Monety Grecy<\/strong> kt\u00f3ra pozosta\u0142a aktywna po okresie hellenistycznym, a mia\u0142a zosta\u0107 przyj\u0119ta przez Rzymian. W\u0142a\u015bnie do tych monet odnosi si\u0119 oryginalny grecki tekst Mateusza: \u03b4\u03af\u03b4\u03c1\u03b1\u03c7\u03bc\u03b1 (w.24; didragma = 2 dragmy) i \u03c3\u03c4\u03b1\u03c4\u1fc6\u03c1\u03b1 (w.27; stater = 4 drachmy lub 1 tetradrachma). <\/p>\n\n\n\n I wreszcie, by\u0142y te\u017c starsze monety, kt\u00f3re tradycyjnie by\u0142y fasola<\/strong>Nale\u017ca\u0142y do nich szekel - g\u0142\u00f3wna waluta \u015awi\u0105tyni w Jerozolimie - oraz szekel, geras i bekam. To wyja\u015bnia istnienie zmieniaczy pieni\u0119dzy w \u015awi\u0105tyni, aby dostosowa\u0107 r\u00f3\u017cne waluty do r\u00f3\u017cnych u\u0142amk\u00f3w szekli lub innych walut \u015bwi\u0105tynnych. <\/p>\n\n\n\n Moneta, o kt\u00f3rej Jezus m\u00f3wi Piotrowi, \u017ce znajdzie j\u0105 w paszczy ryby, kt\u00f3r\u0105 z\u0142owi, to najprawdopodobniej stater (ryc. 1). Chocia\u017c istnia\u0142y r\u00f3\u017cne mennice tej monety, jest najbardziej prawdopodobne, \u017ce stater, o kt\u00f3rym mowa w oryginalnym tek\u015bcie Mateusza, by\u0142 staterem tyryjskim lub tetradrachm\u0105, poniewa\u017c by\u0142a to najcz\u0119\u015bciej spotykana srebrna moneta o tej warto\u015bci. Tetradrachma ma dok\u0142adn\u0105 warto\u015b\u0107 podatku, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142o zap\u0142aci\u0107 za dwie doros\u0142e osoby, tak jak Jezus Chrystus wskaza\u0142 Piotrowi, \u017ce powinien zrobi\u0107 z monet\u0105, kt\u00f3r\u0105 znalaz\u0142 w paszczy ryby. Inni autorzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c tetradrachma z Antiochii, cho\u0107 by\u0142a ona znacznie rzadziej u\u017cywana.<\/p>\n\n\n\n Miejsce po\u0142owu ryby znajdowa\u0142o si\u0119 prawdopodobnie w pobli\u017cu domu \u015bw. Piotra w Kafarnaum, kt\u00f3rego fundamenty odkryto podczas wykopalisk w ubieg\u0142ym wieku. W tym domu znaleziono archeologiczne pozosta\u0142o\u015bci sieci i hak\u00f3w z tamtego okresu. Data cudu jest trudna do ustalenia, poniewa\u017c Mateusz wydaje si\u0119 organizowa\u0107 swoj\u0105 Ewangeli\u0119 bardziej dydaktycznie ni\u017c chronologicznie. <\/p>\n\n\n\n Po\u0142\u00f3w na hak i \u017cy\u0142k\u0119 jest bardzo staro\u017cytny i by\u0142 u\u017cywany przez nadmorskie ludy Morza \u015ar\u00f3dziemnego i Izraela przez wieki przed narodzinami Jezusa. Niedawno, na pocz\u0105tku XX wieku, opisano system po\u0142owu na hak i \u017cy\u0142k\u0119 stosowany w\u00f3wczas na Jeziorze Galilejskim. \u017by\u0142ka z ci\u0119\u017carkiem i nie zan\u0119conym hakiem jest przymocowana do ko\u0144ca w\u0119dki i wrzucona do wody w \u015brodku \u0142awicy ryb i szybko wycofana, od czasu do czasu zaczepiaj\u0105c ryb\u0119 na haku. Jest to znane jako \"kradzie\u017c ryby\". <\/p>\n\n\n\n Z prawnego punktu widzenia \u0142owienie ryb na haczyki by\u0142o wolne i dozwolone dla wszystkich plemion Izraela.<\/p>\n\n\n\n Tradycyjnie znany jest jako. musht, Sarotherodon galilaeu<\/em>Ryba ta jest odwzorowana w spos\u00f3b, kt\u00f3ry mo\u017ce t\u0142umaczy\u0107 obecno\u015b\u0107 monety w jej pysku. Na stronie musht<\/em> ma cykl roczny z dwoma odr\u0119bnymi porami roku, z kt\u00f3rych jedna po\u015bwi\u0119cona jest karmieniu, a druga rozmna\u017caniu. Podczas pierwszego z nich, w miesi\u0105cach zimowych i wczesn\u0105 wiosn\u0105 zbieraj\u0105 si\u0119 w \u0142awice w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci jeziora ze wzgl\u0119d\u00f3w \u017cywieniowych: w pobli\u017cu Taghba do jeziora wpadaj\u0105 strumienie z ciep\u0142\u0105 wod\u0105, gdzie \u0142atwo wyhodowa\u0107 pokarm, kt\u00f3ry przyci\u0105ga ryby, zw\u0142aszcza tilapi\u0119 i sardynki z jeziora. Ryby te od\u017cywiaj\u0105 si\u0119 planktonem, kt\u00f3rego w tym rejonie jeziora jest najwi\u0119cej. W okresie l\u0119gowym pary l\u0119gowe rozpraszaj\u0105 si\u0119. Odbywa si\u0119 to poprzez zewn\u0119trzne zap\u0142odnienie ikry w otworze wykonanym w skalistym terenie, a po wykluciu narybek jest broniony przez rodzic\u00f3w. Gdy tylko si\u0119 wykluj\u0105, jedno z rodzic\u00f3w opiekuje si\u0119 nimi, wykorzystuj\u0105c sw\u00f3j pysk jako schronienie, a para si\u0119 rozpada. W momencie usamodzielnienia si\u0119 rodzic wysuwa z pyska m\u0142ode osobniki, wcieraj\u0105c w nie kamienie pobrane z dna. W niekt\u00f3rych przypadkach znaleziono r\u00f3wnie\u017c monety, kt\u00f3re opad\u0142y na dno podczas wy\u0142awiania. <\/p>\n\n\n\n Dla Mastermanna technik\u0105 kradzie\u017cy ryby jest ta, kt\u00f3r\u0105 przy tej okazji zastosowa\u0142 Piotr, \u0142owi\u0105c musht<\/em>. Num jednak sprzeciwia si\u0119 temu pomys\u0142owi, argumentuj\u0105c, \u017ce metoda kradzie\u017cy ryby wydaje si\u0119 nieodpowiednia dla zawodowego w\u0119dkarza, jakim jest Peter, a bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce skoro musht jest planktivorem, to ryba ta nie gryzie na haczyk, z\u0142owiona ryba musia\u0142a by\u0107 brzan\u0105, gatunkiem bardzo licznym w jeziorze, drapie\u017cnym i \u017ceruj\u0105cym na dnie. Dla nas Piotr, wytrawny w\u0119dkarz, m\u00f3g\u0142 z\u0142owi\u0107 ryb\u0119 na ten do\u015b\u0107 intuicyjny system. <\/p>\n\n\n\n Po dokonaniu tych wst\u0119pnych wyja\u015bnie\u0144, przechodzimy do analizy egzegetycznej tekstu w celu odkrycia jego teologicznego t\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Powierzchowna lektura mog\u0142aby doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce Jezus kwestionuje p\u0142acenie podatku \u015bwi\u0105tynnego, ale tak nie jest. Jezus, daleki od wrogo\u015bci wobec \u015awi\u0105tyni, chcia\u0142 zap\u0142aci\u0107 ten podatek razem z Piotrem. Co wi\u0119c Jezus pr\u00f3buje wyja\u015bni\u0107, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce \"dzieci s\u0105 zwolnione\"? To, co robi, to umieszczenie podatku \u015bwi\u0105tynnego w jego prawdziwym wymiarze religijnym, co wyja\u015bniamy poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c s\u0142owo \"\u015awi\u0105tynia\" nie pojawia si\u0119 w tym odcinku (wyst\u0119puje tylko \"didragma\", w. 24), to z pewno\u015bci\u0105 odnosi si\u0119 do podatku \u015bwi\u0105tynnego, kt\u00f3ry zosta\u0142 zainaugurowany na polecenie Boga skierowane do Moj\u017cesza, kt\u00f3ry przez czterdzie\u015bci lat prowadzi\u0142 nar\u00f3d izraelski przez pustyni\u0119 do Ziemi Obiecanej. Postanowili zrobi\u0107 spis ludno\u015bci, kt\u00f3ra mo\u017ce nie podoba\u0107 si\u0119 Bogu. Ka\u017cdy dawa\u0142 okup w wysoko\u015bci sze\u015bciu uncji srebra, aby nie spotka\u0142a ich \u017cadna krzywda, gdy zostan\u0105 zarejestrowani (Wj 30,11-16). Podatek mia\u0142 wi\u0119c wyra\u017anie na celu wykupienie ich \u017cycia: oddanie dobra materialnego o jakiej\u015b warto\u015bci, aby B\u00f3g uszanowa\u0142 ich \u017cycie. Jest to wi\u0119c zap\u0142ata przeb\u0142agalna za Izraelit\u00f3w; okup za zbawienie ca\u0142ego Izraela przed Bogiem. A czy\u017c nie po to w\u0142a\u015bnie przychodzi Jezus?\".Syn Cz\u0142owieczy nie przyszed\u0142, aby Mu s\u0142u\u017cono, lecz aby s\u0142u\u017cy\u0107 i da\u0107 swoje \u017cycie na okup za wielu.<\/em><\/strong>\" (Mt 20,28): zamiarem Syna jest odkupienie nas przez oddanie swojego \u017cycia. By\u0107 mo\u017ce dlatego, gdy Jezus m\u00f3wi Piotrowi, by poszed\u0142 \u0142owi\u0107 ryby i z\u0142owi\u0142 monet\u0119, usta ryby i p\u0142ac\u0105 \"...\" (Mt 20,28).dla mnie i dla ciebie<\/em><\/strong>\"To naprawd\u0119 Jezus - pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 ryb\u0105 - zap\u0142aci Piotrowi okup. To On przez swoj\u0105 m\u0119k\u0119, \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie z\u0142o\u017cy okup za wszystkich. W ten spos\u00f3b sam Jezus, z g\u0142\u0119boko kontemplacyjn\u0105 wizj\u0105, interpretuje prawdziwe znaczenie podatku \u015bwi\u0105tynnego: okup za Izraela, kt\u00f3ry - wraz z nim - stanie si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105. <\/p>\n\n\n\n We wszystkich relacjach ewangelicznych jest to jeden z niewielu cud\u00f3w, kt\u00f3re Jezus zdaje si\u0119 czyni\u0107 dla w\u0142asnej korzy\u015bci. Ale tak naprawd\u0119 nie jest: oddanie swojego \u017cycia jest podatkiem, kt\u00f3ry B\u00f3g na\u0142o\u017cy\u0142, aby wykupi\u0107 lud Izraela. Jezus chcia\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako nowy lud Izraela, do kt\u00f3rego nale\u017c\u0105 wszyscy ochrzczeni. Dlatego Jezus, w pewnym sensie, w tym fragmencie, jest prawdziwym \"podatkiem\", kt\u00f3ry ratuje tak\u017ce wszystkich chrze\u015bcijan.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0119sto podkre\u015blano wszechwiedz\u0119 Jezusa, bo wiedzia\u0142, o czym Piotr wcze\u015bniej rozmawia\u0142 z celnikami. Podobnie jak przysz\u0142a wiedza o tym, \u017ce Piotr z\u0142owi p\u00f3\u017aniej ryb\u0119 z monet\u0105 w ustach. Jednak to, co naprawd\u0119 robi wra\u017cenie, to g\u0142\u0119boko teologiczna interpretacja, jakiej dokonuje Jezus, odnosz\u0105c wszystko, co si\u0119 dzieje, do swojej mesja\u0144skiej i odkupie\u0144czej misji. Wszystko powy\u017csze najlepiej t\u0142umaczy\u0142oby reakcj\u0119 Jezusa w tej osobliwej historii. Rzeczywi\u015bcie, wszystko w niej zdaje si\u0119 prowadzi\u0107 do wyznania wiary, kt\u00f3r\u0105 chrze\u015bcijanin, podobnie jak Piotr, g\u0142osi: \"...Pan jest tym, kt\u00f3ry m\u00f3wi do niego:.Zaprawd\u0119, jeste\u015b Synem Bo\u017cym<\/em><\/strong>\" (Mt 14:33). <\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Imagen-1.png\")
Po\u0142\u00f3w na hak w czasach Jezusa<\/h4>\n\n\n\n
Gatunki ryb z\u0142owionych przez \u015bw.<\/h4>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Imagen-1-1.png\")
Teologia cudu<\/h4>\n\n\n\n
Poszerzenie wiedzy:<\/h4>\n\n\n\n