{"id":18854,"date":"2022-02-18T06:06:00","date_gmt":"2022-02-18T05:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=18854"},"modified":"2022-02-15T11:07:26","modified_gmt":"2022-02-15T10:07:26","slug":"maria-hilda-witness-of-oscar-romero-and-rutilio-grande-we-cannot-stop-what-we-have-seen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/","title":{"rendered":"Mar\u00eda Hilda, \u015bwiadek \u015bwi\u0119tych Oscara Romero i Rutilio Grande: \"Nie mo\u017cemy milcze\u0107 o tym, co widzieli\u015bmy\"."},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Papie\u017c Franciszek w swoim nauczaniu cz\u0119sto przypomina, \u017ce podstawowym powo\u0142aniem wszystkich ochrzczonych jest \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. Papie\u017c idzie dalej, stwierdzaj\u0105c, \u017ce nawet nie zdaj\u0105c sobie z tego sprawy, \u017cyjemy ze \"\u015bwi\u0119tymi obok\": rodzicami, m\u0119\u017cczyznami i kobietami, kt\u00f3rzy pracuj\u0105, aby przynie\u015b\u0107 do domu chleb, chorymi, zakonnikami; zwyk\u0142ymi lud\u017ami, kt\u00f3rzy poprzez swoj\u0105 prac\u0119, w zwyk\u0142ych sprawach, w swoich stanach \u017cycia, staraj\u0105 si\u0119 swoim \u017cyciem odda\u0107 chwa\u0142\u0119 Bogu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chodzi o \"\u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a wojuj\u0105cego\". To jest \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 najbli\u017cszych, tych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 blisko nas i s\u0105 odbiciem Bo\u017cej obecno\u015bci\" (Gaudete et Exultate, 7). Rzeczywi\u015bcie, \u017cyjemy z wieloma takimi \u015bwi\u0119tymi obok siebie. Niewielu jest jednak takich, kt\u00f3rzy mog\u0105 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce \u017cyli i \u017cyj\u0105 z kanonizowanymi \u015bwi\u0119tymi i b\u0142ogos\u0142awionymi. Jedn\u0105 z takich os\u00f3b jest Mar\u00eda Hilda Flamenco de Gonz\u00e1lez, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 w Salwadorze, a od 19 lat mieszka wraz z rodzin\u0105 w Los Angeles w Kalifornii.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mar\u00eda Hilda, \"Mama Hilda\", jak jest czule nazywana, urodzi\u0142a si\u0119 i mieszka\u0142a w Aguilares, gdzie w 1972 roku pozna\u0142a Rutilio Grande, a p\u00f3\u017aniej \u015bwi\u0119tego Oscara Arnulfo Romero, arcybiskupa San Salvador w 1977 roku. Po latach Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca pozwoli\u0142a Marii Hildzie by\u0107 obecn\u0105 przy kanonizacji swojego arcybiskupa Oscara Romero w 2018 roku, a nast\u0119pnie przy beatyfikacji swojego proboszcza Rutilio Grande w styczniu 2022 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wizycie w Salwadorze, aby uczestniczy\u0107 w beatyfikacji ojca Rutilio Grande w styczniu 2022 roku, Maria Hilda udziela Omnes ekskluzywnego wywiadu z Los Angeles w Kalifornii.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mar\u00eda Hilda, jak wygl\u0105da\u0142a okolica, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 parafia b\u0142. Rutilio Grande?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Moj\u0105 ojczyzn\u0105 jest Aguilares, Departament San Salvador, region po\u015bwi\u0119cony handlowi, poniewa\u017c otaczaj\u0105 go cztery cukrownie. W tym czasie by\u0142o niewielu w\u0142a\u015bcicieli ziemskich, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci zajmowa\u0142a si\u0119 sadzeniem trzciny cukrowej, upraw\u0105 kukurydzy, bawe\u0142ny, przetwarzaniem cukru i jego transportem. Mimo d\u0142ugich i uci\u0105\u017cliwych godzin pracy, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci \u017cy\u0142a w skrajnej n\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak i dlaczego pozna\u0142 ksi\u0105dz Rutilio?\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Byli\u015bmy parafianami parafii w Aguilares, gdzie by\u0142 ojciec Rutilio Grande. Dlatego mieli\u015bmy rado\u015b\u0107 pozna\u0107 go z bliska. Od pocz\u0105tku wida\u0107 by\u0142o w jego pracy oddanie misji i formacji wsp\u00f3lnot bazowych. Zwykle co miesi\u0105c przynosili\u015bmy do parafii \"pierwociny\", czyli zaopatrywanie domu parafialnego w niezb\u0119dne produkty \u017cywno\u015bciowe. W ten spos\u00f3b poznali\u015bmy lepiej ojca Rutilio. Od pocz\u0105tku uderzy\u0142a nas jego prostota, pokora, wra\u017cliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna i ub\u00f3stwo. On i jego towarzysze woleli pomaga\u0107 ludziom ni\u017c zatrzymywa\u0107 dla siebie nawet najbardziej potrzebne rzeczy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Misja duszpasterska Rutilio odbywa\u0142a si\u0119 w trudnej sytuacji, zar\u00f3wno z powodu ub\u00f3stwa okolicy i surowych warunk\u00f3w domu parafialnego, jak i konfliktu spo\u0142eczno-politycznego w Salwadorze w latach siedemdziesi\u0105tych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-B\u00f3stwo regionu obudzi\u0142o w ojcu Rutilio pragnienie pomagania ludziom i chronienia ich, g\u0142osz\u0105c im dobr\u0105 nowin\u0119 Ewangelii i daj\u0105c im odczu\u0107, \u017ce wszyscy jeste\u015bmy r\u00f3wni w oczach Boga. Mieszkaj\u0105c w rejonie skrajnej biedy, sam \u017cy\u0142 z byle czego. Kiedy\u015b, gdy poszli\u015bmy do domu parafialnego, zauwa\u017cyli\u015bmy, \u017ce zamiast foteli maj\u0105 kawa\u0142ki drewna do siedzenia, a zamiast p\u00f3\u0142ek na ksi\u0105\u017cki - blaszane puszki z deskami na ich ksi\u0105\u017cki. W ich kuchni brakowa\u0142o wielu przybor\u00f3w kuchennych. Moja matka, osoba skrupulatna i bardzo spostrzegawcza, powiedzia\u0142a ojcu, \u017ce kuchenka na drewno jest niewystarczaj\u0105ca i \u017ce przyniesie mu kuchenk\u0119 gazow\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej uda\u0142o nam si\u0119 go zamontowa\u0107 i odda\u0107 do u\u017cytku parafii. Jednak innym razem, gdy tam pojechali\u015bmy, moja mama ze zdziwieniem stwierdzi\u0142a, \u017ce kuchenki ju\u017c nie ma. Znikn\u0105\u0142. Moja mama zapyta\u0142a ojca Rutilio: \"Co si\u0119 sta\u0142o z kuchenk\u0105?\" Odpowiedzia\u0142: \"Nie martw si\u0119, Paulito, bo ta kuchenka jest w r\u0119kach innych rodzin, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 jej bardziej ni\u017c my\". Ale mam co\u015b dla ciebie. I da\u0142 jej ten list (patrz zdj\u0119cie). Dla nas ten list jest cenn\u0105 relikwi\u0105, kt\u00f3ra zawiera nie tylko r\u0119kopis \"Ojca Tilo\", ale tak\u017ce szczeg\u00f3\u0142y wyra\u017caj\u0105ce przyja\u017a\u0144 mi\u0119dzy nim a nasz\u0105 rodzin\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-21-13-37-17.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18856\" srcset=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-21-13-37-17.jpg 768w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-21-13-37-17-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-21-13-37-17-525x700.jpg 525w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-21-13-37-17-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Co by\u0142o znakiem rozpoznawczym ksi\u0119dza Tilo?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Jego mi\u0142o\u015b\u0107 do Eucharystii. Podczas Mszy \u015bw. cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142 nam: \"Id\u017amy wszyscy na Uczt\u0119 Pana, na kt\u00f3r\u0105 wszyscy jeste\u015bmy zaproszeni, ka\u017cdy ze swoj\u0105 Misj\u0105\". Kolejn\u0105 jego cech\u0105 by\u0142a rado\u015b\u0107. Du\u017co \u017cartowa\u0142 i umia\u0142 to wykorzysta\u0107 jako narz\u0119dzie ewangelizacji. Wiedzia\u0142, \u017ce wielu cz\u0142onk\u00f3w wsp\u00f3lnoty nie umie czyta\u0107 ani pisa\u0107, wi\u0119c musia\u0142 ich ewangelizowa\u0107 za pomoc\u0105 pie\u015bni ze s\u0142owem Bo\u017cym. I z rado\u015bci\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Oskar Arnulfo Romero<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak powiedzia\u0142em na pocz\u0105tku, Opatrzno\u015b\u0107 wybra\u0142a ci\u0119, aby\u015b \u017cy\u0142 i mieszka\u0142 w\u015br\u00f3d \u015bwi\u0119tych, b\u0142ogos\u0142awionego Rutilio Grande, ale tak\u017ce \u015bwi\u0119tego Oscara Romero. Jak pozna\u0142e\u015b \u015bwi\u0119tego Oscara Romero?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Znali\u015bmy Monsignora Romero z Cursillo de Cristiandad, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w Santiago de Mar\u00eda, kiedy by\u0142 ju\u017c arcybiskupem. Trzymali\u015bmy si\u0119 blisko niego, od pogrzebu o. Rutilio Grande, a potem na Ultreyas of the Cursillos, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>W latach 70. Salwador prze\u017cywa\u0142 kryzys spo\u0142eczno-polityczny, a w latach 1979-1992 konflikt zbrojny. Liczb\u0119 ofiar szacuje si\u0119 na ponad 70 tysi\u0119cy zabitych i 15 tysi\u0119cy zaginionych. Jak na t\u0119 dramatyczn\u0105 sytuacj\u0119 zareagowa\u0142 \u015bwi\u0119ty Oscar Romero?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-\u015awi\u0119ty Oscar Romero by\u0142 sekretarzem konferencji episkopatu Salwadoru, nast\u0119pnie biskupem San Miguel - wschodniego regionu naszego kraju - i wreszcie arcybiskupem San Salvador w 1977 roku.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awi\u0119ty Oscar Romero musia\u0142 zobaczy\u0107 z pierwszej r\u0119ki konflikt zbrojny i prze\u015bladowania Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 od wyp\u0119dzenia zagranicznych ksi\u0119\u017cy, a nast\u0119pnie od zab\u00f3jstw katechist\u00f3w i ksi\u0119\u017cy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142 jego wielki przyjaciel ojciec Rutilio Grande.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak ojciec Rutilio wp\u0142yn\u0105\u0142 na \u017cycie Oscara Romero?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Oscar Romero i Rutilio Grande stanowili nieroz\u0142\u0105czn\u0105 par\u0119. Nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o jednym, nie mog\u0105c m\u00f3wi\u0107 o drugim; wynika to z ich przyja\u017ani, z blisko\u015bci i zaufania, jakimi darzyli si\u0119 nawzajem, odk\u0105d spotkali si\u0119 w seminarium San Jos\u00e9 de la Monta\u00f1a, gdzie ojciec Rutilio by\u0142 wychowawc\u0105 kleryk\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie m\u0119cze\u0144stwo jego wielkiego przyjaciela o. Rutilio - kt\u00f3rego byli\u015bmy \u015bwiadkami i uczestniczyli\u015bmy w pogrzebie - spowodowa\u0142o przeorientowanie pracy duszpasterskiej monsignora Romero. Od tej homilii w nocy 12 marca 1977 roku, w dniu, w kt\u00f3rym jego wielki przyjaciel zosta\u0142 zam\u0119czony, proroczy wp\u0142yw, jaki Duch \u015awi\u0119ty wyla\u0142 na Romero, by\u0142 oczywisty. Od tego momentu og\u0142osi\u0142 si\u0119 obro\u0144c\u0105 ubogich, g\u0142osem pozbawionych g\u0142osu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy by\u0142e\u015b na pogrzebie ojca Rutilio, a tak\u017ce na pogrzebie Monsignora Romero?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Nie przypadkiem mogli\u015bmy te\u017c uczestniczy\u0107 w mszy \u017ca\u0142obnej za Monsignora Romero w katedrze, gdzie grozi\u0142o nam uduszenie si\u0119 na \u015bmier\u0107. Ze wzgl\u0119du na liczb\u0119 os\u00f3b, msza by\u0142a ofiarowana na zewn\u0105trz katedry, a o\u0142tarz znajdowa\u0142 si\u0119 przy wej\u015bciu. Wszystko sz\u0142o dobrze do po\u0142owy uroczysto\u015bci, kiedy to grupa snajper\u00f3w zacz\u0119\u0142a otwiera\u0107 ogie\u0144 do t\u0142umu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ludzie zacz\u0119li ucieka\u0107 po schronienie do wn\u0119trza katedry, kt\u00f3ra bardzo szybko wype\u0142ni\u0142a si\u0119 do tego stopnia, \u017ce oddychanie w niej by\u0142o prawie niemo\u017cliwe. Na pogrzebie zmar\u0142o ponad 30 os\u00f3b. To w\u0142a\u015bnie w tym kontek\u015bcie, po\u015br\u00f3d chaosu i t\u0142umu, podnie\u015bli\u015bmy mikrofon, kt\u00f3rego Romero u\u017cywa\u0142 w swoich homiliach i kt\u00f3ry by\u0142 tego dnia na mszy pogrzebowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy nadal masz ten mikrofon?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Tak, ten mikrofon (patrz zdj\u0119cie) od tamtego dnia trzymamy i opiekujemy si\u0119 nim, aby ewangelizowa\u0107 i g\u0142osi\u0107 \u015bwiadectwo \u017cycia obro\u0144cy ubogich, proroka, duszpasterza i m\u0119czennika. Mikrofon ten przedstawili\u015bmy podczas Mszy \u015bw. dzi\u0119kczynnej za jego kanonizacj\u0119 w Rzymie w pa\u017adzierniku 2018 r. Zabra\u0142em go te\u017c, by pokaza\u0107 go papie\u017cowi Franciszkowi. Mikrofon przypomina nam to, co tak bardzo powiedzia\u0142 nam Romero: \"Je\u015bli pewnego dnia zabij\u0105 mnie i wy\u0142\u0105cz\u0105 m\u00f3j g\u0142os, pami\u0119tajcie, \u017ce jeste\u015bcie mikrofonami Boga\". To jest nasze motto i przewodnik w naszej pracy od czterech dekad.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"977\" src=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-12-20-21.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18857\" srcset=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-12-20-21.jpg 1024w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-12-20-21-600x572.jpg 600w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-12-20-21-700x668.jpg 700w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-12-20-21-300x286.jpg 300w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-12-20-21-768x733.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maria Hilda od tego czasu po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 ewangelizacji medialnej w Stanach Zjednoczonych. Przez kilka lat prowadzi\u0142a katolickie programy telewizyjne i radiowe. Teraz, korzystaj\u0105c z nowych technologii, kontynuuje swoj\u0105 misj\u0119 poprzez podcasty i YouTube, gdzie organizuje grupy modlitewne i wywiady z kaznodziejami, zakonnicami, ksi\u0119\u017cmi i oczywi\u015bcie zwyk\u0142ymi \u015bwi\u0119tymi. Jednym z jej najnowszych projekt\u00f3w jest ewangelizacja najm\u0142odszych, apostolat, kt\u00f3ry odkry\u0142a \u017cyj\u0105c blisko, jako babcia, ze swoimi sze\u015bcioma wnukami. Jej m\u0105\u017c Guillermo i tr\u00f3jka dzieci wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z ni\u0105 przy tworzeniu tych ksi\u0105\u017cek dla dzieci, aby wtajemniczy\u0107 maluchy w odkrywanie wiary.&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El Papa Francisco en sus ense\u00f1anzas nos recuerda con frecuencia que la vocaci\u00f3n primaria de todos los bautizados es la santidad. El pont\u00edfice va m\u00e1s all\u00e1 cuando afirma que a\u00fan sin darnos cuenta, vivimos con \u201clos santos de al lado\u201d: los padres de familia, hombres y mujeres que trabajan para llevar el pan a su [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":18858,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,37,46],"tags":[233,8],"class_list":["post-18854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-america-latina","category-mundo","tag-entrevistas","tag-santos"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mar\u00eda Hilda: &quot;No podemos callar lo que hemos visto&quot;<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Entrevista a Mar\u00eda Hilda, salvadore\u00f1a afincada en Los Angeles, conocedora en primera persona de la labor de san Oscar Romero y del reciente beato Rutilio Grande.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/maria-hilda-witness-of-oscar-romero-and-rutilio-grande-we-cannot-stop-what-we-have-seen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mar\u00eda Hilda: &quot;No podemos callar lo que hemos visto&quot;\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Entrevista a Mar\u00eda Hilda, salvadore\u00f1a afincada en Los Angeles, conocedora en primera persona de la labor de san Oscar Romero y del reciente beato Rutilio Grande.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/maria-hilda-witness-of-oscar-romero-and-rutilio-grande-we-cannot-stop-what-we-have-seen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-02-18T05:06:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"429\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Gonzalo Meza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Gonzalo Meza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Gonzalo Meza\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6f148d7189f10afe41f53092fa53577c\"},\"headline\":\"Mar\u00eda Hilda, testigo de san Oscar Romero y Rutilio Grande: \u00abNo podemos callar lo que hemos visto\u00bb\",\"datePublished\":\"2022-02-18T05:06:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/\"},\"wordCount\":1729,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/02\\\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg\",\"keywords\":[\"Entrevistas\",\"Santos\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Am\u00e9rica Latina\",\"Mundo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/\",\"name\":\"Mar\u00eda Hilda: \\\"No podemos callar lo que hemos visto\\\"\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/02\\\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg\",\"datePublished\":\"2022-02-18T05:06:00+00:00\",\"description\":\"Entrevista a Mar\u00eda Hilda, salvadore\u00f1a afincada en Los Angeles, conocedora en primera persona de la labor de san Oscar Romero y del reciente beato Rutilio Grande.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/02\\\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/02\\\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg\",\"width\":750,\"height\":429,\"caption\":\"oscar romero\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mar\u00eda Hilda, testigo de san Oscar Romero y Rutilio Grande: \u00abNo podemos callar lo que hemos visto\u00bb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6f148d7189f10afe41f53092fa53577c\",\"name\":\"Gonzalo Meza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/aa69567d0eebf91e99eb1bbf1b35200e2a8b582003b2caf4065be6c5b67fe279?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/aa69567d0eebf91e99eb1bbf1b35200e2a8b582003b2caf4065be6c5b67fe279?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/aa69567d0eebf91e99eb1bbf1b35200e2a8b582003b2caf4065be6c5b67fe279?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Gonzalo Meza\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/gonzalo-meza-2\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mar\u00eda Hilda: \"Nie mo\u017cemy milcze\u0107 o tym, co widzieli\u015bmy\".","description":"Wywiad z Mar\u00ed\u0105 Hild\u0105, Salwadork\u0105 mieszkaj\u0105c\u0105 w Los Angeles, kt\u00f3ra ma wiedz\u0119 z pierwszej r\u0119ki na temat dzia\u0142alno\u015bci \u015bwi\u0119tego Oscara Romero i niedawno beatyfikowanego Rutilio Grande.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/maria-hilda-witness-of-oscar-romero-and-rutilio-grande-we-cannot-stop-what-we-have-seen\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mar\u00eda Hilda: \"No podemos callar lo que hemos visto\"","og_description":"Entrevista a Mar\u00eda Hilda, salvadore\u00f1a afincada en Los Angeles, conocedora en primera persona de la labor de san Oscar Romero y del reciente beato Rutilio Grande.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/maria-hilda-witness-of-oscar-romero-and-rutilio-grande-we-cannot-stop-what-we-have-seen\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2022-02-18T05:06:00+00:00","og_image":[{"width":750,"height":429,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Gonzalo Meza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Gonzalo Meza","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/"},"author":{"name":"Gonzalo Meza","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/6f148d7189f10afe41f53092fa53577c"},"headline":"Mar\u00eda Hilda, testigo de san Oscar Romero y Rutilio Grande: \u00abNo podemos callar lo que hemos visto\u00bb","datePublished":"2022-02-18T05:06:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/"},"wordCount":1729,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg","keywords":["Entrevistas","Santos"],"articleSection":["Actualidad","Am\u00e9rica Latina","Mundo"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/","name":"Mar\u00eda Hilda: \"Nie mo\u017cemy milcze\u0107 o tym, co widzieli\u015bmy\".","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg","datePublished":"2022-02-18T05:06:00+00:00","description":"Wywiad z Mar\u00ed\u0105 Hild\u0105, Salwadork\u0105 mieszkaj\u0105c\u0105 w Los Angeles, kt\u00f3ra ma wiedz\u0119 z pierwszej r\u0119ki na temat dzia\u0142alno\u015bci \u015bwi\u0119tego Oscara Romero i niedawno beatyfikowanego Rutilio Grande.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/PHOTO-2022-01-26-11-39-26-e1644919557469.jpg","width":750,"height":429,"caption":"oscar romero"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/maria-hilda-testigo-de-san-oscar-romero-y-rutilio-grande-no-podemos-callar-lo-que-hemos-visto\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mar\u00eda Hilda, testigo de san Oscar Romero y Rutilio Grande: \u00abNo podemos callar lo que hemos visto\u00bb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/6f148d7189f10afe41f53092fa53577c","name":"Gonzalo Meza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/aa69567d0eebf91e99eb1bbf1b35200e2a8b582003b2caf4065be6c5b67fe279?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/aa69567d0eebf91e99eb1bbf1b35200e2a8b582003b2caf4065be6c5b67fe279?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/aa69567d0eebf91e99eb1bbf1b35200e2a8b582003b2caf4065be6c5b67fe279?s=96&d=mm&r=g","caption":"Gonzalo Meza"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/gonzalo-meza-2\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18854"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18854\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}