{"id":19754,"date":"2022-03-25T06:00:00","date_gmt":"2022-03-25T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=19754"},"modified":"2025-11-28T15:01:44","modified_gmt":"2025-11-28T13:01:44","slug":"rafaela-santos-death-is-the-moment-where-nothing-ends-and-everything-begins","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/","title":{"rendered":"Rafaela Santos<\/b>\u015amier\u0107 to moment, w kt\u00f3rym nic si\u0119 nie ko\u0144czy, a wszystko zaczyna\"."},"content":{"rendered":"

\"Kiedy my\u015bla\u0142em o tytule, mia\u0142em konsultacj\u0119 z m\u0142odym pacjentem, u kt\u00f3rego zdiagnozowano raka\", m\u00f3wi dr Santos, \"a on powiedzia\u0142: 'Moja gra jest sko\u0144czona... 'Game over'. W pierwszej chwili uderzy\u0142o mnie to, ale natychmiast zareagowa\u0142em, my\u015bl\u0105c, \u017ce jest to okre\u015blenie, kt\u00f3rego u\u017cywa B\u00f3g...\".ludens in orbe terrarum<\/em>' (...), Moj\u0105 rozkosz\u0105 s\u0105 zabawy z dzie\u0107mi ludzkimi. Powiedzia\u0142am mu, \u017ce B\u00f3g bawi si\u0119 nami, je\u015bli mu na to pozwolimy. Powiedzia\u0142em mu, \u017ceby si\u0119 nie ba\u0142, bo dla Boga s\u0105dzi\u0107 i bawi\u0107 si\u0119... to zabiera\u0107 Z\".<\/p>\n\n\n\n

Rafaela Santos jest specjalistk\u0105 w dziedzinie psychiatrii, prezesem wykonawczym Fundacji Humanae i autork\u0105 ksi\u0105\u017cek na temat odporno\u015bci, takich jak \"Moje korzenie\". W poniedzia\u0142ek, 28, wyst\u0105pi na XIII Jornada Teol\u00f3gico-Did\u00e1ctica del Wy\u017cszy Instytut Nauk Religijnych <\/a>(ISCR<\/a>) wspomnianej uczelni, a my poprosili\u015bmy go o zapowied\u017a niekt\u00f3rych jego pomys\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Sugestia zosta\u0142a wys\u0142uchana, a oto kilka refleksji, kt\u00f3re nikogo nie pozostawiaj\u0105 oboj\u0119tnym. Zapewnia, \u017ce \"l\u0119k przed \u015bmierci\u0105 jest czym\u015b naturalnym, poniewa\u017c zostali\u015bmy stworzeni przez i dla mi\u0142o\u015bci i szcz\u0119\u015bcia, stworzeni do posiadania, a nie do wyrzeczenia i \u015bmierci\"; \u017ce \"\u015bmier\u0107 jest momentem, w kt\u00f3rym nic si\u0119 nie ko\u0144czy, a wszystko zaczyna, jest ostatecznym powo\u0142aniem\", a w odniesieniu do ludzi m\u0142odych \"jeste\u015bmy zaniepokojeni, \u017ce ich niska tolerancja na frustracj\u0119 sprawia, \u017ce tylko w ubieg\u0142ym roku 300 m\u0142odych ludzi w wieku od 15 do 30 lat pope\u0142ni\u0142o samob\u00f3jstwo\". Zabierzmy si\u0119 za to.<\/p>\n\n\n\n

Na konferencji b\u0119dziesz m\u00f3wi\u0142 o \"Death: game over? Death, the end of the game?\" Mo\u017cesz rozwin\u0105\u0107 niekt\u00f3re ze swoich argument\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 - To szczerze m\u00f3wi\u0105c najtrudniejszy wyk\u0142ad, o jaki mnie kiedykolwiek poproszono. Od czasu, gdy zosta\u0142em poproszony o jej udzielenie, przychodzi mi ona na my\u015bl z pewn\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 i wyznaj\u0119, \u017ce bardzo pozytywnie pomog\u0142o mi zachowanie jej w pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n

Co do tytu\u0142u, to od pocz\u0105tku mia\u0142em jasno\u015b\u0107, \u017ce nie zamierzam nadawa\u0107 mu medycznego podej\u015bcia, a tym bardziej dramatycznego sensu. \u015amier\u0107 jest rzeczywisto\u015bci\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mamy do czynienia, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej, i pr\u00f3ba jej ukrycia by\u0142aby g\u0142upot\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy my\u015bla\u0142em o tytule mia\u0142em konsultacj\u0119 z m\u0142odym pacjentem, u kt\u00f3rego zdiagnozowano raka i on powiedzia\u0142 do mnie: \"Moja gra jest sko\u0144czona... \"Game over\".<\/em>. W pierwszej chwili uderzy\u0142o mnie to, ale natychmiast zareagowa\u0142em my\u015bl\u0105c, \u017ce jest to okre\u015blenie, kt\u00f3re<\/p>\n\n\n\n

B\u00f3g u\u017cywa...\"ludens in orbe terrarum<\/em>\"...Moj\u0105 rozkosz\u0105 jest zabawa z dzie\u0107mi ludzkimi. Powiedzia\u0142am mu, \u017ce B\u00f3g bawi si\u0119 z nami, je\u015bli mu na to pozwolimy. Powiedzia\u0142em mu, \u017ceby si\u0119 nie ba\u0142, bo dla Boga s\u0105dzi\u0107 i bawi\u0107 si\u0119... to zabiera\u0107 Z.<\/p>\n\n\n\n

Rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce rodzimy si\u0119, aby \u017cy\u0107 i \u017cyjemy, aby umrze\u0107, cho\u0107 m\u0142odym ludziom znacznie trudniej to zrozumie\u0107. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce \u015bmier\u0107 to moment, w kt\u00f3rym nic si\u0119 nie ko\u0144czy, a wszystko zaczyna. Dla mnie jest to ostateczna data<\/p>\n\n\n\n

Przy pandemiach, wojnach jak ta na Ukrainie itp. przybli\u017ca si\u0119 cierpienie fizyczne lub moralne i \u015bmier\u0107 tak wielu ludzi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

- \u015amier\u0107 to co\u015b, co zawsze spotyka innych. Nie maj\u0105c osobistych do\u015bwiadcze\u0144, widzimy to tylko jako widzowie i w tym sensie jedni reaguj\u0105 panik\u0105, a inni lekkomy\u015blno\u015bci\u0105. \u017badnej z tych dw\u00f3ch skrajno\u015bci nie mo\u017cna nazwa\u0107 odwag\u0105. Musimy zastanowi\u0107 si\u0119 nad ich znaczeniem, aby postawi\u0107 si\u0119 na naszym miejscu. S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy umieraj\u0105, gdy nadchodzi ich czas i inni, kt\u00f3rzy umieraj\u0105 dzie\u0144 wcze\u015bniej, bo zawsze \u017cyj\u0105 w strachu przed \u015bmierci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W swojej w\u0142a\u015bciwej mierze l\u0119k przed \u015bmierci\u0105 jest naturalny, poniewa\u017c jeste\u015bmy stworzeni przez i dla mi\u0142o\u015bci i szcz\u0119\u015bcia, stworzeni do posiadania, a nie wyrzeczenia i \u015bmierci. Nasze m\u00f3zgi s\u0105 zaprogramowane na przetrwanie i szcz\u0119\u015bcie, ale cho\u0107 mamy automatyczne programy, w ka\u017cdej chwili mo\u017cemy swobodnie wybra\u0107 altruizm nad egoizmem. Mo\u017cemy by\u0107 szcz\u0119\u015bliwi ryzykuj\u0105c swoje \u017cycie, aby uratowa\u0107 innego, z tego powodu cierpienie ma sens i czyni nas lepszymi.<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym zapyta\u0107 w tym sensie, jak stawia\u0107 czo\u0142a wydarzeniom ze spokojem, a tak\u017ce z si\u0142\u0105, kt\u00f3rej czasem nam brakuje. Jest pan specjalist\u0105 od odporno\u015bci, by\u0107 mo\u017ce jednym z najwi\u0119kszych w Hiszpanii. Przeciwno\u015bci losu mog\u0105 czasem da\u0107 si\u0119 nam we znaki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

- Przeciwno\u015bci losu mog\u0105 nas pokona\u0107, je\u015bli pozwolimy im si\u0119 pokona\u0107. Jak ju\u017c komentowa\u0142am przy innych okazjach, kszta\u0142tujemy nasz m\u00f3zg komunikatami, kt\u00f3re mu przekazujemy: je\u015bli my\u015blimy, \u017ce nie b\u0119dziemy w stanie pokona\u0107 jakiej\u015b przeciwno\u015bci, to na pewno nie b\u0119dziemy w stanie, ale je\u015bli odbieramy to wydarzenie jako wyzwanie i przekonujemy siebie, \u017ce b\u0119dziemy w stanie, nawet je\u015bli nie wiemy, jak to zrobi\u0107, to nasz m\u00f3zg zaczyna dzia\u0142a\u0107 na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107, szukaj\u0105c wyj\u015bcia z tej sytuacji, zamieniaj\u0105c trudno\u015b\u0107 w okazj\u0119 do poprawy.<\/p>\n\n\n\n

Taka postawa pozwalaj\u0105ca pokona\u0107 wszelkie trudno\u015bci nazywa si\u0119 resilience i mo\u017cna j\u0105 trenowa\u0107 i rozwija\u0107 wiedz\u0105c, \u017ce to, kim jeste\u015bmy dzisiaj, jest konsekwencj\u0105 naszego wczoraj, a zatem obecne zwyci\u0119stwa maj\u0105 swoje korzenie w poprzednim wysi\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n

Kilka dni temu m\u0142oda pisarka Ana Iris Sim\u00f3n odnios\u0142a si\u0119 do wysokiego wska\u017anika samob\u00f3jstw w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi. Wzros\u0142y o nie mniej ni\u017c 250 % w czasie pandemii (u m\u0142odych ludzi), a psychologowie (i psychiatrzy) nie mog\u0105 sobie poradzi\u0107. Samob\u00f3jstwo wydaje si\u0119 by\u0107 g\u0142\u00f3wnym problemem zdrowia publicznego w Europie, czy tak jest i co s\u0105dzisz o tych danych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

- W czasie pandemii wystrzeli\u0142y problemy l\u0119ku, depresji, bezsenno\u015bci, strachu przed zara\u017ceniem itp. Wed\u0142ug danych WHO tzw. zm\u0119czenie pandemi\u0105 dotkn\u0119\u0142o 60 % populacji, a spo\u017cycie lek\u00f3w psychotropowych wzros\u0142o trzykrotnie. Jest to alarmuj\u0105ce dla zdrowia psychicznego, poniewa\u017c depresja jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015bci na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o samob\u00f3jstwa w Hiszpanii, codziennie 200 os\u00f3b podejmuje pr\u00f3by samob\u00f3jcze, a 11 z nich odnosi sukces. Trzeba umie\u0107 podej\u015b\u0107 do tego tematu z du\u017cym taktem i obserwowa\u0107 r\u00f3\u017cnice w zachowaniu mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy gro\u017c\u0105 samob\u00f3jstwem, a tymi, kt\u00f3rzy je definitywnie planuj\u0105. Chc\u0105 \"odej\u015b\u0107 w spokoju\" i zostawi\u0107 sprawy w spokoju. Z tego powodu wielu z nich jest bardziej czu\u0142y ni\u017c zwykle i \u017cegna si\u0119 w spos\u00f3b podst\u0119pny. <\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o m\u0142odych ludzi, to obawiamy si\u0119, \u017ce ich niska tolerancja na frustracj\u0119 powoduje wzrost, o kt\u00f3rym pani m\u00f3wi, przy czym tylko w ostatnim roku 300 m\u0142odych ludzi w wieku od 15 do 30 lat pope\u0142ni\u0142o samob\u00f3jstwo. Utrata motywacji i sensu tworzy p\u0142aski, jednolity, pozbawiony ukojenia \u015bwiat, co powoduje smutek.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie pytanie. Czy z Twojego do\u015bwiadczenia zawodowego wynika, \u017ce sens \u017cycia pomaga zachowa\u0107 stabilno\u015b\u0107 emocjonaln\u0105, psychologiczn\u0105, psychiczn\u0105, czy jakkolwiek wolisz to nazwa\u0107, a w ostateczno\u015bci by\u0107 szcz\u0119\u015bliwym? Mam na my\u015bli przekonania, solidarno\u015b\u0107 z innymi, rodzin\u0119, religi\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

- Posiadanie poczucia, po co \u017cy\u0107, odkrycie tego, co jest wa\u017cne i pokochanie tego jest sekretem nadania sensu \u017cyciu i jest najlepszym efektem terapeutycznym. Jak powiedzia\u0142 Viktor Frankl, ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 pow\u00f3d do \u017cycia, zawsze znajd\u0105 spos\u00f3b, aby zachowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo swojej nadziei, swoj\u0105 si\u0142\u0119 psychiczn\u0105, a to jest klucz do stabilno\u015bci i szcz\u0119\u015bcia, znalezienie tego powodu, posiadanie poczucia sensu \u017cycia jest tym, co nas centruje i pozwala i\u015b\u0107 do przodu mimo smutk\u00f3w, jest kompasem, kt\u00f3ry pomaga nam w burzach i zapobiega utracie orientacji.<\/p>\n\n\n\n

W ubieg\u0142ym roku stowarzyszenia lekarzy i psycholog\u00f3w przewidywa\u0142y, \u017ce pandemia Covid-19 poci\u0105gnie za sob\u0105 konsekwencje i nast\u0119pstwa, zw\u0142aszcza psychiczne, w postaci l\u0119k\u00f3w, traum... Wygl\u0105da na to, \u017ce ich przewidywania si\u0119 sprawdzaj\u0105. Do tego dochodz\u0105 zwyk\u0142e konsekwencje naszej cywilizacji, z pandemi\u0105 czy bez. Na przyk\u0142ad uzale\u017cnienia, trywializacja seksu, z\u0142e traktowanie, poszerzaj\u0105ca si\u0119 samotno\u015b\u0107 i tyle innych. W wywiadzie z dr Rafael\u0105 Santos pozostawiono nas z pragnieniem wi\u0119cej, ale konferencja w poniedzia\u0142ek 28 w ISCR jest tu\u017c za rogiem.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cCuando estaba pensando en el t\u00edtulo tuve la consulta con un paciente joven diagnosticado de c\u00e1ncer\u201d, comenta la doctora Santos, \u201cy me dijo: \u2018mi juego ha terminado\u2026 \u2018Game over\u2019. Me golpe\u00f3 en un primer momento, pero inmediatamente reaccion\u00e9 pensando que es un t\u00e9rmino que Dios utiliza\u2026 \u2018ludens in orbe terrarum\u2019\u2026, mis delicias son jugar con […]<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":19755,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[553,548],"tags":[599,16],"class_list":["post-19754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ecologia-integral","category-foco","tag-familia","tag-jovenes"],"yoast_head":"\n\u201cLa muerte es el momento donde nada acaba y todo empieza\u201d - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"La neuropsiquiatra Rafaela Santos reflexiona sobre el miedo a la muerte o la escasa tolerancia a la frustraci\u00f3n en los j\u00f3venes.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/rafaela-santos-death-is-the-moment-where-nothing-ends-and-everything-begins\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cLa muerte es el momento donde nada acaba y todo empieza\u201d - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"La neuropsiquiatra Rafaela Santos reflexiona sobre el miedo a la muerte o la escasa tolerancia a la frustraci\u00f3n en los j\u00f3venes.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/rafaela-santos-death-is-the-moment-where-nothing-ends-and-everything-begins\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-25T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-28T13:01:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Dra.-Santos.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Rafael Miner\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Rafael Miner\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Rafael Miner\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f284e596d74383221cee61539263c557\"},\"headline\":\"Rafaela Santos: \u201cLa muerte es el momento donde nada acaba y todo empieza\u201d\",\"datePublished\":\"2022-03-25T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-28T13:01:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/\"},\"wordCount\":1398,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/Dra.-Santos.jpg\",\"keywords\":[\"Familia\",\"J\u00f3venes\"],\"articleSection\":[\"Ecolog\u00eda integral\",\"Foco\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/\",\"name\":\"\u201cLa muerte es el momento donde nada acaba y todo empieza\u201d - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/Dra.-Santos.jpg\",\"datePublished\":\"2022-03-25T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-28T13:01:44+00:00\",\"description\":\"La neuropsiquiatra Rafaela Santos reflexiona sobre el miedo a la muerte o la escasa tolerancia a la frustraci\u00f3n en los j\u00f3venes.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/Dra.-Santos.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/Dra.-Santos.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"rafaela santos\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rafaela Santos: \u201cLa muerte es el momento donde nada acaba y todo empieza\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f284e596d74383221cee61539263c557\",\"name\":\"Rafael Miner\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Rafa-Miner1-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Rafa-Miner1-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Rafa-Miner1-100x100.png\",\"caption\":\"Rafael Miner\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/rafaelminer\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"\u015amier\u0107 to moment, w kt\u00f3rym nic si\u0119 nie ko\u0144czy, a wszystko zaczyna\" - Omnes","description":"Neuropsychiatra Rafaela Santos zastanawia si\u0119 nad l\u0119kiem przed \u015bmierci\u0105 czy nisk\u0105 tolerancj\u0105 na frustracj\u0119 u m\u0142odych ludzi.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/rafaela-santos-death-is-the-moment-where-nothing-ends-and-everything-begins\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u201cLa muerte es el momento donde nada acaba y todo empieza\u201d - Omnes","og_description":"La neuropsiquiatra Rafaela Santos reflexiona sobre el miedo a la muerte o la escasa tolerancia a la frustraci\u00f3n en los j\u00f3venes.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/rafaela-santos-death-is-the-moment-where-nothing-ends-and-everything-begins\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2022-03-25T05:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-11-28T13:01:44+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Dra.-Santos.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Rafael Miner","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Rafael Miner","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/"},"author":{"name":"Rafael Miner","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/f284e596d74383221cee61539263c557"},"headline":"Rafaela Santos: \u201cLa muerte es el momento donde nada acaba y todo empieza\u201d","datePublished":"2022-03-25T05:00:00+00:00","dateModified":"2025-11-28T13:01:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/"},"wordCount":1398,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Dra.-Santos.jpg","keywords":["Familia","J\u00f3venes"],"articleSection":["Ecolog\u00eda integral","Foco"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/","name":"\"\u015amier\u0107 to moment, w kt\u00f3rym nic si\u0119 nie ko\u0144czy, a wszystko zaczyna\" - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Dra.-Santos.jpg","datePublished":"2022-03-25T05:00:00+00:00","dateModified":"2025-11-28T13:01:44+00:00","description":"Neuropsychiatra Rafaela Santos zastanawia si\u0119 nad l\u0119kiem przed \u015bmierci\u0105 czy nisk\u0105 tolerancj\u0105 na frustracj\u0119 u m\u0142odych ludzi.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Dra.-Santos.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Dra.-Santos.jpg","width":920,"height":526,"caption":"rafaela santos"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/rafaela-santos-la-muerte-es-el-momento-donde-nada-acaba-y-todo-empieza\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rafaela Santos: \u201cLa muerte es el momento donde nada acaba y todo empieza\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/f284e596d74383221cee61539263c557","name":"Rafa\u0142 G\u00f3rnik","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Rafa-Miner1-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Rafa-Miner1-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Rafa-Miner1-100x100.png","caption":"Rafael Miner"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/rafaelminer\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19754"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55759,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19754\/revisions\/55759"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}