{"id":23048,"date":"2022-09-01T09:53:22","date_gmt":"2022-09-01T08:53:22","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=23048"},"modified":"2022-09-09T10:01:27","modified_gmt":"2022-09-09T09:01:27","slug":"gorbaczow-and-juan-pablo-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/gorbachov-y-juan-pablo-ii\/","title":{"rendered":"Gorbaczow i Jan Pawe\u0142 II: Ku\u017ania przyja\u017ani"},"content":{"rendered":"

T\u0142umaczenie artyku\u0142u na j\u0119zyk w\u0142oski<\/a><\/p>\n\n\n\n

Od upadku imperium carskiego w 1917 roku do rozpadu Zwi\u0105zku Radzieckiego w 1991 roku up\u0142yn\u0119\u0142y siedemdziesi\u0105t cztery lata historii. W tym d\u0142ugim okresie o losach ZSRR, rozci\u0105gaj\u0105cego si\u0119 od Uralu po stepy Azji \u015arodkowej i dalekie kra\u0144ce Syberii, decydowa\u0142 jeden przyw\u00f3dca. <\/p>\n\n\n\n

Ci, kt\u00f3rzy w dniu 11 marca 1985 r. umie\u015bcili Michai\u0142 Gorbaczow<\/a> (Privolnoie 1931) na szczycie w\u0142adzy nie mia\u0142 sumienia wybra\u0107 ostatniego sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Zwi\u0105zku Radzieckiego. W wieku 54 lat by\u0142 najm\u0142odszym cz\u0142onkiem Biura Politycznego, a gdy nadszed\u0142 czas, naturalnym kandydatem na nast\u0119pc\u0119 starzej\u0105cego si\u0119 Konstantina Czernienki. Po raz pierwszy w historii Zwi\u0105zku Radzieckiego kremlowska para, Michai\u0142 i jego m\u0142odsza o cztery lata \u017cona Raisa, nie by\u0142a starsza od Bia\u0142ego Domu.<\/p>\n\n\n\n

Polityka Gorbaczowa <\/h2>\n\n\n\n

Gorbaczow, cho\u0107 nie doktrynerski, by\u0142 komunist\u0105 przekonanym o podstawowych zasadach ideologii socjalistycznej i stara\u0142 si\u0119 podtrzymywa\u0107 swoje zaanga\u017cowanie. Obok polityki przejrzysto\u015bci (Glasnost) jego wielkim celem by\u0142a pierestrojka: reforma systemu od wewn\u0105trz i od g\u00f3ry, bez wyrzekania si\u0119 socjalizmu.<\/p>\n\n\n\n

Czy to z przekonania, czy z konieczno\u015bci, bior\u0105c pod uwag\u0119 skomplikowan\u0105 sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 w ZSRR, od pocz\u0105tku swojej kadencji promowa\u0142 zbli\u017cenie ze Stanami Zjednoczonymi. Szczyt z Reaganem w Genewie w listopadzie 1985 roku otworzy\u0142 drog\u0119 do d\u00e9tente. Nowy klimat mi\u0119dzynarodowy umo\u017cliwi\u0142 zawarcie porozumie\u0144 o redukcji broni j\u0105drowej i mi\u0119dzynarodow\u0105 odwil\u017c. Historia uznaje jego rol\u0119 w upadku muru berli\u0144skiego i w przemianach bez u\u017cycia przemocy w 1989 r. w Europie \u015arodkowej i Wschodniej: m\u00f3g\u0142 zareagowa\u0107 w stylu sowieckim, jak w przypadku kryzys\u00f3w na W\u0119grzech (1956) i w Czechos\u0142owacji (1968), ale zdecydowa\u0142 si\u0119 pozwoli\u0107 ludziom p\u00f3j\u015b\u0107 w\u0142asn\u0105 drog\u0105 w wolno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Decyduj\u0105ca rola Gorbaczowa w tych wydarzeniach nie pozosta\u0142a niezauwa\u017cona przez innego wielkiego protagonist\u0119 przemian w Europie: Jana Paw\u0142a II. Swoj\u0105 prac\u0119 magistersk\u0105 z politologii po\u015bwi\u0119ci\u0142em analizie wp\u0142ywu pierwszego s\u0142owia\u0144skiego papie\u017ca na te wydarzenia, a Gorbaczow przyj\u0105\u0142 moje zaproszenie do napisania wst\u0119pu do ksi\u0105\u017cki. Ostatnio Opublikowa\u0142em d\u0142ugi artyku\u0142 na temat ich relacji.<\/a> W tamtych latach pozna\u0142em obu osobi\u015bcie i widzia\u0142em ich wzajemne uznanie. Gorbaczow zapisuje sw\u00f3j podziw dla Jana Paw\u0142a II w listach, kt\u00f3re napisa\u0142 do mnie przy okazji pracy dyplomowej. Dokumenty do historii, kt\u00f3re jaki\u015b czas temu przekaza\u0142em do og\u00f3lnego archiwum Uniwersytetu Nawarry.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Narodziny przyja\u017ani<\/h2>\n\n\n\n

Od ich pierwszego spotkania w Watykanie, 1 grudnia 1989 r., powsta\u0142 mi\u0119dzy nimi nurt podziwu i uznania. Dwie dekady p\u00f3\u017aniej rzecznik Navarro-Valls przypomnia\u0142, \u017ce spo\u015br\u00f3d wszystkich spotka\u0144, jakie odby\u0142 w ci\u0105gu 27 lat pontyfikatu, \"jednym z tych, kt\u00f3re Karol Wojty\u0142a lubi\u0142 najbardziej, by\u0142o to, kt\u00f3re odby\u0142 z Michai\u0142em Gorbaczowem\".\".<\/strong> Tego dnia rzecznik zapyta\u0142 Jana Paw\u0142a II o jego wra\u017cenie na temat Gorbaczowa: jest to \"cz\u0142owiek zasad\", odpowiedzia\u0142 papie\u017c, \"osoba, kt\u00f3ra tak bardzo wierzy w swoje warto\u015bci, \u017ce jest gotowa zaakceptowa\u0107 wszystkie konsekwencje, kt\u00f3re za tym id\u0105\".<\/p>\n\n\n\n

Po \u015bmierci Jana Paw\u0142a II Gorbaczow udzieli\u0142 wywiadu w Radiu Wolna Europa. Dziennikarz zapyta\u0142: \"Michaile Siergiejewiczu, by\u0142e\u015b pierwszym sowieckim przyw\u00f3dc\u0105, kt\u00f3ry spotka\u0142 si\u0119 z papie\u017cem Janem Paw\u0142em II. Dlaczego zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 wtedy poprosi\u0107 o audiencj\u0119? Odpowied\u017a przypomnia\u0142a bardzo szczeg\u00f3lne okoliczno\u015bci tego niezwyk\u0142ego roku: \"Wydarzy\u0142o si\u0119 wiele rzeczy, kt\u00f3re nie mia\u0142y miejsca w poprzednich dekadach. My\u015bl\u0119, \u017ce jest to zwi\u0105zane z tym, \u017ce w 1989 roku przeszli\u015bmy ju\u017c d\u0142ug\u0105 drog\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wzajemne zaufanie<\/h2>\n\n\n\n

Co u\u0142atwi\u0142o po\u0142\u0105czenie tych dw\u00f3ch osobowo\u015bci? Dla ostatniego sowieckiego przyw\u00f3dcy kluczem by\u0142a historia i geografia: obaj byli S\u0142owianami. Pocz\u0105tkowo - wspomina\u0142 Gorbaczow po \u015bmierci Jana Paw\u0142a II - \"aby pokaza\u0107, jak bardzo Ojciec \u015awi\u0119ty by\u0142 S\u0142owianinem i jak bardzo szanowa\u0142 nowy Zwi\u0105zek Radziecki, zaproponowa\u0142, aby\u015bmy pierwsze 10 minut sp\u0119dzili razem sam na sam, a on m\u00f3wi\u0142 po rosyjsku\". Wojty\u0142a przygotowa\u0142 si\u0119 do rozmowy, podszlifowa\u0142 j\u0119zyk rosyjski: \"Poprawi\u0142em swoj\u0105 wiedz\u0119 na t\u0119 okazj\u0119\". <\/sup>powiedzia\u0142 na wst\u0119pie. <\/p>\n\n\n\n

Relacja mi\u0119dzy dwiema osobowo\u015bciami jest wyra\u017anym przyk\u0142adem \"przyja\u017ani spo\u0142ecznej\", kt\u00f3r\u0105 papie\u017c Franciszek opisuje w pt.Fratelli tutti<\/a>\"Zbli\u017ca\u0107 si\u0119, wyra\u017ca\u0107 si\u0119, s\u0142ucha\u0107 si\u0119, patrze\u0107 na siebie, poznawa\u0107 si\u0119, pr\u00f3bowa\u0107 si\u0119 zrozumie\u0107, szuka\u0107 punkt\u00f3w stycznych, wszystko to mo\u017cna stre\u015bci\u0107 w czasowniku 'dialogowa\u0107'\" (n. 198). Jan Pawe\u0142 II i Michai\u0142 Gorbaczow swoj\u0105 postaw\u0105 umo\u017cliwili skuteczno\u015b\u0107 spotkania. Wykazali si\u0119 \"zdolno\u015bci\u0105 do poszanowania punktu widzenia drugiej osoby przy jednoczesnym zaakceptowaniu mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce mo\u017ce on zawiera\u0107 pewne uzasadnione przekonania lub interesy\". Ze swojej to\u017csamo\u015bci drugi ma co\u015b do wniesienia i po\u017c\u0105dane jest, aby pog\u0142\u0119bi\u0142 i wyeksponowa\u0142 swoje w\u0142asne stanowisko, aby debata publiczna by\u0142a jeszcze pe\u0142niejsza\" (n. 203). <\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119\u0107 o Gorbaczowie <\/h2>\n\n\n\n

Obu S\u0142owian uderzy\u0142a rozmowa w bibliotece Pa\u0142acu Apostolskiego. Uderzy\u0142a ich relacja, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 tak naturalnie. Kiedy dosz\u0142o do spotkania - wspomina\u0142 po latach Gorbaczow - powiedzia\u0142em papie\u017cowi, \u017ce cz\u0119sto w moich wypowiedziach i w jego mo\u017cna znale\u017a\u0107 te same lub podobne s\u0142owa. To nie by\u0142 przypadek. Taki zbieg okoliczno\u015bci by\u0142 znakiem, \u017ce \"co\u015b nas \u0142\u0105czy\u0142o u podstaw, w naszych my\u015blach\". Spotkanie to by\u0142o pocz\u0105tkiem szczeg\u00f3lnej relacji mi\u0119dzy dwoma pocz\u0105tkowo bardzo odleg\u0142ymi osobowo\u015bciami. \"My\u015bl\u0119, \u017ce mog\u0119 s\u0142usznie powiedzie\u0107, \u017ce w tych latach stali\u015bmy si\u0119 przyjaci\u00f3\u0142mi\" - napisa\u0142 Gorbaczow w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin Jana Paw\u0142a II. <\/p>\n\n\n\n

Z czasem zakres jego rewolucji zostanie lepiej zrozumiany i postawi Michai\u0142a Gorbaczowa na nale\u017cnym mu miejscu w historii XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

\n