{"id":25139,"date":"2022-10-04T06:00:00","date_gmt":"2022-10-04T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=25139"},"modified":"2022-10-03T11:50:25","modified_gmt":"2022-10-03T10:50:25","slug":"panstwo-miasto-watykanskie-przeszlosc-i-obecnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/el-estado-de-la-ciudad-del-vaticano-pasado-y-presente\/","title":{"rendered":"Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie dawniej i dzi\u015b"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Z\u0142amanie Porta Pia 20 wrze\u015bnia 1870 roku w Rzymie oznacza\u0142o utrat\u0119 pa\u0144stw papieskich, symbolu doczesnej w\u0142adzy papie\u017ca na przestrzeni wiek\u00f3w. Do tego wydarzenia historycznego mo\u017cna podej\u015b\u0107 z r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia: politycznego, historycznego, prawnego i ko\u015bcielnego. Dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, a w szczeg\u00f3lno\u015bci dla papie\u017ca Piusa IX, by\u0142a to sytuacja traumatyczna. Logiczne jest postawienie sobie pytania, czy w interesie Ko\u015bcio\u0142a by\u0142o dalsze trzymanie si\u0119 terytori\u00f3w i w\u0142adzy doczesnej, gdy jego misja mia\u0142a charakter nadprzyrodzony. Pewne jest to, \u017ce terytoria te zosta\u0142y utracone na zawsze, a to oznacza\u0142o zjednoczenie teren\u00f3w w\u0142oskich w Kr\u00f3lestwo W\u0142och. Dzi\u015b jednak okazuje si\u0119, \u017ce na terytorium W\u0142och, w mie\u015bcie Rzym, znajduje si\u0119 jedno z najmniejszych pa\u0144stw \u015bwiata, maj\u0105ce zaledwie 0,49 km terytorium.<sup>2<\/sup>: the <a href=\"https:\/\/www.vaticanstate.va\/it\/\">Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Na stronie <em>Pytanie rzymskie<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po upadku pa\u0144stw papieskich nast\u0105pi\u0142o p\u0119kni\u0119cie w stosunkach mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a nowym Kr\u00f3lestwem W\u0142och, znane jako \"wojna papieska\". <em>Pytanie rzymskie<\/em>. W tej sprawie Pius IX nie uzna\u0142 kr\u00f3lestwa w\u0142oskiego i postanowi\u0142 uzna\u0107 si\u0119 za wi\u0119\u017ania Watykanu, terytorium po drugiej stronie Tybru, gdzie stoi Bazylika \u015bw. Piotra. Do tego czasu papie\u017ce mieszkali w Pa\u0142acu Kwirynalskim, obecnie siedzibie prezydenta Republiki W\u0142och.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Presja wywierana przez Piusa IX by\u0142a tak silna, \u017ce zabroni\u0142 on w\u0142oskim katolikom udzia\u0142u w wyborach. Nie mogli by\u0107 ani wybrani, ani by\u0107 elektorami (<em>n\u00e8 eletti, n\u00e8 elettori<\/em>), jako forma protestu, jednocze\u015bnie staraj\u0105c si\u0119 nie legitymizowa\u0107 istnienia pa\u0144stwa w\u0142oskiego. Zatem. <em>Pytanie rzymskie<\/em> pozostawa\u0142 otwarty do czasu, gdy zosta\u0142 rozwi\u0105zany przez Pakty Latera\u0144skie z 1929 roku, na mocy kt\u00f3rych powsta\u0142o Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Niezb\u0119dna niezale\u017cno\u015b\u0107<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlaczego w interesie Ko\u015bcio\u0142a by\u0142o utrzymanie terytorium? Zasadniczo chodzi o niezale\u017cno\u015b\u0107 w sprawach doczesnych. To jest lekcja od wiek\u00f3w. Pok\u00f3j Konstantyna oznacza\u0142 dla chrze\u015bcijan wytchnienie od krwawych rzymskich prze\u015bladowa\u0144. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce cena, jak\u0105 przysz\u0142o zap\u0142aci\u0107, by\u0142a wysoka, gdy\u017c od tej pory Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 w\u0142adzy cesarza, a p\u00f3\u017aniej interesom r\u00f3\u017cnych kr\u00f3l\u00f3w lub ksi\u0105\u017c\u0105t, kt\u00f3rzy d\u0105\u017cyli do przej\u0119cia w\u0142adzy po upadku cesarstwa Karola Wielkiego. Sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce po\u017c\u0105dane jest posiadanie terytori\u00f3w gwarantuj\u0105cych pewn\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od w\u0142adzy doczesnej, nawet je\u015bli wi\u0105za\u0142o si\u0119 to z posiadaniem w\u0142asnej armii i marynarki. Jednak dla \u00f3wczesnego europejskiego chrystianizmu prawdziwa w\u0142adza papie\u017ca by\u0142a w\u0142adz\u0105 w sprawach boskich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla papie\u017cy, kt\u00f3rzy zast\u0105pili Piusa IX, by\u0142o jasne, \u017ce nale\u017cy po\u0142o\u017cy\u0107 kres <em>Pytanie rzymskie<\/em>Nie wystarczy\u0142y wysi\u0142ki Ko\u015bcio\u0142a, nie tylko ze wzgl\u0119du na brak relacji z W\u0142ochami, ale tak\u017ce po to, by Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142 realizowa\u0107 swoj\u0105 misj\u0119. W czasie pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci pontyfikatu Piusa IX wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zamkn\u0105\u0142 si\u0119 przed \u015bwiatem, a wysi\u0142ki Leona XIII nie wystarczy\u0142y, dop\u00f3ki roz\u0142am nie zosta\u0142 za\u017cegnany. W ten spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 rozmowy obu stron, kt\u00f3rych zwie\u0144czeniem by\u0142o podpisanie 11 lutego 1929 r. w Pa\u0142acu Latera\u0144skim traktat\u00f3w, zawieraj\u0105cych uznanie niepodleg\u0142o\u015bci i suwerenno\u015bci Stolicy Apostolskiej oraz utworzenie Pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego. Obejmowa\u0142 on r\u00f3wnie\u017c konkordat okre\u015blaj\u0105cy stosunki cywilne i religijne we W\u0142oszech mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a rz\u0105dem w\u0142oskim. Wszystko to pod kierownictwem \u00f3wczesnego kardyna\u0142a sekretarza stanu, Pietro Gasparriego, ze strony Stolicy Apostolskiej i szefa rz\u0105du premiera, Benito Mussoliniego, dla Kr\u00f3lestwa W\u0142och.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te relacje s\u0105 bardzo bliskie, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce m\u00f3wimy o terytorium w obr\u0119bie pa\u0144stwa w\u0142oskiego. Z tego w\u0142a\u015bnie powodu Konkordat stanowi, \u017ce W\u0142ochy gwarantuj\u0105 suwerenno\u015b\u0107 Pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego, unikaj\u0105c jakiejkolwiek ingerencji, nawet ze strony ewentualnych okupant\u00f3w. Na przyk\u0142ad w przypadku wybrania si\u0119 W\u0142och na wojn\u0119, co mia\u0142o miejsce w czasie II wojny \u015bwiatowej. Konkordat schodzi na takie szczeg\u00f3\u0142y jak zaopatrzenie w wod\u0119, a tak\u017ce system kolejowy; w rzeczywisto\u015bci Watykan ma sw\u00f3j w\u0142asny dworzec, kt\u00f3ry jest obecnie czynny i pozwala odwiedzaj\u0105cym podr\u00f3\u017cowa\u0107 poci\u0105giem ze starego dworca do Castel Gandolfo, papieskiej rezydencji w mie\u015bcie o tej samej nazwie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Funkcjonowanie pa\u0144stwa<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chocia\u017c dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie i Stolica Apostolska to jedno i to samo, prawda jest taka, \u017ce s\u0105 to dwa podmioty, kt\u00f3re nale\u017cy rozr\u00f3\u017cni\u0107, aby lepiej zrozumie\u0107, jak dzia\u0142a rz\u0105d Ko\u015bcio\u0142a. Stolica Apostolska jest organem zarz\u0105dzaj\u0105cym Ko\u015bcio\u0142em na ca\u0142ym \u015bwiecie. Na jej czele stoi papie\u017c, kt\u00f3ry rz\u0105dzi przy pomocy dykasterii. Z kolei Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie jest instytucj\u0105, kt\u00f3ra udziela materialnego wsparcia podmiotom zarz\u0105dzaj\u0105cym Ko\u015bcio\u0142em. Cho\u0107 jego najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c papie\u017c, to jego funkcje s\u0105 przekazane komisji ds. rz\u0105du Watykanu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak funkcjonuje pa\u0144stwo watyka\u0144skie? Przede wszystkim nale\u017cy powiedzie\u0107, \u017ce mamy do czynienia z bardzo szczeg\u00f3lnym pa\u0144stwem, bo technicznie jest to monarchia, w tym sensie, \u017ce papie\u017c jest najwy\u017cszym hierarch\u0105, kt\u00f3ry posiada wszystkie uprawnienia, czyli w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105, ustawodawcz\u0105 i s\u0105downicz\u0105. Pa\u0144stwo to powsta\u0142o bowiem po to, by zagwarantowa\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107 Stolicy Apostolskiej w wype\u0142nianiu jej misji ewangelizacyjnej. Dlatego papie\u017c tam rezyduje i ma wszystkie prerogatywy monarchy. W naszych czasach jest to o tyle dziwne, \u017ce dzisiejsi kr\u00f3lowie czy monarchowie nie sprawuj\u0105 realnej w\u0142adzy jak w przesz\u0142o\u015bci, ale s\u0105 postaciami reprezentacyjnymi z pewnymi funkcjami g\u0142\u00f3w pa\u0144stw. Obecnie to raczej inne organy, takie jak parlamenty, sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119. Jednak\u017ce organy tworz\u0105ce Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie zosta\u0142y zredukowane do minimum, stosownie do potrzeb sprawy i zawsze z my\u015bl\u0105 o misji Ko\u015bcio\u0142a. Przyk\u0142adem tego jest fakt, \u017ce jego populacja wynosi 618 mieszka\u0144c\u00f3w, z czego tylko 246 mieszka w murach Watykanu, w tym cz\u0142onkowie Gwardii Szwajcarskiej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Trzy uprawnienia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co prawda papie\u017c sprawuje ca\u0142\u0105 w\u0142adz\u0119, ale ze wzgl\u0119du na roztropno\u015b\u0107 i dobry rz\u0105d, w\u0142adza ta jest sprawowana w spos\u00f3b sta\u0142y przez pewne organy, kt\u00f3re zosta\u0142y do tego celu powo\u0142ane. W\u0142adza s\u0105dowa spoczywa wi\u0119c w r\u0119kach jednego s\u0119dziego, S\u0105du Apelacyjnego i S\u0105du Kasacyjnego, kt\u00f3re sprawuj\u0105 swoje funkcje w imieniu papie\u017ca. W\u0142adza ustawodawcza natomiast sprawowana jest zar\u00f3wno przez papie\u017ca rzymskiego, jak i przez Papiesk\u0105 Komisj\u0119 ds. Pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego. Wreszcie w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105 sprawuje kardyna\u0142 przewodnicz\u0105cy Papieskiej Komisji ds. Pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego, kt\u00f3rej uproszczona nazwa to. <em>Przewodnicz\u0105cy Governatorato<\/em>obecnie <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/wywiad-fernando-vergez\/\">Bp Fernando V\u00e9rgez Alzaga<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak ka\u017cde pa\u0144stwo potrzebuje organu lub organizmu do ochrony swoich obywateli, no i oczywi\u015bcie papie\u017ca, dlatego te\u017c Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie posiada Korpus \u017bandarmerii. Odpowiadaj\u0105 za porz\u0105dek publiczny, bezpiecze\u0144stwo oraz funkcj\u0119 policji s\u0105dowej. Organ ten ma dwa wieki, kiedy to nosi\u0142 nazw\u0119 Papieskiego Korpusu Karabinier\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci to w\u0142a\u015bnie oni musieli stawi\u0107 czo\u0142a wojskom, kt\u00f3re w 1870 roku zaj\u0119\u0142y Rzym. Przy tym korpusie dzia\u0142a Stra\u017c Po\u017carna, kt\u00f3ra opr\u00f3cz gaszenia po\u017car\u00f3w zajmuje si\u0119 zapewnieniem bezpiecze\u0144stwa oraz ochron\u0105 \u017cycia i mienia w przypadku r\u00f3\u017cnych katastrof. Praca tych dw\u00f3ch korpus\u00f3w nie jest ma\u0142ym zadaniem, bo cho\u0107 jest to bardzo ma\u0142e terytorium, ka\u017cdego dnia musz\u0105 radzi\u0107 sobie z tysi\u0105cami pielgrzym\u00f3w, kt\u00f3rzy odwiedzaj\u0105 to oryginalne pa\u0144stwo, a zw\u0142aszcza Bazylik\u0119 \u015bw. Piotra i Muzea Watyka\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W zasadzie to ostatnie jest czym\u015b bardzo osobliwym, bo m\u00f3wimy o pa\u0144stwie, w zwi\u0105zku z tym ma ono swoje granice, nawet je\u015bli znajduje si\u0119 wewn\u0105trz innego pa\u0144stwa. Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie otoczone jest staro\u017cytnymi murami, kt\u00f3re chroni\u0105 je i jednocze\u015bnie wyznaczaj\u0105 jego granice, jednak s\u0105 miejsca, do kt\u00f3rych zwiedzaj\u0105cy maj\u0105 dost\u0119p, jak wspomniana ju\u017c Bazylika \u015bw. Piotra czy Muzea Watyka\u0144skie, kt\u00f3re ka\u017cdego dnia przyjmuj\u0105 tysi\u0105ce os\u00f3b, kt\u00f3re przychodz\u0105 si\u0119 pomodli\u0107 lub zwiedzi\u0107 znajduj\u0105ce si\u0119 tam nieobliczalne dzie\u0142a sztuki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bazylika \u015bw. Piotra<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiele innych zabytk\u00f3w strze\u017ce mur\u00f3w Watykanu. Bazylika \u015bw. Piotra jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych, ale w jej obr\u0119bie mo\u017cemy odwiedzi\u0107 Groty Watyka\u0144skie, pomieszczenia pod bazylik\u0105, w kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 cia\u0142a zmar\u0142ych pontyfik\u00f3w, nie wspominaj\u0105c o grobowcu samego ksi\u0119cia aposto\u0142\u00f3w, \u015bw. Piotra. Obok zakrystii znajduje si\u0119 Skarbiec \u015awi\u0119tego Piotra, w kt\u00f3rym wystawione s\u0105 \u015bwi\u0119te szaty, statuetki, papieskie tiary i inne dary od kr\u00f3l\u00f3w i ksi\u0105\u017c\u0105t. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca jest nekropolia przedkonstanty\u0144ska lub bardziej znana jako <em>scavi vaticani<\/em>By\u0142y to groby poga\u0144skie z II w. p.n.e., do kt\u00f3rych do\u0142\u0105czy\u0142y groby chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy szukali poch\u00f3wku w pobli\u017cu miejsca, gdzie wed\u0142ug wierze\u0144 spoczywa sam Piotr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale to nie wszystko, je\u015bli chodzi o zabytki i pa\u0142ace. Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie ma swoje w\u0142asne prawa i przepisy, poniewa\u017c nadal jest pa\u0144stwem, dlatego te\u017c musia\u0142o dostosowa\u0107 si\u0119 do mi\u0119dzynarodowych standard\u00f3w, np. dotycz\u0105cych zapobiegania nielegalnej dzia\u0142alno\u015bci w dziedzinie finansowej, monetarnej, prania pieni\u0119dzy itp. Posiada r\u00f3wnie\u017c regulacje dotycz\u0105ce ochrony nieletnich i os\u00f3b bezbronnych, a wszystko to jest zgodne z polityk\u0105 papie\u017ca Franciszka - zero tolerancji dla wykorzystywania nieletnich. Z tego powodu w ostatnich latach pa\u0144stwo to musia\u0142o dostosowa\u0107 swoje przepisy i kodeks karny do aktualnych wymog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zrobili\u015bmy zdj\u0119cie rentgenowskie Watykanu, kt\u00f3ry jest niczym innym jak ludzk\u0105 formu\u0142\u0105, kt\u00f3ra pozwala papie\u017com rzymskim i Ko\u015bcio\u0142owi wype\u0142nia\u0107 mandat, jaki da\u0142 im Chrystus: ewangelizowa\u0107 wszystkie narody. Czy ca\u0142a ta struktura pa\u0144stwa jest niezb\u0119dna do realizacji tej misji? Niekoniecznie, ale jest to bardzo wygodne, bo historia pokazuje, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 potrzebuje minimum w\u0142adzy doczesnej, kt\u00f3ra daje mu pewn\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 w pe\u0142nieniu swojej funkcji, woln\u0105 od politycznych zmienno\u015bci chwili, \u017ceby nie oscylowa\u0142 mi\u0119dzy t\u0105 skrajno\u015bci\u0105 cezaropapizmu, czyli podporz\u0105dkowania Ko\u015bcio\u0142a pa\u0144stwu, a hierokracj\u0105, podporz\u0105dkowaniem pa\u0144stwa Ko\u015bcio\u0142owi. Dowodem na to jest spos\u00f3b, w jaki papie\u017c przekazuje swoje funkcje monarchiczne organom, kt\u00f3rych zadaniem jest utrzymanie pa\u0144stwa w s\u0142u\u017cbie Ko\u015bcio\u0142a, a wi\u0119c dusz. n<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Watykan w szczeg\u00f3\u0142ach<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-tekst&nbsp;<strong><em>Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Watykan jest pa\u0144stwem na wszystkich poziomach. Dlatego ma hymn, flag\u0119 i s\u0105dy; wydaje te\u017c paszporty, znaczki, monety i tablice rejestracyjne. Flaga Watykanu sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch pionowych pas\u00f3w w kolorze \u017c\u00f3\u0142tym i bia\u0142ym. W bia\u0142ym polu znajduj\u0105 si\u0119 klucze Kr\u00f3lestwa Niebieskiego przekazane przez Chrystusa \u015bwi\u0119temu Piotrowi, symbolizuj\u0105ce w\u0142adz\u0119 papiesk\u0105. Bia\u0142y kolor symbolizuje niebo i \u0142ask\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u017bandarmeria Watyka\u0144ska czy Gwardia Szwajcarska?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Posiada zwyk\u0142e us\u0142ugi \u015bwiadczone przez pa\u0144stwo, ale w minimalnych proporcjach. Jednym z jej g\u0142\u00f3wnych obszar\u00f3w jest bezpiecze\u0144stwo. W tym celu Watykan polega z jednej strony na Gwardii Szwajcarskiej, a z drugiej na \u017bandarmerii Watyka\u0144skiej. Jak powszechnie wiadomo, niewiele ponad 100 Gwardzist\u00f3w Szwajcarskich odpowiada za bezpiecze\u0144stwo papie\u017ca i wej\u015bcia do niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bci Watykanu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieje rozpowszechniona legenda, \u017ce emblematyczny mundur Gwardii Szwajcarskiej zosta\u0142 zaprojektowany przez samego Micha\u0142a Anio\u0142a. Jednak rzeczywisto\u015b\u0107 w tym przypadku jest znacznie mniej poetycka. Wiadomo na pewno, \u017ce mundur zaprojektowa\u0142 major Jules Repond, kt\u00f3ry zlikwidowa\u0142 czapki i wprowadzi\u0142 dzisiejsze czarne berety. Mundur do codziennego noszenia jest w ca\u0142o\u015bci niebieski. Mundur sukienny, z kt\u00f3rego s\u0105 znani na ca\u0142ym \u015bwiecie, sk\u0142ada si\u0119 z rzucaj\u0105cego si\u0119 w oczy bia\u0142ego ko\u0142nierza, r\u0119kawic i lekkiego he\u0142mu ze strusim pi\u00f3rem w r\u00f3\u017cnych kolorach w zale\u017cno\u015bci od rangi oficer\u00f3w. Kolory to tradycyjne kolory Medyceuszy: niebieski, czerwony i \u017c\u00f3\u0142ty, kt\u00f3re dobrze komponuj\u0105 si\u0119 z bia\u0142ymi r\u0119kawiczkami i bia\u0142ym ko\u0142nierzem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017bandarmeria jest r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialna za ochron\u0119 papie\u017ca. Jest to policja odpowiedzialna r\u00f3wnie\u017c za porz\u0105dek publiczny, kontrol\u0119 granic, kontrol\u0119 ruchu drogowego, dochodzenie w sprawach karnych oraz bezpiecze\u0144stwo papie\u017ca poza Watykanem. \u017bandarmeria liczy 130 cz\u0142onk\u00f3w i jest cz\u0119\u015bci\u0105 Departamentu S\u0142u\u017cb Bezpiecze\u0144stwa i Obrony Cywilnej, do kt\u00f3rego nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c watyka\u0144ska stra\u017c po\u017carna. Wa\u017cne jest, aby nie pomyli\u0107 \u017bandarmerii z Watyka\u0144sk\u0105 S\u0142u\u017cb\u0105 Policji W\u0142oskiej, kt\u00f3r\u0105 tworz\u0105 w\u0142oscy policjanci pilnuj\u0105cy Placu \u015awi\u0119tego Piotra i jego okolic.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Apteka, poczta i obserwatorium<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Watykan jest niezale\u017cny finansowo od pa\u0144stwa w\u0142oskiego, wi\u0119c sam ustala swoje prawa podatkowe. Na przyk\u0142ad apteka i supermarket w jej murach nie s\u0105 obj\u0119te podatkiem VAT, wi\u0119c ich produkty kosztuj\u0105 o 25 % mniej ni\u017c we W\u0142oszech. Ceny te s\u0105 dobrodziejstwem dla pracownik\u00f3w Watykanu, gdy\u017c ich pensje nie s\u0105 szczeg\u00f3lnie wysokie. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, watyka\u0144ska apteka zako\u0144czy\u0142a niedawno 400 lat s\u0142u\u017cby Stolicy Piotrowej. Od samego pocz\u0105tku oferowa\u0142 us\u0142ugi na najwy\u017cszym poziomie, gdy\u017c jego produkty pochodzi\u0142y z ro\u015blin z ca\u0142ego \u015bwiata dostarczanych przez ambasador\u00f3w i misjonarzy udaj\u0105cych si\u0119 do Rzymu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejn\u0105 z najbardziej znanych us\u0142ug jest us\u0142uga pocztowa. W \u015bwiecie, kt\u00f3ry przesta\u0142 komunikowa\u0107 si\u0119 listownie, watyka\u0144skie numizmaty s\u0105 nadal atrakcyjne dla wielu pielgrzym\u00f3w. Ka\u017cdy lubi otrzymywa\u0107 listy, a jeszcze bardziej, je\u015bli pochodz\u0105 one z tak emblematycznego miejsca jak Plac \u015bw. Piotra. Z tego powodu jego du\u017cy sklep, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 tu\u017c przy bazylice, jest cz\u0119sto zat\u0142oczony. To jest pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego od kilku lat sklep z ci\u0119\u017car\u00f3wkami z <em>Poczta Watyka\u0144ska<\/em> jest instalowany na placu \u015bw. Piotra w szczycie sezonu pielgrzymkowego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze strony <em>Governatorato <\/em>zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od kierownictwa Muze\u00f3w Watyka\u0144skich. Opr\u00f3cz zachowania cennego dziedzictwa artystycznego, stanowi\u0105 one wa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o dochod\u00f3w dla Watykanu. Aby zorientowa\u0107 si\u0119, jak wielcy s\u0105, wystarczy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce zatrudniaj\u0105 700 pracownik\u00f3w, z czego 300 zajmuje si\u0119 tylko bezpiecze\u0144stwem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od czasu obj\u0119cia urz\u0119du przez papie\u017ca Franciszka letnia rezydencja papie\u017cy w Castel Gandolfo przesta\u0142a by\u0107 u\u017cywana. Papie\u017c pracuje latem i je\u015bli odpoczywa, robi to w Rzymie. Papie\u017c Franciszek zdecydowa\u0142 wi\u0119c, \u017ce pa\u0142ac i ogrody w Castel Gandolfo mog\u0105 by\u0107 zwiedzane przez turyst\u00f3w. W\u015br\u00f3d ciekawostek umieszczonych w rezydencji w Castel Gandolfo znajduje si\u0119 pok\u00f3j papieski, w kt\u00f3rym urodzi\u0142y si\u0119 dzieci \u017cydowskich uchod\u017ac\u00f3w podczas prze\u015bladowa\u0144 nazistowskich w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Watyka\u0144skie Obserwatorium Astronomiczne. Klisze kulturowe cz\u0119sto stawiaj\u0105 wiar\u0119 i nauk\u0119 przeciwko sobie, ale ka\u017cdy, kto studiowa\u0142 histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, wie, \u017ce wcale tak nie jest. Nauka narodzi\u0142a si\u0119 w chrze\u015bcija\u0144skim kontek\u015bcie kulturowym i wielu wierz\u0105cych po\u015bwi\u0119ci\u0142o si\u0119 tej szlachetnej dzia\u0142alno\u015bci. Dowodem na zainteresowanie Ko\u015bcio\u0142a rozwojem nauki jest istnienie tego obserwatorium. Powsta\u0142 w 1578 roku i jest jednym z najstarszych na \u015bwiecie. Jego wk\u0142ad w histori\u0119 astronomii by\u0142 liczny, a poniewa\u017c zanieczyszczenie \u015bwiat\u0142em w tym rejonie wzrasta, nowa siedziba obserwatorium znajduje si\u0119 w Arizonie (USA), nie mniej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rachunki Pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego i Stolicy Apostolskiej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Instytut Dzie\u0142 Religijnych (IOR), bardziej znany jako bank watyka\u0144ski, zosta\u0142 utworzony w 1942 r., w samym \u015brodku wojny \u015bwiatowej, w celu zabezpieczenia patrymonium diecezji i instytucji ko\u015bcielnych, kt\u00f3re by\u0142y obl\u0119\u017cone w niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. IOR by\u0142 w ostatniej dekadzie tematem wielu nag\u0142\u00f3wk\u00f3w i skandali, cho\u0107 jego liczby s\u0105 raczej skromne w por\u00f3wnaniu z liczbami przeci\u0119tnego banku. To rzeczywi\u015bcie do\u015b\u0107 smutne, \u017ce watyka\u0144ska instytucja tego szczebla nie jest wzorcowa w najwy\u017cszym stopniu, cho\u0107 na szcz\u0119\u015bcie zar\u00f3wno Benedykt XVI, jak i Franciszek poczynili znaczne post\u0119py w zakresie kontroli i przejrzysto\u015bci wszystkich organ\u00f3w gospodarczych Stolicy Apostolskiej i Pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego. Jednym z owoc\u00f3w tego procesu by\u0142o opublikowanie w 2021 roku po raz pierwszy w historii patrymonium obu podmiot\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2020 roku Stolica Apostolska mia\u0142a dochody w wysoko\u015bci 248 mln euro i wydatki w wysoko\u015bci 315 mln euro. Jego \u0142\u0105czne aktywa netto wynosz\u0105 oko\u0142o 1 379 mln euro. Urz\u0119dy i nuncjatury rzymskie stanowi\u0105 36 % ca\u0142ego bud\u017cetu, natomiast Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie - 14 %, IOR - 18 %, inne fundacje i fundusze - 24 %, Bulla \u015bw. Piotra - 5 % i inne fundusze zwi\u0105zane z Sekretariatem Stanu - 3 %. Wydatki Pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego s\u0105 nieco ni\u017csze ni\u017c wydatki Stolicy Apostolskiej. 600 milion\u00f3w rocznie. Mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 bardzo du\u017c\u0105 kwot\u0105, ale nie jest ona tak du\u017ca w por\u00f3wnaniu z bud\u017cetem diecezji niemieckich takich jak Kolonia (kt\u00f3ry przekracza 900 mln), czy innych diecezji w Stanach Zjednoczonych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dochody w 2021 r. wynios\u0142y 58 % z przychod\u00f3w, inwestycji, odwiedzin i \u015bwiadczenia us\u0142ug; 23 % pochodzi\u0142o z darowizn zewn\u0119trznych (od diecezji lub innych instytucji); a 19 % z podmiot\u00f3w powi\u0105zanych (takich jak IOR lub <em>Governatorato<\/em>). Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Stolica Apostolska posiada ponad 5 tys. nieruchomo\u015bci rozsianych po ca\u0142ym \u015bwiecie: 4 051 we W\u0142oszech i 1 120 za granic\u0105, nie licz\u0105c swoich ambasad na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wiele z tych nieruchomo\u015bci jest wynajmowanych i zapewnia ten doch\u00f3d. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La brecha de la Puerta P\u00eda el 20 de septiembre de 1870, en la ciudad de Roma, marc\u00f3 la p\u00e9rdida de los Estados Pontificios, s\u00edmbolo del poder temporal del Papa a lo largo de los siglos. Este hecho hist\u00f3rico puede ser abordado desde diversos puntos de vista: pol\u00edtico, hist\u00f3rico, jur\u00eddico, eclesi\u00e1stico. Para la Iglesia cat\u00f3lica, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":25140,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,51],"tags":[721,4],"class_list":["post-25139","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-vaticano","tag-estado-vaticano","tag-roma"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>El Estado de la Ciudad del Vaticano, pasado y presente - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Desde la Santa Sede el Papa dirige la Iglesia, apoyado en el Estado de la Ciudad del Vaticano, que le garantiza independencia.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/pt\/aktualnosci-2\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El Estado de la Ciudad del Vaticano, pasado y presente - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Desde la Santa Sede el Papa dirige la Iglesia, apoyado en el Estado de la Ciudad del Vaticano, que le garantiza independencia.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/pt\/aktualnosci-2\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-10-04T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ACT_JUL.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ricardo Baz\u00e1n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Ricardo Baz\u00e1n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ricardo Baz\u00e1n\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a6edc10235c4ffd0f86b88b3e4d548f0\"},\"headline\":\"El Estado de la Ciudad del Vaticano, pasado y presente\",\"datePublished\":\"2022-10-04T05:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/\"},\"wordCount\":3248,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/ACT_JUL.jpg\",\"keywords\":[\"Estado Vaticano\",\"Roma\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Vaticano\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/\",\"name\":\"El Estado de la Ciudad del Vaticano, pasado y presente - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/ACT_JUL.jpg\",\"datePublished\":\"2022-10-04T05:00:00+00:00\",\"description\":\"Desde la Santa Sede el Papa dirige la Iglesia, apoyado en el Estado de la Ciudad del Vaticano, que le garantiza independencia.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/ACT_JUL.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/ACT_JUL.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"estado ciudad vaticano\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pt\\\/noticias\\\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"El Estado de la Ciudad del Vaticano, pasado y presente\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a6edc10235c4ffd0f86b88b3e4d548f0\",\"name\":\"Ricardo Baz\u00e1n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Ricardo-Bazan-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Ricardo-Bazan-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Ricardo-Bazan-100x100.png\",\"caption\":\"Ricardo Baz\u00e1n\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/ricardo-bazan\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie dawniej i dzi\u015b - Omnes","description":"Ze Stolicy Apostolskiej papie\u017c kieruje Ko\u015bcio\u0142em, wspierany przez Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie, kt\u00f3re gwarantuje mu niezale\u017cno\u015b\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/pt\/aktualnosci-2\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"El Estado de la Ciudad del Vaticano, pasado y presente - Omnes","og_description":"Desde la Santa Sede el Papa dirige la Iglesia, apoyado en el Estado de la Ciudad del Vaticano, que le garantiza independencia.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/pt\/aktualnosci-2\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2022-10-04T05:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ACT_JUL.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Ricardo Baz\u00e1n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Ricardo Baz\u00e1n","Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/"},"author":{"name":"Ricardo Baz\u00e1n","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/a6edc10235c4ffd0f86b88b3e4d548f0"},"headline":"El Estado de la Ciudad del Vaticano, pasado y presente","datePublished":"2022-10-04T05:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/"},"wordCount":3248,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ACT_JUL.jpg","keywords":["Estado Vaticano","Roma"],"articleSection":["Actualidad","Vaticano"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/","name":"Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie dawniej i dzi\u015b - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ACT_JUL.jpg","datePublished":"2022-10-04T05:00:00+00:00","description":"Ze Stolicy Apostolskiej papie\u017c kieruje Ko\u015bcio\u0142em, wspierany przez Pa\u0144stwo Watyka\u0144skie, kt\u00f3re gwarantuje mu niezale\u017cno\u015b\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ACT_JUL.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ACT_JUL.jpg","width":920,"height":526,"caption":"estado ciudad vaticano"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pt\/noticias\/the-vatican-city-state-pastet-and-presente\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"El Estado de la Ciudad del Vaticano, pasado y presente"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/a6edc10235c4ffd0f86b88b3e4d548f0","name":"Ricardo Baz\u00e1n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Ricardo-Bazan-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Ricardo-Bazan-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Ricardo-Bazan-100x100.png","caption":"Ricardo Baz\u00e1n"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/ricardo-bazan\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/44"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25139"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25139\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}