{"id":31350,"date":"2023-05-30T06:00:00","date_gmt":"2023-05-30T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=31350"},"modified":"2023-05-29T12:50:26","modified_gmt":"2023-05-29T11:50:26","slug":"cardinal-mercier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/cardenal-mercier\/","title":{"rendered":"Praca kardyna\u0142a Merciera"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Desir\u00e9e-Joseph Mercier (1851-1926) by\u0142 wybitnym profesorem filozofii, za\u0142o\u017cycielem Instytutu Filozofii na Uniwersytecie w Louvain i przedstawicielem neoscholastyki. Jako arcybiskup Mechelen (Bruksela) promowa\u0142 uniwersytet i kszta\u0142cenie duchowie\u0144stwa, wspiera\u0142 dyskusje z anglikanizmem i interweniowa\u0142 w wielkie sprawy Ko\u015bcio\u0142a na pocz\u0105tku XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiii\/es.html\">Leon XIII<\/a> (1810-1903) obj\u0105\u0142 pontyfikat (w 1878 r.) w do\u015b\u0107 zaawansowanym wieku (67 lat) i z trzydziestodwuletnim do\u015bwiadczeniem jako biskup Perugii (1846-1878) w czasach niezgody na nowoczesno\u015b\u0107. Stolica Apostolska w\u0142a\u015bnie utraci\u0142a pa\u0144stwa papieskie (1870), liberalne re\u017cimy w po\u0142owie \u015bwiata walczy\u0142y z Ko\u015bcio\u0142em przez stulecie (i wyw\u0142aszczy\u0142y go ze wszystkiego, co mog\u0142y), wiele instytucji katolickich upad\u0142o lub zosta\u0142o zakazanych, cho\u0107 inne powstawa\u0142y. W \u015bwiecie katolickim dochodzi\u0142o do spor\u00f3w i niepokoj\u00f3w doktrynalnych pod wp\u0142ywem nowych pr\u0105d\u00f3w my\u015blowych. Narody by\u0142y wstrz\u0105sane napi\u0119ciami rewolucji przemys\u0142owej. Potrzeba by\u0142o wiele zach\u0119ty i rozeznania. I Leon XIII, pomimo swojego kruchego wygl\u0105du, mia\u0142 je.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wola Leona XIII<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c w pierwszych tygodniach wszed\u0142 we wszystkie te wa\u017cne kwestie, my\u015bl\u0105c, \u017ce jego pontyfikat b\u0119dzie kr\u00f3tki (trwa\u0142 jednak dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat, ku jego zaskoczeniu i zaskoczeniu innych). W ci\u0105gu roku opublikowa\u0142 <em>Aeterni Patris <\/em>(1879), zalecaj\u0105c filozofi\u0119 tomistyczn\u0105 w studiach ko\u015bcielnych. Wspiera\u0142 go, mianuj\u0105c profesor\u00f3w w Rzymie (Gregoriana, Antonianum) i za granic\u0105. Formalnie poprosi\u0142 kardyna\u0142a Mechelen (Bruksela) o ufundowanie katedry filozofii tomistycznej na Uniwersytecie w Louvain. Ten katolicki uniwersytet zosta\u0142 ponownie za\u0142o\u017cony w 1834 roku i dobrze przetrwa\u0142 kl\u0119sk\u0119 stulecia. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Belgijski episkopat opiera\u0142 si\u0119 ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych. Leon XIII wys\u0142a\u0142 jednak w\u0142oskiego dominikanina (Rossi) na sw\u00f3j koszt. Nast\u0119pnie natychmiast szukano belgijskiego kandydata (i odes\u0142ano dominikanina). Wykluczaj\u0105c wielkie i trudne postacie, wyb\u00f3r pad\u0142 na m\u0142odego profesora i kierownika duchowego ni\u017cszego seminarium w Mechelen, Desir\u00e9e-Josepha Merciera. W\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142 trzydzie\u015bci lat i musia\u0142 zyska\u0107 szacunek (i sprawi\u0107, by tomizm by\u0142 szanowany) zar\u00f3wno na w\u0142asnym uniwersytecie, jak i w belgijskich kr\u0119gach liberalnych, kt\u00f3re by\u0142y bardzo krytyczne wobec katolicyzmu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leon XIII zaprosi\u0142 go do Rzymu, aby skomentowa\u0142 program. Zaj\u0119cia rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 27 pa\u017adziernika 1883 roku. Z woli papie\u017ca by\u0142y one obowi\u0105zkowe dla wszystkich ko\u015bcielnych student\u00f3w uniwersytetu. Uczestniczyli w nich r\u00f3wnie\u017c doktoranci filozofii i literaturoznawcy, a tak\u017ce wszyscy \u015bwieccy studenci, kt\u00f3rzy chcieli. Mercier stara\u0142 si\u0119 zdoby\u0107 dobre wykszta\u0142cenie naukowe, zw\u0142aszcza w dziedzinie psychologii (i fizjologii). Jego wyk\u0142ady sta\u0142y si\u0119 s\u0142awne. Jego uczniowie pami\u0119taj\u0105 go jako \u015bwiadomego, b\u0142yskotliwego i przyjaznego nauczyciela. Przygotowywa\u0142 notatki dla swoich student\u00f3w i przekszta\u0142ca\u0142 je w podr\u0119czniki. Niekt\u00f3rzy z jego uczni\u00f3w do\u0142\u0105czyli do niego, a on podzieli\u0142 kursy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wy\u017cszy Instytut Filozofii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Informowa\u0142 o tym Leona XIII. W 1887 r. uda\u0142 si\u0119 do Rzymu i zaproponowa\u0142 mu utworzenie w Louvain Wy\u017cszego Instytutu Filozofii, odr\u0119bnego od Wydzia\u0142u Filozofii i Literatury, kt\u00f3ry mia\u0142by orientacj\u0119 historyczn\u0105 i filologiczn\u0105. Papie\u017cowi spodoba\u0142 si\u0119 ten pomys\u0142 i z miejsca mianowa\u0142 go pra\u0142atem domowym. Z drugiej strony rektor Louvain i orientalista biskup Abbeloos, kt\u00f3ry od pocz\u0105tku czu\u0142 si\u0119 \"pomostem\", sprzeciwi\u0142 si\u0119 i stworzy\u0142 opini\u0119: ten \"\u015bredniowieczny\" mo\u017ce prowadzi\u0107 donik\u0105d. Sprawa sta\u0142a si\u0119 napi\u0119ta. Mercier by\u0142 nawet kuszony, aby zaakceptowa\u0107 propozycj\u0119, kt\u00f3ra przysz\u0142a do niego, aby przenie\u015b\u0107 projekt na nowo utworzony Katolicki Uniwersytet w Waszyngtonie. Ale Leon XIII da\u0142 do zrozumienia, \u017ce go popiera, a kiedy Mercier zaproponowa\u0142 utworzenie dw\u00f3ch katedr, jednej filozofii i jednej nauk propedeutycznych, wys\u0142a\u0142 fundusze i wzni\u00f3s\u0142 instytut (1889).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mercier opracowa\u0142 kursy i szuka\u0142 nowych nauczycieli, upewniaj\u0105c si\u0119, \u017ce s\u0105 dobrze poinformowani zar\u00f3wno w naukach pozytywnych, jak i historii \u015bredniowiecza (De Wulf). Zdoby\u0142 fundusze, zbudowa\u0142 sale lekcyjne, a tak\u017ce laboratoria psychologii eksperymentalnej (w stylu Wundta). Chcia\u0142 \"wy\u017cszego\" Instytutu Filozofii: nie edukacji elementarnej. Po kolejnym spotkaniu z Leonem XIII opracowa\u0142 statut okre\u015blaj\u0105cy intelektualn\u0105 orientacj\u0119 Instytutu i jego relacje z Uniwersytetem. Rektor ponownie si\u0119 sprzeciwi\u0142, tym razem na tej podstawie, \u017ce nauczana by\u0142a nowoczesna nauka z tomistyczn\u0105 oklein\u0105 i \u017ce powinna by\u0107 nauczana po \u0142acinie, a nie po francusku. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mercier ust\u0105pi\u0142 w kwestii nauczania \u0142aciny dla duchownych, ale nie w kwestii poradnictwa. Opublikowa\u0142 <em>Psychologia<\/em> (1892), <em>Logika i metafizyka<\/em> (1894), a p\u00f3\u017aniej <em>Kryteriologia<\/em>. Dzi\u0119ki temu skomponowa\u0142bym <em>Kurs filozofii<\/em> w 4 tomach (<em>Logika<\/em>, <em>Metafizyka og\u00f3lna<\/em>, <em>Psychologia<\/em>, y <em>Kryteriologia lub og\u00f3lna teoria pewno\u015bci<\/em>). Opublikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c esej na temat <em>Pocz\u0105tki wsp\u00f3\u0142czesnej psychologii<\/em> (1894) W 1894 r. za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 <em>Revue N\u00e9oescolastique<\/em>kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej sta\u0142 si\u0119 <em>R\u00e9vue Philosophique de Louvain<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nast\u0105pi\u0142y lata rozwoju, stabilizuj\u0105c Instytut, kt\u00f3ry nadal istnieje na Uniwersytecie w Louvain. Za\u0142o\u017cy\u0142 te\u017c seminarium (pod imieniem Leona XIII), aby pomie\u015bci\u0107 student\u00f3w, kt\u00f3rzy przybywali do niego z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wa\u017cne do\u015bwiadczenie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Mercier mia\u0142 ogromne mo\u017cliwo\u015bci, ani \u017ce jego wyzwanie jest nadal stawiane w podobny spos\u00f3b. Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce bezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenie filozofii i nauk eksperymentalnych (zw\u0142aszcza w jego psychologii) powoduje szybkie wyga\u015bni\u0119cie, wraz ze zmian\u0105 stanu nauk. Nale\u017cy o tym pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzie\u0142o \u015bw. Tomasza jest wa\u017cne dla chrze\u015bcija\u0144skiej my\u015bli filozoficznej z co najmniej trzech powod\u00f3w: dostarcza chrze\u015bcija\u0144skiej reinterpretacji filozofii klasycznej, kt\u00f3ra cz\u0119\u015bciowo kszta\u0142tuje nasz \u015bwiatopogl\u0105d (logika i metafizyka); przekazuje wa\u017cne analizy antropologii lub racjonalnej psychologii, kt\u00f3re s\u0105 interesuj\u0105ce dla etyki i naszej samowiedzy (inteligencja, wolne dzia\u0142anie, afektywno\u015b\u0107, nami\u0119tno\u015bci); i po trzecie, dostarcza s\u0142ownictwa, kt\u00f3re nale\u017cy do tradycji teologii i jest interesuj\u0105ce, aby dobrze je zrozumie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z jednej strony wa\u017cne jest, aby przekazywa\u0107 filozofi\u0119 tomistyczn\u0105 (metafizyk\u0119, logik\u0119, kosmologi\u0119, antropologi\u0119) w jej kontek\u015bcie historycznym, aby nie zmienia\u0107 jej znaczenia. To w\u0142a\u015bnie zrobi\u0142 na przyk\u0142ad Gilson. Po drugie, konieczne jest nawi\u0105zanie dialogu z nasz\u0105 wiedz\u0105 o \u015bwiecie. Logika i antropologia (oraz etyka) przekazane przez \u015bw. Tomasza, w tym, co zawieraj\u0105 w wiedzy introspekcyjnej, nadal maj\u0105 du\u017c\u0105 si\u0142\u0119, nawet je\u015bli mog\u0105 wymaga\u0107 uzupe\u0142nienia lub rozwini\u0119cia. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas gdy kosmologia, nasza wiedza o wszech\u015bwiecie, zmieni\u0142a si\u0119 znacznie wraz z nasz\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do jego obserwacji i zrozumienia. Ma to wp\u0142yw na metafizyk\u0119, kt\u00f3ra uniwersalizuje nasz\u0105 wiedz\u0119 o bycie: jest bardziej stabilna pod wzgl\u0119dem inteligencji, a mniej pod wzgl\u0119dem materii. Oczywiste jest, \u017ce nie jest dzi\u015b mo\u017cliwe stworzenie kosmologii czy filozofii przyrody bez uwzgl\u0119dnienia tego, co wiemy o sk\u0142adzie materii, pochodzeniu wszech\u015bwiata czy ewolucji \u017cycia. A to wp\u0142ywa na nasz\u0105 koncepcj\u0119 bytu (metafizyk\u0119).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oczywi\u015bcie wa\u017cne jest, aby ci, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 tym ga\u0142\u0119ziom filozofii w kontek\u015bcie chrze\u015bcija\u0144skim, mieli jednocze\u015bnie dobre wykszta\u0142cenie historyczne, kt\u00f3re pozwala im dotrze\u0107 i zachowa\u0107 oryginalne znaczenie, a z drugiej strony dobre wykszta\u0142cenie naukowe. I to bez po\u015bpiechu w konkordancji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Arcybiskup Brukseli<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po \u015bmierci Leona XIII (1903) jego nast\u0119pca, \u015bw. Pius X, wybra\u0142 go bezpo\u015brednio na arcybiskupa Mechelen i prymasa Belgii (1906), a rok p\u00f3\u017aniej na kardyna\u0142a (1907). Od samego pocz\u0105tku by\u0142 zaanga\u017cowany w formacj\u0119 duchowie\u0144stwa. Wyg\u0142osi\u0142 wiele rekolekcji dla swoich kap\u0142an\u00f3w (kt\u00f3re zosta\u0142y opublikowane) i za\u0142o\u017cy\u0142 stowarzyszenie w celu kultywowania ich duchowo\u015bci (<em>Kap\u0142a\u0144skie braterstwo przyjaci\u00f3\u0142 Jezusa<\/em>). Stworzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c czasopismo diecezjalne. Wspiera\u0142 uniwersytet i przygotowywa\u0142 profesor\u00f3w poszukuj\u0105cych wysokiego poziomu naukowego. Zach\u0119ca\u0142 na przyk\u0142ad Georges'a Lema\u00eetre'a (kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0142onkiem bractwa kap\u0142a\u0144skiego) do studiowania fizyki i kontaktu z Eisteinem, dzi\u0119ki czemu postulowa\u0142 on swoj\u0105 teori\u0119 o <em>Big Bang<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za pontyfikatu \u015bw. Piusa X pojawi\u0142a si\u0119 kwestia modernistyczna. Kardyna\u0142 popar\u0142 papie\u017ca i opisa\u0142 sytuacj\u0119 w wa\u017cnym wyk\u0142adzie na Uniwersytecie (<em>Modernizm<\/em>). Pomaga\u0142 r\u00f3wnie\u017c przezwyci\u0119\u017cy\u0107 nieporozumienia (Lagrange, Blondel); pr\u00f3bowa\u0142 z\u0142agodzi\u0107 kanoniczn\u0105 sytuacj\u0119 Laberthonni\u00e9re'a i na przyk\u0142ad prowadzi\u0107 dialog z Tyrrellem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponadto od 1909 r. wspiera\u0142 Dom Lamberta Beaudoina w jego duchu odnowy liturgicznej, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do wi\u0119kszego uczestnictwa wiernych, a tak\u017ce w jego wysi\u0142kach na rzecz ekumenicznej otwarto\u015bci. Wspiera\u0142 r\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j Akcji Katolickiej i \u017cywo interesowa\u0142 si\u0119 kwestiami spo\u0142ecznymi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wielka Wojna (1914-1918)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1914 roku, z pewnego rodzaju samob\u00f3jcz\u0105 naiwno\u015bci\u0105 i bez \u015brodk\u00f3w, by temu zapobiec, narody europejskie przyst\u0105pi\u0142y do brutalnej wojny, kt\u00f3ra zniszczy\u0142a jednocze\u015bnie cztery imperia, by\u0107 mo\u017ce jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 m\u0142odej populacji Europy i, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, o\u015bwieceniowy mit post\u0119pu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W pierwszych posuni\u0119ciach Niemcy najecha\u0142y neutraln\u0105 Belgi\u0119 z zaskoczenia, aby zaatakowa\u0107 Francj\u0119. I surowo ukarali odizolowan\u0105 reakcj\u0119 belgijskiego ruchu oporu, systematycznie bombarduj\u0105c miasta i samo Louvain, gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 katedra, uniwersytet, biblioteka... Kardyna\u0142 Mercier zosta\u0142 z\u0142apany w Rzymie, gdzie uczestniczy\u0142 w pogrzebie \u015bw. Piusa X i konklawe. Pius X i konklawe. Po powrocie (grudzie\u0144 1914 r.) przeszed\u0142 si\u0119 po ogromnych zniszczeniach i napisa\u0142 surowy list pasterski do odczytania we wszystkich ko\u015bcio\u0142ach, zatytu\u0142owany <em>Patriotyzm i stanowczo\u015b\u0107<\/em> (<em>Patriotyzm i wytrzyma\u0142o\u015b\u0107<\/em>), kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 <em>online<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wychwala patriotyzm jako cnot\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, docenia po\u015bwi\u0119cenie \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy oddali \u017cycie za sw\u00f3j kraj, zach\u0119ca ludno\u015b\u0107 do wspierania belgijskiego rz\u0105du, kr\u00f3la i armii na wygnaniu. O\u015bwiadcza, \u017ce rz\u0105d inwazyjny jest bezprawny, \u017ce nale\u017cy przestrzega\u0107 tylko tych praw, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne dla wsp\u00f3lnego dobra i porz\u0105dku publicznego, ale wzywa do unikania niepotrzebnej przemocy poza t\u0105, kt\u00f3ra dotyczy armii belgijskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niemieckie dow\u00f3dztwo wojskowe pr\u00f3bowa\u0142o zapobiec rozpowszechnianiu, zarekwirowa\u0142o kopie i grozi\u0142o proboszczom, ale obawiaj\u0105c si\u0119 reperkusji w\u015br\u00f3d niemieckich katolik\u00f3w, zatrzyma\u0142o kardyna\u0142a tylko na kilka godzin. Zachowa\u0142y si\u0119 dokumenty i korespondencja. W tamtym czasie kardyna\u0142 reprezentowa\u0142 honor narodu. Stolica Apostolska poprosi\u0142a go jednak o z\u0142agodzenie jego politycznych wypowiedzi. Pod koniec wojny sta\u0142 si\u0119 bohaterem narodowym w Belgii, ale tak\u017ce w Anglii i Stanach Zjednoczonych. Odby\u0142 triumfaln\u0105 podr\u00f3\u017c do Stan\u00f3w Zjednoczonych (1919), gdzie mi\u0119dzy innymi uzyska\u0142 hojn\u0105 pomoc na odbudow\u0119 Uniwersytetu w Louvain.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wielki kardyna\u0142<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od tego czasu Mercier by\u0142 postaci\u0105 o ogromnym wp\u0142ywie na ca\u0142y \u015bwiat katolicki. I odegra\u0142 t\u0119 rol\u0119. Trzeba go zrozumie\u0107. Nie by\u0142 renesansowym kardyna\u0142em, kt\u00f3ry budowa\u0142 barokowe pa\u0142ace. By\u0142 kardyna\u0142em Ko\u015bcio\u0142a w czasach ogromnej s\u0142abo\u015bci wobec pa\u0144stw. Presti\u017c by\u0142 potrzebny, aby zosta\u0107 wys\u0142uchanym. Zdoby\u0142 go i wykorzysta\u0142 dla dobra Ko\u015bcio\u0142a. Nawet Stolica Apostolska chcia\u0142a, aby po wojnie interweniowa\u0142 w traktacie wersalskim, aby rozwi\u0105za\u0107 bolesn\u0105 kwesti\u0119 pa\u0144stw papieskich, ale nie m\u00f3g\u0142 nic zrobi\u0107. Kiedy zmar\u0142, rz\u0105d belgijski wyprawi\u0142 mu pa\u0144stwowy pogrzeb z pe\u0142nymi honorami (istniej\u0105 stare nagrania z jego \u015bmierci). <em>online<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0119sto\u015b\u0107 epoki i samej postaci sprawi\u0142y, \u017ce biografia, na kt\u00f3r\u0105 zas\u0142uguje, jeszcze nie istnieje. Istnieje pierwszy szkic autorstwa kanonicznego A. Simona, <em>Le cardinal Mercier<\/em>. A Roger Aubert, wielki historyk z Uniwersytetu w Louvain, po\u015bwi\u0119ci\u0142 jej obszerny zbi\u00f3r studi\u00f3w, zebrany z okazji osiemdziesi\u0105tych urodzin Auberta: <em>Kardyna\u0142 Mercier (1851-1926). Un prelat d'avant-garde<\/em>. Pomog\u0142y mi one skomponowa\u0107 ten portret. Opr\u00f3cz innych specjalistycznych bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Niekt\u00f3re funkcje<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oskar\u017ca si\u0119 go o wynios\u0142o\u015b\u0107 i niezrozumienie flamandzkiego sektora w Belgii. Kwestia ta zosta\u0142a zbadana i wymaga wielu niuans\u00f3w. Z drugiej strony, pomimo swojej kardynalskiej pozy, by\u0142 osob\u0105 o trze\u017awym gu\u015bcie. Zw\u0142aszcza w okresie wojennym i powojennym nie chcia\u0142 odstawa\u0107 od trud\u00f3w swojego ludu i na przyk\u0142ad zrezygnowa\u0142 z ogrzewania i upro\u015bci\u0142 swoje jedzenie tak bardzo, jak to mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142 oddany <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/the-sacred-heart-of-jesus-lit-by-the-moon\/\">\u015awi\u0119te Serce<\/a>By\u0142 chrze\u015bcijaninem, wyznawc\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego, Dziewicy i Eucharystii. Z jego korespondencji jasno wynika, \u017ce mia\u0142 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 reakcj\u0119 na wiele nieporozumie\u0144 i trudno\u015bci w swoim \u017cyciu. W p\u00f3\u017aniejszych latach by\u0142 bardzo zainteresowany promowaniem dogmatu o powszechnym po\u015brednictwie Maryi i prowadzi\u0142 dyskusje z papie\u017cami i wieloma teologami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rozmowy w Mechelen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cym rozdzia\u0142em by\u0142y rozmowy ekumeniczne z przedstawicielami \u015bwiata anglika\u0144skiego. Zajmowa\u0142y one ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego \u017cycia (1921-1926). Pombala \u0142\u0105czy\u0142a przyja\u017a\u0144 z lordem Halifaxem, znanym anglika\u0144skim szlachcicem, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. Udali si\u0119 do kardyna\u0142a, aby zobaczy\u0107, co mo\u017cna zrobi\u0107. Po poinformowaniu Stolicy Apostolskiej i bez rozg\u0142osu odby\u0142y si\u0119 rozmowy mi\u0119dzy teologami katolickimi i anglika\u0144skimi, aby wsp\u00f3lnie przeanalizowa\u0107 trudno\u015bci: kwesti\u0119 warto\u015bci \u015bwi\u0119ce\u0144 anglika\u0144skich, episkopatu i sakrament\u00f3w. A zw\u0142aszcza sprawowanie prymatu rzymskiego. Zauwa\u017cono, \u017ce mo\u017cna podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 zbli\u017cenia si\u0119 do sprawowania prymatu w pierwszym tysi\u0105cleciu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015amier\u0107 kardyna\u0142a wstrzyma\u0142a t\u0119 spraw\u0119, ale rozmowy te by\u0142y wa\u017cnym precedensem w ekumenicznym nurcie Soboru Watyka\u0144skiego II i sformu\u0142owa\u0142y pytania i podej\u015bcia, kt\u00f3re nadal rzucaj\u0105 \u015bwiat\u0142o.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Desir\u00e9e-Joseph Mercier (1851-1926) fue un notable profesor de filosof\u00eda, fundador del Instituto de Filosof\u00eda de la Universidad de Lovaina y representante de la neoescol\u00e1stica. Como arzobispo de Malinas (Bruselas), impuls\u00f3 la universidad y la formaci\u00f3n del clero, foment\u00f3 conversaciones con el anglicanismo e intervino en los grandes asuntos de la Iglesia al inicio del siglo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":31353,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537,53],"tags":[496],"class_list":["post-31350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","category-teologia-siglo-xx","tag-teologia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Los trabajos del cardenal Mercier - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Desir\u00e9e-Joseph Mercier (1851-1926) fue un notable profesor de filosof\u00eda, fundador del Instituto de Filosof\u00eda la Universidad de Lovaina.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/cardinal-mercier\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Los trabajos del cardenal Mercier - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Desir\u00e9e-Joseph Mercier (1851-1926) fue un notable profesor de filosof\u00eda, fundador del Instituto de Filosof\u00eda la Universidad de Lovaina.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/cardinal-mercier\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-30T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1307\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"747\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Juan Luis Lorda\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Juan Luis Lorda\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Juan Luis Lorda\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07\"},\"headline\":\"Los trabajos del cardenal Mercier\",\"datePublished\":\"2023-05-30T05:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/\"},\"wordCount\":2423,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg\",\"keywords\":[\"Teolog\u00eda\"],\"articleSection\":[\"Recursos\",\"Teolog\u00eda del siglo XX\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/\",\"name\":\"Los trabajos del cardenal Mercier - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-05-30T05:00:00+00:00\",\"description\":\"Desir\u00e9e-Joseph Mercier (1851-1926) fue un notable profesor de filosof\u00eda, fundador del Instituto de Filosof\u00eda la Universidad de Lovaina.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg\",\"width\":1307,\"height\":747},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/cardenal-mercier\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Los trabajos del cardenal Mercier\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07\",\"name\":\"Juan Luis Lorda\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"caption\":\"Juan Luis Lorda\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/juan-luis-lorda\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dzie\u0142a kardyna\u0142a Merciera - Omnes","description":"Desir\u00e9e-Joseph Mercier (1851-1926) by\u0142 wybitnym profesorem filozofii, za\u0142o\u017cycielem Instytutu Filozofii na Uniwersytecie w Louvain.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/cardinal-mercier\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Los trabajos del cardenal Mercier - Omnes","og_description":"Desir\u00e9e-Joseph Mercier (1851-1926) fue un notable profesor de filosof\u00eda, fundador del Instituto de Filosof\u00eda la Universidad de Lovaina.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/cardinal-mercier\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2023-05-30T05:00:00+00:00","og_image":[{"width":1307,"height":747,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Juan Luis Lorda","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Juan Luis Lorda","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/"},"author":{"name":"Juan Luis Lorda","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07"},"headline":"Los trabajos del cardenal Mercier","datePublished":"2023-05-30T05:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/"},"wordCount":2423,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg","keywords":["Teolog\u00eda"],"articleSection":["Recursos","Teolog\u00eda del siglo XX"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/","name":"Dzie\u0142a kardyna\u0142a Merciera - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg","datePublished":"2023-05-30T05:00:00+00:00","description":"Desir\u00e9e-Joseph Mercier (1851-1926) by\u0142 wybitnym profesorem filozofii, za\u0142o\u017cycielem Instytutu Filozofii na Uniwersytecie w Louvain.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cardinal-mercier-a-rome-e3b800-1.jpg","width":1307,"height":747},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/cardenal-mercier\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Los trabajos del cardenal Mercier"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07","name":"Juan Luis Lorda","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","caption":"Juan Luis Lorda"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/juan-luis-lorda\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31350"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31355,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31350\/revisions\/31355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}