Europejska tr\u00f3jca<\/h2>\n\n\n\n
Weiler rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 dysertacj\u0119 od podkre\u015blenia, \u017ce \"kryzys w Europie nie dotyczy tylko
politycznych, obronnych czy gospodarczych. Jest to kryzys przede wszystkim warto\u015bci\". W tym obszarze Weiler wyja\u015bni\u0142 warto\u015bci, kt\u00f3re jego zdaniem le\u017c\u0105 u podstaw my\u015blenia europejskiego i kt\u00f3re nazwa\u0142 \"europejsk\u0105 tr\u00f3jc\u0105\": \"warto\u015b\u0107 demokracji, obrona praw cz\u0142owieka i pa\u0144stwo prawa\".<\/p>\n\n\n\n
Te trzy zasady stanowi\u0105 podstaw\u0119 pa\u0144stw europejskich i s\u0105 niezb\u0119dne. Nie chcemy \u017cy\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re nie szanuje tych warto\u015bci, utrzymywa\u0142 Weiler, \"ale maj\u0105 problem, s\u0105 puste, mog\u0105 i\u015b\u0107 w dobrym kierunku lub w z\u0142ym\".<\/p>\n\n\n\n
Weiler wyja\u015bni\u0142 t\u0119 pustk\u0119 zasad: demokracja jest technologi\u0105
rz\u0105d; jest pusty, bo je\u015bli masz spo\u0142ecze\u0144stwo, w kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi to \u017ali ludzie, to masz z\u0142\u0105 demokracj\u0119. \"Podobnie nieodzowne prawa podstawowe daj\u0105 nam wolno\u015bci, ale co z t\u0105 wolno\u015bci\u0105 robimy? W zale\u017cno\u015bci od tego, co robimy, mo\u017cemy robi\u0107 dobrze lub \u017ale; na przyk\u0142ad mo\u017cemy robi\u0107 wiele z\u0142ych rzeczy chronionych przez wolno\u015b\u0107 s\u0142owa\".<\/p>\n\n\n\n
Wreszcie, wskaza\u0142 Weiler, to samo dotyczy praworz\u0105dno\u015bci, je\u015bli prawa, z kt\u00f3rych ona emanuje, s\u0105 niesprawiedliwe.<\/p>\n\n\n\n
Pustka europejska <\/h2>\n\n\n\n
W obliczu tej rzeczywisto\u015bci Weiler broni\u0142 swojego postulatu: istoty ludzkie d\u0105\u017c\u0105 do \"nadania naszemu \u017cyciu sensu, kt\u00f3ry wykracza poza nasz osobisty interes\".<\/p>\n\n\n\n
Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, kontynuowa\u0142 profesor, \"to ludzkie pragnienie by\u0142o obj\u0119te trzema elementami: rodzin\u0105, Ko\u015bcio\u0142em i ojczyzn\u0105. Po wojnie elementy te znikn\u0119\u0142y; i jest to zrozumia\u0142e, je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 konotacj\u0119 z re\u017cimami faszystowskimi i ich nadu\u017cywanie. Europa staje si\u0119 \u015bwiecka, ko\u015bcio\u0142y pustoszej\u0105, znika poj\u0119cie patriotyzmu, rozpada si\u0119 rodzina. Wszystko to powoduje powstanie pr\u00f3\u017cni. St\u0105d kryzys duchowy w Europie: \"jej warto\u015bci, 'europejska \u015bwi\u0119ta tr\u00f3jca' s\u0105 niezb\u0119dne, ale nie zaspokajaj\u0105 poszukiwania sensu \u017cycia. Warto\u015bci z przesz\u0142o\u015bci: rodzina, ko\u015bci\u00f3\u0142 i kraj ju\u017c nie istniej\u0105. Istnieje wi\u0119c duchowa pr\u00f3\u017cnia\".<\/p>\n\n\n\n
Z pewno\u015bci\u0105 nie chcemy powrotu do faszystowskiej Europy. Ale, by wzi\u0105\u0107 patriotyzm jako przyk\u0142ad, w wersji faszystowskiej jednostka nale\u017cy do pa\u0144stwa; w wersji demokratyczno-republika\u0144skiej pa\u0144stwo nale\u017cy do jednostki. <\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcija\u0144ska Europa? <\/h2>\n\n\n\n
Ekspert konstytucyjny pyta\u0142 na konferencji, czy mo\u017cliwa jest niechrze\u015bcija\u0144ska Europa. Na to pytanie, kontynuowa\u0142 Weiler, mo\u017cemy odpowiedzie\u0107 w zale\u017cno\u015bci od tego, jak definiuje si\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 Europ\u0119. Je\u015bli spojrzymy na \"sztuk\u0119, architektur\u0119, muzyk\u0119, a tak\u017ce
kultury politycznej, nie spos\u00f3b zaprzeczy\u0107 g\u0142\u0119bokiemu wp\u0142ywowi, jaki tradycja chrze\u015bcija\u0144ska wywar\u0142a na kultur\u0119 dzisiejszej Europy. <\/p>\n\n\n\n
Ale nie tylko chrze\u015bcija\u0144skie korzenie wp\u0142yn\u0119\u0142y na koncepcj\u0119 Europy: \"w kulturowych korzeniach Europy jest te\u017c wa\u017cny wp\u0142yw Aten. Pod wzgl\u0119dem kulturowym Europa jest syntez\u0105 mi\u0119dzy Jerozolim\u0105 a Atenami.<\/p>\n\n\n\n
Weiler zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce opr\u00f3cz tego bardzo znamienne jest to, \u017ce dwadzie\u015bcia lat temu \"w wielkim
dyskusja nad preambu\u0142\u0105 Konstytucji Europejskiej, zacz\u0119\u0142a si\u0119 od cytatu z Peryklesa (Ateny) i m\u00f3wi\u0142a o o\u015bwieceniowym rozumie, a pomys\u0142 w\u0142\u0105czenia wzmianki o chrze\u015bcija\u0144skich korzeniach zosta\u0142 odrzucony\". Cho\u0107 to odrzucenie nie zmienia rzeczywisto\u015bci, to pokazuje, z jakim nastawieniem europejska klasa polityczna podchodzi do kwestii chrze\u015bcija\u0144skich korzeni Europy. <\/p>\n\n\n\n
Inn\u0105 mo\u017cliw\u0105 definicj\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiej Europy by\u0142oby, gdyby istnia\u0142a \"przynajmniej masa krytyczna, kt\u00f3ra jest praktykuj\u0105cymi chrze\u015bcijanami\". Je\u015bli nie mamy tej wi\u0119kszo\u015bci, trudno m\u00f3wi\u0107 o chrze\u015bcija\u0144skiej Europie. \"To Europa o chrze\u015bcija\u0144skiej przesz\u0142o\u015bci\" - podkre\u015bli\u0142 jurysta. \"Dzi\u015b jeste\u015bmy w spo\u0142ecze\u0144stwie postkonstantynopolskim. Teraz - powiedzia\u0142 Weiler - Ko\u015bci\u00f3\u0142 (i wierz\u0105cy - tw\u00f3rcza mniejszo\u015b\u0107) musi znale\u017a\u0107 inny spos\u00f3b oddzia\u0142ywania na spo\u0142ecze\u0144stwo. . <\/p>\n\n\n\n Joseph Weiler wskaza\u0142 na trzy kluczowe punkty tego duchowego kryzysu w Europie: pogl\u0105d, \u017ce wiara jest spraw\u0105 prywatn\u0105, fa\u0142szyw\u0105 koncepcj\u0119 neutralno\u015bci, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci jest wyborem sekularyzmu, oraz koncepcj\u0119 jednostki jako podmiotu jedynie praw, a nie obowi\u0105zk\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Weiler wyja\u015bni\u0142 z jasno\u015bci\u0105, jak my Europejczycy jeste\u015bmy \"dzie\u0107mi Rewolucji Francuskiej i widz\u0119 wielu chrze\u015bcija\u0144skich koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy przej\u0119li t\u0119 ide\u0119, \u017ce religia jest rzecz\u0105 prywatn\u0105. Ludzie, kt\u00f3rzy odmawiaj\u0105 modlitw\u0119 przy stole, ale nie robi\u0105 tego z kolegami z pracy z powodu tego pomys\u0142u, \u017ce jest to co\u015b prywatnego. <\/p>\n\n\n\n W tym miejscu Weiler przywo\u0142a\u0142 s\u0142owa proroka Micheasza: \"Cz\u0142owieku, zosta\u0142e\u015b uczyniony, aby\u015b wiedzia\u0142, co jest dobre, czego Pan od ciebie chce: tylko czyni\u0107 dobrze, mi\u0142owa\u0107 dobro\u0107 i chodzi\u0107 pokornie z twoim Bogiem\" (Micheasz 6, 8) i zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce \"nie m\u00f3wi si\u0119 tam, \u017ce chod\u017a potajemnie, ale pokornie. Chodzi\u0107 pokornie to nie to samo, co chodzi\u0107 w ukryciu. W spo\u0142ecze\u0144stwie postkonstantynopolskim zastanawiam si\u0119, czy dobr\u0105 polityk\u0105 jest ukrywanie swojej wiary, bo istnieje obowi\u0105zek \u015bwiadectwa\".<\/p>\n\n\n\n W tym momencie Weiler wskaza\u0142 na to inne \"dziedzictwo rewolucji francuskiej\". Weiler zilustrowa\u0142 to niebezpiecze\u0144stwo na przyk\u0142adzie edukacji. Punkt, w kt\u00f3rym \"Amerykanie i Francuzi s\u0105 w jednym \u0142\u00f3\u017cku. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce pa\u0144stwo ma obowi\u0105zek by\u0107 neutralne, tzn. nie mo\u017ce wykazywa\u0107 preferencji dla tej czy innej religii. A to prowadzi do tego, \u017ce uwa\u017caj\u0105, \u017ce szko\u0142a publiczna musi by\u0107 \u015bwiecka, laicka, bo gdyby by\u0142a religijna to by\u0142oby to naruszenie neutralno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Co to oznacza? \u017be \u015bwiecka rodzina, kt\u00f3ra chce \u015bwieckiej edukacji dla swoich dzieci mo\u017ce pos\u0142a\u0107 swoje dzieci do szko\u0142y publicznej, finansowanej przez pa\u0144stwo, ale katolicka rodzina, kt\u00f3ra chce katolickiej edukacji musi za ni\u0105 p\u0142aci\u0107, bo jest prywatna. Jest to fa\u0142szywa koncepcja neutralno\u015bci, poniewa\u017c optuje ona za jedn\u0105 opcj\u0105: \u015bwieck\u0105. <\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna to pokaza\u0107 na przyk\u0142adzie Holandii i Wielkiej Brytanii. Narody te zrozumia\u0142y, \u017ce dzisiejszy roz\u0142am spo\u0142eczny nie przebiega na przyk\u0142ad mi\u0119dzy protestantami i katolikami, ale mi\u0119dzy religijnymi i niereligijnymi. Pa\u0144stwa finansuj\u0105 szko\u0142y \u015bwieckie, szko\u0142y katolickie, szko\u0142y protestanckie, szko\u0142y \u017cydowskie, szko\u0142y muzu\u0142ma\u0144skie... poniewa\u017c finansowanie tylko szk\u00f3\u0142 \u015bwieckich to okazywanie preferencji dla opcji \u015bwieckiej\". <\/p>\n\n\n \"B\u00f3g prosi nas, aby\u015bmy chodzili pokornie, a nie w ukryciu\".<\/p>\n<\/p>\n\tJoseph Weiler. Nagroda Ratzingera 2022<\/span><\/cite>\n<\/blockquote>\n\n\n Ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 wyk\u0142adu prof. Weilera skupi\u0142a si\u0119 na tym, co nazwa\u0142 \"oczywist\u0105 konsekwencj\u0105 sekularyzacji Europy: now\u0105 wiar\u0105 jest podb\u00f3j praw\".<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 - jak przekonywa\u0142 - je\u015bli prawo stawia cz\u0142owieka w centrum, to jest dobre. Problem polega na tym, \u017ce nikt nie m\u00f3wi o obowi\u0105zkach i poma\u0142u \"zmienia\" to jednostk\u0119 w egocentryka. Wszystko zaczyna si\u0119 i ko\u0144czy na mnie samym, pe\u0142nym praw i bez obowi\u0105zk\u00f3w\".<\/p>\n\n\n\n Wyja\u015bni\u0142: \"Nie oceniam osoby na podstawie jej religii. Znam ludzi religijnych, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w Boga i s\u0105 jednocze\u015bnie okropnymi istotami ludzkimi. Znam ateist\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 szlachetni. Ale jako spo\u0142ecze\u0144stwo co\u015b znikn\u0119\u0142o, gdy utracono pot\u0119\u017cny g\u0142os religijny\".<\/p>\n\n\n\n Ale \"w niesekularyzowanej Europie\", wyja\u015bni\u0142 Weiler, \"w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119, wsz\u0119dzie, by\u0142 g\u0142os, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 o obowi\u0105zkach, i by\u0142 to g\u0142os uzasadniony i wa\u017cny\". By\u0142 to g\u0142os Ko\u015bcio\u0142a. Teraz \u017caden polityk w Europie nie m\u00f3g\u0142 powt\u00f3rzy\u0107 s\u0142ynnego przem\u00f3wienia Kennedy'ego. B\u0119dziemy mogli zobaczy\u0107 duchowe konsekwencje spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re jest pe\u0142ne praw, ale nie ma obowi\u0105zk\u00f3w, nie ma osobistej odpowiedzialno\u015bci\".<\/p>\n\n\n\n Na pytanie, jakie warto\u015bci powinno odzyska\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo europejskie, aby unikn\u0105\u0107 tej zapa\u015bci, Weiler zaapelowa\u0142 przede wszystkim o \"osobist\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, bez kt\u00f3rej konsekwencje s\u0105 bardzo du\u017ce\". Weiler broni\u0142 warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich w tworzeniu Unii Europejskiej: \"By\u0107 mo\u017ce wa\u017cniejszy od rynku w tworzeniu Unii Europejskiej by\u0142 pok\u00f3j\". <\/p>\n\n\n\n Weiler przekonywa\u0142, \u017ce \"Z jednej strony by\u0142a to bardzo m\u0105dra decyzja polityczna i strategiczna, ale nie tylko. Ojcowie za\u0142o\u017cyciele: Jean Monet, Schumman, Adenauer, De Gasperi... przekonani katolicy, dokonali aktu, kt\u00f3ry \u015bwiadczy\u0142 o wierze w przebaczenie i odkupienie. Czy uwa\u017ca pan, \u017ce bez tych sentyment\u00f3w pi\u0119\u0107 lat po II wojnie \u015bwiatowej Francuzi i Niemcy podaliby sobie r\u0119ce, sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 te sentymenty i ta wiara w odkupienie i przebaczenie, je\u015bli nie z katolickiej tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej? To jest najwa\u017cniejszy sukces Unii Europejskiej. <\/p>\n\n\n\n Joseph Weiler, Amerykanin \u017cydowskiego pochodzenia, urodzi\u0142 si\u0119 w Johannesburgu w 1951 roku i mieszka\u0142 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach Izraela, a tak\u017ce w Wielkiej Brytanii, gdzie studiowa\u0142 na uniwersytetach Sussex i Cambridge. Nast\u0119pnie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Michigan, nast\u0119pnie w Harvard Law School oraz na New York University. <\/p>\n\n\n\n Weiler jest uznanym ekspertem w dziedzinie prawa Unii Europejskiej. \u017byd, \u017conaty ojciec pi\u0119ciorga dzieci, Joseph Weiler jest cz\u0142onkiem Ameryka\u0144skiej Akademii Sztuki i Nauki, a w naszym kraju uzyska\u0142 tytu\u0142 doktora prawa Unii Europejskiej. honoris causa<\/em> przez Uniwersytet Nawarry<\/a> i przez CEU San Pablo.<\/p>\n\n\n\n Reprezentowa\u0142 W\u0142ochy przed Europejskim Trybuna\u0142em Praw Cz\u0142owieka w sprawie Lautsi vs W\u0142ochy<\/em>w kt\u00f3rym jego obrona obecno\u015bci krucyfiks\u00f3w w miejscach publicznych jest szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca ze wzgl\u0119du na jasno\u015b\u0107 argument\u00f3w, \u0142atwo\u015b\u0107 analogii, a przede wszystkim poziom rozumowania zaprezentowany przed Trybuna\u0142em, stwierdzaj\u0105c na przyk\u0142ad, \u017ce \"przes\u0142anie tolerancji wobec innych nie mo\u017ce by\u0107 przek\u0142adane na przes\u0142anie nietolerancji wobec w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci\". <\/p>\n\n\n\n W swoim wywodzie Weiler podkre\u015bli\u0142 r\u00f3wnie\u017c znaczenie rzeczywistej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy indywidualnymi wolno\u015bciami tradycyjnie chrze\u015bcija\u0144skich narod\u00f3w Europy, kt\u00f3ra \"pokazuje tym krajom, kt\u00f3re uwa\u017caj\u0105, \u017ce demokracja zmusi je do zrzucenia swojej to\u017csamo\u015bci religijnej, \u017ce to nieprawda\".<\/p>\n\n\n\n 1 grudnia w Sala Clementina Pa\u0142acu Apostolskiego Ojciec \u015awi\u0119ty Franciszek wr\u0119czy Nagrod\u0119 Ratzingera 2022 ks. Michelowi F\u00e9dou i prof. Josephowi Halevi Horowitzowi Weilerowi.<\/p>\n\n\n\n![\"joseph](\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/riobo_weiler_roca.jpg\")
Trzy zagro\u017cenia zwi\u0105zane z kryzysem duchowym Europy<\/h2>\n\n\n\n
1. Uznanie wiary za prywatn\u0105<\/strong>. <\/h2>\n\n\n\n
2. Fa\u0142szywe poj\u0119cie neutralno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
\n\t
3. Prawa bez obowi\u0105zk\u00f3w<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Odzyskanie poczucia odpowiedzialno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
J\u00f3zef Weiler<\/h2>\n\n\n\n