{"id":30119,"date":"2023-04-20T06:00:00","date_gmt":"2023-04-20T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=30119"},"modified":"2023-04-05T11:34:57","modified_gmt":"2023-04-05T10:34:57","slug":"el-personalismo-en-teologia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/","title":{"rendered":"Personalizm w teologii"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Na pocz\u0105tku XX wieku, z pewnymi niuansami i wyj\u0105tkami, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce dominuj\u0105c\u0105 filozofi\u0105 w kr\u0119gach katolickich by\u0142 tomizm. A mocn\u0105 stron\u0105 tej filozofii by\u0142a metafizyka, czyli nauka o bycie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Metafizyka bytu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to wa\u017cna doktryna w ramach chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3ra wyznaje Boga stw\u00f3rc\u0119, istot\u0119 najwy\u017csz\u0105, kt\u00f3ra tworzy z niczego inne byty, kt\u00f3re nie s\u0105 Jego cz\u0119\u015bci\u0105. Maj\u0105 one w\u0142asn\u0105 realn\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107, ale nie s\u0105 samoistne i s\u0105 warunkowe. Le\u017cy to u podstaw zar\u00f3wno demonstracji istnienia Boga, jak i analogii, kt\u00f3ra pozwala przypisa\u0107 Bogu, jako ostatecznej przyczynie, doskona\u0142o\u015bci stworze\u0144, a zw\u0142aszcza cz\u0142owieka, \"obrazu Bo\u017cego\".&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta \"metafizyka bytu\" otrzyma\u0142a w XX wieku cenny impuls w postaci prac <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tienne_Gilson\">Gilson<\/a> (1884-1978) i tego, co nazwa\u0142 \"<em>metafizyka Exodusu\".<\/em>inspirowane deklaracj\u0105 samego Boga\".<em>Jestem tym, kim jestem<\/em>\"i w Jego Imi\u0119, Jahwe (Wj 3,14-16); z t\u0105 hebrajsk\u0105 form\u0105 tak blisk\u0105 s\u0142owu \"jest\". Prawdziwie, B\u00f3g jest \"tym, kt\u00f3ry jest\". Pot\u0119\u017cna afirmacja i trudna do odparcia, nawet je\u015bli nie zawsze podoba si\u0119 egzegetom, kt\u00f3rzy maj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do preferowania mniej filozoficznych t\u0142umacze\u0144.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponadto, r\u00f3wnolegle, w XX wieku ta metafizyka bytu zosta\u0142a uzupe\u0142niona przez r\u00f3\u017cne inspiracje filozoficzne o co\u015b, co mo\u017cna by nazwa\u0107 metafizyk\u0105 osoby. W rzeczywisto\u015bci jest to niewielki zbi\u00f3r idei, ale poniewa\u017c podkre\u015blaj\u0105 one g\u0142\u00f3wny aspekt (relacyjno\u015b\u0107 os\u00f3b), mia\u0142y reperkusje na prawie wszystkie aspekty teologii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wsp\u00f3lne inspiracje<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zamiast jednej linii, jest to raczej konfluencja my\u015bli, wywo\u0142ana wsp\u00f3ln\u0105 sytuacj\u0105 ideologiczn\u0105. Po I wojnie \u015bwiatowej, opr\u00f3cz silnej sk\u0142onno\u015bci do materializmu naukowego, dosz\u0142o do ostrej konfrontacji ruch\u00f3w i spo\u0142ecze\u0144stw komunistycznych z my\u015bl\u0105 i re\u017cimami liberalnymi. Klasyczni libera\u0142owie i kapitali\u015bci byli oskar\u017cani o stworzenie klasowego i wyzyskuj\u0105cego modelu spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ry wraz z rewolucj\u0105 przemys\u0142ow\u0105 doprowadzi\u0142 wielu do wykorzenienia i ub\u00f3stwa (proletariat). Komuni\u015bci ze swej strony, jak tylko mogli, tworzyli pa\u0144stwa policyjne, rzekomo egalitarne, w kt\u00f3rych o\u015bwiecone mniejszo\u015bci bezwstydnie depta\u0142y najbardziej podstawowe wolno\u015bci ludzi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo r\u00f3\u017cni autorzy, z inspiracji chrze\u015bcija\u0144skiej lub \u017cydowskiej, dostrzegli, \u017ce w rzeczywisto\u015bci istniej\u0105 dwie przeciwstawne antropologie, kt\u00f3re nale\u017cy skorygowa\u0107, zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 i przezwyci\u0119\u017cy\u0107. Aby tego dokona\u0107, nale\u017ca\u0142o dog\u0142\u0119bnie zrozumie\u0107, czym jest osoba w rozumieniu chrze\u015bcija\u0144skiej tradycji teologicznej i filozoficznej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzy nurty zbieg\u0142y si\u0119, niemal w tym samym czasie. Po pierwsze, to, co mo\u017cemy nazwa\u0107 \"francuskimi personalistami\", pocz\u0105wszy od Maritaina. Po drugie, \"filozofowie dialogu\" z Ebnerem jako ich inspiracj\u0105 i Martinem Buberem jako najbardziej znanym. Po trzecie, kilku autor\u00f3w z pierwszej grupy fenomenolog\u00f3w, kt\u00f3rzy otaczali Husserla, zw\u0142aszcza Edith Stein, Max Scheler i Von Hildebrand; cz\u0119sto nazywa si\u0119 ich \"kr\u0119giem gety\u0144skim\".&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Personalizm Jacquesa Maritaina<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jacques Maritain (1882-1973) jest prawdopodobnie najwa\u017cniejszym filozofem katolickim XX wieku, zar\u00f3wno je\u015bli chodzi o jego osobist\u0105 drog\u0119, zakres jego prac, jak i szeroko zakrojony wp\u0142yw.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stoj\u0105c w obliczu opisanego przez nas dylematu, pomi\u0119dzy niewspieraj\u0105cym indywidualizmem a mia\u017cd\u017c\u0105cym socjalizmem, Maritain przywo\u0142a\u0142 definicj\u0119 os\u00f3b trynitarnych wed\u0142ug \u015bw. Tomasza jako \"subsystentn\u0105 relacj\u0119\". Ka\u017cda boska osoba istnieje dla i w relacji do pozosta\u0142ych. I, cho\u0107 nie w ten sam spos\u00f3b, relacja nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c do istoty czy definicji istoty ludzkiej. Cz\u0142owiek jest zar\u00f3wno odr\u0119bn\u0105 jednostk\u0105 z potrzebami materialnymi, jak i osob\u0105 duchow\u0105, kt\u00f3ra wzrasta w relacji z Bogiem i z innymi. I w ten spos\u00f3b si\u0119 spe\u0142nia. Ta idea wp\u0142ynie bezpo\u015brednio na polityczne pr\u00f3by Emmanuela Mouniera i personalistyczn\u0105 my\u015bl Maurice'a N\u00e9doncelle'a, <em>Wzajemno\u015b\u0107 sumie\u0144<\/em>. I odbija\u0142oby si\u0119 to od wszystkich dziedzin teologii. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>Ja i ty<\/em>przez Martina Bubera<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inspiratorem tego nurtu, nazywanego cz\u0119sto \"filozofi\u0105 dialogu\", jest skromny austriacki pedagog Ferdinand Ebner (1882-1931), zakochany w Ewangelii \u015bw. Jana (S\u0142owo sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em), kt\u00f3ry wykorzysta\u0142 to s\u0142ownictwo i rozwin\u0105\u0142 je w swojej ksi\u0105\u017cce <em>S\u0142owo i rzeczywisto\u015bci duchowe <\/em>(1921). Ale wielkim popularyzatorem by\u0142 austriacki filozof \u017cydowski <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/yo-y-tu-de-martin-buber-1923\/\">Martin Buber<\/a>z jego ksi\u0105\u017ck\u0105 <em>Ja i Ty<\/em> (1923). Obchodzimy setn\u0105 rocznic\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie jak Ebner, Buber u\u0142o\u017cy\u0142 seri\u0119 lu\u017anych refleksji, o pewnym poetyckim i sugestywnym powiewie, kt\u00f3rych zalet\u0105 jest podkre\u015blenie znaczenia relacji dla cz\u0142owieka. Inny jest stosunek do rzeczy (ono) ni\u017c do ludzi (ty). Z jej d\u0105\u017ceniem do pe\u0142ni poznania i mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna znale\u017a\u0107 tylko w relacji do Boga (wiecznego Ty), ale kt\u00f3ra jest wyt\u0119skniona w ka\u017cdej autentycznie ludzkiej relacji. Buber mia\u0142 wielki wp\u0142yw na Guardiniego, a p\u00f3\u017aniej na protestanckiego teologa Emila Brunnera i Von Balthasara, a wraz z nimi na ca\u0142\u0105 teologi\u0119 XX wieku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Fenomenolodzy z kr\u0119gu gety\u0144skiego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to wp\u0142yw mniej lokalny. Ci wcze\u015bni filozofowie, kt\u00f3rzy poszli za Husserlem, skupili si\u0119 na podstawowych do\u015bwiadczeniach cz\u0142owieka. A w\u015br\u00f3d nich na tych najbardziej osobistych - wiedzy i mi\u0142o\u015bci. Edyta Stein (1891-1942) zrobi\u0142a swoj\u0105 rozpraw\u0119 nt. <em>Empatia <\/em>(1917), czyli zdolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka do rozpoznawania drugiego jako innego, przy jednoczesnym byciu z nim w zgodzie. Max Scheler (1874-1928) opracowa\u0142. <em>Istota i formy wsp\u00f3\u0142czucia <\/em>(1923). Ze swej strony Dietrich von Hildebrand (1889-1977), ucze\u0144 i przyjaciel Schelera, mia\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na. <em>Metafizyka wsp\u00f3lnoty<\/em> (1930), a p\u00f3\u017aniej w <em>Istota mi\u0142o\u015bci<\/em> (1971); bada\u0142by te\u017c zmian\u0119 postaw, jaka zachodzi w cz\u0142owieku, gdy przyjmuje si\u0119 jak\u0105\u015b prawd\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W d\u0142ugim \u0142a\u0144cuchu wiele z tych idei trafi\u0142o do Karola Wojty\u0142y (1920-2005), a nast\u0119pnie uleg\u0142o wp\u0142ywowi jego osobowo\u015bci, zw\u0142aszcza po wyborze na papie\u017ca (1978-2005) i rozwini\u0119ciu jego teologii cia\u0142a i mi\u0142o\u015bci. Tak\u017ce jego koncepcja \"normy personalistycznej\": godno\u015b\u0107 os\u00f3b, jak zauwa\u017cy\u0142 Kant, oznacza, \u017ce nie mog\u0105 by\u0107 one traktowane tylko jako \u015brodek, ale jednocze\u015bnie i zawsze jako cel; co wi\u0119cej, po chrze\u015bcija\u0144sku zawsze zas\u0142uguj\u0105 na mi\u0142o\u015b\u0107. Dla Jana Paw\u0142a II mi\u0142o\u015b\u0107 osobowa, do kt\u00f3rej wzywa\u0142 Chrystus, jest w\u0142a\u015bciwym sposobem traktowania cz\u0142owieka, poniewa\u017c tak traktuje go B\u00f3g. Ka\u017cdy mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 odwzajemnienia tej mi\u0142o\u015bci (b\u0119dzie to piek\u0142o), ale jest to to, do czego d\u0105\u017cy z g\u0142\u0119bi swojej istoty i do czego zosta\u0142 stworzony, a co najbardziej okre\u015bla jego osobowo\u015b\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Teologiczne wp\u0142ywy na moralno\u015b\u0107<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest oczywiste, \u017ce te idee najpierw odnowi\u0142y antropologi\u0119 teologiczn\u0105. I natychmiast moralno\u015b\u0107. G\u0142\u00f3wni niemieccy inspiratorzy odnowy moralno\u015bci w kierunku na\u015bladowania Chrystusa, tacy jak Fritz Tillmann (1874-1953) i Theodor Steinb\u00fcchel (1888-1949), dobrze znali i inspirowali si\u0119, odpowiednio, my\u015bl\u0105 Schelera i Ebnera.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze swej strony Jan Pawe\u0142 II, kt\u00f3ry wykona\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 na temat Schelera, opr\u00f3cz antropologii, wp\u0142yn\u0105\u0142 na wa\u017cne kwestie moralno\u015bci fundamentalnej (sumienie i B\u00f3g) oraz spe\u0142nienia cz\u0142owieka w mi\u0142o\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozumienie cz\u0142owieka jako istoty powo\u0142anej do relacji z innymi i z Bogiem w naturalny spos\u00f3b \u0142\u0105czy si\u0119 z dwoma g\u0142\u00f3wnymi przykazaniami chrze\u015bcija\u0144skimi, kt\u00f3re tworz\u0105 jakby krzy\u017c, ze swoim pionem w kierunku Boga, z poziomem w kierunku innych. I kt\u00f3re w pe\u0142ni realizuj\u0105 si\u0119 w sercu Chrystusa. To podw\u00f3jne przykazanie mi\u0142o\u015bci osobowej jest g\u0142\u00f3wnym aspektem wzrostu osobowego, g\u0142\u00f3wn\u0105 cnot\u0105. I dlatego osi\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiego post\u0119powania, stawianego pozytywnie, a nie jako zwyk\u0142e unikanie grzechu. W ten spos\u00f3b przechodzimy od moralno\u015bci grzechu do moralno\u015bci ca\u0142o\u015bci, porz\u0105dkuj\u0105c tak\u017ce moralno\u015b\u0107 cn\u00f3t, kt\u00f3r\u0105 tylko cz\u0119\u015bciowo dzielimy ze stoikami, poniewa\u017c chrze\u015bcija\u0144skim odniesieniem jest dar z siebie w mi\u0142o\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Eschatologia i chrze\u015bcija\u0144ska idea duszy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">My\u015blenie o cz\u0142owieku nie tylko jako o istotach mi\u0142ych Bogu, ale jako o osobach powo\u0142anych do wiecznej relacji z Nim, nadaje r\u00f3wnie\u017c nowy kolor chrze\u015bcija\u0144skiej idei duszy. Dusza ludzka nie jest tylko duchow\u0105 monad\u0105, kt\u00f3ra trwa wiecznie, bo nie ma materii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten plato\u0144ski pogl\u0105d mo\u017cna przyj\u0105\u0107, patrz\u0105c na cz\u0142owieka \"od do\u0142u\". Ale kompletn\u0105 perspektyw\u0105 jest perspektywa teologiczna, od Boga Stw\u00f3rcy, i dlatego argument musi by\u0107 odwr\u00f3cony. Cz\u0142owiek jest duchowy, zdolny do poznania i mi\u0142o\u015bci, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce od swego pocz\u0105tku zosta\u0142 przeznaczony do wiecznej relacji z Bogiem. W tym powo\u0142aniu do spotkania z Bogiem le\u017cy fundament jego wiecznego istnienia. Dotyczy to wszystkiego, co ma zwi\u0105zek z eschatologi\u0105 personaln\u0105. I Joseph Ratzinger wzi\u0105\u0142 to bardzo mocno pod uwag\u0119, gdy pisa\u0142 sw\u00f3j pi\u0119kny ma\u0142y podr\u0119cznik eschatologii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>W eklezjologii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak\u017ce w eklezjologii to personalistyczne podej\u015bcie wi\u0105za\u0142o si\u0119 natychmiast z aspektami fundamentalnymi. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest przede wszystkim mistycznym fenomenem \"komunii os\u00f3b\": jest \"komuni\u0105 \u015bwi\u0119tych\", komuni\u0105 chrze\u015bcijan w rzeczach \u015bwi\u0119tych; lub jak wskazuje sama nazwa Ko\u015bcio\u0142a (<em>ekklesia<\/em>), jest zgromadzeniem zwo\u0142anym dla uczczenia Boga. To mistyczne zjednoczenie mi\u0119dzy lud\u017ami jest spowodowane przez Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 i jednocze\u015bnie jest jej uprzywilejowanym obrazem. I skutkuje pewnym rozszerzeniem i uczestnictwem w komunii trynitarnej przez osobowe dzia\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry jednoczy osoby boskie Ojca i Syna, a w inny spos\u00f3b w\u0142\u0105cza osoby ludzkie do tej komunii. Z drugiej strony poj\u0119cie \"komunii\" \u0142\u0105czy si\u0119 tak\u017ce z poj\u0119ciem przymierza: ka\u017cda istota ludzka jest konstytutywnie powo\u0142ana, od swego pocz\u0105tku, do osobistego przymierza z Bogiem, kt\u00f3re realizuje si\u0119 w Ko\u015bciele.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>W chrystologii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla chrze\u015bcijanina Chrystus jest wzorem cz\u0142owieka, obrazem, kt\u00f3ry ma si\u0119 realizowa\u0107 w ka\u017cdej osobie. Dlatego nowe idee wp\u0142yn\u0119\u0142y ostatecznie na chrystologi\u0119, a nast\u0119pnie przep\u0142yn\u0119\u0142y do antropologii. Pod wp\u0142ywem najpierw Bubera, a potem Von Balthasara, Heinz Sch\u00fcrmann (1913-1999), wieloletni profesor egzegezy katolickiej w Erfurcie (w\u00f3wczas Niemcy Wschodnie, pod rz\u0105dami komunistycznymi), przedstawi\u0142 \u017cycie Jezusa Chrystusa jako proegzystencj\u0119: \u017cycie dla innych lub w imieniu innych. Poniewa\u017c mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c silny zmys\u0142 duchowy, wykaza\u0142, \u017ce ta \"proegzystencja\" jest celem \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego jako na\u015bladowania Chrystusa. Propozycja ta, dobrze uzasadniona, zosta\u0142a dobrze przyj\u0119ta. Mi\u0119dzy innymi przez Josepha Ratzingera, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do jej rozwini\u0119cia (tak\u017ce w. <em>Jezus z Nazaretu<\/em>).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>W doktrynie trynitarnej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce cz\u0142owiek jest \"obrazem Boga\", lepsze zrozumienie osoby boskiej prowadzi do uznania znaczenia relacji (najpierw z Bogiem) w realizacji osoby ludzkiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wi\u0119ksza \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, co oznacza relacja, mi\u0142o\u015b\u0107 i komunia Os\u00f3b, prowadzi nast\u0119pnie do postrzegania Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej w spos\u00f3b znacznie bardziej \"personalistyczny\", uzupe\u0142niaj\u0105c aspekty metafizyczne. To prawda, \u017ce B\u00f3g jest Jedno\u015bci\u0105 i Bytem, ale jest te\u017c komuni\u0105 Os\u00f3b w poznaniu i mi\u0142o\u015bci. I bardzo inspiruj\u0105ce jest to, \u017ce szczytem rzeczywisto\u015bci, absolutnym Bytem, nie jest transcendentna monada czy nieruchomy motor, ale \u017cywa komunia Os\u00f3b Boskich. Tajemnica, w kt\u00f3rej - jak powiedzieli\u015bmy - jeste\u015bmy powo\u0142ani do uczestnictwa. Ta perspektywa nadaje o wiele bardziej \u017cywotny i atrakcyjny ton traktatowi o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>P\u0142odno\u015b\u0107 i dyskomfort<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten kr\u00f3tki przegl\u0105d wystarczy, by pokaza\u0107 teologiczn\u0105 owocno\u015b\u0107 tych nielicznych, ale wa\u017cnych idei. Umo\u017cliwi\u0142y one my\u015bli chrze\u015bcija\u0144skiej zaj\u0119cie stanowiska wobec wielkich modeli filozofii politycznej, a tak\u017ce wobec narastaj\u0105cego redukcjonizmu, do kt\u00f3rego wielu popycha\u0142a lepsza naukowa znajomo\u015b\u0107 materii i wiedza, \u017ce wszystko jest z tego samego i z tego samego pochodzi. Bardzo potrzebne by\u0142o i jest nadanie tego rodzaju metafizycznemu materializmowi personalistycznej przeciwwagi, kt\u00f3ra patrzy na cz\u0142owieka z g\u00f3ry, od strony duchowej, jako na jedyny spos\u00f3b wyja\u015bnienia jego inteligencji i wolno\u015bci oraz jego d\u0105\u017cenia do wiedzy, sprawiedliwo\u015bci, pi\u0119kna i mi\u0142o\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie jak inne uprawnione pr\u0105dy w dwudziestowiecznej teologii, personalizm by\u0142 witany z antypati\u0105 w niekt\u00f3rych bardziej \u015bcis\u0142ych kr\u0119gach tomistycznych. By\u0107 mo\u017ce z powodu zrozumia\u0142ej \"obrony terytorialnej\". Jakby jedna teologia konkurowa\u0142a z drug\u0105, gdy powinna to robi\u0107 jako \"suma\" wszystkiego, co dobre, a tak by\u0142o u \u015bw. Tomasza. Ale antypatia przerodzi\u0142a si\u0119 w podejrzliwo\u015b\u0107, mimo \u017ce te nowe idee mia\u0142y tak wiele wyra\u017anych zwi\u0105zk\u00f3w z takimi tematami \u015bw. Tomasza, jak osoba w Tr\u00f3jcy, stworzenie z mi\u0142uj\u0105cej woli Boga, osobowa egzystencja jako owoc Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci i wieczne przeznaczenie kontemplacji, do kt\u00f3rej cz\u0142owiek jest powo\u0142any.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3rzy, kt\u00f3rzy odziedziczyli t\u0119 podejrzliwo\u015b\u0107, nadal twierdz\u0105, \u017ce ten \"personalizm\" jest jedn\u0105 z intelektualnych przyczyn kryzysu Ko\u015bcio\u0142a w XX wieku. Kryzysowi oczywi\u015bcie nie mo\u017cna zaprzeczy\u0107, ale je\u015bli diagnoza jest b\u0142\u0119dna, to rozwi\u0105zanie nie mo\u017ce by\u0107 s\u0142uszne. Jest to s\u0105d historycznie nie do utrzymania, a tak\u017ce niesprawiedliwo\u015b\u0107 w warto\u015bciowaniu innych uczciwych intelektualist\u00f3w. Przesz\u0142o\u015bci nie da si\u0119 przerobi\u0107, ale przysz\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna stworzy\u0107 za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re mamy. Najpierw \u0142aska i pomoc Bo\u017ca, a tak\u017ce skarby duchowe, intelektualne i moralne, kt\u00f3re wydoby\u0142 w swoim Ko\u015bciele. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A principios del siglo XX, con bastantes matices y excepciones, se puede decir que la filosof\u00eda dominante en los ambientes cat\u00f3licos era el tomismo. Y el punto fuerte de esa filosof\u00eda era la metaf\u00edsica, es decir, la doctrina del ser.&nbsp; Metaf\u00edsica del ser Es una doctrina importante dentro del cristianismo que confiesa a un Dios [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":30124,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[57,537,53],"tags":[496],"class_list":["post-30119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-argumentos","category-recursos","category-teologia-siglo-xx","tag-teologia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>El personalismo en teolog\u00eda - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Quiz\u00e1 el personalismo sea el movimiento con m\u00e1s impacto en la teolog\u00eda del siglo XX. Muchas ideas influyeron en muchos tratados teol\u00f3gicos.\u00a0\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/el-personalismo-en-teologia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El personalismo en teolog\u00eda - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Quiz\u00e1 el personalismo sea el movimiento con m\u00e1s impacto en la teolog\u00eda del siglo XX. Muchas ideas influyeron en muchos tratados teol\u00f3gicos.\u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/el-personalismo-en-teologia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-20T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/teologia.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Juan Luis Lorda\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Juan Luis Lorda\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Juan Luis Lorda\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07\"},\"headline\":\"El personalismo en teolog\u00eda\",\"datePublished\":\"2023-04-20T05:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/\"},\"wordCount\":2440,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/teologia.jpg\",\"keywords\":[\"Teolog\u00eda\"],\"articleSection\":[\"Argumentos\",\"Recursos\",\"Teolog\u00eda del siglo XX\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/\",\"name\":\"El personalismo en teolog\u00eda - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/teologia.jpg\",\"datePublished\":\"2023-04-20T05:00:00+00:00\",\"description\":\"Quiz\u00e1 el personalismo sea el movimiento con m\u00e1s impacto en la teolog\u00eda del siglo XX. Muchas ideas influyeron en muchos tratados teol\u00f3gicos.\u00a0\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/teologia.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/teologia.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"personalismo\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/el-personalismo-en-teologia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"El personalismo en teolog\u00eda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07\",\"name\":\"Juan Luis Lorda\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"caption\":\"Juan Luis Lorda\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/juan-luis-lorda\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Personalizm w teologii - Omnes","description":"Personalizm jest chyba ruchem o najwi\u0119kszym wp\u0142ywie na teologi\u0119 XX wieku. Wiele idei wp\u0142yn\u0119\u0142o na wiele traktat\u00f3w teologicznych.\u00a0","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/el-personalismo-en-teologia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"El personalismo en teolog\u00eda - Omnes","og_description":"Quiz\u00e1 el personalismo sea el movimiento con m\u00e1s impacto en la teolog\u00eda del siglo XX. Muchas ideas influyeron en muchos tratados teol\u00f3gicos.\u00a0","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/el-personalismo-en-teologia\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2023-04-20T05:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/teologia.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Juan Luis Lorda","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Juan Luis Lorda","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/"},"author":{"name":"Juan Luis Lorda","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07"},"headline":"El personalismo en teolog\u00eda","datePublished":"2023-04-20T05:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/"},"wordCount":2440,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/teologia.jpg","keywords":["Teolog\u00eda"],"articleSection":["Argumentos","Recursos","Teolog\u00eda del siglo XX"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/","name":"Personalizm w teologii - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/teologia.jpg","datePublished":"2023-04-20T05:00:00+00:00","description":"Personalizm jest chyba ruchem o najwi\u0119kszym wp\u0142ywie na teologi\u0119 XX wieku. Wiele idei wp\u0142yn\u0119\u0142o na wiele traktat\u00f3w teologicznych.\u00a0","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/teologia.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/teologia.jpg","width":920,"height":526,"caption":"personalismo"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/el-personalismo-en-teologia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"El personalismo en teolog\u00eda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07","name":"Juan Luis Lorda","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","caption":"Juan Luis Lorda"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/juan-luis-lorda\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30119"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30119\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}