{"id":28052,"date":"2023-02-05T05:00:00","date_gmt":"2023-02-05T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=28052"},"modified":"2023-01-31T16:44:09","modified_gmt":"2023-01-31T15:44:09","slug":"vives-moro-and-catalina-de-aragon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/","title":{"rendered":"Vives, Moro i Katarzyna Arago\u0144ska"},"content":{"rendered":"

Thomas More odwiedzi\u0142 Brugi\u0119 w 1515 roku jako cz\u0142onek misji handlowej, a w 1517 roku w tym samym celu odwiedzi\u0142 Flandri\u0119. W marcu 1520 roku More przeczyta\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 Vivesa Declamationes Syllanae<\/em>W tym samym roku Moro napisa\u0142 do Erazma o Vivesie, zach\u0119cony wst\u0119pem tego ostatniego, napisanym przez Erazma. W maju tego samego roku Moro napisa\u0142 do Erazma o Vivesie:<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c teraz cieszy si\u0119 opini\u0105 nauczyciela \u0142aciny i greki, Vives jest bowiem znakomity w obu j\u0119zykach... Kt\u00f3\u017c naucza lepiej, skuteczniej i z wi\u0119kszym wdzi\u0119kiem ni\u017c on? Erasmus odpowiedzia\u0142 More'owi: Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce Twoja opinia o Vivesie zgadza si\u0119 z moj\u0105. Vives jest jednym z tych, kt\u00f3rzy przy\u0107mi\u0105 imi\u0119 Erazma...Lubi\u0119 Ci\u0119 tym bardziej dok\u0142adnie, \u017ce on te\u017c Ci\u0119 lubi. Vives to pot\u0119\u017cny umys\u0142 filozoficzny.<\/p>\n\n\n\n

Innym wa\u017cnym dzie\u0142em Vivesa z tych lat jest jego Aedes legum<\/em> (1520), wymowne \u015bwiadectwo jego zaabsorbowania filozofi\u0105 prawa.<\/p>\n\n\n\n

Latem 1520 roku Erazm przyby\u0142 do Brugii wraz ze \u015bwit\u0105 Karola V, a Thomas More r\u00f3wnie\u017c tam przebywa\u0142, jako cz\u0142onek rady kr\u00f3lewskiej Henryka VIII, gdy przygotowywano sojusz z Karolem V przeciwko Franciszkowi I z Francji. To w\u0142a\u015bnie wtedy Erazm przedstawi\u0142 Tomaszowi More'owi Juana Luisa Vivesa. Erazm przygotowywa\u0142 wydanie dzie\u0142 \u015bw. Augustyna i poprosi\u0142 Vivesa o zrewidowanie tekstu i napisanie komentarzy do Civitas Dei<\/em>Augustyna. Vives rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w styczniu 1521 r. z bardzo r\u00f3\u017cnorodnymi kodeksami, naje\u017conymi skre\u015bleniami, uzupe\u0142nieniami i zmianami, wskazuj\u0105c w wielu fragmentach najdok\u0142adniejsz\u0105 wersj\u0119. W tych Uwagi<\/em>Vives przewy\u017cszy\u0142 wszystkich, kt\u00f3rzy byli przed nim i mimo zm\u0119czenia mia\u0142 satysfakcj\u0119 \"po\u015bwi\u0119cenia czego\u015b ze swoich studi\u00f3w \u015bwi\u0119temu Augustynowi, a po\u015brednio Chrystusowi\".<\/p>\n\n\n\n

W eulogii, kt\u00f3r\u0105 Moro wyg\u0142osi do tych komentarzy, ujawnia si\u0119 harmonia Moro z Vivesem: to tak, jakby wsp\u00f3lna gwiazda chcia\u0142a po\u0142\u0105czy\u0107 nasze dusze za pomoc\u0105 tajemnej si\u0142y\".<\/p>\n\n\n\n

Po \u015bmierci De Croy'a w 1521 roku Vives szuka\u0142 pomocy u More'a w zapewnieniu sobie patronatu kr\u00f3lowej Katarzyny, a w lipcu tego\u017c roku Vives poinformowa\u0142 Erazma, \u017ce zosta\u0142 obj\u0119ty protekcj\u0105 kr\u00f3lowej-konsorki Anglii.<\/p>\n\n\n\n

W 1522 roku Vives, zaproszony przez Uniwersytet w Alcal\u00e1 do obj\u0119cia katedry nauk humanistycznych, wakuj\u0105cej po \u015bmierci Nebrija, nie przyj\u0105\u0142. 12 pa\u017adziernika 1522 roku skierowa\u0142 do papie\u017ca Adriana VI list, kt\u00f3remu nadano ten znamienny tytu\u0142: De Europae statu ac tumultibus<\/em>. Vives wyra\u017ca w nim swoj\u0105 trosk\u0119 o pok\u00f3j i \u015bwiadomo\u015b\u0107 historycznej rzeczywisto\u015bci Europy.<\/p>\n\n\n\n

W styczniu 1523 roku Vives pisa\u0142 do swojego przyjaciela Cranevelta: \"Wygl\u0105da na to, \u017ce m\u00f3j ojciec jest uwik\u0142any w ostry proces dotycz\u0105cy naszego rodzinnego maj\u0105tku; mam trzy siostry, teraz osierocone i pozbawione \u015brodk\u00f3w do \u017cycia... Coraz bardziej niepokoj\u0105 mnie takie wie\u015bci... Nie wiem, czy m\u0105drzej jest jecha\u0107 tam, czy zosta\u0107 tutaj\".<\/p>\n\n\n\n

10-5-1523 Vives napisa\u0142 do Cranevelta i Erazma og\u0142aszaj\u0105c sw\u00f3j plan podr\u00f3\u017cy do Hiszpanii przez Angli\u0119, daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce doszed\u0142 do takiej decyzji z wielkim wahaniem, tylko dlatego, \u017ce widzia\u0142 tak\u0105 podr\u00f3\u017c jako niewybaczalny obowi\u0105zek. Dwa dni p\u00f3\u017aniej przyby\u0142 do Anglii w \u017ca\u0142osnym stanie: \"Wszystko jest bardzo ciemne i noc mnie prze\u015bladuje. Staram si\u0119 wycofa\u0107 w niewinn\u0105 cisz\u0119\". Nigdy nie odby\u0142 podr\u00f3\u017cy do Hiszpanii.<\/p>\n\n\n\n

W tym\u017ce roku 1523 Vives zadedykowa\u0142 Katarzynie sw\u00f3j traktat De Institutione Feminae Christanae<\/em>. W sierpniu zosta\u0142 awansowany przez kanclerza Anglii, Wolseya, na profesora \u0142aciny, greki i retoryki w Corpus Christi College w Oksfordzie, za\u0142o\u017conym w 1516 r. jako erazmia\u0144ska adaptacja dla Anglii Uniwersytetu w Alcal\u00e1. W tym\u017ce Kolegium \u015bredniowieczne autorytety teologiczne zosta\u0142y zast\u0105pione patrystycznymi (zw\u0142aszcza Jerome, Augustyn, Jan Chryzostom i Origen).  <\/p>\n\n\n\n

W pa\u017adzierniku 1523 roku kr\u00f3l i kr\u00f3lowa przybyli do Oksfordu, odwiedzili Vivesa i zaprosili go do sp\u0119dzenia nast\u0119pnego Bo\u017cego Narodzenia na zamku Windsor. Vives w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142 pisa\u0107 sw\u00f3j traktat pedagogiczny Ze strony<\/em> Ratione studii puerili<\/em>Vives, plan studi\u00f3w dla siedmioletniej ksi\u0119\u017cniczki Marii, kt\u00f3ry ofiarowa\u0142 i zadedykowa\u0142 kr\u00f3lowej Katarzynie. Podczas tych wakacji kr\u00f3lowa znalaz\u0142a w Vivesie dobrego i wiernego przyjaciela. Z Oksfordu, 25-1-1524, Vives pisa\u0142 do Cranevelta: \"kr\u00f3lowa, jedna z najczystszych i najbardziej chrze\u015bcija\u0144skich dusz, jakie kiedykolwiek widzia\u0142em. Ostatnio, gdy p\u0142yn\u0119li\u015bmy skiffem do klasztoru dziewic, rozmowa pad\u0142a na przeciwno\u015bci i pomy\u015blno\u015b\u0107 w \u017cyciu. Kr\u00f3lowa powiedzia\u0142a: \"Gdybym mog\u0142a wybiera\u0107 mi\u0119dzy tymi dwoma, wola\u0142abym odpowiedni\u0105 mieszank\u0119 obu: ani ca\u0142kowitych przeciwno\u015bci, ani ca\u0142kowitego dobrobytu. A gdybym by\u0142 zmuszony wybiera\u0107 mi\u0119dzy tymi skrajno\u015bciami, wola\u0142bym mie\u0107 wszystkie przeciwno\u015bci ni\u017c zbyt du\u017cy dobrobyt, bo ludzie w nieszcz\u0119\u015bciu potrzebuj\u0105 tylko pewnej wygody, podczas gdy zamo\u017cni zbyt cz\u0119sto trac\u0105 g\u0142ow\u0119. Jego lekcje w Oksfordzie trwa\u0142y do kwietnia 1524 roku.<\/p>\n\n\n\n

24 kwietnia Vives wr\u00f3ci\u0142 do Brugii, a 26 maja, w \u015bwi\u0119to Bo\u017cego Cia\u0142a, Juan Luis Vives, lat 32, i Margarita Valdaura, lat 19, wzi\u0119li \u015blub i zamieszkali w domu matki Margarity, wdowy Clary Cervent, kt\u00f3ra ze wzgl\u0119du na stan zdrowia wymaga\u0142a sta\u0142ej opieki.<\/p>\n\n\n\n

Z rozkazu Henryka VIII Vives musia\u0142 w pa\u017adzierniku wr\u00f3ci\u0107 do Anglii, co uczyni\u0142 2 dnia tego miesi\u0105ca. Wr\u00f3ci\u0142 bez Marguerite, kt\u00f3ra zosta\u0142a w Brugii, by opiekowa\u0107 si\u0119 matk\u0105. W styczniu 1525 r. powr\u00f3ci\u0142 na swoj\u0105 katedr\u0119 nauk humanistycznych. Na pocz\u0105tku maja Vives opu\u015bci\u0142 Oksford, nigdy ju\u017c nie wracaj\u0105c, a stamt\u0105d uda\u0142 si\u0119 do Londynu, gdzie przez tydzie\u0144 lub dwa przebywa\u0142 w towarzystwie Tomasza More'a. 10 maja wr\u00f3ci\u0142 do Brugii, gdzie Marguerite cierpia\u0142a na infekcj\u0119 oczu, z kt\u00f3rej wkr\u00f3tce potem zosta\u0142a wyleczona. Choroba te\u015bciowej uniemo\u017cliwi\u0142a jej powr\u00f3t do Anglii w pa\u017adzierniku i pozosta\u0142a w Brugii do lutego 1526 roku.<\/p>\n\n\n\n

Na pro\u015bb\u0119 ambasadora Karola V w Anglii, Vives rozpocz\u0105\u0142 sw\u00f3j spo\u0142eczny traktat De subventione Pauperum,<\/em> opublikowane w 1526 roku. Jest to badanie przyczyn niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej oraz podr\u0119cznik dotycz\u0105cy opieki publicznej i edukacji ubogich i upo\u015bledzonych. Nie dor\u00f3wnywa\u0142a plato\u0144skiej idealizacji Utopii More'a, ale przewy\u017csza\u0142a j\u0105 w pragmatyzmie swojego programu. Vives widzi ludzkie nieszcz\u0119\u015bcie jako wynik ludzkich b\u0142\u0119d\u00f3w i wad, zw\u0142aszcza szale\u0144stwa wojny.<\/p>\n\n\n\n

8 pa\u017adziernika Vives napisa\u0142 do Henryka VIII zach\u0119caj\u0105c go do pojednania wszystkich chrze\u015bcija\u0144skich ksi\u0105\u017c\u0105t. Ale w grze sojuszu Wolseya z Francj\u0105 przeciwko cesarzowi, Juan Luis Vives zaczyna\u0142 by\u0107 niemile widziany na angielskim dworze, poniewa\u017c Wolsey pracowa\u0142 nad izolacj\u0105 Katarzyny, zra\u017ceniem swoich pro-hiszpa\u0144skich dworzan do Henryka i usuni\u0119ciem Vivesa z jego profesury w Oksfordzie. W tym mrocznym okresie Vives znalaz\u0142 wiernego zwolennika w T. More, kt\u00f3rego Erazm nazwa\u0142 cz\u0142owiekiem wszystkich p\u00f3r roku. W domu T. More'a Vives zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z zi\u0119ciami i c\u00f3rkami Thomasa oraz elit\u0105 londy\u0144skiej inteligencji. Tam pozna\u0142 mi\u0119dzy innymi Jana Fishera. W More'u Vives widzia\u0142 idealn\u0105 posta\u0107 nowych czas\u00f3w: laika o g\u0142\u0119bokiej wierze chrze\u015bcija\u0144skiej, szanowan\u0105 g\u0142ow\u0119 rodziny, s\u0142ug\u0119 swego kr\u00f3la i b\u0142yskotliwie wykszta\u0142conego intelektualist\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W maju 1526 roku Vives przebywa\u0142 w Brugii pisz\u0105c dialog De Europae desidiis<\/em> et<\/em> pi\u0119kna<\/em> Turecki<\/em>. Pozosta\u0142 tam do kwietnia 1527 roku. Pod koniec kwietnia wyp\u0142yn\u0105\u0142 z Calais; ale niepok\u00f3j Marguerite zmusi\u0142 go do powrotu do Brugii. Kr\u00f3lowa b\u0142aga\u0142a Vivesa, by wr\u00f3ci\u0142 do Anglii i rozpocz\u0105\u0142 swoje zadanie jako nauczyciel \u0142aciny dla ksi\u0119\u017cniczki Marii. Kr\u00f3l Henryk z kolei poprosi\u0142 Vivesa o przes\u0142anie mu kopii Adagia<\/em> Erazma i przygotowanie odpowiedzi na list Lutra z wrze\u015bnia 1525 r., w kt\u00f3rym Henryk zosta\u0142 przedstawiony jako ofiara rzymskiego episkopatu w Anglii. 13 lipca z Brugii Jan Ludwik napisa\u0142 do Henryka, przesy\u0142aj\u0105c mu egzemplarz \u017c\u0105danej ksi\u0105\u017cki i informuj\u0105c go, \u017ce przygotowa\u0142 pamflet w odpowiedzi na Lutra (pamflet, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 jeszcze odnaleziony).<\/p>\n\n\n\n

4 lipca 1527 roku Wolsey pr\u00f3bowa\u0142 przekona\u0107 Johna Fishera, \u017ce og\u0142oszenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa Henryka i Katarzyny jest wykonalne. Traktat w Amiens (4-VIII-1527), na mocy kt\u00f3rego Anglia sprzymierzy\u0142a si\u0119 z Francj\u0105 przeciwko cesarzowi, przyni\u00f3s\u0142 Katarzynie zgub\u0119, a Vivesowi pocz\u0105tek nieszcz\u0119\u015b\u0107 w Brytanii. Mimo to na pocz\u0105tku pa\u017adziernika, wype\u0142niaj\u0105c obietnic\u0119 dan\u0105 Katarzynie, Vives wr\u00f3ci\u0142 do Anglii, by uczy\u0107 \u0142aciny ksi\u0119\u017cniczk\u0119 Mari\u0119. W styczniu 1528 roku Vives napisa\u0142 do Cranevelta informuj\u0105c go, \u017ce jest pilnie strze\u017cony, a na pocz\u0105tku lutego Wolsey odwa\u017cy\u0142 si\u0119 przes\u0142ucha\u0107 Vivesa w sprawie jego prywatnych rozm\u00f3w z Katarzyn\u0105 i za\u017c\u0105da\u0142 od niego pisemnego o\u015bwiadczenia wyja\u015bniaj\u0105cego jego udzia\u0142 w planie poinformowania papie\u017ca, za po\u015brednictwem hiszpa\u0144skiego ambasadora Inigo de Mendozy, o sytuacji kr\u00f3lowej.<\/p>\n\n\n\n

Vives zrobi\u0142 to natychmiast. W szlachetnym i godnym stylu ubolewa\u0142, \u017ce jego prawa cz\u0142owieka -.humanum<\/em> ius<\/em>- zosta\u0142y naruszone poprzez zmuszenie go do z\u0142amania tajemnicy prywatnych rozm\u00f3w z kr\u00f3low\u0105. Prawd\u0105 by\u0142o, \u017ce kr\u00f3lowa znalaz\u0142a w nim, swoim rodaku, osob\u0119, kt\u00f3rej mog\u0142a zwierzy\u0107 si\u0119 ze swoich problem\u00f3w. Wed\u0142ug Vivesa kr\u00f3lowa skar\u017cy\u0142a si\u0119 jedynie na rozstanie z Henrykiem, m\u0119\u017cczyzn\u0105, kt\u00f3rego kocha\u0142a bardziej ni\u017c siebie. A Vives powiedzia\u0142: Kto mo\u017ce mi zarzuci\u0107, \u017ce wys\u0142ucha\u0142em smutnej i nieszcz\u0119\u015bliwej kobiety, \u017ce przem\u00f3wi\u0142em do niej ze wsp\u00f3\u0142czuciem, \u017ce pocieszy\u0142em kr\u00f3low\u0105 o tak szlachetnym rodowodzie, kt\u00f3rej rodzice byli r\u00f3wnie\u017c moimi naturalnymi w\u0142adcami? Vives przyzna\u0142, \u017ce na pro\u015bb\u0119 kr\u00f3lowej, sanctissima<\/em> Matrona, sam poprosi\u0142 ambasadora hiszpa\u0144skiego, aby napisa\u0142 do Karola V i papie\u017ca w sprawie Jego Wysoko\u015bci. To stwierdzenie sk\u0142oni\u0142o Wolseya do zamkni\u0119cia Vivesa w domu radcy wraz z hiszpa\u0144skim ambasadorem, kt\u00f3re to zamkni\u0119cie trwa\u0142o 38 dni (od 25 lutego do 1 kwietnia 1528). Obawiaj\u0105c si\u0119 odwetu ze strony cesarza, Vives zosta\u0142 zwolniony pod warunkiem, \u017ce nigdy wi\u0119cej nie postawi stopy w pa\u0142acu kr\u00f3lewskim. Kr\u00f3lowa wys\u0142a\u0142a do niego pos\u0142a\u0144ca z zaleceniem opuszczenia Anglii.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do Brugii, napisa\u0142 w maju list do Erazma z pro\u015bb\u0105, by spr\u00f3bowa\u0142 czego\u015b dla sprawy Katarzyny, na co Holender zareagowa\u0142 t\u0105 niemi\u0142\u0105 i niefortunn\u0105 adnotacj\u0105: Daleko mi do anga\u017cowania si\u0119 w k\u0142\u00f3tni\u0119 Jowisza i Junony. Wola\u0142bym da\u0107 ka\u017cdemu Jupiterowi dwa Junosy, ni\u017c wydrze\u0107 mu jednego.<\/p>\n\n\n\n

W listopadzie 1528 roku Henryk VIII zagwarantowa\u0142 Katarzynie pomoc dw\u00f3ch prawnik\u00f3w z Flandrii i jednego z w\u0142asnego wyboru, kt\u00f3rzy mieli mu pom\u00f3c w zbadaniu jego post\u0119powania ma\u0142\u017ce\u0144skiego przez specjalnego legata Klemensa VII, kardyna\u0142a Campeggio. Katarzyna mianowa\u0142a Vivesa, jedynego Hiszpana, kt\u00f3rego Henryk wyra\u017anie nie wykluczy\u0142. 17 listopada 1528 roku Vives ponownie przekroczy\u0142 kana\u0142 wraz z dwoma flamandzkimi prawnikami Katarzyny i pr\u00f3bowa\u0142 przekona\u0107 kr\u00f3low\u0105 do zaniechania jakiejkolwiek obrony, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142 za strat\u0119 czasu i kontynuacj\u0119 z\u0142owrogiej gry Henryka. Kr\u00f3lowa pocz\u0105tkowo by\u0142a bardzo zniech\u0119cona, a\u017c w ko\u0144cu dosz\u0142a do dystansu wobec Vivesa, kt\u00f3rego postaw\u0119 interpretowa\u0142a jako rezygnacj\u0119 i tch\u00f3rzostwo. Vives rozmawia\u0142 o tym ze swoim przyjacielem Juanem Vergar\u0105: \"Kr\u00f3lowa by\u0142a na mnie z\u0142a, poniewa\u017c nie chcia\u0142em natychmiast odda\u0107 si\u0119 pod jej komend\u0119. Kilka dni p\u00f3\u017aniej Vives opu\u015bci\u0142 Angli\u0119 na dobre, samotny, zniech\u0119cony, rozgoryczony, a jako wr\u00f3g kr\u00f3la i niepos\u0142uszny kr\u00f3lowej zosta\u0142 przez oboje pozbawiony kr\u00f3lewskiej renty.<\/p>\n\n\n\n

W styczniu 1529 roku w swoim traktacie De officio mariti<\/em>z\u0142o\u017cy\u0142 ciep\u0142y ho\u0142d cnotom Katarzyny: \"Kiedykolwiek my\u015bl\u0119 o takiej kobiecie, czuj\u0119 si\u0119 zawstydzony. W\u015br\u00f3d wszystkich przyk\u0142ad\u00f3w m\u0119stwa po\u015br\u00f3d przeciwno\u015bci, jakie zaoferowa\u0142a nam historia, \u017caden nie mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wna\u0107 z prawdziwie dziewiczym m\u0119stwem Katarzyny po\u015br\u00f3d najbardziej niekorzystnych okoliczno\u015bci....<\/p>\n\n\n\n

Ostatecznie przewa\u017cy\u0142a opinia Vivesa. W maju 1529 roku w obecno\u015bci Campeggio, Wolseya i kilku angielskich biskup\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces dotycz\u0105cy kr\u00f3lewskiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Tam, w czerwcu, Katarzyna g\u0142o\u015bno og\u0142osi\u0142a Henrykowi swoj\u0105 bezkompromisow\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do niego i poprosi\u0142a go, by nie posuwa\u0142 si\u0119 dalej. Erazm by\u0142 \u015blepy na niesprawiedliwo\u015b\u0107 Henryka. Jan Fisher, podobnie jak Vives, wykaza\u0142 si\u0119 niezachwian\u0105 lojalno\u015bci\u0105 wobec sprawy Katarzyny.<\/p>\n\n\n\n

W lipcu 1529 roku Vives zadedykowa\u0142 sw\u00f3j wspania\u0142y traktat cesarzowi Karolowi V. De Concordia et Discordia Generis Humani<\/em>Arcydzie\u0142o, g\u0142\u0119boka medytacja nad korelacjami mi\u0119dzy nie\u0142adem ludzkich nami\u0119tno\u015bci a katastrofami mi\u0119dzynarodowymi.<\/p>\n\n\n\n

Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej da\u0142 pr\u00f3b\u0119, De Pacificatione<\/em>Alonso Manrique, arcybiskupowi Sewilli i inkwizytorowi generalnemu Hiszpanii. Tam Vives m\u00f3wi mu: By\u0107 inkwizytorem heretyk\u00f3w to zadanie tak niebezpieczne i podnios\u0142e, \u017ce gdyby\u015b nie zna\u0142 jego prawdziwego celu i zadania, zgrzeszy\u0142by\u015b ci\u0119\u017cko, zw\u0142aszcza, \u017ce w gr\u0119 wchodz\u0105 w\u0142asno\u015bci, reputacje i istnienie wielu ludzi. Nale\u017cy si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce w\u0142adza przyznana s\u0119dziemu, kt\u00f3ry nie jest wolny od ludzkich nami\u0119tno\u015bci, lub oskar\u017cycielowi, kt\u00f3ry w wielu okoliczno\u015bciach mo\u017ce by\u0107 cynicznym oszczerc\u0105 powodowanym nienawi\u015bci\u0105, jest tak szeroka....<\/p>\n\n\n\n

13 stycznia 1531 r. napisa\u0142 do Henryka odwa\u017cne poselstwo, w kt\u00f3rym m.in. powiedzia\u0142: Wasza Wysoko\u015b\u0107 pyta mnie o opini\u0119 uniwersa\u0142\u00f3w na temat tych s\u0142\u00f3w z Ksi\u0119gi Kap\u0142a\u0144skiej: \"Brat nie po\u015blubi \u017cony swego brata>>... B\u0142agam was, zastan\u00f3wcie si\u0119 przez chwil\u0119, co zamierzacie zrobi\u0107 w tak wa\u017cnej sprawie... i dok\u0105d zmierzacie... Jaki jest cel tej wojny? \u017bona? Masz ju\u017c jedn\u0105, a taka, kt\u00f3rej po\u017c\u0105dasz, ani w dobroci, ani w pi\u0119kno\u015bci, ani w rodzie, ani w szlachetno\u015bci nie mo\u017ce si\u0119 z ni\u0105 r\u00f3wna\u0107... Masz ju\u017c c\u00f3rk\u0119, dzi\u0119ki Bogu, o wspania\u0142ym usposobieniu; mo\u017cesz sobie wybra\u0107 do woli zi\u0119cia, czego nigdy nie mog\u0142aby\u015b zrobi\u0107 z w\u0142asnym synem.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec 1531 r. by\u0142 w stanie zaprosi\u0107 Beatrycze, swoj\u0105 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119, do przeniesienia si\u0119 z Walencji do Brugii, gdy\u017c wynik procesu inkwizycyjnego pozbawi\u0142 j\u0105 ca\u0142kowicie \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. W sierpniu 1532 roku Vives powiedzia\u0142 swojemu przyjacielowi Vergarze, \u017ce cesarz regularnie przydziela\u0142 mu 150 dukat\u00f3w, co - jak doda\u0142 - pokrywa\u0142o mniej wi\u0119cej po\u0142ow\u0119 moich wydatk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

More zrezygnowa\u0142 z funkcji kanclerza w maju 1532 roku, kieruj\u0105c si\u0119 nakazem sumienia. W czerwcu 1533 roku Katarzyna zosta\u0142a upokorzona koronacj\u0105 Anny Boleyn; kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej ksi\u0119\u017cniczka Maria, wychowanka Vivesa, zosta\u0142a uznana za b\u0119karta i wykluczona z sukcesji do korony. Henryk VIII zosta\u0142 ekskomunikowany przez papie\u017ca. W maju 1534 roku Vives powiedzia\u0142 Erazmowi, \u017ce More i Fisher s\u0105 w wi\u0119zieniu. W lipcu 1535 roku g\u0142ow\u0119 Fishera zast\u0105piono na London Bridge g\u0142ow\u0105 Thomasa More'a. W styczniu 1536 roku Katarzyna zmar\u0142a ca\u0142kowicie opuszczona w biedzie. W lipcu 1536 roku Erazm zmar\u0142 w Bazylei, a jego uczniowie byli prze\u015bladowani przez hiszpa\u0144sk\u0105 inkwizycj\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tom\u00e1s Moro hab\u00eda visitado Brujas en 1515 como miembro de una misi\u00f3n comercial y, en 1517, con el mismo cometido, estuvo en Flandes. En marzo de 1520, Moro ley\u00f3 el libro de Vives Declamationes Syllanae, movido por la introducci\u00f3n de este, escrita por Erasmo. En mayo del mismo a\u00f1o Moro escribi\u00f3 a Erasmo sobre Vives: […]<\/p>\n","protected":false},"author":975,"featured_media":28053,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[606],"class_list":["post-28052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-cultura"],"yoast_head":"\nVives, Moro y Catalina de Arag\u00f3n - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"El prestigio de Vives hizo que Erasmo lo presentara a Tom\u00e1s Moro uni\u00e9ndolo a los avatares del canciller de Inglaterra y Catalina de Arag\u00f3n.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/vives-moro-and-catalina-de-aragon\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Vives, Moro y Catalina de Arag\u00f3n - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"El prestigio de Vives hizo que Erasmo lo presentara a Tom\u00e1s Moro uni\u00e9ndolo a los avatares del canciller de Inglaterra y Catalina de Arag\u00f3n.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/vives-moro-and-catalina-de-aragon\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-05T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Santiago Leyra Curi\u00e1\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Santiago Leyra Curi\u00e1\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Santiago Leyra Curi\u00e1\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/29bd6255c2d73e81d0835995b5a9befb\"},\"headline\":\"Vives, Moro y Catalina de Arag\u00f3n\",\"datePublished\":\"2023-02-05T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/\"},\"wordCount\":2715,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/01\\\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg\",\"keywords\":[\"Cultura\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/\",\"name\":\"Vives, Moro y Catalina de Arag\u00f3n - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/01\\\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg\",\"datePublished\":\"2023-02-05T04:00:00+00:00\",\"description\":\"El prestigio de Vives hizo que Erasmo lo presentara a Tom\u00e1s Moro uni\u00e9ndolo a los avatares del canciller de Inglaterra y Catalina de Arag\u00f3n.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/01\\\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/01\\\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"vives\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Vives, Moro y Catalina de Arag\u00f3n\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/29bd6255c2d73e81d0835995b5a9befb\",\"name\":\"Santiago Leyra Curi\u00e1\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/santiago-leyra-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/santiago-leyra-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/santiago-leyra-100x100.jpg\",\"caption\":\"Santiago Leyra Curi\u00e1\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/santiagoleyra\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Vives, Moor i Katarzyna Arago\u0144ska - Omnes","description":"Presti\u017c Vivesa sk\u0142oni\u0142 Erazma do przedstawienia go Tomaszowi More'owi, \u0142\u0105cz\u0105c go z perypetiami kanclerza Anglii i Katarzyny Arago\u0144skiej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/vives-moro-and-catalina-de-aragon\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Vives, Moro y Catalina de Arag\u00f3n - Omnes","og_description":"El prestigio de Vives hizo que Erasmo lo presentara a Tom\u00e1s Moro uni\u00e9ndolo a los avatares del canciller de Inglaterra y Catalina de Arag\u00f3n.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/vives-moro-and-catalina-de-aragon\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2023-02-05T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Santiago Leyra Curi\u00e1","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Santiago Leyra Curi\u00e1","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/"},"author":{"name":"Santiago Leyra Curi\u00e1","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/29bd6255c2d73e81d0835995b5a9befb"},"headline":"Vives, Moro y Catalina de Arag\u00f3n","datePublished":"2023-02-05T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/"},"wordCount":2715,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg","keywords":["Cultura"],"articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/","name":"Vives, Moor i Katarzyna Arago\u0144ska - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg","datePublished":"2023-02-05T04:00:00+00:00","description":"Presti\u017c Vivesa sk\u0142oni\u0142 Erazma do przedstawienia go Tomaszowi More'owi, \u0142\u0105cz\u0105c go z perypetiami kanclerza Anglii i Katarzyny Arago\u0144skiej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Johannes_Ludovicus_Vives.jpg","width":920,"height":526,"caption":"vives"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/vives-moro-y-catalina-de-aragon\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Vives, Moro y Catalina de Arag\u00f3n"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/29bd6255c2d73e81d0835995b5a9befb","name":"Santiago Leyra Curi\u00e1","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/santiago-leyra-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/santiago-leyra-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/santiago-leyra-100x100.jpg","caption":"Santiago Leyra Curi\u00e1"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/santiagoleyra\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/975"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28052"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28052\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}