u0119 publiczn\u0105 jest sprzeczno\u015bci\u0105, jest nonsensem, jest paradygmatem arbitralno\u015bci. W\u0142adza cywilna nie mo\u017ce, ze wzgl\u0119du na stany alarmowe, t\u0142umi\u0107 akt\u00f3w kultu. Jest to ca\u0142kowicie poza jego kompetencjami. To, co mo\u017ce zrobi\u0107, to proporcjonalnie ograniczy\u0107 pojemno\u015b\u0107 miejsc kultu lub ustanowi\u0107 \u015brodki w interesie zdrowia i bezpiecze\u0144stwa publicznego. <\/p>\n\n\n\n To prawda, \u017ce w\u0142adze publiczne cz\u0119\u015bciej ni\u017c zwykle rozumowa\u0142y wed\u0142ug kryteri\u00f3w materialistycznych, co doprowadzi\u0142o je do uznania, \u017ce \"us\u0142ugi podstawowe\" dla ludno\u015bci mog\u0105 by\u0107, praktycznie rzecz bior\u0105c, tylko dwiema rzeczami: zakupami w supermarkecie i leczeniem w szpitalu. I to jest b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry ignoruje korze\u0144 podstawowych praw osoby i duchowej natury cz\u0142owieka. Z prawnego punktu widzenia te decyzje administracyjne, zasady czy uchwa\u0142y s\u0105 sprzeczne z prawem: nale\u017cy je zaskar\u017cy\u0107, ale nie tylko dla w\u0142asnej korzy\u015bci, je\u015bli mog\u0119 tak powiedzie\u0107, ale tak\u017ce po to, by przypomnie\u0107 w\u0142adzom publicznym, \u017ce podstawowe prawa jednostki ograniczaj\u0105 ich arbitralno\u015b\u0107. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 13 de marzo de 2020, Espa\u00f1a. Se declara el Estado de Alarma por la crisis sanitaria del COVID19; lo impensable se hab\u00eda tornado real y los cat\u00f3licos asisten al cierre de templos y anulaci\u00f3n del culto p\u00fablico, algo que no se hab\u00eda conocido desde los a\u00f1os 30 del pasado siglo. Aunque hubo una serie de […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":18625,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,41],"tags":[574],"class_list":["post-18624","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-espana","tag-espana"],"yoast_head":"\n