{"id":23656,"date":"2022-09-23T06:00:00","date_gmt":"2022-09-23T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=23656"},"modified":"2022-10-13T10:42:08","modified_gmt":"2022-10-13T09:42:08","slug":"a-swietego-kosciola-lub-kosciola-swietych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty, czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tych?"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/artykuly\/chiesa-santa-o-chiesa-di-santi\/\">T\u0142umaczenie artyku\u0142u na j\u0119zyk w\u0142oski<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co najmniej od trzeciego wieku ery chrze\u015bcija\u0144skiej - z tego czasu pochodz\u0105 pierwsze kompletne wersje symboli wiary - ochrzczeni wyznaj\u0105 nasz\u0105 wiar\u0119 w Ko\u015bciele, kiedy m\u00f3wimy: \"Wyznajemy nasz\u0105 wiar\u0119 w Ko\u015bciele\": <em>\"Wierz\u0119 w Ducha \u015awi\u0119tego, \u015bwi\u0119ty Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki...\".<\/em> (Credo Apostolskie), lub <em>\"Wierz\u0119 w Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry jest Ko\u015bcio\u0142em \u015bwi\u0119tym, katolickim i apostolskim\".<\/em> (Nicene-Constantinopolitan Creed). Rzeczywi\u015bcie, cho\u0107 nie jest Bogiem (bo jest rzeczywisto\u015bci\u0105 stworzon\u0105), jest Jego narz\u0119dziem, narz\u0119dziem nadprzyrodzonym, i w tym sensie jest przedmiotem naszej wiary. Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a nale\u017cycie to uwzgl\u0119dnili, m\u00f3wi\u0105c o niej jako o <em>mysterium lunae<\/em>kt\u00f3re tylko odbija, nie wytwarzaj\u0105c go, jedyne \u015bwiat\u0142o, to, kt\u00f3re pochodzi od Chrystusa, \"s\u0142o\u0144ca s\u0142o\u0144c\".\u00a0<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rzeczywisto\u015b\u0107 grzechu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnie interesuje nas teraz afirmacja \u015bwi\u0119to\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c dla wielu wydaje si\u0119 ona kontrastowa\u0107 z rzeczywisto\u015bci\u0105 ska\u017con\u0105 obrzydliwymi grzechami, takimi jak nadu\u017cycia seksualne wobec nieletnich, nadu\u017cycia wobec sumienia lub w\u0142adzy, lub powa\u017cnymi dysfunkcjami finansowymi, kt\u00f3re dotykaj\u0105 nawet najwy\u017cszych szczebli w\u0142adzy ko\u015bcielnej. Mo\u017cna by do tego doda\u0107 d\u0142ug\u0105 lini\u0119 \"grzech\u00f3w historycznych\", takich jak wsp\u00f3\u0142istnienie z niewolnictwem, zgoda na wojny religijne, niesprawiedliwe pot\u0119pienia ze strony inkwizycji, antyjudaizm (nie uto\u017csamiany z antysemityzmem), etc. Czy rzeczywi\u015bcie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o \"Ko\u015bciele \u015awi\u0119tym\" w spos\u00f3b sp\u00f3jny? Czy te\u017c po prostu ci\u0105gniemy za sob\u0105 przez inercj\u0119 formu\u0142\u0119 odziedziczon\u0105 po historii?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedno stanowisko, zajmowane od lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych teolog\u00f3w, ma tendencj\u0119 do dystansowania si\u0119 od \"\u015bwi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a\", u\u017cywaj\u0105c przymiotnika \"grzeszny\" w zastosowaniu do Ko\u015bcio\u0142a. W ten spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142by odpowiednio nazwany, z uwzgl\u0119dnieniem odpowiedzialno\u015bci za swoje winy. Pr\u00f3bowano prze\u015bledzi\u0107 wyra\u017cenie \"grzeszny Ko\u015bci\u00f3\u0142\" a\u017c do czas\u00f3w patrystycznych, a dok\u0142adniej poprzez formu\u0142\u0119 <em>kasta meretrix<\/em>cho\u0107 tak naprawd\u0119 jest to tylko jeden Ojciec Ko\u015bcio\u0142a, \u015bw. Ambro\u017cy z Mediolanu (<em>W Lucam<\/em> III, 23), kiedy m\u00f3wi o Rahab, nierz\u0105dnicy z Jerycha, u\u017cywaj\u0105c jej jako figury Ko\u015bcio\u0142a (podobnie jak inni pisarze ko\u015bcielni): ale \u015bwi\u0119ty biskup Mediolanu czyni to w sensie pozytywnym, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce czysto zachowana (nieskalana) wiara rozprzestrzenia si\u0119 w\u015br\u00f3d wszystkich lud\u00f3w (symbolizowana przez wszystkich, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 z \u0142ask nierz\u0105dnicy, u\u017cywaj\u0105c krwawego j\u0119zyka tamtych czas\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie wnikaj\u0105c w t\u0119 dyskusyjn\u0105 kwesti\u0119 patrystyczn\u0105, warto zapyta\u0107, czy podane przed chwil\u0105 stanowisko jest uprawnione. Pami\u0119tajmy, \u017ce pochopne s\u0105dy s\u0105 surowo pot\u0119piane w Biblii, ju\u017c w Starym Testamencie, a Jahwe napomina nas, by nie ocenia\u0107 po pozorach. Kiedy prorok Samuel pr\u00f3buje okre\u015bli\u0107, kogo powinien nama\u015bci\u0107 na przysz\u0142ego kr\u00f3la Dawida, Pan ostrzega go: <em>\"Nie patrzcie na jego wygl\u0105d ani na wysoko\u015b\u0107 jego wzrostu, bo go odrzuci\u0142em. B\u00f3g nie patrzy tak, jak patrzy cz\u0142owiek; bo cz\u0142owiek widzi wygl\u0105d, ale B\u00f3g widzi serce\".<\/em> (1Sa 16:7).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielkie pytanie, w skr\u00f3cie, brzmia\u0142oby: czy wobec pora\u017cek \u015bwi\u0119to\u015bci w Ko\u015bciele mam odrzuci\u0107 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a? Klucz do odpowiedzi, id\u0105c za logik\u0105 cytowanego tekstu biblijnego, znajduje si\u0119 w s\u0142owie \"widzia\u0142\". Je\u015bli oceniamy po tym, co widzimy, odpowied\u017a wskazuje na zaprzeczenie. Ale to oznacza post\u0119powanie wed\u0142ug \"pozor\u00f3w\", podczas gdy w\u0142a\u015bciwe jest patrzenie \"na serce\". A jakie jest serce Ko\u015bcio\u0142a? Jaki jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 za pozorami?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym miejscu wody si\u0119 rozdzielaj\u0105. Widziany oczami \u015bwiata Ko\u015bci\u00f3\u0142 to organizacja religijna, to kuria watyka\u0144ska, to struktura w\u0142adzy, a nawet, bardziej \u0142agodnie, to inicjatywa humanitarna na rzecz edukacji, zdrowia, pokoju, pomocy biednym itd.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widziane oczami wiary, te dzia\u0142ania i formy istnienia nie s\u0105 w Ko\u015bciele wykluczone, ale nie s\u0105 postrzegane jako podstawowe, to co ko\u015bcielne nie jest uto\u017csamiane z tym co eklezjalne. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 ju\u017c Ko\u015bcio\u0142em w dniu Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy, kiedy te formy i dzia\u0142ania jeszcze nie istnia\u0142y. Ona <em>\"Nie istnieje ona przede wszystkim tam, gdzie jest zorganizowana, gdzie jest reformowana czy rz\u0105dzona, ale w tych, kt\u00f3rzy po prostu wierz\u0105 i otrzymuj\u0105 w niej dar wiary, kt\u00f3ry jest dla nich \u017cyciem\".<\/em>jak stwierdza Ratzinger w swoim <em>Wprowadzenie do chrze\u015bcija\u0144stwa<\/em>. M\u00f3wi\u0105c konkretnie o \u015bwi\u0119to\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, ten sam tekst przypomina, \u017ce <em>\"polega na mocy, dzi\u0119ki kt\u00f3rej B\u00f3g dzia\u0142a w nim \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, w ramach ludzkiej grzeszno\u015bci\".<\/em>. Co wi\u0119cej: ona <em>\"jest wyrazem mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej, kt\u00f3ra nie pozwala si\u0119 pokona\u0107 niemo\u017cno\u015bci cz\u0142owieka, ale zawsze jest dla niego dobra, nieustannie przyjmuje go jako grzesznika, przemienia go, u\u015bwi\u0119ca i kocha\".<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W bardzo g\u0142\u0119bokim sensie mo\u017cemy (i musimy) powiedzie\u0107, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, \u017ce \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a nie jest \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 ludzi, ale \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 Boga. W tym sensie m\u00f3wimy, \u017ce jest \u015bwi\u0119ta, poniewa\u017c zawsze u\u015bwi\u0119ca, nawet przez niegodnych szafarzy, przez Ewangeli\u0119 i sakramenty. Jak m\u00f3wi Henri de Lubac w jednym ze swoich najlepszych dzie\u0142, <em>Medytacja o Ko\u015bciele<\/em>, <em>\"Jego doktryna jest zawsze czysta, a \u017ar\u00f3d\u0142o jego sakrament\u00f3w zawsze \u017cywe\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u015bwi\u0119ty, poniewa\u017c jest nikim innym jak samym Bogiem u\u015bwi\u0119caj\u0105cym ludzi w Chrystusie i przez swojego Ducha. Ja\u015bnieje bez skazy w swoich sakramentach, kt\u00f3rymi karmi swoich wiernych; w wierze, kt\u00f3r\u0105 zawsze zachowuje nieska\u017con\u0105; w radach ewangelicznych, kt\u00f3re proponuje, oraz w darach i charyzmatach, kt\u00f3rymi promuje rzesze m\u0119czennik\u00f3w, dziewic i spowiednik\u00f3w (Pius XII, <em>Mystici Corporis<\/em>). Jest to \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy nazwa\u0107 \"obiektywn\u0105\": to, co charakteryzuje go jako \"cia\u0142o\", a nie jako proste zestawienie wiernych (Congar, <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119ty<\/em>). Dodajmy, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u015bwi\u0119ty tak\u017ce dlatego, \u017ce nieustannie nawo\u0142uje do \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 Czystych<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pojawia si\u0119 tu jednak inny problem, niemal ironicznie wskazany w <em>Wprowadzenie do chrze\u015bcija\u0144stwa<\/em>: \u017ce z <em>\"ludzkie marzenie o \u015bwiecie uzdrowionym i nieska\u017conym przez z\u0142o, (kt\u00f3re) przedstawia Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako co\u015b, co nie miesza si\u0119 z grzechem\".<\/em>. To \"marzenie\", o \"Ko\u015bciele czystym\", rodzi si\u0119 i odradza w historii w r\u00f3\u017cnych formach: montani\u015bci, nowacjanie, donaty\u015bci (pierwsze tysi\u0105clecie), katarzy, albigensi, husyci, janseni\u015bci (drugie tysi\u0105clecie) i jeszcze inni, maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 koncepcj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a jako instytucji z\u0142o\u017conej wy\u0142\u0105cznie z \"nieska\u017conych chrze\u015bcijan\", \"wybranych i czystych\", \"doskona\u0142ych\", kt\u00f3rzy nigdy nie upadaj\u0105, \"predestynowanych\". Kiedy wi\u0119c faktycznie dostrzega si\u0119 grzech w Ko\u015bciele, dochodzi si\u0119 do wniosku, \u017ce nie jest to prawdziwy Ko\u015bci\u00f3\u0142, \"\u015bwi\u0119ty Ko\u015bci\u00f3\u0142\" z Symbolu wiary.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu tkwi nieporozumienie polegaj\u0105ce na my\u015bleniu o Ko\u015bciele dzisiejszym poprzez stosowanie kategorii jutra, Ko\u015bcio\u0142a eschatologicznego, uto\u017csamiaj\u0105c w dniu dzisiejszym historii Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty z Ko\u015bcio\u0142em \u015bwi\u0119tych. Zapomina si\u0119, \u017ce gdy jeszcze pielgrzymujemy, pszenica ro\u015bnie zmieszana z k\u0105kolem, a to sam Jezus w znanej przypowie\u015bci wyja\u015bni\u0142, \u017ce k\u0105kol trzeba b\u0119dzie usun\u0105\u0107 dopiero na ko\u0144cu czas\u00f3w. Dlatego \u015bw. Ambro\u017cy m\u00f3wi\u0142 o Ko\u015bciele, u\u017cywaj\u0105c tak\u017ce, i to powszechnie (nawet w tym samym cytowanym ju\u017c dziele), wyra\u017cenia <em>immaculata ex maculatis<\/em>dos\u0142ownie <em>\"nieskazitelny, uformowany przez plamiste\".<\/em>Dopiero potem, w za\u015bwiatach, b\u0119dzie ona <em>immaculata ex immaculatis<\/em>!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wsp\u00f3\u0142czesne magisterium potwierdzi\u0142o t\u0119 my\u015bl w Vaticanum II, m\u00f3wi\u0105c. <em>\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 wi\u0119zi grzesznik\u00f3w we w\u0142asnym \u0142onie\".<\/em>. Nale\u017c\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a i w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tej przynale\u017cno\u015bci mog\u0105 zosta\u0107 oczyszczeni z grzech\u00f3w. De Lubac, jeszcze w tym samym dziele, \u0142askawie stwierdza, \u017ce. <em>\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest tu na dole i pozostanie do ko\u0144ca wsp\u00f3lnot\u0105 niesforn\u0105: pszenica wci\u0105\u017c w\u015br\u00f3d plew, arka zawieraj\u0105ca zwierz\u0119ta czyste i nieczyste, statek pe\u0142en z\u0142ych pasa\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rzy zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 zawsze na skraju katastrofy statku\".<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie nale\u017cy sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce grzesznik nie nale\u017cy do Ko\u015bcio\u0142a z powodu swojego grzechu, ale z powodu \u015bwi\u0119tych rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re wci\u0105\u017c zachowuje w swojej duszy, g\u0142\u00f3wnie sakramentalnego charakteru chrztu. Takie jest znaczenie wyra\u017cenia <em>\"komunia \u015bwi\u0119tych<\/em>Symbol Apostolski odnosi si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a: nie dlatego, \u017ce sk\u0142ada si\u0119 on wy\u0142\u0105cznie ze \u015bwi\u0119tych, ale dlatego, \u017ce to rzeczywisto\u015b\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci, ontologicznej lub moralnej, kszta\u0142tuje go jako taki. Jest to komunia mi\u0119dzy \u015bwi\u0119to\u015bciami os\u00f3b i w rzeczach \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wyja\u015bnieniu tych zasadniczych kwestii musimy teraz doda\u0107 wa\u017cne wyja\u015bnienie. Powiedzieli\u015bmy, i potwierdzamy, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u015bwi\u0119ty niezale\u017cnie od \u015bwi\u0119to\u015bci jego cz\u0142onk\u00f3w. Nie przeszkadza to jednak w stwierdzeniu istnienia zwi\u0105zku mi\u0119dzy \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 a jej rozpowszechnianiem, zar\u00f3wno na poziomie osobistym, jak i instytucjonalnym. \u015arodki u\u015bwi\u0119cenia Ko\u015bcio\u0142a s\u0105 same w sobie nieomylne i czyni\u0105 go rzeczywisto\u015bci\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105, niezale\u017cnie od jako\u015bci moralnej narz\u0119dzi. Jednak subiektywne przyj\u0119cie \u0142aski w duszach tych, kt\u00f3rzy s\u0105 przedmiotem misji Ko\u015bcio\u0142a, zale\u017cy tak\u017ce od \u015bwi\u0119to\u015bci szafarzy, wy\u015bwi\u0119conych i niewy\u015bwi\u0119conych, a tak\u017ce od <em>dobra sytuacja<\/em> instytucjonalnego aspektu Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Godni ministrowie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyk\u0142ad mo\u017ce nam pom\u00f3c to zrozumie\u0107. Eucharystia jest zawsze sakramentaln\u0105 obecno\u015bci\u0105 tajemnicy paschalnej i jako taka posiada niewyczerpan\u0105 zdolno\u015b\u0107 odkupie\u0144czej mocy. Mimo to celebracja eucharystyczna, kt\u00f3rej przewodniczy publicznie niegodny kap\u0142an, wyda owoce \u015bwi\u0119to\u015bci tylko u tych wiernych, kt\u00f3rzy g\u0142\u0119boko uformowani w wierze wiedz\u0105, \u017ce skutki komunii s\u0105 niezale\u017cne od sytuacji moralnej celebruj\u0105cego j\u0105 szafarza. Ale dla wielu innych taka celebracja nie przybli\u017cy ich do Boga, bo nie widz\u0105 sp\u00f3jno\u015bci mi\u0119dzy \u017cyciem celebransa a celebrowan\u0105 tajemnic\u0105. B\u0119d\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 wr\u0119cz ucieka\u0107 w pop\u0142ochu. Jak m\u00f3wi dekret <em>Presbyterorum ordinis<\/em> Soboru Watyka\u0144skiego II (n. 12), <em>\"chocia\u017c \u0142aska Bo\u017ca mo\u017ce dokona\u0107 dzie\u0142a zbawienia tak\u017ce przez niegodnych szafarzy, to jednak B\u00f3g woli, na mocy zwyk\u0142ego prawa, objawia\u0107 swoje cuda przez tych, kt\u00f3rzy, uczynieni bardziej uleg\u0142ymi na impulsy i kierownictwo Ducha \u015awi\u0119tego, przez swoje intymne zjednoczenie z Chrystusem i \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 \u017cycia, mog\u0105 powiedzie\u0107 wraz z aposto\u0142em: 'Ju\u017c nie ja \u017cyj\u0119, lecz \u017cyje we mnie Chrystus'\" (1 Kor 5, 17).<\/em> (Gal. 2, 20)\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tej perspektywie szczeg\u00f3lnego znaczenia nabieraj\u0105 s\u0142owa skierowane przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II do biskup\u00f3w europejskich w pa\u017adzierniku 1985 r. w perspektywie nowej ewangelizacji Europy: <em>\"Potrzebujemy zwiastun\u00f3w Ewangelii, kt\u00f3rzy s\u0105 ekspertami od cz\u0142owiecze\u0144stwa, kt\u00f3rzy znaj\u0105 dog\u0142\u0119bnie serce dzisiejszego cz\u0142owieka, kt\u00f3rzy uczestnicz\u0105 w rado\u015bciach i nadziejach, niepokojach i smutkach, a jednocze\u015bnie s\u0105 kontemplatykami zakochanymi w Bogu. Do tego potrzebni s\u0105 nowi \u015bwi\u0119ci. Wielkimi ewangelizatorami Europy byli \u015bwi\u0119ci. Musimy modli\u0107 si\u0119 do Pana, aby wzm\u00f3g\u0142 ducha \u015bwi\u0119to\u015bci w Ko\u015bciele i pos\u0142a\u0142 nam nowych \u015bwi\u0119tych, aby ewangelizowa\u0107 dzisiejszy \u015bwiat\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To, co dzieje si\u0119 w opisanym w\u0142a\u015bnie indywidualnym przypadku, dzieje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w odniesieniu do Ko\u015bcio\u0142a jako instytucji. Je\u015bli g\u0142osi si\u0119 uczciwo\u015b\u0107, a potem okazuje si\u0119, \u017ce w diecezji dochodzi do defraudacji, to to g\u0142oszenie, nawet je\u015bli jest solidnie oparte na Ewangelii, nie b\u0119dzie mia\u0142o wi\u0119kszego wp\u0142ywu. Wielu, kt\u00f3rzy to us\u0142ysz\u0105, powie: \"zastosuj t\u0119 nauk\u0119 do siebie, zanim zaczniesz j\u0105 g\u0142osi\u0107 nam\". I mo\u017ce si\u0119 to zdarzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy takie \"sprzeniewierzenie \u015brodk\u00f3w\" nast\u0105pi\u0142o bez z\u0142o\u015bliwo\u015bci, ze zwyk\u0142ej niewiedzy lub naiwno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kontek\u015bcie tego zagadnienia, pe\u0142ny tekst fragmentu w. <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Concilio_Vaticano_II\">Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II<\/a>ju\u017c przytoczone: <em>\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 zamyka grzesznik\u00f3w w swoim \u0142onie, a b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie \u015bwi\u0119tym i zawsze potrzebuj\u0105cym oczyszczenia, nieustannie posuwa si\u0119 naprz\u00f3d drog\u0105 pokuty i odnowy\".<\/em> <em>(Lumen Gentium 8)<\/em>. Mo\u017cemy doda\u0107 inne s\u0142owa tego samego Soboru, skierowane nie tylko do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105: <em>\"Wreszcie wszyscy badaj\u0105 swoj\u0105 wierno\u015b\u0107 woli Chrystusa w odniesieniu do Ko\u015bcio\u0142a i, jak powinni, podejmuj\u0105 z odwag\u0105 dzie\u0142o odnowy i reformy.<\/em>\" <em>(Unitatis Redintegratio 4)<\/em>. To pozwala nam spojrze\u0107 na obraz we wszystkich jego wymiarach: oczyszczenie, reforma, odnowa: poj\u0119cia, kt\u00f3re, \u015bci\u015ble rzecz bior\u0105c, nie s\u0105 synonimami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rzeczywi\u015bcie, \"oczyszczenie\" odnosi si\u0119 zwykle bardziej bezpo\u015brednio do poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. Grzesznicy nadal nale\u017c\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a (je\u015bli s\u0105 ochrzczeni), ale musz\u0105 by\u0107 oczyszczeni. Reformacja\" ma silniej zarysowany aspekt instytucjonalny; ponadto nie jest to zwyk\u0142a poprawa, ale \"powr\u00f3t do pierwotnej formy\", a stamt\u0105d ponowne wyj\u015bcie w przysz\u0142o\u015b\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce cho\u0107 widzialny aspekt \"ustanowiony przez Boga\" jest niezmienny, to aspekt ludzko-instytucjonalny jest zmienny i mo\u017cliwy do udoskonalenia. M\u00f3wimy zatem o aspekcie ludzko-instytucjonalnym, kt\u00f3ry, <em>strada facendo<\/em>straci\u0142 swoje pierwotne, ewangeliczne znaczenie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sytuacja moralna Ko\u015bcio\u0142a w XVI wieku, a najbardziej episkopatu, wymaga\u0142a reformy i to w\u0142a\u015bnie ona zosta\u0142a wprowadzona w \u017cycie na Soborze Trydenckim. Wreszcie \"odnowa\", kt\u00f3ra sama w sobie nie zak\u0142ada moralnie negatywnej sytuacji strukturalnej: jest po prostu pr\u00f3b\u0105 realizacji <em>aktualizacja<\/em> aby ewangelizacja mog\u0142a skutecznie oddzia\u0142ywa\u0107 na spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re stale si\u0119 rozwija. Wystarczy por\u00f3wna\u0107 obecny Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego z katechizmem z pocz\u0105tku XX wieku, aby u\u015bwiadomi\u0107 sobie znaczenie odnowy. Ostatnia modyfikacja Ksi\u0119gi VI Kodeksu Prawa Kanonicznego mo\u017ce by\u0107 postrzegana jako zdrowa odnowa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Konwersja ci\u0105g\u0142a<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dwie ostatnie kwestie przed zamkni\u0119ciem tych rozwa\u017ca\u0144. Pierwszy z przytoczonych przed chwil\u0105 tekst\u00f3w Vaticanum II m\u00f3wi o oczyszczeniu, kt\u00f3re musi by\u0107 dokonywane \"zawsze\" (nie wszystkie hiszpa\u0144skie t\u0142umaczenia respektuj\u0105 \u0142aci\u0144ski orygina\u0142 <em>semper<\/em>).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To samo dotyczy reformy i odnowy, kt\u00f3re powinny by\u0107 aktualizowane bez nadmiernych odst\u0119p\u00f3w czasu. Nie chodzi o to, by zawsze co\u015b zmienia\u0107, ale by stale \"oczyszcza\u0107\" to, co wida\u0107 i to, czego nie wida\u0107. Gdyby Sob\u00f3r Trydencki \"oczy\u015bci\u0142\" Ko\u015bci\u00f3\u0142 wcze\u015bniej (mo\u017ce o wiek wcze\u015bniej), prawdopodobnie oszcz\u0119dzono by nam \"drugiej reformacji\", protestanckiej, ze wszystkimi negatywnymi skutkami podzia\u0142\u00f3w w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wreszcie, nie nale\u017cy traci\u0107 z oczu faktu, \u017ce oczyszczenie, reforma i odnowa musz\u0105 i\u015b\u0107 w parze. Wielu nie rozumie znaczenia tego ostatniego. Je\u015bli zaprojektuje si\u0119 dobr\u0105 reform\u0119 lub odnow\u0119 (na przyk\u0142ad niedawn\u0105 reform\u0119 Kurii Rzymskiej; lub wcze\u015bniej reform\u0119 liturgiczn\u0105), ale nie ma oczyszczenia ludzi, to rezultaty b\u0119d\u0105 nieznaczne. Nie wystarczy zmieni\u0107 struktury: trzeba nawr\u00f3ci\u0107 ludzi. I to \"nawr\u00f3cenie ludzi\" nie odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do ich sytuacji moralno-duchowej, ale tak\u017ce, cho\u0107 z innej perspektywy, do ich przygotowania zawodowego, zdolno\u015bci do nawi\u0105zywania relacji, do <em>umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkie<\/em> tak bardzo cenione w dzisiejszym \u015bwiecie biznesu, itp.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla niekt\u00f3rych afirmacja Vaticanum II <em>(Lumen Gentium 39)<\/em> o Ko\u015bciele <em>\"niezawodnie \u015bwi\u0119ty\".<\/em> (nie mo\u017ce nie by\u0107 \u015bwi\u0119t\u0105) by\u0142oby skandaliczne, triumfalistyczne i sprzeczne. W rzeczywisto\u015bci by\u0142oby tak i znacznie gorzej, gdyby sk\u0142ada\u0142a si\u0119 tylko z m\u0119\u017cczyzn i z inicjatywy m\u0119\u017cczyzn. Z kolei tekst \u015bwi\u0119ty m\u00f3wi nam, \u017ce. <em>\"Chrystus umi\u0142owa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wyda\u0142 za niego samego siebie, aby go u\u015bwi\u0119ci\u0107. Oczy\u015bci\u0142 go chrztem wody i s\u0142owem, bo chcia\u0142 mie\u0107 dla siebie Ko\u015bci\u00f3\u0142 wspania\u0142y, bez plamy i zmarszczki, i jakiejkolwiek skazy, ale \u015bwi\u0119ty i bez skazy\".<\/em> (Ef. 5:25-27). Jest \u015bwi\u0119ta, poniewa\u017c Chrystus j\u0105 u\u015bwi\u0119ci\u0142, i nawet je\u015bli niezliczone rzesze bezdusznych m\u0119\u017cczyzn powstan\u0105, by j\u0105 splami\u0107, nigdy nie przestanie by\u0107 \u015bwi\u0119ta. Wracaj\u0105c do De Lubaca, mo\u017cemy wraz z nim powiedzie\u0107: <em>\"Z\u0142ud\u0105 jest wiara w 'Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tych': istnieje tylko jeden 'Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty'\".<\/em>. Ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest \u015bwi\u0119ty, Ko\u015bci\u00f3\u0142 potrzebuje \u015bwi\u0119tych, aby wype\u0142ni\u0107 swoj\u0105 misj\u0119. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Traducci\u00f3n del art\u00edculo al italiano Al menos desde el tercer siglo de la era cristiana \u2014hacia esa \u00e9poca se remontan las primeras versiones completas de los s\u00edmbolos de la fe\u2014 los bautizados confesamos nuestra fe en la Iglesia, cuando decimos: \u201cCreo en el Esp\u00edritu Santo, la santa Iglesia cat\u00f3lica\u2026\u201d (Credo apost\u00f3lico), o \u201cCreo en la [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23658,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[549,548],"tags":[902],"class_list":["post-23656","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-evangelizacion","category-foco","tag-eclesiologia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u00bfUna Iglesia santa, o una Iglesia de santos? - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"A muchos sorprende la afirmaci\u00f3n del Credo que dice que la Iglesia es santa, cuando los pecados de sus miembros son bien visibles.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/a-swietego-kosciola-lub-kosciola-swietych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00bfUna Iglesia santa, o una Iglesia de santos? - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"A muchos sorprende la afirmaci\u00f3n del Credo que dice que la Iglesia es santa, cuando los pecados de sus miembros son bien visibles.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/a-swietego-kosciola-lub-kosciola-swietych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-09-23T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-10-13T09:42:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/raz.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Omnes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Omnes\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\"},\"headline\":\"\u00bfUna Iglesia santa, o una Iglesia de santos?\",\"datePublished\":\"2022-09-23T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-10-13T09:42:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/\"},\"wordCount\":2846,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/raz.jpg\",\"keywords\":[\"Eclesiolog\u00eda\"],\"articleSection\":[\"Evangelizaci\u00f3n\",\"Foco\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/\",\"name\":\"\u00bfUna Iglesia santa, o una Iglesia de santos? - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/raz.jpg\",\"datePublished\":\"2022-09-23T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-10-13T09:42:08+00:00\",\"description\":\"A muchos sorprende la afirmaci\u00f3n del Credo que dice que la Iglesia es santa, cuando los pecados de sus miembros son bien visibles.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/raz.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/09\\\/raz.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"iglesia\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00bfUna Iglesia santa, o una Iglesia de santos?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\",\"name\":\"Omnes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"caption\":\"Omnes\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/omnes\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty, czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tych? - Omnes","description":"Wielu dziwi stwierdzenie w Credo, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u015bwi\u0119ty, skoro grzechy jego cz\u0142onk\u00f3w s\u0105 do\u015b\u0107 widoczne.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/a-swietego-kosciola-lub-kosciola-swietych\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u00bfUna Iglesia santa, o una Iglesia de santos? - Omnes","og_description":"A muchos sorprende la afirmaci\u00f3n del Credo que dice que la Iglesia es santa, cuando los pecados de sus miembros son bien visibles.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/a-swietego-kosciola-lub-kosciola-swietych\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2022-09-23T05:00:00+00:00","article_modified_time":"2022-10-13T09:42:08+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/raz.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Omnes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Omnes","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/"},"author":{"name":"Omnes","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5"},"headline":"\u00bfUna Iglesia santa, o una Iglesia de santos?","datePublished":"2022-09-23T05:00:00+00:00","dateModified":"2022-10-13T09:42:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/"},"wordCount":2846,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/raz.jpg","keywords":["Eclesiolog\u00eda"],"articleSection":["Evangelizaci\u00f3n","Foco"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/","name":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty, czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tych? - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/raz.jpg","datePublished":"2022-09-23T05:00:00+00:00","dateModified":"2022-10-13T09:42:08+00:00","description":"Wielu dziwi stwierdzenie w Credo, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u015bwi\u0119ty, skoro grzechy jego cz\u0142onk\u00f3w s\u0105 do\u015b\u0107 widoczne.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/raz.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/raz.jpg","width":920,"height":526,"caption":"iglesia"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/una-iglesia-santa-o-una-iglesia-de-santos\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00bfUna Iglesia santa, o una Iglesia de santos?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5","name":"Omnes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","caption":"Omnes"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/omnes\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23656\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}