\"Zaraz na pocz\u0105tku Restauracji, w lutym 1875 roku, Ministerstwo Rob\u00f3t Publicznych opublikowa\u0142o dekret zakazuj\u0105cy nauczania czegokolwiek sprzecznego z dogmatem katolickim, zdrow\u0105 moralno\u015bci\u0105, monarchi\u0105 konstytucyjn\u0105 i re\u017cimem politycznym. Kilku profesor\u00f3w uniwersyteckich, takich jak Giner de los R\u00edos, Azc\u00e1rate i Salmer\u00f3n, zosta\u0142o najpierw zawieszonych, a nast\u0119pnie usuni\u0119tych ze stanowisk profesorskich\".<\/p>\n\n\n\n
W 1876 r. Giner de los R\u00edos i kilku jego koleg\u00f3w za\u0142o\u017cyli Instituci\u00f3n Libre de Ense\u00f1anza, stowarzyszenie, kt\u00f3re poza edukacj\u0105 publiczn\u0105 stara\u0142o si\u0119 odnowi\u0107 m\u0142ode pokolenia za pomoc\u0105 \u015bwieckiej moralno\u015bci i idei inspirowanych przez niemieckiego idealistycznego masona K. Ch. F. Krause (1781\/1832), kt\u00f3rego filozofia pr\u00f3bowa\u0142a zharmonizowa\u0107 panteizm i teizm, a wbrew heglowskiej egzaltacji idei pa\u0144stwa.Ch.F. Krause (1781\/1832), kt\u00f3rego filozofia stara\u0142a si\u0119 zharmonizowa\u0107 panteizm z teizmem i wbrew heglowskiemu wywy\u017cszeniu idei pa\u0144stwa, broni\u0142 etycznej wy\u017cszo\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w powszechnych, takich jak rodzina czy nar\u00f3d. Poprzez promowanie dobrowolnej federacji mi\u0119dzy tymi stowarzyszeniami mo\u017cna by doprowadzi\u0107 do zbli\u017cenia i jedno\u015bci mi\u0119dzy istotami ludzkimi.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0142onek Instytucji, Gumersindo de Azc\u00e1rate, w artykule opublikowanym w \"Revista de Espa\u00f1a\", stwierdzi\u0142, \u017ce \"w zale\u017cno\u015bci od tego, czy pa\u0144stwo chroni, czy odmawia wolno\u015bci nauki, energia narodu poka\u017ce mniej lub bardziej sw\u00f3j osobliwy geniusz... a mo\u017ce si\u0119 nawet zdarzy\u0107, \u017ce jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 zostanie niemal ca\u0142kowicie st\u0142umiona, jak to mia\u0142o miejsce w Hiszpanii przez trzy wieki\".<\/p>\n\n\n\n
Men\u00e9ndez Pelayo, po przeczytaniu wspomnianego artyku\u0142u i poinstruowany przez jednego ze swoich nauczycieli i przyjaciela, Gumersindo Laverde (18335\/1890), opublikowa\u0142 w tym samym roku 1876 swoje pierwsze dzie\u0142o \"La ciencia espa\u00f1ola\", kt\u00f3rym rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 przygod\u0119 intelektualn\u0105, przekonany, \u017ce Hiszpanie mog\u0105 si\u0119 odnowi\u0107, czerpi\u0105c inspiracj\u0119 z idea\u0142\u00f3w etycznych i kulturowych najwy\u017cszych moment\u00f3w swojej historii; i ju\u017c wtedy popar\u0142 s\u0142owa benedykty\u0144skiego uczonego B. J. Feijoo, kt\u00f3ry w jednym ze swoich przem\u00f3wie\u0144 og\u0142osi\u0142 si\u0119 \"wolnym obywatelem w Republice Literatury, ani niewolnikiem Arystotelesa, ani sprzymierze\u0144cem jego wrog\u00f3w\".J. Feijoo, kt\u00f3ry w jednym ze swoich wyst\u0105pie\u0144 og\u0142osi\u0142 si\u0119 \"wolnym obywatelem w Republice Literackiej, ani niewolnikiem Arystotelesa, ani sojusznikiem jego wrog\u00f3w\".<\/p>\n\n\n\n
W 1892 r. skierowa\u0142 do ministra rob\u00f3t publicznych sprawozdanie, w kt\u00f3rym skar\u017cy\u0142 si\u0119, \u017ce \"obserwujemy odchodzenie z naszego Wydzia\u0142u bardzo godnych profesor\u00f3w..., przedstawicieli bardzo r\u00f3\u017cnych doktryn, ale r\u00f3wnie godnych szacunku ze wzgl\u0119du na gorliwe i bezinteresowne po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 kultowi prawdy...\", \"...idea\u0142 \u017cycia... ...ukierunkowane na dociekania naukowe, kt\u00f3re mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 jedynie przy gwarancjach niezale\u017cno\u015bci podobnych do tych, jakimi ciesz\u0105 si\u0119 wszystkie wielkie instytucje naukowe innych kraj\u00f3w...; \"...pragniemy zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do tego idea\u0142u wszelkimi mo\u017cliwymi \u015brodkami i domaga\u0107 si\u0119 dla cia\u0142a uniwersyteckiego ca\u0142ej tej swobody dzia\u0142ania, kt\u00f3ra w jego swoistej sferze mu odpowiada\".<\/p>\n\n\n\n
Ze swej strony historyk C\u00e1novas del Castillo uwa\u017ca\u0142, \u017ce takie plagi jak zacofanie Hiszpanii i brak jedno\u015bci politycznej wynika\u0142y z dziedzictwa inkwizycji i domu austriackiego. A w Zgromadzeniu Konstytucyjnym w 1868 roku Castelar krzycza\u0142: \"Nie ma nic straszniejszego, bardziej obrzydliwego ni\u017c to wielkie hiszpa\u0144skie imperium, kt\u00f3re by\u0142o ca\u0142unem rozci\u0105gaj\u0105cym si\u0119 nad planet\u0105... Rozpalili\u015bmy ogniska inkwizycji, wrzucili\u015bmy do nich naszych my\u015blicieli, spalili\u015bmy ich, a potem z nauki w Hiszpanii nie zosta\u0142o nic poza stert\u0105 popio\u0142u\".<\/p>\n\n\n\n
To prawda, \u017ce nauka hiszpa\u0144ska zosta\u0142a przerwana na d\u0142ugi czas, ale to by\u0142o od 1790 roku, nie zbieg\u0142o si\u0119 to z inkwizycj\u0105, ale z wolterowskim dworem Karola IV, Kortezami w Kadyksie, od\u0142\u0105czeniem Mendiz\u00e1bala, paleniem klasztor\u00f3w...<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie w 1881 roku, kiedy Don Marcelino nie mia\u0142 jeszcze 25 lat, w madryckim parku Retiro odby\u0142 si\u0119 ho\u0142d z okazji drugiej setnej rocznicy \u015bmierci Calder\u00f3na de la Barca. Zagraniczni eksperci chwalili zas\u0142ugi pisarza, mimo wstecznej epoki, w kt\u00f3rej \u017cy\u0142. Na koniec Men\u00e9ndez Pelayo wybucha... \"S\u0142uchaj, Enrique\", wyznaje p\u00f3\u017aniej bratu, \"oni mnie tak zmobilizowali, powiedzieli tyle barbarzy\u0144stw i nie mog\u0142em si\u0119 powstrzyma\u0107, \u017ceby nie wybuchn\u0105\u0107, a poza tym dali nam na deser tak z\u0142ego szampana...\".<\/p>\n\n\n\n
W tym s\u0142ynnym toa\u015bcie kantabryjski poliglota podkre\u015bla przede wszystkim my\u015bl (a raczej fakt), \u017ce to w\u0142a\u015bnie wiara katolicka nas ukszta\u0142towa\u0142a. Z jej utraty, a przynajmniej z jej zaniku, bierze si\u0119 nasza dekadencja i ewentualna \u015bmier\u0107... <\/p>\n\n\n\n
Po drugie, obron\u0119 tradycyjnej monarchii, przyj\u0119tej i doprowadzonej do apogeum przez r\u00f3d austriacki, kt\u00f3ra nie by\u0142a ani absolutna, ani parlamentarna, lecz chrze\u015bcija\u0144ska, i kt\u00f3ra w zwi\u0105zku z tym mog\u0142a by\u0107 gwarantem hiszpa\u0144skiej gminy, gdzie mog\u0142a rozkwita\u0107 prawdziwa wolno\u015b\u0107.... <\/p>\n\n\n\n
W obronie tych zasad (wiara katolicka, tradycyjna monarchia, wolno\u015b\u0107 gminna) Calder\u00f3n napisa\u0142. Libera\u0142owie, zar\u00f3wno absolutni, jak i rewolucjoni\u015bci, powstali przeciwko nim, narzucaj\u0105c swoj\u0105 ideologiczn\u0105 wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra niszczy\u0142a rzeczywist\u0105 wolno\u015b\u0107 w imi\u0119 abstrakcyjnych, etatystycznych idei.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u0144cz\u0119 transkrypcj\u0105 toastu, bo uwa\u017cam, \u017ce warto go wznie\u015b\u0107: \"...Wznosz\u0119 toast za to, za co nikt do tej pory nie wznosi\u0142 toast\u00f3w: za wielkie idee, kt\u00f3re by\u0142y dusz\u0105 i natchnieniem wierszy Calderona. Przede wszystkim rzymskokatolickiej, apostolskiej wierze, kt\u00f3ra w siedmiu wiekach zmaga\u0144 pozwoli\u0142a nam odzyska\u0107 ojczyzn\u0119, kt\u00f3ra u zarania renesansu otworzy\u0142a przed Kastylijczykami dziewicze d\u017cungle Ameryki, a przed Portugalczykami bajeczne sanktuaria Indii.... Wznosz\u0119 toast, po drugie, za staro\u017cytn\u0105 i tradycyjn\u0105 monarchi\u0119 hiszpa\u0144sk\u0105, chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 w swej istocie i demokratyczn\u0105 w formie... Wznosz\u0119 toast za nar\u00f3d hiszpa\u0144ski, je\u017ad\u017aca rasy \u0142aci\u0144skiej, kt\u00f3rego by\u0142 tarcz\u0105 i najtwardsz\u0105 barier\u0105 przeciwko germa\u0144skiemu barbarzy\u0144stwu oraz duchowi roz\u0142amu i herezji.... Pij\u0119 za gmin\u0119 hiszpa\u0144sk\u0105, chwalebnego syna gminy rzymskiej i wyraziciela prawdziwej i prawowitej i \u015bwi\u0119tej wolno\u015bci hiszpa\u0144skiej... Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, pij\u0119 za wszystkie idee, za wszystkie uczucia, kt\u00f3re Calder\u00f3n wni\u00f3s\u0142 do sztuki...; ci z nas, kt\u00f3rzy czuj\u0105 i my\u015bl\u0105 tak jak on, jedyni, kt\u00f3rzy z rozs\u0105dkiem, i sprawiedliwo\u015bci\u0105, i s\u0142uszno\u015bci\u0105, mog\u0105 wywy\u017cszy\u0107 jego pami\u0119\u0107.... i kt\u00f3ry w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017ce by\u0107 zaliczony do swoich przez mniej lub bardziej liberalne partie, kt\u00f3re w imi\u0119 centralistycznej jedno\u015bci w stylu francuskim zdusi\u0142y i zniszczy\u0142y staro\u017cytn\u0105 wolno\u015b\u0107 komunaln\u0105 i foraln\u0105 P\u00f3\u0142wyspu, zamordowan\u0105 najpierw przez Dom Burbon\u00f3w, a nast\u0119pnie przez rewolucyjne rz\u0105dy tego wieku. I m\u00f3wi\u0119 i o\u015bwiadczam, \u017ce nie przylegam do stulecia w tym, co ma z p\u00f3\u0142poga\u0144skiej uroczysto\u015bci, poinformowanej przez zasady..., kt\u00f3re niewiele by mog\u0142y zadowoli\u0107 takiego chrze\u015bcija\u0144skiego poet\u0119 jak Calder\u00f3n, gdyby podni\u00f3s\u0142 g\u0142ow\u0119...\".<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201cReci\u00e9n iniciada la Restauraci\u00f3n, en febrero de 1875 se public\u00f3 un decreto del ministerio de Fomento prohibiendo ense\u00f1ar nada contrario al dogma cat\u00f3lico, la sana moral, la monarqu\u00eda constitucional y el r\u00e9gimen pol\u00edtico. Varios catedr\u00e1ticos de Universidad, como Giner de los R\u00edos, Azc\u00e1rate y Salmer\u00f3n fueron primero suspendidos y posteriormente separados de sus c\u00e1tedras\u201d. En […]<\/p>\n","protected":false},"author":975,"featured_media":21990,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-26714","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-firmas"],"yoast_head":"\n