{"id":31242,"date":"2023-05-26T06:00:00","date_gmt":"2023-05-26T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=31242"},"modified":"2023-05-26T09:37:43","modified_gmt":"2023-05-26T08:37:43","slug":"wywiad-aniceto-masferrer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/","title":{"rendered":"Aniceto Masferrer<\/b>Czytaj wi\u0119cej : \"Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 woli nie my\u015ble\u0107 samodzielnie\"."},"content":{"rendered":"

\"Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 woli nie by\u0107 zmuszona do przezwyci\u0119\u017cania lenistwa lub strachu przed samodzielnym my\u015bleniem, ani do podejmowania zwi\u0105zanego z tym ryzyka, takiego jak mo\u017cliwo\u015b\u0107 pope\u0142nienia b\u0142\u0119du, nara\u017cenia si\u0119 i konieczno\u015bci naprawienia\", m\u00f3wi profesor Aniceto Masferrer (Girona, Hiszpania, 1971), profesor historii prawa i instytucji na Uniwersytecie w Walencji, w swojej najnowszej ksi\u0105\u017cce, Wolno\u015b\u0107 i etyka publiczna<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Rozmowa z Aniceto Masferrerem wymaga intelektualnej uczciwo\u015bci. A tak\u017ce czytania go, poniewa\u017c twierdzi on, \u017ce \"spo\u0142ecze\u0144stwo jest bardziej dojrza\u0142e i demokratyczne, gdy jego jednostki s\u0105 zdolne do zacie\u015bniania wi\u0119zi przyja\u017ani, tak\u017ce z tymi, kt\u00f3rzy nie my\u015bl\u0105 tak jak oni, do postrzegania tych, kt\u00f3rzy nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z ich ideami, jako kogo\u015b, kto im pomaga i wzbogaca ich, a nie jako uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 lub przeszkod\u0119 w ich osobistym spe\u0142nieniu\".<\/p>\n\n\n\n

W wywiadzie intelektualista odnosi si\u0119 do inicjatyw m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy promuj\u0105 tworzenie przestrzeni dla swobodnego wyra\u017cania idei, dialogu i relacji mi\u0119dzyludzkich. (<\/strong>@FreeThinkers.fu<\/a>, Czas pomy\u015ble\u0107<\/a>, Jeste\u015bmy poszukiwaczami<\/a>mi\u0119dzy innymi). <\/p>\n\n\n\n

O tych i innych kwestiach, takich jak wojna na Ukrainie, rozmawiali\u015bmy z Aniceto Masferrerem, badaczem i ekspertem ds. Profesor<\/a> na uniwersytetach europejskich, ameryka\u0144skich i oceanicznych, a tak\u017ce p\u0142odnym autorem.<\/p>\n\n\n\n

Wolno\u015b\u0107 jest g\u0142\u00f3wnym tematem jego najnowszej ksi\u0105\u017cki \"Wolno\u015b\u0107 i etyka publiczna\". <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-My\u015bl\u0119, \u017ce \u017cycie nie by\u0142oby prawdziwie ludzkie, gdyby wyrzek\u0142o si\u0119 mi\u0142o\u015bci w wolno\u015bci, nie by\u0142oby prawdziwie wolne, gdyby lekcewa\u017cy\u0142o prawd\u0119 i nie by\u0142oby w stanie dotrze\u0107 do prawdy, gdyby nie my\u015bla\u0142o samodzielnie. Wolno\u015b\u0107 jest fundamentaln\u0105 cech\u0105 istoty ludzkiej. Ludzkie \u017cycie bez wolno\u015bci nie jest \u017cadnym \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z postmodernistycznym mitem wolno\u015bci to, czego chcemy, jest dobre, a to, czego nie chcemy, jest z\u0142e. Nie przyjmuje si\u0119, \u017ce co\u015b, czego naprawd\u0119 chcemy, mo\u017ce by\u0107 z\u0142e, ani \u017ce co\u015b, czego tak naprawd\u0119 nie chcemy, mo\u017ce by\u0107 dobre. I jest to \"mit\", poniewa\u017c sama rzeczywisto\u015b\u0107 obala takie podej\u015bcie. Jak powiedzia\u0142 Ortega y Gasset, \"ka\u017cda ignorowana rzeczywisto\u015b\u0107 przygotowuje swoj\u0105 zemst\u0119\". <\/p>\n\n\n\n

A jego ucze\u0144 Juli\u00e1n Mar\u00edas<\/strong> Wskaza\u0142, \u017ce \"mo\u017cna 'w dobrej wierze' by\u0107 przekonanym, \u017ce 2 i 2 to 5. Z\u0142\u0105 rzecz\u0105 jest to, \u017ce kiedy dzia\u0142a si\u0119 zgodnie z tym przekonaniem, potyka si\u0119 o rzeczywisto\u015b\u0107, poniewa\u017c nie toleruje ona fa\u0142szu i zawsze si\u0119 na niej m\u015bci. St\u0105d bierze si\u0119 \u017cyciowa pora\u017cka. <\/p>\n\n\n\n

To prawda, jak zauwa\u017cy\u0142 T. S. Eliot,<\/strong> \u017ce \"rasa ludzka nie mo\u017ce znie\u015b\u0107 zbyt wiele rzeczywisto\u015bci\", ale niekt\u00f3rzy wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 niezdolni do zniesienia jakiejkolwiek rzeczywisto\u015bci lub prawdy, kt\u00f3ra nie pokrywa si\u0119 z ich osobistymi pragnieniami i interesami, co jest krytykowane przez Bertrand Russell<\/strong>Uwa\u017cam, \u017ce wierzenie w co\u015b tylko dlatego, \u017ce przynosi ci to korzy\u015bci, a nie dlatego, \u017ce uwa\u017casz to za prawd\u0119, jest z gruntu nieuczciwe i szkodliwe dla intelektualnej uczciwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W prezentacji odnios\u0142e\u015b si\u0119 do potrzeby stymulowania krytycznego my\u015blenia, sk\u0105d to przekonanie? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 woli nie musie\u0107 przezwyci\u0119\u017ca\u0107 lenistwa lub strachu przed konieczno\u015bci\u0105 samodzielnego my\u015blenia lub podejmowania zwi\u0105zanego z tym ryzyka, takiego jak mo\u017cliwo\u015b\u0107 bycia w b\u0142\u0119dzie, bycia nara\u017conym i konieczno\u015bci naprawy. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 obywateli woli by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 tej amorficznej masy, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142 Ortega y Gasset (Bunt mas<\/em>), pozbawiony osobowo\u015bci, kt\u00f3ry nie my\u015bli samodzielnie, ale musi by\u0107 my\u015blany przez inn\u0105 osob\u0119 lub kolektyw - czasami represjonowany - ograniczaj\u0105c si\u0119 do na\u015bladowania i odtwarzania tego, co widzi u innych.<\/p>\n\n\n\n

Osoba, kt\u00f3ra nie my\u015bli samodzielnie, wyrzeka si\u0119 bycia sob\u0105 i zrzeka si\u0119 swojej wolno\u015bci, czuj\u0105c si\u0119 chroniona przez anonimow\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, od kt\u00f3rej nie ma ju\u017c odwagi si\u0119 sprzeciwi\u0107. Staje si\u0119 \u017cywym trupem, poniewa\u017c nie jest ju\u017c sob\u0105, nie jest nawet w stanie my\u015ble\u0107 o byciu osob\u0105, kt\u00f3r\u0105 naprawd\u0119 chcia\u0142aby si\u0119 sta\u0107. Jest to nowe obywatelstwo, kt\u00f3re wierz\u0105c, \u017ce cieszy si\u0119 wolno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra dzia\u0142a na obrze\u017cach rzeczywisto\u015bci, generuje rozczarowanie, pustk\u0119, niepok\u00f3j i frustracj\u0119.<\/p>\n\n\n

\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t

Wolno\u015b\u0107 i etyka publiczna<\/h2>\n\n\t\t\t
Autor<\/strong>Aniceto Masferrer<\/div>
Redakcja<\/strong>Sekotia<\/div>
Strony<\/strong>: 272<\/div>
Rok<\/strong>: 2022<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Odni\u00f3s\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do promowania dialogu, w szczeg\u00f3lno\u015bci z tymi, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105 inaczej. Z drugiej strony trwa eskalacja wojny na Ukrainie. <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Istoty ludzkie maj\u0105 tendencj\u0119 do sekciarstwa, co prowadzi do my\u015blenia, \u017ce wiedz\u0105 najlepiej. <\/strong>\u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107 do jakiej\u015b grupy czyni nas lepszymi od innych. Trudno nam zaakceptowa\u0107 fakt, \u017ce prawda, pi\u0119kno i sprawiedliwo\u015b\u0107 nie s\u0105 niczyim wy\u0142\u0105cznym dziedzictwem. Nikt nie posiada ca\u0142ej prawdy, a jedynie jej cz\u0119\u015b\u0107. By\u0107 mo\u017ce jeszcze trafniej by\u0142oby powiedzie\u0107, \u017ce to prawda posiada kogo\u015b. Ale nie mo\u017ce posiada\u0107 kogo\u015b, kto nie anga\u017cuje si\u0119 w dialog, kogo\u015b, kto nie jest w stanie powa\u017cnie traktowa\u0107 racji tych, kt\u00f3rzy nie my\u015bl\u0105 tak jak on. <\/p>\n\n\n\n

Istniej\u0105 trzy sposoby dost\u0119pu do wiedzy o rzeczywisto\u015bci: obserwacja, refleksja i dialog. Bez dialogu nie ma wiedzy o rzeczywisto\u015bci i nie ma mo\u017cliwo\u015bci post\u0119pu lub rozwoju jako spo\u0142ecze\u0144stwo. Dlatego tak wa\u017cne jest zach\u0119canie do krytycznego my\u015blenia i wyra\u017cania w\u0142asnych pomys\u0142\u00f3w w atmosferze szacunku dla wszystkich, a zw\u0142aszcza dla tych, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105 inaczej. W przeciwnym razie dialog nie b\u0119dzie mo\u017cliwy. A bez dialogu nie mo\u017ce by\u0107 pokojowego wsp\u00f3\u0142istnienia na wszystkich poziomach (rodzinnym, spo\u0142ecznym, narodowym lub mi\u0119dzy narodami). Gdy nie ma dialogu, r\u00f3\u017cnice s\u0105 rozstrzygane jedynie sum\u0105 g\u0142os\u00f3w lub przemoc\u0105. Rezultatem jest cz\u0119sto brak rozs\u0105dku i \u015bmier\u0107 - zar\u00f3wno cywilna, jak i naturalna - ludzi, tak jak dzieje si\u0119 to w Ukraina<\/a> i w wielu innych krajach na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W swojej ksi\u0105\u017cce wskazuje, \u017ce wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, w tym sprzeciw, oraz kultura dialogu s\u0105 kluczem do ochrony demokracji.... <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Niezgoda jest wymagana z jednego powodu elementarnej edukacji, a z drugiego zdrowego rozs\u0105dku we wsp\u00f3\u0142istnieniu z lud\u017ami o r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach w ramach pluralistycznej demokracji. Ale jest jeszcze jeden, jeszcze wa\u017cniejszy pow\u00f3d: tylko niezgoda pozwala nam osi\u0105gn\u0105\u0107 szersz\u0105 i pe\u0142niejsz\u0105 wizj\u0119 rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra nigdy nie jest prosta, p\u0142aska i jednolita, ale bogata, z\u0142o\u017cona i wieloaspektowa. Naukowiec Karl R. Popper <\/strong>stwierdzi\u0142, \u017ce \"wzrost wiedzy zale\u017cy ca\u0142kowicie od istnienia niezgody\"..<\/strong> M\u00f3wi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, i s\u0142usznie, \u017ce \"umiej\u0119tno\u015b\u0107 s\u0142uchania inteligentnych ludzi, kt\u00f3rzy si\u0119 z tob\u0105 nie zgadzaj\u0105, jest trudnym do znalezienia talentem\" (Ken Follet). Rzeczywi\u015bcie, \u0142atwiej jest przytuli\u0107 si\u0119 do tych, kt\u00f3rzy nam si\u0119 podobaj\u0105, tak jak robi\u0105 to dzieci, poniewa\u017c, jak powiedzia\u0142 Kant: \"Tak wygodnie jest by\u0107 nieletnim!<\/p>\n\n\n\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo jest jednak bardziej dojrza\u0142e i demokratyczne, gdy jego jednostki s\u0105 zdolne do zacie\u015bniania wi\u0119z\u00f3w przyja\u017ani, tak\u017ce z tymi, kt\u00f3rzy nie my\u015bl\u0105 tak jak one, do postrzegania tych, kt\u00f3rzy nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z ich ideami, jako kogo\u015b, kto im pomaga i ich wzbogaca, a nie jako uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 lub przeszkod\u0119 w ich osobistym spe\u0142nieniu. Przyja\u017ani\u0107 si\u0119 tylko z lud\u017ami, kt\u00f3rych idee lubimy i podzielamy, to pozosta\u0107 niedojrza\u0142ym, wyrzec si\u0119 pe\u0142ni, kt\u00f3ra zak\u0142ada uznanie, \u017ce nie mamy ca\u0142ej prawdy i \u017ce mo\u017cemy si\u0119 do niej zbli\u017cy\u0107 tylko poprzez s\u0142uchanie i zrozumienie punktu widzenia innych..<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Dlaczego rozum zosta\u0142 zast\u0105piony ideologi\u0105? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Hannah Arendt<\/strong> pokazuje, w Pocz\u0105tki totalitaryzmu<\/em>Zwi\u0105zek mi\u0119dzy totalitaryzmem a ideologi\u0105 i wskazuje, \u017ce \"totalitarna dominacja (...) ma na celu zniesienie wolno\u015bci, a nawet zniesienie ludzkiej spontaniczno\u015bci w og\u00f3le\". W rzeczywisto\u015bci ludzka wolno\u015b\u0107 i rozum s\u0105 wielkimi wrogami ideologii.<\/p>\n\n\n\n

B\u0142\u0119dem jest jednak my\u015blenie, \u017ce zagro\u017cenie to istnieje tylko w totalitarnych re\u017cimach politycznych (zar\u00f3wno prawicowych, jak i lewicowych), \u017ce w wielu krajach zachodnich niebezpiecze\u0144stwo to zosta\u0142o przezwyci\u0119\u017cone i nale\u017cy ju\u017c do przesz\u0142o\u015bci. Takie by\u0142o my\u015blenie na pocz\u0105tku ubieg\u0142ego wieku, opisane przez Stefan Zweig<\/strong> w swojej powie\u015bci Castellio kontra Calvino. Sumienie kontra przemoc<\/em> (1936). <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dostrzegasz pewn\u0105 apati\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Wszystko jest delegowane na rz\u0105dy lub pa\u0144stwo, a my jeste\u015bmy zadowoleni.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Benjamin Constant<\/strong>W swoim s\u0142ynnym wyk\u0142adzie (\"O wolno\u015bci staro\u017cytnych w por\u00f3wnaniu z wolno\u015bci\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych\") wyg\u0142oszonym w paryskim Athenaeum w lutym 1819 r. ostrzega\u0142 ju\u017c, \u017ce nadmierna interwencja w\u0142adz publicznych \"zawsze jest uci\u0105\u017cliwa i utrudnia\". I doda\u0142: \"Ilekro\u0107 kolektywna w\u0142adza chce si\u0119 miesza\u0107 w konkretne operacje, szkodzi tym, kt\u00f3rych to dotyczy. Ilekro\u0107 rz\u0105dy staraj\u0105 si\u0119 prowadzi\u0107 nasze interesy, robi\u0105 to gorzej i dro\u017cej ni\u017c my\".<\/p>\n\n\n\n

Constant wezwa\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwo do sprawowania \"aktywnej i ci\u0105g\u0142ej czujno\u015bci nad swoimi przedstawicielami oraz do zarezerwowania sobie, w okresach, kt\u00f3re nie s\u0105 oddzielone zbyt d\u0142ugimi przerwami, prawa do ich usuni\u0119cia, je\u015bli pope\u0142nili b\u0142\u0105d, i do odebrania im uprawnie\u0144, kt\u00f3rych nadu\u017cyli\". <\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, czy na Zachodzie jeste\u015bmy \u015bwiadkami roli pa\u0144stw i rz\u0105d\u00f3w jako podmiot\u00f3w kszta\u0142tuj\u0105cych podstawowe warto\u015bci, kt\u00f3re le\u017c\u0105 u podstaw wsp\u00f3\u0142istnienia? A mo\u017ce takie postrzeganie jest przesadne?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Symptomatyczne jest to, \u017ce politycy sympatyzuj\u0105 z brakiem zaanga\u017cowania i uczestnictwa obywateli w \u017cyciu publicznym, ograniczaj\u0105c si\u0119 jedynie - w najlepszym wypadku - do wrzucenia od czasu do czasu g\u0142osu do urny wyborczej. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzisiejszej klasy politycznej zdaje si\u0119 rozumowa\u0107 w spos\u00f3b bardzo podobny do tego, jak Constant uj\u0105\u0142 to dwa wieki temu: \"...prawo obywatela do uczestniczenia w \u017cyciu publicznym kraju jest kwesti\u0105 jego w\u0142asnego wyboru.Ch\u0119tnie oszcz\u0119dz\u0105 nam wszelkich trosk poza tymi, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z pos\u0142usze\u0144stwem i p\u0142aceniem! Powiedz\u0105 nam: Jaki jest ostateczny cel waszego wysi\u0142ku, waszej pracy, wszystkich waszych nadziei, czy\u017c nie jest nim szcz\u0119\u015bcie? C\u00f3\u017c, pozw\u00f3lcie nam to zrobi\u0107, a damy wam to szcz\u0119\u015bcie. Nie, panowie, nie pozw\u00f3lmy im na to, jakkolwiek wzruszaj\u0105ce mo\u017ce to by\u0107, b\u0142agajmy w\u0142adz\u0119, aby pozosta\u0142a w swoich granicach, aby ograniczy\u0142a si\u0119 do bycia sprawiedliw\u0105. Dopilnujemy, aby\u015bmy byli szcz\u0119\u015bliwi.<\/em>\".<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z kwestii, kt\u00f3rej obywatele nigdy nie powinni delegowa\u0107 na \u017cadn\u0105 w\u0142adz\u0119 - nawet polityczn\u0105 - jest kszta\u0142towanie etyki publicznej spo\u0142ecze\u0144stwa, poniewa\u017c to, co jest w\u0142a\u015bciwe dla prawdziwej liberalnej demokracji, to fakt, \u017ce obywatele powinni by\u0107 g\u0142\u00f3wnymi podmiotami kszta\u0142tuj\u0105cymi etyk\u0119 publiczn\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Uwa\u017cam, \u017ce w wolnej i pluralistycznej demokracji pa\u0144stwo nie powinno by\u0107 g\u0142\u00f3wnym czynnikiem kszta\u0142tuj\u0105cym podstawowe warto\u015bci le\u017c\u0105ce u podstaw wsp\u00f3\u0142istnienia spo\u0142ecznego. Nie powinny tego robi\u0107 r\u00f3wnie\u017c wielki biznes, media i grupy finansowe. W przeciwnym razie demokracja ulega korupcji i przekszta\u0142ca si\u0119 w demagogi\u0119, \u0142atwo prowadz\u0105c do autorytarnego lub totalitarnego re\u017cimu. <\/p>\n\n\n\n

Tego procesu korupcji demokracji mo\u017cna unikn\u0105\u0107, gdy wolno\u015b\u0107 polityczna wsp\u00f3lnoty opiera si\u0119 na sumie wolno\u015bci indywidualnych, nie w abstrakcji, ale w ich konkretnym i swobodnym wykonywaniu. Istotne jest zatem, aby ka\u017cdy obywatel my\u015bla\u0142 samodzielnie, wyra\u017ca\u0142 swoje my\u015bli publicznie w klimacie wolno\u015bci - niezale\u017cnie od tego, co my\u015bli - i przyczynia\u0142 si\u0119, najlepiej jak potrafi, do kszta\u0142towania etyki publicznej spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rym przysz\u0142o mu \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Zauwa\u017casz, \u017ce w argumentach, kt\u00f3re s\u0105 przedstawiane, gdy prezentowane s\u0105 reformy prawne, m\u00f3wi si\u0119 o \u017c\u0105daniach spo\u0142ecznych, kt\u00f3re nast\u0119pnie prawie nie istniej\u0105..., a nast\u0119pnie prawo jest postrzegane jako moralne....<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Indeed, <\/strong>Rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy sfer\u0105 prawn\u0105 i moraln\u0105, tak wa\u017cne w zachodniej my\u015bli i kulturze prawnej, jest tracone. Jest to w rzeczywisto\u015bci konsekwencja braku krytycznego my\u015blenia. Ci, kt\u00f3rzy nie my\u015bl\u0105 samodzielnie, maj\u0105 tendencj\u0119 do wierzenia, \u017ce wszystko, co legalne, jest moralnie zgodne z prawem i nie zdaj\u0105 sobie sprawy, \u017ce niekt\u00f3re prawa uchwalone przez w\u0142adze polityczne mog\u0105 by\u0107 niesprawiedliwe, poniewa\u017c nie chroni\u0105 godno\u015bci i praw wszystkich, zw\u0142aszcza najbardziej bezbronnych.<\/p>\n\n\n\n

Historia praw cz\u0142owieka pokazuje t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107. Uznanie pewnych praw cz\u0119sto by\u0142o odpowiedzi\u0105 na moralnie niezr\u00f3wnowa\u017cone sytuacje spo\u0142eczne. <\/p>\n\n\n\n

Warunki pracy wi\u0119kszo\u015bci robotnik\u00f3w by\u0142y niezr\u00f3wnowa\u017cone, podobnie jak niegodne traktowanie kobiet, dzieci i bezrobotnych, chorych lub niepe\u0142nosprawnych (XIX i XX wiek); niezr\u00f3wnowa\u017cone by\u0142y teorie filozoficzno-polityczne, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y - a nawet usprawiedliwi\u0142y - dwie wojny \u015bwiatowe (XX wiek).<\/p>\n\n\n\n

Niezr\u00f3wnowa\u017cony jest istniej\u0105cy dzi\u015b globalny dualizm, w kt\u00f3rym niekt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w ca\u0142kowitym bogactwie kosztem wielu innych, kt\u00f3rym brakuje podstawowych rzeczy do \u017cycia z minimum godno\u015bci (woda pitna, \u017cywno\u015b\u0107, mieszkanie, edukacja, komunikacja itp.), podczas gdy reszta kontempluje - z pewnym wsp\u00f3\u0142udzia\u0142em i bezradno\u015bci\u0105 - bogactwo niekt\u00f3rych i n\u0119dz\u0119 wielu innych.To niezr\u00f3wnowa\u017cone, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiata prowadzi konsumpcyjne i hedonistyczne \u017cycie, usprawiedliwiaj\u0105c deptanie praw bezbronnych, najbardziej wra\u017cliwych istot, tych, kt\u00f3rzy nie s\u0105 w stanie sami o siebie zadba\u0107 lub tych, kt\u00f3rzy, gdy nadejd\u0105, nie b\u0119d\u0105 ju\u017c mogli cieszy\u0107 si\u0119 \u015bwiatem i \u015brodowiskiem, kt\u00f3rymi cieszymy si\u0119 dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n

Co by\u015b zaproponowa\u0142, aby wzmocni\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie? Znasz histori\u0119 i podr\u00f3\u017cowa\u0142e\u015b przez p\u00f3\u0142 \u015bwiata...<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Kluczem jest powr\u00f3t do rzeczywisto\u015bci, \u017cycie w niej, a nie poza ni\u0105. Zilustruj\u0119 to anegdot\u0105 z tego tygodnia. Kiedy powiedzia\u0142em asystentce administracyjnej na moim uniwersytecie, \u017ce za kilka dni wezm\u0119 udzia\u0142 w konferencji z referatem na temat wolno\u015bci seksualnej we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie karnym, przerwa\u0142a mi i zapyta\u0142a: \"Wolno\u015b\u0107 seksualna czy perwersja seksualna?\". Odpowiedzia\u0142em jej, \u017ce nie s\u0105dz\u0119, aby by\u0142 to najlepszy spos\u00f3b na poruszenie tej kwestii na mi\u0119dzynarodowej konferencji w Pary\u017cu, mie\u015bcie, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142o rewolucji maja '68. Powiedzia\u0142a mi: \"Dzi\u015b jest wi\u0119cej perwersji ni\u017c wolno\u015bci seksualnej\". I doda\u0142a: \"Mamy do czynienia z du\u017c\u0105 ignorancj\u0105. Kiedy traci si\u0119 kontakt z rzeczywisto\u015bci\u0105, bardzo \u0142atwo jest wyolbrzymi\u0107 pewne sprawy i straci\u0107 zdrowy rozs\u0105dek. To w\u0142a\u015bnie sta\u0142o si\u0119 z seksem w dzisiejszym spo\u0142ecze\u0144stwie\".<\/p>\n\n\n\n

Nie jest konieczne posiadanie wielkiej formacji kulturowej, aby rozr\u00f3\u017cnia\u0107 mi\u0119dzy tym, co prawdziwe, a tym, co fa\u0142szywe, mi\u0119dzy tym, co dobre, a tym, co z\u0142e, mi\u0119dzy tym, co nas ucz\u0142owiecza, a tym, co nas odcz\u0142owiecza; nie jest te\u017c konieczne posiadanie wolnego czasu, kt\u00f3rego nie mamy. Konieczne jest jednak znalezienie rytmu \u017cyciowego, kt\u00f3ry pozwoli nam uwa\u017cniej obserwowa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, bardziej krytycznie zastanawia\u0107 si\u0119 nad tym, co dzieje si\u0119 na \u015bwiecie - w naszym \u017cyciu i w \u017cyciu innych - mie\u0107 - znale\u017a\u0107 lub stworzy\u0107 - przestrzenie, kt\u00f3re zach\u0119caj\u0105 do swobodnego wyra\u017cania w\u0142asnych pomys\u0142\u00f3w i dialogu ze wszystkimi - w tym z tymi, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105 inaczej - oraz do promowania relacji mi\u0119dzyludzkich, i promowa\u0107 autentyczne relacje mi\u0119dzyludzkie - twarz\u0105 w twarz, a nie wirtualne - kt\u00f3re pozwalaj\u0105 nam wzmacnia\u0107 wi\u0119zi przyja\u017ani i wzajemnej wsp\u00f3\u0142pracy w poszukiwaniu autentyczno\u015bci, dobra i pi\u0119kna dla spo\u0142ecze\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci. Jest to ludzka potrzeba, sk\u0142onno\u015b\u0107 do tego, co autentycznie ludzkie.<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z tym, w ostatnich miesi\u0105cach w Hiszpanii pojawi\u0142o si\u0119 kilka inicjatyw podejmowanych przez m\u0142odych ludzi, kt\u00f3re promuj\u0105 tworzenie przestrzeni dla swobodnego wyra\u017cania idei, dialogu i relacji mi\u0119dzyludzkich (Wolnomy\u015bliciele<\/em>, Czas pomy\u015ble\u0107<\/em>, Jeste\u015bmy poszukiwaczami<\/em>i tak dalej). Ludzie potrzebuj\u0105 przestrzeni wolno\u015bci, w kt\u00f3rych mog\u0105 my\u015ble\u0107 samodzielnie, wyra\u017ca\u0107 swoje pomys\u0142y i anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w dialog, dzia\u0142ania, kt\u00f3re s\u0105 trudne lub ryzykowne do przeprowadzenia w polityce, na uniwersytetach i w innych sferach zawodowych i kulturalnych.<\/p>\n\n\n\n

W swojej ksi\u0105\u017cce m\u00f3wi Pan o dehumanizacji i upolitycznieniu prawa. I jedno, i drugie. <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-Prawo dehumanizuje za ka\u017cdym razem, gdy nie chroni nieuprzywilejowanych, tych, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 g\u0142osu lub nie s\u0105 w stanie si\u0119 wypowiedzie\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie og\u0142uszonym zgie\u0142kiem uci\u0105\u017cliwego tempa \u017cycia i pr\u00f3b\u0105 roz\u0142adowania tego napi\u0119cia rozrywk\u0105 i przyjemno\u015bci\u0105, z niebezpiecze\u0144stwem - dzi\u015b prawdziwym i powszechnym - popadni\u0119cia w na\u0142ogi (sieci spo\u0142eczno\u015bciowe, pornografia, alkohol, narkotyki). Nierzadko te dehumanizuj\u0105ce prawa s\u0105 przedstawiane jako osi\u0105gni\u0119cia w dziedzinie praw, czasami praw niekt\u00f3rych kosztem \u017cycia, godno\u015bci i praw innych.<\/p>\n\n\n\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce obecnie prawo jest nadmiernie uzale\u017cnione od polityki, klasa polityczna od medi\u00f3w, a media z kolei od medi\u00f3w. lobby<\/em> i grupy nacisku, kt\u00f3re broni\u0105 pewnych interes\u00f3w niezwi\u0105zanych z dobrem wsp\u00f3lnym. Czasami, pod pozorem \"ochrony\" mniejszo\u015bci, interes og\u00f3lny jest powa\u017cnie naruszany, ze szkod\u0105 dla praw wi\u0119kszo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

W tej dobrze znanej hierarchicznej strukturze wzajemnie powi\u0105zanych interes\u00f3w - kt\u00f3ra mo\u017ce niekt\u00f3rym przywodzi\u0107 na my\u015bl feudalne spo\u0142ecze\u0144stwo europejskie - podstawowe wolno\u015bci, kt\u00f3rymi szczyci si\u0119 cywilizacja zachodnia, s\u0105 cz\u0119sto nieobecne lub nie maj\u0105 jasnej i sp\u00f3jnej ochrony. <\/p>\n\n\n\n

Czy Twoim zdaniem ro\u015bnie nietolerancja, a nawet dyskryminacja chrze\u015bcijan za my\u015blenie w okre\u015blony spos\u00f3b?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-<\/strong>Czasami tak kurczowo trzymamy si\u0119 naszych idei i koncepcji \u017cycia, \u017ce ka\u017cdy wyraz sprzeciwu uwa\u017camy za zniewag\u0119. Jeste\u015bmy tak zakorzenieni w idei, \u017ce osobiste spe\u0142nienie zale\u017cy od naszej autonomii woli, to znaczy, \u017ce mo\u017cemy by\u0107 szcz\u0119\u015bliwi tylko wtedy, gdy mo\u017cemy zaspokoi\u0107 nasze pragnienia lub wybory, \u017ce uwa\u017camy to za osobisty atak, gdy kto\u015b m\u00f3wi nam, \u017ce istniej\u0105 lepsze opcje i \u017ce nasza nie jest najlepsza dla spo\u0142ecze\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci (lub by\u0107 mo\u017ce dla nas). I odbieramy to jako co\u015b obra\u017aliwego. Nie potrafimy odr\u00f3\u017cni\u0107 krytyki naszych pogl\u0105d\u00f3w od szacunku dla nas samych. Uwa\u017camy, \u017ce taka rozbie\u017cno\u015b\u0107 oznacza pogard\u0119 i dyskwalifikacj\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Dlatego te\u017c wielu interpretuje to jako obra\u017aliwe, \u017ce chrze\u015bcijanie mog\u0105 broni\u0107 ludzkie \u017cycie<\/a> (od pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci), ma\u0142\u017ce\u0144stwo jako zobowi\u0105zanie na ca\u0142e \u017cycie mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyzn\u0105 a kobiet\u0105 itp. i uwa\u017caj\u0105, \u017ce nie powinni narzuca\u0107 swoich pogl\u0105d\u00f3w reszcie spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Pomijaj\u0105c fakt, \u017ce wyra\u017canie swojej opinii nie oznacza narzucania (i nie powinno by\u0107 obywateli drugiej kategorii, kt\u00f3rym zabrania si\u0119 wyra\u017cania swojej opinii), wielu ludzi wydaje si\u0119 nie by\u0107 w stanie odr\u00f3\u017cni\u0107 rozumienia siebie od swoich idei; dlatego te\u017c ka\u017cd\u0105 rozbie\u017cno\u015b\u0107 z ich ideami postrzegaj\u0105 jako bezpo\u015bredni atak na nich. <\/p>\n\n\n\n

Czas ko\u0144czy\u0107. M\u00f3wisz o strachu...  <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-<\/strong>Antonimem mi\u0142o\u015bci jest nie tylko nienawi\u015b\u0107, ale tak\u017ce strach lub l\u0119k, kt\u00f3ry jest tak powszechny w dzisiejszym spo\u0142ecze\u0144stwie. Wiele os\u00f3b \u017cyje w strachu: przed pope\u0142nieniem b\u0142\u0119du lub pora\u017ck\u0105, przed rozczarowaniem, przed wygl\u0105daniem \u017ale - i byciem wy\u015bmianym lub odrzuconym. A strach jest nie do pogodzenia z mi\u0142o\u015bci\u0105, podobnie jak z \u017cyciem w wolno\u015bci. Cz\u0142owiek czuje si\u0119 niepewnie, dostrzega sw\u00f3j brak wiedzy i decyduje si\u0119 porzuci\u0107 zadanie my\u015blenia i wyra\u017cania swoich pomys\u0142\u00f3w (kt\u00f3re tak naprawd\u0119 nie s\u0105 jego w\u0142asnymi) innym. <\/p>\n\n\n\n

Strach parali\u017cuje i uniemo\u017cliwia swobodny rozw\u00f3j w\u0142asnej osobowo\u015bci, ograniczaj\u0105c ofiar\u0119 do sfery anonimowej i amorficznej masy, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie nie my\u015bl\u0105, nie m\u00f3wi\u0105 ani nie dzia\u0142aj\u0105 samodzielnie, ale zgodnie z dyktatem s\u0142abego, ale (hiper)chronionego si\u0142\u0105 my\u015blenia.potestas<\/em>nie auctoritas<\/em>- co nadaje jej - rzekomo - wi\u0119kszo\u015bciowy charakter, a tak\u017ce medialn\u0105, polityczn\u0105 i kulturow\u0105 hegemoni\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Posun\u0105\u0142bym si\u0119 nawet do stwierdzenia, \u017ce strach jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0105 na drodze do autentycznego \u017cycia w wolno\u015bci, bycia sob\u0105 i \u017cycia w pe\u0142ni, osi\u0105gni\u0119cia szcz\u0119\u015bcia, kt\u00f3rego pragnie ka\u017cda istota ludzka. Kontrolowanie tego strachu - poniewa\u017c nie jest to kwestia jego znikni\u0119cia lub ca\u0142kowitego zignorowania - jest kluczem do pe\u0142nego i szcz\u0119\u015bliwego \u017cycia. Augustyn z Hippony<\/strong> powiedzia\u0142, \u017ce istniej\u0105 dwa sposoby pope\u0142niania b\u0142\u0119d\u00f3w w \u017cyciu: jednym z nich jest wyb\u00f3r \u015bcie\u017cki, kt\u00f3ra nie prowadzi nas do celu. Drugi to nie wybieranie \u017cadnej \u015bcie\u017cki, poniewa\u017c boimy si\u0119 pope\u0142ni\u0107 b\u0142\u0105d. <\/p>\n\n\n\n

Uleganie strachowi, pozwalanie sobie na bycie przez niego zwi\u0105zanym, decydowanie si\u0119 na nie pod\u0105\u017canie za tym, co ci\u0119 ekscytuje i czyni ci\u0119 lepszym z obawy przed b\u0142\u0119dem, pora\u017ck\u0105 lub wysi\u0142kiem, jaki mo\u017ce to przynie\u015b\u0107, jest prawdopodobnie najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem, jaki mo\u017cesz pope\u0142ni\u0107 w swoim \u017cyciu. <\/p>\n\n\n\n

Liberalna demokracja potrzebuje dzi\u015b bardziej ni\u017c kiedykolwiek aktywnego spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, kt\u00f3re poprzez wyra\u017canie z szacunkiem swoich pomys\u0142\u00f3w i anga\u017cowanie si\u0119 w spokojny dialog przyczynia si\u0119 do kszta\u0142towania bardziej wolnego, sprawiedliwego i humanitarnego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no tener que vencer la pereza ni superar el temor que implica pensar por uno mismo, ni asumir los riesgos que conlleva, como la posibilidad de equivocarse, quedar en evidencia y tener que rectificar\u201d, asegura el catedr\u00e1tico de Historia del Derecho y de las Instituciones en la Universidad de Valencia, profesor […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":31244,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[233,629],"class_list":["post-31242","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-entrevistas","tag-libertad"],"yoast_head":"\nAniceto Masferrer: \u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no pensar por uno mismo\u201d<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Omnes ha conversado con el catedr\u00e1tico de la Universidad de Valencia, Aniceto Masferrer, sobre su \u00faltimo libro, \u2018Libertad y \u00e9tica p\u00fablica'\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/wywiad-aniceto-masferrer\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Aniceto Masferrer: \u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no pensar por uno mismo\u201d\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Omnes ha conversado con el catedr\u00e1tico de la Universidad de Valencia, Aniceto Masferrer, sobre su \u00faltimo libro, \u2018Libertad y \u00e9tica p\u00fablica'\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/wywiad-aniceto-masferrer\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-26T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-26T08:37:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FotoAnicetoMasferrer.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Maria Jos\u00e9 Atienza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Maria Jos\u00e9 Atienza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef\"},\"headline\":\"Aniceto Masferrer: \u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no pensar por uno mismo\u201d\",\"datePublished\":\"2023-05-26T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-26T08:37:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/\"},\"wordCount\":3696,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/FotoAnicetoMasferrer.jpg\",\"keywords\":[\"Entrevistas\",\"Libertad\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/\",\"name\":\"Aniceto Masferrer: \u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no pensar por uno mismo\u201d\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/FotoAnicetoMasferrer.jpg\",\"datePublished\":\"2023-05-26T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-26T08:37:43+00:00\",\"description\":\"Omnes ha conversado con el catedr\u00e1tico de la Universidad de Valencia, Aniceto Masferrer, sobre su \u00faltimo libro, \u2018Libertad y \u00e9tica p\u00fablica'\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/FotoAnicetoMasferrer.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/FotoAnicetoMasferrer.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Aniceto Masferrer\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/entrevista-aniceto-masferrer\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Aniceto Masferrer: \u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no pensar por uno mismo\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef\",\"name\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"caption\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/mjose\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Aniceto Masferrer: \"Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 woli nie my\u015ble\u0107 samodzielnie\".","description":"Omnes rozmawia\u0142 z Aniceto Masferrerem, profesorem Uniwersytetu w Walencji, o jego najnowszej ksi\u0105\u017cce \"Libertad y \u00e9tica p\u00fablica\" (Wolno\u015b\u0107 i etyka publiczna).","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/wywiad-aniceto-masferrer\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Aniceto Masferrer: \u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no pensar por uno mismo\u201d","og_description":"Omnes ha conversado con el catedr\u00e1tico de la Universidad de Valencia, Aniceto Masferrer, sobre su \u00faltimo libro, \u2018Libertad y \u00e9tica p\u00fablica'","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/wywiad-aniceto-masferrer\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2023-05-26T05:00:00+00:00","article_modified_time":"2023-05-26T08:37:43+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FotoAnicetoMasferrer.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Maria Jos\u00e9 Atienza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Maria Jos\u00e9 Atienza","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/"},"author":{"name":"Maria Jos\u00e9 Atienza","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef"},"headline":"Aniceto Masferrer: \u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no pensar por uno mismo\u201d","datePublished":"2023-05-26T05:00:00+00:00","dateModified":"2023-05-26T08:37:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/"},"wordCount":3696,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FotoAnicetoMasferrer.jpg","keywords":["Entrevistas","Libertad"],"articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/","name":"Aniceto Masferrer: \"Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 woli nie my\u015ble\u0107 samodzielnie\".","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FotoAnicetoMasferrer.jpg","datePublished":"2023-05-26T05:00:00+00:00","dateModified":"2023-05-26T08:37:43+00:00","description":"Omnes rozmawia\u0142 z Aniceto Masferrerem, profesorem Uniwersytetu w Walencji, o jego najnowszej ksi\u0105\u017cce \"Libertad y \u00e9tica p\u00fablica\" (Wolno\u015b\u0107 i etyka publiczna).","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FotoAnicetoMasferrer.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FotoAnicetoMasferrer.jpg","width":920,"height":526,"caption":"Aniceto Masferrer"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/entrevista-aniceto-masferrer\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Aniceto Masferrer: \u201cLa gran mayor\u00eda prefiere no pensar por uno mismo\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef","name":"Maria Jos\u00e9 Atienza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","caption":"Maria Jos\u00e9 Atienza"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/mjose\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31242"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31271,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31242\/revisions\/31271"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}