Jego \u017cycie by\u0142o dramatyczne, naznaczone postaciami dominuj\u0105cego ojca i matki o ambicjach literackich, a tak\u017ce nieprzejednan\u0105 wol\u0105 odniesienia sukcesu w g\u0119stym \u015brodowisku intelektualnym, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142, gdzie b\u0142yszczeli tacy my\u015bliciele jak Kant, Fichte, Schelling i Hegel. <\/p>\n\n\n\n
W czasach, gdy panowa\u0142 kult rozumu, Schopenhauer przeczuwa\u0142 ju\u017c niekt\u00f3re cechy, kt\u00f3re kszta\u0142tuj\u0105 nasz\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107: irracjonalizm, tragiczny pesymizm, prymat woli, instynkt\u00f3w i pragnie\u0144, a tak\u017ce znaczenie sztuki w zrozumieniu natury cz\u0142owieka. Szkoda, \u017ce tak inteligentnemu cz\u0142owiekowi zabrak\u0142o pokory tego, kt\u00f3ry zna Boga.<\/p>\n\n\n\n
W znakomitej biografii R\u00fcdigera Safranskiego cz\u0119sto zapomina si\u0119, \u017ce mamy do czynienia z filozofem pocz\u0105tku XIX wieku, cho\u0107 o p\u00f3\u017anych wp\u0142ywach, zw\u0142aszcza za po\u015brednictwem ucznia Nietszchego. <\/p>\n\n\n\n
Wola jest dla niego zar\u00f3wno \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cycia, jak i pod\u0142o\u017cem, w kt\u00f3rym zagnie\u017cd\u017ca si\u0119 wszelkie nieszcz\u0119\u015bcie: \u015bmier\u0107, zepsucie tego, co istniej\u0105ce i t\u0142o powszechnej walki. Schopenhauer p\u0142ynie pod pr\u0105d swoich czas\u00f3w: nie o\u017cywia go przyjemno\u015b\u0107 dzia\u0142ania, lecz sztuka zaniechania. <\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz s\u0142ynnego pesymizmu, jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zawiera pewne po\u017cyteczne elementy, takie jak filozofia wewn\u0119trznej si\u0142y i zaproszenie do milczenia.<\/p>\n\n\n\n
Pod koniec \u017cycia powiedzia\u0142 kiedy\u015b do jednego z rozm\u00f3wc\u00f3w: \"Filozofia, mi\u0119dzy kt\u00f3rej stronami nie s\u0142ycha\u0107 \u0142ez, skowytu i zgrzytania z\u0119b\u00f3w, i strasznego gwaru powszechnej zbrodni wszystkich przeciwko wszystkim, nie jest filozofi\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Jego ojciec, zamo\u017cny kupiec, chcia\u0142 zrobi\u0107 z niego r\u00f3wnie\u017c kupca (cz\u0142owieka \u015bwiatowego i o wytwornych manierach). Ale Artur, wspomagany w tym momencie przez wczesne samob\u00f3jstwo ojca (od kt\u00f3rego mia\u0142 si\u0119 nauczy\u0107 odwagi, dumy, trze\u017awo\u015bci i stanowczej, rani\u0105cej arogancji) i wspomagany przez matk\u0119, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej sk\u0142\u00f3ci\u0107, sta\u0142 si\u0119 filozofem. Jego pasja do filozofii powsta\u0142a ze zdumienia nad \u015bwiatem, a poniewa\u017c mia\u0142 odziedziczone bogactwo, m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 dla filozofii i nie musia\u0142 z niej \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Jego g\u0142\u00f3wne dzie\u0142o, \u015awiat jako wola i reprezentacja<\/em>by\u0142o dla niego prawdziwym zadaniem jego \u017cycia i nie odnios\u0142o sukcesu, gdy zosta\u0142o opublikowane. Nast\u0119pnie wycofa\u0142 si\u0119 ze sceny, nigdy nie wyst\u0119puj\u0105c, i po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 kontemplowaniu z boku okrutnego czasem karnawa\u0142u \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n B\u0119d\u0105c cz\u0142owiekiem o rozrzutnym poczuciu w\u0142asnej warto\u015bci, potrafi\u0142 przemy\u015ble\u0107 i nakre\u015bli\u0107 trzy wielkie upokorzenia ludzkiej megalomanii: upokorzenie kosmologiczne (nasz \u015bwiat jest tylko jedn\u0105 z niezliczonych sfer, kt\u00f3re zaludniaj\u0105 niesko\u0144czon\u0105 przestrze\u0144 i po kt\u00f3rych porusza si\u0119 warstwa formy z istotami \u017cyj\u0105cymi i poznaj\u0105cymi); upokorzenie biologiczne (cz\u0142owiek jest zwierz\u0119ciem, u kt\u00f3rego inteligencja s\u0142u\u017cy wy\u0142\u0105cznie do kompensowania braku instynkt\u00f3w i niedostosowania do \u015brodowiska); oraz upokorzenie psychologiczne (nasze \u015bwiadome \"ja\" nie rz\u0105dzi swoim w\u0142asnym domem).<\/p>\n\n\n\n W dzie\u0142ach filozofa z Danzing, a tak\u017ce w jego biografii mo\u017cemy odkry\u0107, \u017ce Schopenhauer by\u0142 dzieckiem pozbawionym wystarczaj\u0105cej mi\u0142o\u015bci (matka nie kocha\u0142a jego ojca, a niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce ten opiekowa\u0142 si\u0119 Arturem tylko z obowi\u0105zku), co pozostawi\u0142o rany, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zosta\u0142y przykryte pych\u0105. W swojej Metafizyce obyczaj\u00f3w powie, \u017ce istoty ludzkie \"b\u0119d\u0105 podejmowa\u0107 wszelkiego rodzaju sfrustrowane pr\u00f3by i w szczeg\u00f3\u0142ach czyni\u0107 przemoc swojemu charakterowi; ale na og\u00f3\u0142 b\u0119d\u0105 musia\u0142y si\u0119 temu podda\u0107\" oraz \u017ce \"je\u015bli chcemy cokolwiek w \u017cyciu uchwyci\u0107 i posi\u0105\u015b\u0107, musimy niezliczone rzeczy zostawi\u0107 na prawo i lewo, wyrzekaj\u0105c si\u0119 ich\". Ale je\u015bli nie potrafimy w ten spos\u00f3b wyrobi\u0107 sobie zdania i je\u015bli rzucamy si\u0119 na wszystko, co nas chwilowo poci\u0105ga, jak to robi\u0105 dzieci na dorocznym jarmarku, to biegniemy w ten spos\u00f3b zygzakami i dochodzimy donik\u0105d. Ten, kto chce by\u0107 wszystkim, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 niczym.<\/p>\n\n\n\n Pod wp\u0142ywem lektury \"Kandyda\" Woltera i przyt\u0142oczony spustoszeniem \u017cycia, gdy rozwa\u017ca\u0142 chorob\u0119, staro\u015b\u0107, b\u00f3l i \u015bmier\u0107, w wieku 17 lat straci\u0142 resztki wiary, W wieku 17 lat straci\u0142 resztki wiary i stwierdzi\u0142, \u017ce \"jasna i oczywista prawda, kt\u00f3r\u0105 wyra\u017ca \u015bwiat, szybko pokona\u0142a nauczane przeze mnie judaistyczne dogmaty i doszed\u0142em do wniosku, \u017ce ten \u015bwiat nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 dzie\u0142em \u017cyczliwej istoty, ale w ka\u017cdym razie stworzeniem diab\u0142a, kt\u00f3ry powo\u0142a\u0142 go do istnienia, aby czerpa\u0107 przyjemno\u015b\u0107 z kontemplowania jego b\u00f3lu\". Jednocze\u015bnie, i paradoksalnie, zaatakuje materializm, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce \"materialista b\u0119dzie por\u00f3wnywalny do barona M\u00fcnchausena, kt\u00f3ry p\u0142ywaj\u0105c konno w wodzie, pr\u00f3bowa\u0142 ci\u0105gn\u0105\u0107 konia nogami, a \u017ceby si\u0119 wlec, ci\u0105gn\u0105\u0142 do przodu w\u0142asny warkocz\".<\/p>\n\n\n\n I w\u0142a\u015bnie wyrzeczenie si\u0119 prawd chrze\u015bcija\u0144skich uczyni z niego jednostk\u0119 niezno\u015bn\u0105 i nieszcz\u0119\u015bliw\u0105: zako\u0144czy swoje dni w samotno\u015bci, z\u0142y od lat na matk\u0119 i jedyn\u0105 siostr\u0119, nie zdo\u0142awszy zwi\u0105za\u0107 si\u0119 z \u017cadn\u0105 z kobiet, kt\u00f3re wykorzysta\u0142, zadenuncjowany przez s\u0105siadk\u0119, kt\u00f3ra twierdzi\u0142a, \u017ce zrzuci\u0142 j\u0105 ze schod\u00f3w podczas k\u0142\u00f3tni z powodu ha\u0142asu, jaki robi\u0142a podczas rozmowy, i znaleziony martwy przez gosposi\u0119 na kanapie w swoim domu. <\/p>\n\n\n\n Kiedy jego matka odebra\u0142a rozpraw\u0119 Schopenhauera Czterokrotny pierwiastek<\/em>Artur odpowiedzia\u0142: \"B\u0119dzie czytany, gdy na zapleczu nie pozostanie ani jedno twoje pismo\", a jego matka odpowiedzia\u0142a: \"Z twoich, ca\u0142y nak\u0142ad b\u0119dzie o tym, \u017ce niebawem si\u0119 uka\u017ce\".<\/p>\n\n\n\n W ci\u0105gu ca\u0142ego \u017cycia zdarza\u0142y mu si\u0119 jednak chwile jasno\u015bci, np. gdy przywi\u0105zywa\u0142 wag\u0119 do wsp\u00f3\u0142czucia w \u017cyciu cz\u0142owieka (sam zapisa\u0142 sw\u00f3j spadek organizacji charytatywnej) lub gdy lubi\u0142 wspina\u0107 si\u0119 na g\u00f3ry i kontemplowa\u0107 z g\u00f3ry pi\u0119kno krajobrazu. W jednym z dziennik\u00f3w napisa\u0142: \"Je\u015bli odejmiemy od \u017cycia kr\u00f3tkie chwile religii, sztuki i czystej mi\u0142o\u015bci, to co nam pozostanie opr\u00f3cz ci\u0105gu banalnych my\u015bli? W li\u015bcie do matki posun\u0105\u0142 si\u0119 do stwierdzenia, \u017ce \"pulsowanie boskiej muzyki nie przesta\u0142o rozbrzmiewa\u0107 przez wieki barbarzy\u0144stwa i pozosta\u0142o w nas bezpo\u015brednie echo tego, co wieczne, zrozumia\u0142e dla wszystkich zmys\u0142\u00f3w, a nawet ponad wadami i cnotami\".<\/p>\n\n\n\n Na arenie politycznej patriotyzm by\u0142 mu obcy, wydarzenia wojenne to \"grzmoty i dym\", wyj\u0105tkowo g\u0142upia gra. By\u0142 \"w pe\u0142ni przekonany, \u017ce nie urodzi\u0142em si\u0119 po to, by s\u0142u\u017cy\u0107 ludzko\u015bci pi\u0119\u015bci\u0105, lecz g\u0142ow\u0105, i \u017ce moja ojczyzna jest wi\u0119ksza ni\u017c Niemcy\". Pa\u0144stwo jest dla niego z\u0142em koniecznym, maszyn\u0105 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra w najlepszym razie sprz\u0119ga zbiorowy egoizm ze zbiorowym interesem przetrwania i kt\u00f3ra nie ma \u017cadnych kompetencji moralnych. Nie chce pa\u0144stwa z dusz\u0105, kt\u00f3re jak tylko mo\u017ce, pr\u00f3buje posi\u0105\u015b\u0107 dusze swoich poddanych. Schopenhauer bezkompromisowo broni wolno\u015bci my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n W 1850 roku uko\u0144czy\u0142 swoje ostatnie dzie\u0142o, Parerga i Paralipomena, pisma drugorz\u0119dne, rozproszone, ale systematycznie uporz\u0105dkowane my\u015bli na r\u00f3\u017cne tematy. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 Aforyzmy o m\u0105dro\u015bci \u017cycia, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej sta\u0142y si\u0119 tak s\u0142awne (wraz ze Sztuk\u0105 bycia prawym: obna\u017con\u0105 w 38 Stratagemach). Nie brakuje w nich poczucia humoru autora, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce zbyt powa\u017cne traktowanie siebie w tera\u017aniejszo\u015bci czyni nas lud\u017ami \u015bmiesznymi, a tylko nielicznym wielkim duchom uda\u0142o si\u0119 wyj\u015b\u0107 z tej sytuacji, by sta\u0107 si\u0119 lud\u017ami \u015bmiesznymi. Na kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 powiedzia\u0142: \"Ludzko\u015b\u0107 nauczy\u0142a si\u0119 ode mnie rzeczy, kt\u00f3rych nigdy nie zapomni\". Uczmy si\u0119 wi\u0119c z jego cn\u00f3t i jego b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fue la suya una existencia dram\u00e1tica, marcada por las figuras de un padre dominante y una madre con ambiciones literarias, y por una indomable voluntad de triunfar en el denso ambiente intelectual que le toc\u00f3 vivir, donde hab\u00edan brillado pensadores como Kant, Fichte, Schelling o Hegel. En una \u00e9poca en que imperaba el culto a […]<\/p>\n","protected":false},"author":975,"featured_media":22971,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-22970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-firmas"],"yoast_head":"\n