{"id":31407,"date":"2023-06-03T06:00:00","date_gmt":"2023-06-03T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=31407"},"modified":"2023-06-03T08:48:43","modified_gmt":"2023-06-03T07:48:43","slug":"biblia-wywiad-james-prothro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/","title":{"rendered":"James Prothro<\/b>Biblia jest ksi\u0119g\u0105, kt\u00f3r\u0105 musimy o\u017cywi\u0107\"."},"content":{"rendered":"

Czytanie Biblii mo\u017ce by\u0107 trudne, ale w\u0142a\u015bciwe i dok\u0142adne t\u0142umaczenie jest jeszcze trudniejsze. Bo \"je\u015bli Biblia jest ksi\u0119g\u0105, kt\u00f3r\u0105 mamy o\u017cywia\u0107 i przez kt\u00f3r\u0105 s\u0142yszymy Boga m\u00f3wi\u0105cego do nas, to ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142 t\u0142umaczenia jest wa\u017cny\", jak m\u00f3wi James Prothro, profesor teologii i Pisma \u015awi\u0119tego na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. Instytut Augustyna<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

W tym wywiadzie Prothro wyja\u015bnia niekt\u00f3re z wyzwa\u0144 stoj\u0105cych przed t\u0142umaczami i udziela wskaz\u00f3wek, jak najlepiej wykorzysta\u0107 lektur\u0119 Biblia<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Czy jest jaka\u015b idea lub koncepcja, o kt\u00f3rej katolicy powinni zawsze pami\u0119ta\u0107 podczas czytania lub t\u0142umaczenia Biblii?<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"
James Prothro, profesor w Instytucie Augustyna<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

- Nie jedna rzecz, ale wiele. W Stanach Zjednoczonych wielu katolik\u00f3w nie ma nic przeciwko t\u0142umaczeniu Biblii na j\u0119zyk polski. Biblia<\/a> i je\u015bli im na tym zale\u017cy, prosz\u0105 jedynie, by by\u0142 on teologicznie poprawny. To dobrze, ale ostatecznie wybieraj\u0105 t\u0119, z kt\u00f3r\u0105 s\u0105 najbardziej zaznajomieni. <\/p>\n\n\n\n

Ale my\u015bl\u0119, \u017ce dobrze jest pami\u0119ta\u0107 o dw\u00f3ch rzeczach, kt\u00f3re zosta\u0142y bardzo dobrze wyja\u015bnione w dw\u00f3ch encyklikach. Jedn\u0105 z nich jest \"Providentissimus Deus<\/a>\" (1893) i drugi, \"Divino Afflante Spiritu<\/a>\" (1943).<\/p>\n\n\n\n

W pierwszym z nich papie\u017c Leon XIII wzywa do odnowienia studi\u00f3w biblijnych. Jedn\u0105 z rzeczy, o kt\u00f3rych m\u00f3wi, jest to, \u017ce ludzie powinni wr\u00f3ci\u0107 do oryginalnych j\u0119zyk\u00f3w i staro\u017cytnych manuskrypt\u00f3w. M\u00f3wi, \u017ce Wulgata jest oficjaln\u0105 Bibli\u0105 Ko\u015bcio\u0142a i \u017ce jest zasadniczo poprawna, ale to nie znaczy, \u017ce ka\u017cdy przet\u0142umaczony werset daje najlepsze t\u0142umaczenie tego, co autor mia\u0142 na my\u015bli. Ale je\u015bli przeczytasz ca\u0142\u0105 Wulgat\u0119, nie ma \u017cadnych odchyle\u0144 w doktrynie lub moralno\u015bci. W 1943 roku Pius XII powiedzia\u0142 to samo. Wulgata jest nadal oficjaln\u0105 Bibli\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, jest wolna od b\u0142\u0119d\u00f3w w wierze i moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego wi\u0119c powinni\u015bmy stara\u0107 si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 do j\u0119zyk\u00f3w oryginalnych? Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce je\u015bli wierzymy, \u017ce B\u00f3g natchn\u0105\u0142 autor\u00f3w jako takich, tak \u017ce B\u00f3g twierdzi i wskazuje nam prawd\u0119 poprzez to, czego nauczaj\u0105, to nawet je\u015bli t\u0142umaczenie jest bezpieczne i doktrynalnie poprawne, mo\u017ce nie dawa\u0107 nam wszystkiego, co B\u00f3g pierwotnie zamierza\u0142 zainspirowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Teraz, je\u015bli przeczytasz ca\u0142\u0105 Wulgat\u0119, nie zb\u0142\u0105dzisz w doktrynie ani moralno\u015bci, b\u0119dziesz na w\u0142a\u015bciwej drodze.<\/p>\n\n\n\n

Czasami, w przypadku t\u0142umacze\u0144, lubi\u0119 pyta\u0107 ludzi, aby ich przetestowa\u0107: jak my\u015blisz, do czego s\u0142u\u017cy czytanie Biblii? Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce to \u0142atwa odpowied\u017a, ale tak nie jest. Je\u015bli kto\u015b m\u00f3wi, \u017ce powodem, dla kt\u00f3rego mamy Bibli\u0119, jest to, \u017ce mo\u017cemy j\u0105 czyta\u0107 i przyswaja\u0107 doktryn\u0119, a potem mo\u017cemy i\u015b\u0107 i szuka\u0107 innych \u017ar\u00f3de\u0142, to uwa\u017ca, \u017ce Biblia nie jest ksi\u0105\u017ck\u0105, wed\u0142ug kt\u00f3rej mo\u017cna \u017cy\u0107, wi\u0119c tak d\u0142ugo, jak t\u0142umaczenie jest ortodoksyjne, b\u0119dzie w porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u0119cz przeciwnie, je\u015bli Biblia jest ksi\u0119g\u0105, kt\u00f3r\u0105 mamy o\u017cywia\u0107 i przez kt\u00f3r\u0105 s\u0142yszymy Boga m\u00f3wi\u0105cego do nas, to ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142 t\u0142umaczenia jest wa\u017cny. To prawda, \u017ce zawsze b\u0119d\u0105 niedoskona\u0142o\u015bci, ale pr\u00f3ba zinterpretowania umys\u0142u ludzkiego autora, aby dobrze us\u0142ysze\u0107 g\u0142os boskiego Autora, jest naprawd\u0119 wa\u017cna. Biblia jest ksi\u0119g\u0105, kt\u00f3r\u0105 musimy o\u017cywia\u0107 i do kt\u00f3rej musimy ci\u0105gle powraca\u0107.<\/p>\n\n\n\n

J\u0119zyk jest \u017cywy i zmienia si\u0119 wraz ze spo\u0142ecze\u0144stwem. Czy uwa\u017casz, \u017ce t\u0142umaczenia Biblii b\u0119d\u0105 musia\u0142y zmienia\u0107 si\u0119 wraz z j\u0119zykami i naszym spo\u0142ecze\u0144stwem?<\/h2>\n\n\n\n

- My\u015bl\u0119, \u017ce tak. Je\u015bli zastanowimy si\u0119 nad r\u00f3\u017cnicami mi\u0119dzy hiszpa\u0144skim w XV wieku a hiszpa\u0144skim dzisiaj, zobaczymy, \u017ce s\u0105 pewne rzeczy, kt\u00f3re w tamtych czasach by\u0142y poprawnymi wyra\u017ceniami, ale dzi\u015b maj\u0105 inne znaczenie.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad w j\u0119zyku angielskim s\u0142owo \"silly\" oznacza\u0142o \"czysty\" lub \"niewinny\". Dlatego te\u017c istnia\u0142y pie\u015bni i hymny o \"g\u0142upiej Dziewicy Maryi\", co mo\u017cna by przet\u0142umaczy\u0107 jako \"czysta Dziewica Maryja\", ale dzi\u015b oznacza to \"g\u0142upia Dziewica Maryja\".<\/p>\n\n\n\n

To samo dotyczy j\u0119zyka, na kt\u00f3ry t\u0142umaczymy: z powodu zmian w naszych j\u0119zykach musimy dostosowywa\u0107 rzeczy tak, aby ludzie s\u0142yszeli w\u0142a\u015bciwe rzeczy. To samo dotyczy j\u0119zyk\u00f3w staro\u017cytnych. Sp\u0119dzi\u0142em wiele czasu pracuj\u0105c ze staro\u017cytn\u0105 grek\u0105 i je\u015bli u\u017cyj\u0119 s\u0142ownika, kt\u00f3ry t\u0142umaczy grek\u0119 z czas\u00f3w Homera, a nast\u0119pnie u\u017cyj\u0119 go do przet\u0142umaczenia Nowego Testamentu, b\u0119d\u0119 si\u0119 myli\u0142, poniewa\u017c j\u0119zyk zmienia\u0142 si\u0119 z czasem.<\/p>\n\n\n\n

T\u0142umaczenie Biblii jest bardzo trudne, zw\u0142aszcza ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cne sytuacje spo\u0142eczne ludzi, dla kt\u00f3rych zosta\u0142a napisana. Je\u015bli chcesz stworzy\u0107 t\u0142umaczenie, kt\u00f3re b\u0119dzie naprawd\u0119 dobre do studiowania, musi ono by\u0107 dok\u0142adne s\u0142owo w s\u0142owo. Ale to mo\u017ce nie przekazywa\u0107 dobrze przes\u0142ania ludziom, kt\u00f3rzy nie studiuj\u0105 dog\u0142\u0119bnie Pisma \u015awi\u0119tego, kt\u00f3rzy tylko s\u0142uchaj\u0105 lub nie potrafi\u0105 czyta\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jakiego rodzaju t\u0142umaczenie powinni\u015bmy wykona\u0107? Zale\u017cy to od odbiorc\u00f3w, dla kt\u00f3rych piszemy, poniewa\u017c nie tylko j\u0119zyki si\u0119 zmieniaj\u0105, ale tak\u017ce istniej\u0105 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy lud\u017ami w zale\u017cno\u015bci od grup spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z moich ulubionych przyk\u0142ad\u00f3w jest rdzenne plemi\u0119, kt\u00f3re nie mia\u0142o owiec. Misjonarze zdali sobie spraw\u0119, \u017ce nie wiedzieli nawet, co to jest owca, ani nie mogli skojarzy\u0107 idei pasterza, kt\u00f3ry si\u0119 troszczy, ale mieli \u015bwinie. Przet\u0142umaczyli wi\u0119c Jezusa, m\u00f3wi\u0105c: \"Ja jestem dobrym pasterzem, kt\u00f3ry oddaje swoje \u017cycie za \u015bwinie\". Z jednej strony pomaga im to zrozumie\u0107 uczucie Chrystusa i przemawiasz do nich w kategoriach, kt\u00f3re rozumiej\u0105. Ale z drugiej strony, w Starym Testamencie B\u00f3g wyr\u00f3\u017cnia \u015bwinie jako nieczyste i zabrania \u017bydom ich dotykania. Dokonuj\u0105c takiego t\u0142umaczenia, jednocze\u015bnie wygrywasz i przegrywasz.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, kiedy ludzie pytaj\u0105 mnie, kt\u00f3re t\u0142umaczenie Biblii powinni kupi\u0107, zalecam, aby kupili dwa r\u00f3\u017cne, jak powiedzia\u0142 \u015bw.<\/p>\n\n\n\n

Biblia zosta\u0142a pierwotnie napisana w j\u0119zyku hebrajskim, aramejskim i greckim. Wiedz\u0105c o tym, bardzo \u0142atwo jest utraci\u0107 istot\u0119 s\u0142\u00f3w u\u017cytych w t\u0142umaczeniach. Sk\u0105d mo\u017cemy wiedzie\u0107, co naprawd\u0119 zamierza\u0142 B\u00f3g?<\/h2>\n\n\n\n

Wr\u00f3c\u0119 tutaj do Augustyna, co ma zwi\u0105zek z tym, co powiedzieli\u015bmy o poszukiwaniu ortodoksyjnego t\u0142umaczenia Biblii. Augustyn m\u00f3wi, \u017ce je\u015bli czytasz z wiar\u0105, kochasz Boga i bli\u017aniego, mo\u017cesz interpretowa\u0107 nawet najbardziej zagmatwane fragmenty w najlepszy mo\u017cliwy spos\u00f3b. <\/strong>Je\u015bli czytanie Biblii nie prowadzi ci\u0119 do modlitwy lub mi\u0142o\u015bci, nie czytasz jej dobrze. Dla Augustyna ma to zasadnicze znaczenie.<\/p>\n\n\n\n

Jednak ostatecznym s\u0142owem Boga jest S\u0142owo, Jezus Chrystus. On pokazuje nam, kim jest B\u00f3g, Jego zbawienie i Jego mi\u0142o\u015b\u0107. Je\u015bli wi\u0119c znamy to S\u0142owo, mo\u017cemy pozna\u0107 ca\u0142\u0105 reszt\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Jednak nast\u0119pnym krokiem dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 dalej studiowa\u0107 Bibli\u0119, jest zdobycie wydania do studiowania lub komentarza z notatkami, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do kontekstu i zawieraj\u0105 wyja\u015bnienia.<\/p>\n\n\n\n

Czytanie i rozumienie Biblii jest czasami trudne i zagmatwane, wi\u0119c od czego najlepiej zacz\u0105\u0107?<\/h2>\n\n\n\n

Istnieje wiele dobrych odpowiedzi na to pytanie. Nie zalecam zaczynania od pocz\u0105tku i czytania a\u017c do ko\u0144ca, poniewa\u017c w Ksi\u0119dze Kap\u0142a\u0144skiej \u0142atwo si\u0119 pogubi\u0107. To, co polecam, zw\u0142aszcza je\u015bli czytelnik jest chrze\u015bcijaninem znaj\u0105cym podstawy, to zacz\u0105\u0107 od Ewangelii, zw\u0142aszcza \u0141ukasza.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze, je\u015bli chcemy czyta\u0107 ca\u0142\u0105 Bibli\u0119 w \u015bwietle Chrystusa, Ewangelie pomagaj\u0105 dobrze zacz\u0105\u0107, poniewa\u017c skupiaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na Nim. Z drugiej strony, poniewa\u017c s\u0105 to narracje, \u0142atwo jest im rezonowa\u0107 dla nas.<\/p>\n\n\n\n

Ewangelie s\u0105 prostsze ni\u017c listy \u015bw. Paw\u0142a, w kt\u00f3rych zak\u0142ada si\u0119, \u017ce czytelnik zna histori\u0119 i otwiera si\u0119 dyskusje na temat konkretnych pomys\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0119ga Wyj\u015bcia i Ksi\u0119ga Rodzaju s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dobrymi miejscami do rozpocz\u0119cia, ale zawieraj\u0105 pewne rzeczy, kt\u00f3re mog\u0105 zszokowa\u0107 niekt\u00f3rych czytelnik\u00f3w. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce najlepiej jest zacz\u0105\u0107 od Jezusa i Ewangelii przed przeczytaniem reszty.<\/p>\n\n\n\n

Pisa\u0142e\u015b o pokucie i pojednaniu, czy m\u00f3g\u0142by\u015b wyja\u015bni\u0107, jak idea pokuty zmienia si\u0119 od Starego Testamentu do Nowego Testamentu? Jakie znaczenie ma ona dla dzisiejszych katolik\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na zwi\u0119z\u0142o\u015b\u0107 przejd\u0119 do 2 Listu do Koryntian 3, w kt\u00f3rym Pawe\u0142 przeciwstawia sobie dwa Testamenty. Czyni to na r\u00f3\u017cne sposoby, ale k\u0142adzie szczeg\u00f3lny nacisk na dar Ducha \u015awi\u0119tego zes\u0142anego przez Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli Duch \u015awi\u0119ty jednoczy nas z Chrystusem i \u017cyciem \u0142aski Bo\u017cej, to ka\u017cdy akt pokuty jednoczy nas \u015bci\u015blej ze \u015bmierci\u0105 i zmartwychwstaniem Chrystusa. W nast\u0119puj\u0105cym fragmencie, Saint Paul<\/a> m\u00f3wi o tym, jak przyj\u0105\u0107 \u015bmier\u0107 Chrystusa w nas i odda\u0107 j\u0105 na s\u0142u\u017cb\u0119 \u017cyciu. Wszystkie nasze cierpienia mog\u0105 przybli\u017cy\u0107 nas do chwa\u0142y Nieba.<\/p>\n\n\n\n

Jest wiele rzeczy dotycz\u0105cych pokuty, kt\u00f3re nie zmieniaj\u0105 si\u0119 z jednego Testamentu na drugi. Modlitwa, post i ja\u0142mu\u017cna s\u0105 bardzo wa\u017cne; nadal s\u0105 niezb\u0119dne. Cielesne i duchowe uczynki mi\u0142osierdzia s\u0105 r\u00f3wnie\u017c obecne w obu Testamentach. Idea, \u017ce odrzucenie samego siebie, czy to poprzez post, czy inn\u0105 pokut\u0119, u\u015bwi\u0119ca nas i uczy nas mi\u0142o\u015bci, jest wpisana w ca\u0142e Pismo \u015awi\u0119te.<\/p>\n\n\n\n

A jednak dzi\u0119ki zjednoczeniu z Duchem \u015awi\u0119tym przebaczenie grzech\u00f3w mo\u017ce by\u0107 pe\u0142ne, nie liczymy tylko na antycypacj\u0119. Co wi\u0119cej, pokuta to nie tylko spos\u00f3b uczenia si\u0119 mi\u0142o\u015bci, to spos\u00f3b jednoczenia si\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105 Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

Czy uwa\u017casz, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci ludzie nie b\u0119d\u0105 rozumie\u0107 pewnych odniesie\u0144 w Biblii z powodu zmian spo\u0142ecznych i rozwoju? Na przyk\u0142ad, przez utrat\u0119 kontaktu z natur\u0105, mo\u017cliwe jest, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci ludzie nie b\u0119d\u0105 znali postaci pasterza.<\/h2>\n\n\n\n

-My\u015bl\u0119, \u017ce pewne rzeczy nam umkn\u0105, ale nalegam na dobr\u0105 Bibli\u0119 do studiowania, kt\u00f3ra wyja\u015bni nam te poj\u0119cia. Nie zawsze b\u0119dziemy w stanie przet\u0142umaczy\u0107 wszystko w dok\u0142adnym kontek\u015bcie. Ale mo\u017cemy to wyja\u015bni\u0107, a ludzie, kt\u00f3rzy chc\u0105 dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej, b\u0119d\u0105 mogli to zrobi\u0107 dzi\u0119ki historii.<\/p>\n\n\n\n

Wierz\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce idee zwi\u0105zane z natur\u0105, nawet je\u015bli \u017cyjemy w tak cyfrowym \u015bwiecie, zostan\u0105 zachowane dzi\u0119ki dobrej literaturze. Ale inne koncepcje, takie jak mi\u0142o\u015b\u0107, stan\u0105 si\u0119 bardziej skomplikowane. Im bardziej kurczowo trzymamy si\u0119 pewnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w Biblii, tym bardziej niszczymy je naszymi w\u0142asnymi interpretacjami. Jest to co\u015b, nad czym b\u0119dziemy musieli popracowa\u0107, aby na nowo zdefiniowa\u0107 te poj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Czy uwa\u017casz, \u017ce powinni\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do studiowania greki i \u0142aciny, aby czyta\u0107 Bibli\u0119?<\/h2>\n\n\n\n

Zobaczmy, jestem nauczycielem greki. M\u00f3wi\u0119 moim uczniom, \u017ce nauka staro\u017cytnej greki nie jest dla ka\u017cdego. Wymaga du\u017co pracy nad pami\u0119ci\u0105, nie mo\u017cna si\u0119 jej nauczy\u0107 ogl\u0105daj\u0105c seriale z napisami. Ale powiem ci te\u017c, \u017ce nie spotka\u0142em nikogo, kto powiedzia\u0142by mi, \u017ce nie by\u0142o warto. Wszyscy m\u00f3wi\u0105, \u017ce nauka greki pomog\u0142a im pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie Biblii, zwi\u0119kszy\u0142a ich zainteresowanie, a nawet zmieni\u0142a spos\u00f3b, w jaki j\u0105 czytaj\u0105, nawet po przet\u0142umaczeniu.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Leer la Biblia puede llegar a ser dif\u00edcil, pero lograr una traducci\u00f3n fidedigna y adecuada lo es todav\u00eda m\u00e1s. Porque \u201csi la Biblia es un libro que tenemos que hacer vida y a trav\u00e9s del cual escuchamos a Dios hablarnos, entonces cada detalle de la traducci\u00f3n es importante\u201d, como dice James Prothro, profesor de Teolog\u00eda […]<\/p>\n","protected":false},"author":1436,"featured_media":31410,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[554,537,52],"tags":[811,233],"class_list":["post-31407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-evangelio","category-recursos","category-sagrada-escritura","tag-biblia","tag-entrevistas"],"yoast_head":"\nJames Prothro: "La Biblia es un libro que debemos hacer vida"<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Leer la Biblia puede llegar a ser dif\u00edcil, pero lograr una traducci\u00f3n fidedigna y adecuada lo es todav\u00eda m\u00e1s.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblia-wywiad-james-prothro\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"James Prothro: "La Biblia es un libro que debemos hacer vida"\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Leer la Biblia puede llegar a ser dif\u00edcil, pero lograr una traducci\u00f3n fidedigna y adecuada lo es todav\u00eda m\u00e1s.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblia-wywiad-james-prothro\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-03T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-06-03T07:48:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Paloma L\u00f3pez Campos\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Paloma L\u00f3pez Campos\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2\"},\"headline\":\"James Prothro: \u00abLa Biblia es un libro que debemos hacer vida\u00bb\",\"datePublished\":\"2023-06-03T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-03T07:48:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/\"},\"wordCount\":2004,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg\",\"keywords\":[\"Biblia\",\"Entrevistas\"],\"articleSection\":[\"Evangelio\",\"Recursos\",\"Sagrada Escritura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/\",\"name\":\"James Prothro: \\\"La Biblia es un libro que debemos hacer vida\\\"\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-06-03T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-03T07:48:43+00:00\",\"description\":\"Leer la Biblia puede llegar a ser dif\u00edcil, pero lograr una traducci\u00f3n fidedigna y adecuada lo es todav\u00eda m\u00e1s.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Biblia\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-entrevista-james-prothro\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"James Prothro: “La Biblia es un libro que debemos hacer vida”\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2\",\"name\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"caption\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/paloma\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"James Prothro: \"Biblia jest ksi\u0119g\u0105, kt\u00f3r\u0105 musimy o\u017cywi\u0107\".","description":"Czytanie Biblii mo\u017ce by\u0107 trudne, ale w\u0142a\u015bciwe i dok\u0142adne t\u0142umaczenie jest jeszcze trudniejsze.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblia-wywiad-james-prothro\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"James Prothro: \"La Biblia es un libro que debemos hacer vida\"","og_description":"Leer la Biblia puede llegar a ser dif\u00edcil, pero lograr una traducci\u00f3n fidedigna y adecuada lo es todav\u00eda m\u00e1s.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblia-wywiad-james-prothro\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2023-06-03T05:00:00+00:00","article_modified_time":"2023-06-03T07:48:43+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Paloma L\u00f3pez Campos","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Paloma L\u00f3pez Campos","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/"},"author":{"name":"Paloma L\u00f3pez Campos","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2"},"headline":"James Prothro: \u00abLa Biblia es un libro que debemos hacer vida\u00bb","datePublished":"2023-06-03T05:00:00+00:00","dateModified":"2023-06-03T07:48:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/"},"wordCount":2004,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg","keywords":["Biblia","Entrevistas"],"articleSection":["Evangelio","Recursos","Sagrada Escritura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/","name":"James Prothro: \"Biblia jest ksi\u0119g\u0105, kt\u00f3r\u0105 musimy o\u017cywi\u0107\".","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg","datePublished":"2023-06-03T05:00:00+00:00","dateModified":"2023-06-03T07:48:43+00:00","description":"Czytanie Biblii mo\u017ce by\u0107 trudne, ale w\u0142a\u015bciwe i dok\u0142adne t\u0142umaczenie jest jeszcze trudniejsze.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/rachel-strong-VhcxuEGNXo4-unsplash-1.jpg","width":920,"height":526,"caption":"Biblia"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-entrevista-james-prothro\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"James Prothro: “La Biblia es un libro que debemos hacer vida”"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2","name":"Paloma L\u00f3pez Campos","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","caption":"Paloma L\u00f3pez Campos"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/paloma\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1436"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31407"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31567,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31407\/revisions\/31567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}