Omnes przeprowadza wywiad z Dennisem P. Petri, dyrektorem ds. Mi\u0119dzynarodowy Instytut Wolno\u015bci Religijnej<\/a>Centrum Praw Cz\u0142owieka i Demokracji, o\u015brodek badawczy zajmuj\u0105cy si\u0119 dog\u0142\u0119bnym badaniem tego podstawowego prawa cz\u0142owieka na ca\u0142ym \u015bwiecie. Instytucja ma ponad 15-letnie do\u015bwiadczenie i opracowa\u0142a wiele opracowa\u0144 naukowych.<\/p>\n\n\n\n Mi\u0119dzy innymi wydajemy w\u0142asne czasopismo naukowe, tj. \"International Journal for Religious Freedom<\/a>. Publikujemy r\u00f3wnie\u017c ksi\u0105\u017cki i raporty z bada\u0144, prowadzimy szkolenia, doradzamy decydentom politycznym, kt\u00f3rzy chc\u0105 promowa\u0107 wolno\u015b\u0107 religijn\u0105 oraz naukowcom, kt\u00f3rzy chc\u0105 w\u0142\u0105czy\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 do swoich program\u00f3w edukacyjnych i bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n Obecnie jednym z naszych projekt\u00f3w w rozbudowie jest Baza danych o incydentach z u\u017cyciem przemocy<\/a>. Jest to narz\u0119dzie s\u0142u\u017c\u0105ce do gromadzenia, rejestrowania i analizowania incydent\u00f3w przemocy zwi\u0105zanych z naruszeniem wolno\u015bci religijnej. Dzi\u0119ki tym danym staramy si\u0119 wp\u0142ywa\u0107 na polityk\u0119 publiczn\u0105 w r\u00f3\u017cnych monitorowanych przez nas krajach.<\/p>\n\n\n\n Na razie pracownicy Obserwatorium wolno\u015bci religijnej w Ameryce \u0141aci\u0144skiej<\/a> (OLIRE), program, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142em w 2018 roku, utrzymuje t\u0119 baz\u0119 danych dla Ameryki \u0141aci\u0144skiej. Niedawno zrobili\u015bmy pierwszy krok w kierunku uczynienia tego projektu globalnym, rozpoczynaj\u0105c zbieranie danych w Nigerii i Indiach.<\/p>\n\n\n\n Obecnie istnieje wiele r\u00f3\u017cnych instrument\u00f3w mierz\u0105cych wolno\u015b\u0107 religijn\u0105. Wszyscy, bez wyj\u0105tku, potwierdzaj\u0105, \u017ce dyskryminacja religijna na \u015bwiecie wzrasta. Jest to trend globalny, dotykaj\u0105cy wszystkich religii i obszar\u00f3w geograficznych, w tym \u015bwiata zachodniego. O ile w niekt\u00f3rych krajach nast\u0105pi\u0142a poprawa, to \u015brednio w wielu innych miejscach nast\u0105pi\u0142o pogorszenie.<\/p>\n\n\n\n Przed nami d\u0142uga droga, zanim wolno\u015b\u0107 religijna zostanie w pe\u0142ni zagwarantowana na \u015bwiecie. Wiele kraj\u00f3w zaczyna dostrzega\u0107 i rozumie\u0107, co naprawd\u0119 oznacza zagwarantowanie wolno\u015bci religijnej. Nie chodzi ju\u017c tylko o zapisanie tego prawa w ich konstytucjach politycznych, ale o opracowanie polityki publicznej, kt\u00f3ra na r\u00f3wnych prawach integruje r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijn\u0105 ich kraj\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n W coraz bardziej zglobalizowanym i spolaryzowanym \u015bwiecie r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijna pozostaje wyzwaniem dla kultury i zarz\u0105dzania w wielu krajach. Jednocze\u015bnie stanowi szans\u0119 na wzmocnienie demokracji lub zagro\u017cenie dla niej, je\u015bli ten wymiar cz\u0142owieka zostanie zredukowany jedynie do sfery prywatnej i zdegradowany ze swojej spo\u0142ecznej roli. <\/p>\n\n\n\n Jeden kraj na \u015bwiecie, kt\u00f3ry budzi m\u00f3j szczeg\u00f3lny niepok\u00f3j to. Nigeria<\/a>. Jest to kraj niezwykle z\u0142o\u017cony. Sytuacja w zakresie wolno\u015bci religijnej jest bardzo trudna do zinterpretowania, poniewa\u017c w gr\u0119 wchodzi wiele czynnik\u00f3w i podmiot\u00f3w. Nie ma zgody co do tego, czy konflikt jest sporem mi\u0119dzy rolnikami i pasterzami o zasoby naturalne, czy te\u017c chodzi o co\u015b wi\u0119cej. My\u015bl\u0119, \u017ce debata nie dotyczy tego, czy jest to jedno czy drugie, ale obu. <\/p>\n\n\n\n W ka\u017cdym konflikcie zawsze wyst\u0119puje wiele czynnik\u00f3w, wi\u0119c mo\u017cemy latami debatowa\u0107, czy jest to konflikt religijny czy nie, ale my\u015bl\u0119, \u017ce nie jest to w\u0142a\u015bciwa debata. Moim zdaniem powinni\u015bmy uzna\u0107, \u017ce opr\u00f3cz konfliktu religijnego jest to r\u00f3wnie\u017c konflikt polityczny, kulturowy, gospodarczy, etniczny i dotycz\u0105cy zasob\u00f3w. Niezale\u017cnie od tego, czy s\u0105 to grupy religijne czy nie, grupy religijne cierpi\u0105 i to powinni\u015bmy podkre\u015bla\u0107.<\/p>\n\n\n\n W Ameryce \u0141aci\u0144skiej kraje, na kt\u00f3re OLIRE zwraca szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 to Meksyk, Kuba i Nikaragua. Meksyk, ze wzgl\u0119du na to, co obserwujemy w ci\u0105gu ostatnich kilku lat, ze wzgl\u0119du na szczeg\u00f3ln\u0105 podatno\u015b\u0107 na zagro\u017cenia, jakiej do\u015bwiadczaj\u0105 liderzy wsp\u00f3lnot religijnych, kt\u00f3rzy prowadz\u0105 swoj\u0105 prac\u0119 duszpastersk\u0105 lub wsp\u00f3lnotow\u0105 na obszarach dotkni\u0119tych handlem narkotykami i handlem lud\u017ami. S\u0105 to wyra\u017ane przyk\u0142ady tego, jak przest\u0119pczo\u015b\u0107 zorganizowana warunkuje wolno\u015b\u0107 religijn\u0105 wielu ludzi na \u015bwiecie. I, niestety, na poziomie globalnym wysun\u0119\u0142a si\u0119 na pierwszy plan po zamordowaniu ksi\u0119\u017cy i pastor\u00f3w na terenach przygranicznych ze Stanami Zjednoczonymi.<\/p>\n\n\n\n W Nikaragui w ci\u0105gu ostatnich sze\u015bciu miesi\u0119cy sytuacja uleg\u0142a niepokoj\u0105cej eskalacji. Rola, jak\u0105 odgrywaj\u0105 r\u00f3\u017cni cz\u0142onkowie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jako obro\u0144cy praw cz\u0142owieka, narazi\u0142a ich w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b na arbitralne dzia\u0142ania re\u017cimu Daniela Ortegi. Dzia\u0142ania rz\u0105du zwi\u0119kszy\u0142y nie tylko poziom cenzury swobodnego wyra\u017cania religii i opinii przez ksi\u0119\u017cy i parafian, ale osi\u0105gn\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c powa\u017cnie niepokoj\u0105cy poziom przemocy. Od r\u00f3\u017cnych aresztowa\u0144, oskar\u017ce\u0144 ksi\u0119\u017cy, wydalania z kraju zakonnik\u00f3w i zakonnic, po gwa\u0142towne zaj\u0119cie r\u00f3\u017cnych obiekt\u00f3w, jak np. zamkni\u0119tej przez rz\u0105d katolickiej rozg\u0142o\u015bni radiowej, obl\u0119\u017cenie przez policj\u0119 ksi\u0119\u017cy krytycznych wobec rz\u0105du, otaczanie kordonem parafian, aby uniemo\u017cliwi\u0107 im udzia\u0142 w ich uroczysto\u015bciach, mi\u0119dzy innymi. <\/p>\n\n\n\n Dzia\u0142ania te zastraszy\u0142y nie tylko biskup\u00f3w i ksi\u0119\u017cy, ale tak\u017ce parafian, kt\u00f3rzy zaczynaj\u0105 postrzega\u0107 jako ryzyko uczestnictwo w danej wsp\u00f3lnocie parafialnej, bior\u0105c pod uwag\u0119 ci\u0105g\u0142\u0105 inwigilacj\u0119 i n\u0119kanie przez policj\u0119. <\/p>\n\n\n\n Mia\u0142em zaszczyt pracowa\u0107 z holenderskim pos\u0142em, dr Pieterem Omtzigtem, oraz dzia\u0142aczem na rzecz praw mniejszo\u015bci religijnych Markusem Tozmanem. W 2012 roku zorganizowali\u015bmy konsultacje spo\u0142eczne dotycz\u0105ce sytuacji tysi\u0105cletniego syryjsko-prawos\u0142awnego klasztoru Mor Gabri\u00ebl, kt\u00f3ry by\u0142 wyw\u0142aszczany przez rz\u0105d turecki. Zaapelowali\u015bmy do holenderskiego ministra spraw zagranicznych o poruszenie tej kwestii na forum mi\u0119dzynarodowym. Niestety inicjatywa ta nie zyska\u0142a wi\u0119kszego rozg\u0142osu ze wzgl\u0119du na geopolityczne realia \u015bwiata, cho\u0107 kanclerz Niemiec Angela Merkel nadal podnosi\u0142a t\u0119 kwesti\u0119.<\/p>\n\n\n\n Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 r\u00f3wnie\u017c kolumbijscy politycy, kt\u00f3rzy w 2017 r. promowali stworzenie kompleksowej polityki publicznej w zakresie wolno\u015bci religijnej. Jest to unikalna w skali \u015bwiatowej inicjatywa, kt\u00f3ra wygenerowa\u0142a ramy dla konsultacji z podmiotami religijnymi w procesie podejmowania decyzji w istotnych kwestiach. Mia\u0142 on bardzo pozytywne zastosowania w kilku samorz\u0105dach, w tym w gminie Manizales i w departamencie Meta.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie mo\u017cna te\u017c wspomnie\u0107 o ustawie o mi\u0119dzynarodowej wolno\u015bci religijnej uchwalonej przez Kongres USA w 1998 roku. W wyniku stara\u0144 szerokiej koalicji organizacji religijnych i praw cz\u0142owieka, wolno\u015b\u0107 religijna sta\u0142a si\u0119 sta\u0142ym punktem polityki zagranicznej USA.<\/p>\n\n\n\n Uwa\u017cam, \u017ce na Zachodzie panuje przekonanie, \u017ce prze\u015bladowania religijne s\u0105 czym\u015b, czego do\u015bwiadcza si\u0119 w odleg\u0142ych regionach, takich jak Bliski Wsch\u00f3d, Afryka, Indie czy Chiny. Zach\u00f3d boryka si\u0119 jednak z innymi formami ograniczania wolno\u015bci religijnej, z kt\u00f3rych wiele wierz\u0105cy na Zachodzie dopiero zaczynaj\u0105 dostrzega\u0107. Sekularyzm, nietolerancja religijna czy dyktatorskie re\u017cimy to niekt\u00f3re z wyzwa\u0144 stoj\u0105cych przed wolno\u015bci\u0105 religijn\u0105 w naszych krajach. Na przyk\u0142ad w Ameryce \u0141aci\u0144skiej uwa\u017ca si\u0119, \u017ce poniewa\u017c kontynent ten jest kontynentem w wi\u0119kszo\u015bci wierz\u0105cym, te ograniczenia ekspresji religijnej nie powinny mie\u0107 miejsca.<\/p>\n\n\n\n Jednak ka\u017cdego dnia spo\u0142ecze\u0144stwa zachodnie zdaj\u0105 si\u0119 rozumie\u0107, \u017ce to prawo nie jest czym\u015b, o co walczy si\u0119 tylko na terytoriach obj\u0119tych konfliktem. Dzieje si\u0119 to w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci naszych kraj\u00f3w bez naszej \u015bwiadomo\u015bci poziomu autocenzury, kt\u00f3rej jeste\u015bmy poddawani przez r\u00f3\u017cne czynniki zewn\u0119trzne, takie jak m.in. grupy ideologiczne czy niezrozumienie pa\u0144stwa \u015bwieckiego. <\/p>\n\n\n\n Aby lepiej zrozumie\u0107, co rozumiemy przez autocenzur\u0119, musimy najpierw zrozumie\u0107, czym jest \"efekt sch\u0142adzania\". Termin ten zosta\u0142 po raz pierwszy opracowany przez S\u0105d Najwy\u017cszy Stan\u00f3w Zjednoczonych. Zjawisko to wyst\u0119puje wtedy, gdy jednostka ciesz\u0105ca si\u0119 swobod\u0105 wypowiedzi decyduje si\u0119 na cenzur\u0119, aby unikn\u0105\u0107 negatywnych konsekwencji wyra\u017cenia swojej opinii w danej sprawie. <\/p>\n\n\n\n \"Efekt sch\u0142adzaj\u0105cy\" to termin, kt\u00f3ry w odniesieniu do wolno\u015bci s\u0142owa i wolno\u015bci wyznania mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany w odniesieniu do efektu odstraszaj\u0105cego, kt\u00f3ry powstaje, gdy ludzie obawiaj\u0105 si\u0119 konsekwencji wyra\u017cania swoich przekona\u0144 religijnych lub nawet zachowania zgodnie z w\u0142asnymi przekonaniami, co mo\u017ce ostatecznie prowadzi\u0107 do autocenzury. Zatem \"chilling effect\" i autocenzura to dwa aspekty tego samego zjawiska. <\/p>\n\n\n\n Zaobserwowali\u015bmy, \u017ce zjawisko to mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 jako konsekwencja wdro\u017cenia praw i\/lub polityk, kt\u00f3re po\u015brednio ograniczaj\u0105 wolno\u015b\u0107 ekspresji religijnej. Albo gdy jednostka postrzega wrogie \u015brodowisko lub podejrzewa, \u017ce wyra\u017canie swoich przekona\u0144 b\u0119dzie mia\u0142o negatywne konsekwencje.<\/p>\n\n\n\nNad jakimi projektami pracujecie w instytucie? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Jak og\u00f3lnie oceniasz wolno\u015b\u0107 religijn\u0105 na \u015bwiecie? Czy jest coraz lepiej?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Kt\u00f3re kraje s\u0105 obecnie dla Pana szczeg\u00f3lnie wa\u017cne? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Co mo\u017ce nam ksi\u0105dz powiedzie\u0107 o wolno\u015bci religijnej w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, zw\u0142aszcza w Nikaragui?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Czy w jakimkolwiek kraju jest polityk, kt\u00f3ry wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 obron\u0105 i walk\u0105 o wolno\u015b\u0107 religijn\u0105? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Czy uwa\u017ca Pan, \u017ce wierz\u0105cy na Zachodzie s\u0105 wystarczaj\u0105co \u015bwiadomi prze\u015bladowa\u0144 religijnych w innych krajach? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Na czym polega autocenzura, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0105 wasze reporta\u017ce?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n