C. S. Lewis powiedzia\u0142: \"Pewnego razu w naszym \u015bwiecie stajenka mia\u0142a w sobie co\u015b, co by\u0142o wi\u0119ksze ni\u017c ca\u0142y nasz \u015bwiat\". Prawda jest jednak taka, \u017ce cho\u0107 w dzisiejszych czasach sklepy, reklamy, dekoracje uliczne i platformy audiowizualne nieustannie m\u00f3wi\u0105 nam o Bo\u017cym Narodzeniu, to stosunkowo niewiele os\u00f3b prze\u017cywa to \u015bwi\u0119to z transcendentnym poczuciem sensu. <\/p>\n\n\n\n
Eskalacja konsumpcjonizmu o tej porze roku osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom tradycji. I cho\u0107 nikt nie zdaje sobie sprawy, \u017ce tym razem okoliczno\u015bci ekonomiczne sk\u0142oni\u0105 wielu do umiarkowanych wydatk\u00f3w, to jednak od tygodni zn\u00f3w daje si\u0119 odczu\u0107 typowy dla tej pory roku poci\u0105g do konsumpcji. Uderzaj\u0105ce jest to, \u017ce a\u017c 70% spo\u0142ecze\u0144stwa twierdzi, \u017ce wyda na \u015bwi\u0119ta tyle samo, co w zesz\u0142ym roku (dane pochodz\u0105 ze Stowarzyszenia Producent\u00f3w i Dystrybutor\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n
Nie chodzi o zniech\u0119canie do konsumpcji w tak delikatnym czasie jak ten, ale prawda jest taka, \u017ce te z nas, rodzin, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 musia\u0142y zacisn\u0105\u0107 pasa w tym \u015bwi\u0105tecznym okresie, maj\u0105 doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do edukowania naszych dzieci, ucz\u0105c je, jak radzi\u0107 sobie bez wszystkiego, czego nie potrzebuj\u0105 i jak autentycznie prze\u017cywa\u0107 Bo\u017ce Narodzenie; jednocze\u015bnie sprawiaj\u0105c, \u017ce gospodarka rodzinna staje si\u0119 nieco bardziej realna: dwie pieczenie na jednym ogniu.<\/p>\n\n\n\n
Jedn\u0105 z najgorszych rzeczy, jakie mo\u017cemy zrobi\u0107 dzieciom, jest dawanie im wszystkiego, o co poprosz\u0105. Czasami, jako rodzice, chcemy zawsze dawa\u0107 im \"to, co najlepsze\" i unika\u0107 wszelkiego cierpienia, niewa\u017cne jak ma\u0142ego, nawet je\u015bli jest ono cz\u0119\u015bci\u0105 ich naturalnej nauki. Bo \u017cyjemy w spo\u0142ecze\u0144stwie, w kt\u00f3rym celem jest przede wszystkim wygoda.<\/p>\n\n\n\n
W nadchodz\u0105cym sezonie \u015bwi\u0105tecznym, wed\u0142ug bada\u0144 znanej sieci supermarket\u00f3w, dwie trzecie hiszpa\u0144skich gospodarstw domowych wyda na zabawki nawet 200 euro (\u015brednia liczba dzieci w Hiszpanii to 1,19).\u00a0 <\/p>\n\n\n\n
Co roku w okresie Bo\u017cego Narodzenia i \u015awi\u0119ta Trzech Kr\u00f3li dochodzi do tego, co specjali\u015bci nazywaj\u0105 \"syndromem nadmiernie uzdolnionego dziecka\". Dziecko, kt\u00f3re otrzymuje zbyt wiele zabawek, w ko\u0144cu nie docenia \u017cadnej z nich, odczuwa niezadowolenie, nud\u0119 i frustracj\u0119. Cz\u0119sto zdarza si\u0119 tak, \u017ce wszyscy w otoczeniu dziecka (dziadkowie, ciocie, wujkowie...) chc\u0105 je obdarowa\u0107 prezentami i nie ma nikogo - najlepiej powinni to by\u0107 rodzice - kto by uporz\u0105dkowa\u0142 tyle bzdur.<\/p>\n\n\n\n
W innych przypadkach, co jest jeszcze bardziej problematyczne, nadmierne dawanie prezent\u00f3w wynika z poczucia winy niekt\u00f3rych rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 w ten spos\u00f3b zrekompensowa\u0107 brak uwagi, jak\u0105 po\u015bwi\u0119caj\u0105 swoim dzieciom.<\/p>\n\n\n\n
Alternatyw\u0105 jest znana - i wskazana - \"zasada czterech prezent\u00f3w\". Zasada ta ma kilka wariant\u00f3w, ale w skr\u00f3cie chodzi o to, by ograniczy\u0107 liczb\u0119 prezent\u00f3w i nada\u0107 im kierunek daleki od kaprysu. Proponuje si\u0119 wi\u0119c, aby prezentami by\u0142y: ubranie lub przedmiot praktyczny, kt\u00f3rego dziecko potrzebuje (buty, plecak...); zabawka edukacyjna lub ksi\u0105\u017cka; prezent, kt\u00f3rego dziecko bardzo pragnie; i wreszcie gra, kt\u00f3ra pozwala dziecku na interakcj\u0119 z innymi dzie\u0107mi.<\/p>\n\n\n\n
Niezale\u017cnie od tego, czy korzystamy z tej formu\u0142y, czy nie, musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w edukacji prawie nic nie osi\u0105ga si\u0119 przez przypadek. Je\u015bli chcemy wychowywa\u0107 nasze dzieci z umiarem, b\u0119dziemy musieli wcze\u015bniej modulowa\u0107 ich oczekiwania, na przyk\u0142ad siadaj\u0105c z nimi do pisania listu do Trzech Kr\u00f3li i sprowadzaj\u0105c ich \u017cyczenia w sfer\u0119 rozs\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n
Jasne stwierdzenie dzieciom, \u017ce \"w tym roku Trzej M\u0119drcy przynios\u0105 kilka prezent\u00f3w mniej\" lub \u017ce \"w te \u015bwi\u0119ta b\u0119dziemy wi\u0119cej planowa\u0107 w domu, bo nie mo\u017cemy tyle wyda\u0107\" nie jest czym\u015b, czego nale\u017cy si\u0119 wstydzi\u0107, a wr\u0119cz przeciwnie - \u015bwietn\u0105 lekcj\u0105, kt\u00f3ra pomo\u017ce im doceni\u0107 warto\u015b\u0107 rzeczy i odr\u00f3\u017cni\u0107, co jest naprawd\u0119 wa\u017cne w tym \u015bwi\u0105tecznym okresie.<\/p>\n\n\n\n
Ci\u0105g\u0142e spe\u0142nianie ka\u017cdej zachcianki ot\u0119pia umys\u0142 i uwi\u0105d wra\u017cliwo\u015bci, jak wi\u0119c doceni\u0107 dobra codziennego u\u017cytku - przyrod\u0119, rodzin\u0119, posiadanie domu...? Chesterton, wielki mistrz paradoksu i mi\u0142o\u015bnik tradycji \u015bwi\u0105tecznych, powiedzia\u0142 \"kiedy byli\u015bmy dzie\u0107mi, byli\u015bmy wdzi\u0119czni tym, kt\u00f3rzy nape\u0142niali nasze po\u0144czochy na Bo\u017ce Narodzenie. Dlaczego nie podzi\u0119kowa\u0107 Bogu za nape\u0142nienie naszych po\u0144czoch naszymi stopami? Albo m\u00f3wi\u0105c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie: czy dzisiejsze dzieci, kt\u00f3re t\u0119skni\u0105 za smartfonem czy konsol\u0105 do gier, nie powinny najpierw uczy\u0107 si\u0119 wdzi\u0119czno\u015bci za to, \u017ce maj\u0105 rodzin\u0119, dach nad g\u0142ow\u0105, jedzenie i ubranie?<\/p>\n\n\n\n
M\u00f3wmy jednak pozytywnie, bo korzy\u015bci z wychowania dzieci w umiarze, wdzi\u0119czno\u015bci i oszcz\u0119dno\u015bci jest wiele: cz\u0142owiek wdzi\u0119czny jest niew\u0105tpliwie szcz\u0119\u015bliwszy. A dziecko, kt\u00f3re nauczy si\u0119 rezygnowa\u0107 (dobrowolnie, a nie z obowi\u0105zku) z rzeczy, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce s\u0105 niezb\u0119dne dla jego r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, bardziej panuje nad swoim losem i b\u0119dzie w stanie stawi\u0107 czo\u0142a trudno\u015bciom z wi\u0119ksz\u0105 szans\u0105 na sukces. Pracujmy z naszymi dzie\u0107mi wed\u0142ug tych zasad, a uczynimy z nich prawdziwych lider\u00f3w ich \u017cycia i spo\u0142ecze\u0144stwa.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Kiedy dzieci wchodz\u0105 w okres dojrzewania, zaczynaj\u0105 kwestionowa\u0107 wszystko, w tym oczywi\u015bcie swoich rodzic\u00f3w, od kt\u00f3rych nieustannie \u017c\u0105daj\u0105 wyja\u015bnie\u0144. Je\u015bli chodzi o uczenie poczucia umiaru, b\u0119dziemy musieli u\u017cy\u0107 bardziej rozbudowanych argument\u00f3w ni\u017c w przypadku m\u0142odszych dzieci. Musimy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce dzieci w tym wieku s\u0105 pod siln\u0105 presj\u0105 otoczenia na konsumpcj\u0119 (ubrania, urz\u0105dzenia technologiczne, gry wideo itp.). Nie mniej jednak prawd\u0105 jest, \u017ce maj\u0105 ju\u017c wystarczaj\u0105c\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 intelektualn\u0105, aby poradzi\u0107 sobie z bardziej z\u0142o\u017conym rozumowaniem. Pami\u0119tajmy - wszyscy przeszli\u015bmy przez ten etap - \u017ce to, czego nastolatki nienawidz\u0105 najbardziej, to bycie traktowanym jak dzieci.<\/p>\n\n\n\n
Czasami rodzice maj\u0105 wra\u017cenie, \u017ce tocz\u0105 z dzie\u0107mi \"wojn\u0119 na \u015bmier\u0107 i \u017cycie\", w kt\u00f3rej wygrywaj\u0105 tylko ci, kt\u00f3rzy nie ust\u0119puj\u0105 z pola widzenia: ka\u017cda wskaz\u00f3wka staje si\u0119 przedmiotem kontrowersji. Jest to po cz\u0119\u015bci naturalne, ale nie wolno nam zapomina\u0107, \u017ce niezale\u017cnie od tego, jak bardzo nastolatek wielokrotnie sprzeciwia si\u0119 decyzjom swoich rodzic\u00f3w, kiedy podejmujemy wysi\u0142ek, aby przedstawi\u0107 nasz punkt widzenia poprzez dialog, a nie narzucanie, te racje nie pozostaj\u0105 g\u0142uche i stopniowo staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 wychowania dziecka.<\/p>\n\n\n\n
Dobr\u0105 strategi\u0105 jest szukanie sposob\u00f3w na po\u0142\u0105czenie z dominuj\u0105cymi warto\u015bciami dzieci w tej grupie wiekowej - bo mainstream <\/em>S\u0105 te\u017c dobre strony tego rozwi\u0105zania. Faktem jest, \u017ce nowe pokolenia s\u0105 znacznie bardziej \u015bwiadome konieczno\u015bci dbania o planet\u0119, a ta troska ma pozytywny wp\u0142yw na \u015brodowisko. bardzo znacz\u0105cy ci\u0119\u017car<\/strong><\/a> w swoich nawykach konsumpcyjnych. Ponowne wykorzystanie, naprawa przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re si\u0119 psuj\u0105, kupowanie w sklepach z drugiej r\u0119ki, korzystanie z aplikacji circular economy... to w du\u017cej mierze zachowania bardziej naturalne dla wielu dzisiejszych m\u0142odych ludzi ni\u017c dla ich rodzic\u00f3w. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j na wszystkich poziomach - osobistym, spo\u0142ecznym, \u015brodowiskowym... - jest jedynie konsekwencj\u0105 cnoty umiarkowania (lub, w bardziej nowoczesnym j\u0119zyku, samokontroli i umiarkowania).<\/p>\n\n\n\n