{"id":31869,"date":"2023-06-17T06:00:00","date_gmt":"2023-06-17T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=31869"},"modified":"2023-06-21T18:02:51","modified_gmt":"2023-06-21T17:02:51","slug":"biblijne-i-jezykowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/","title":{"rendered":"Mark Giszczak o Biblii, jej prawdziwo\u015bci i inkluzywnym j\u0119zyku"},"content":{"rendered":"

Dr Mark Giszczak wyk\u0142ada na Uniwersytecie im. Augustine Institut<\/a>e, ale tak\u017ce pisze ksi\u0105\u017cki i prowadzi wyk\u0142ady na temat Biblii. Uwa\u017ca, \u017ce \"musimy poznawa\u0107 Boga, czyta\u0107 Jego s\u0142owo i pozwoli\u0107, by ono nas zmieni\u0142o i wywar\u0142o na nas wp\u0142yw\". Jednocze\u015bnie \"musimy uzna\u0107, \u017ce nigdy nie b\u0119dziemy wiedzie\u0107 wszystkiego\".<\/p>\n\n\n\n

Na stronie Pismo \u015awi\u0119te<\/a> Czy wiemy, czy teksty s\u0105 dok\u0142adne? Jak j\u0119zyk inkluzywny wp\u0142ywa na t\u0142umaczenia? Jakie s\u0105 wyzwania w uchwyceniu autentycznego przes\u0142ania S\u0142owa? W wywiadzie dla Omnes dr Giszczak odpowiada na te i inne pytania.<\/p>\n\n\n\n

Jakie jest obecnie najwi\u0119ksze wyzwanie stoj\u0105ce przed t\u0142umaczami Biblii?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- W mojej ksi\u0105\u017cce o t\u0142umaczeniu Biblii m\u00f3wi\u0119 o wyzwaniu, jakim jest j\u0119zyk inkluzywny, kt\u00f3ry by\u0142 bardzo wa\u017cnym tematem dyskusji w ci\u0105gu ostatnich pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat. Nast\u0105pi\u0142a prawdziwa zmiana w sposobie my\u015blenia o m\u0119\u017cczyznach i kobietach, o rolach, a j\u0119zyk ma z tym wiele wsp\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\n

W t\u0142umaczeniu Biblii niekt\u00f3rzy t\u0142umacze starali si\u0119, aby Biblia by\u0142a jak najbardziej inkluzywna. Inni przyj\u0119li inne, bardziej konserwatywne podej\u015bcie. M\u00f3wi\u0105, \u017ce powinni\u015bmy uczyni\u0107 jak najwi\u0119cej rzeczy tak inkluzywnymi, jak to tylko mo\u017cliwe, ale je\u015bli tekst biblijny ma p\u0142e\u0107, to powinni\u015bmy przet\u0142umaczy\u0107 go tak, jak jest.<\/p>\n\n\n\n

Staje si\u0119 to rodzajem dialogu na temat w\u0142a\u015bciwego sposobu t\u0142umaczenia. S\u0105dz\u0119, \u017ce w miar\u0119 jak dyskusja wok\u00f3\u0142 gatunku b\u0119dzie si\u0119 zmienia\u0107, t\u0142umacze Biblii b\u0119d\u0105 musieli zastanawia\u0107 si\u0119 nad w\u0142a\u015bciwym podej\u015bciem.<\/p>\n\n\n\n

Z jednej strony istnieje tendencja do poddawania si\u0119 temu, co w danym momencie robi kultura. Z drugiej strony istnieje tendencja do opierania si\u0119 kulturze. My\u015bl\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bciwa droga znajduje si\u0119 gdzie\u015b pomi\u0119dzy. Chrze\u015bcija\u0144scy t\u0142umacze musz\u0105 oprze\u0107 si\u0119 idei, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna kultura mo\u017ce przepisa\u0107 biblijn\u0105 antropologi\u0119. Ale z drugiej strony uwa\u017cam, \u017ce musimy t\u0142umaczy\u0107 w spos\u00f3b, kt\u00f3ry komunikuje si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W jaki spos\u00f3b t\u0142umacze mog\u0105 zapewni\u0107, \u017ce nie pomin\u0105 prawdziwego znaczenia tego, co B\u00f3g mia\u0142 na my\u015bli?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- W niekt\u00f3rych tradycjach religijnych rozwi\u0105zano ten problem, nie t\u0142umacz\u0105c Koranu. W islamie, je\u015bli naprawd\u0119 chcesz by\u0107 uczonym w tej religii, musisz studiowa\u0107 arabski i czyta\u0107 Koran w oryginalnym j\u0119zyku. Co\u015b podobnego dzieje si\u0119 w judaizmie. W chrze\u015bcija\u0144stwie mamy jednak tradycj\u0119 t\u0142umaczenia Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n

W rzeczywisto\u015bci si\u0119ga to wczesnego judaizmu. W czasach greckich i rzymskich, oko\u0142o czas\u00f3w Jezusa, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w nie zna\u0142a hebrajskiego, wielu z nich m\u00f3wi\u0142o po grecku. Stary Testament zosta\u0142 dla nich przet\u0142umaczony na j\u0119zyk grecki i jest to wersja Starego Testamentu, kt\u00f3r\u0105 przyj\u0119li pierwsi chrze\u015bcijanie, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi\u0142a po grecku.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozpocz\u0105\u0142 ewangelizacj\u0119, wielu chrze\u015bcijan m\u00f3wi\u0142o po \u0142acinie. Dlatego konieczne by\u0142o posiadanie zar\u00f3wno greckiej, jak i \u0142aci\u0144skiej wersji Biblii. Oznacza\u0142o to, \u017ce nasz \u015bwi\u0119ty tekst istnia\u0142 w kilku j\u0119zykach i zawsze boryka\u0142 si\u0119 z problemem t\u0142umaczenia.<\/p>\n\n\n\n

W naszych czasach odziedziczyli\u015bmy ten problem w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b. Chrze\u015bcija\u0144stwo jest dzi\u015b zjawiskiem globalnym i istnieje wiele j\u0119zyk\u00f3w, na kt\u00f3re nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 Bibli\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy t\u0142umacze napotykaj\u0105 problemy, poniewa\u017c aby dokona\u0107 dobrego t\u0142umaczenia, t\u0142umacz musi bardzo dobrze rozumie\u0107 oryginalne j\u0119zyki i kultury, ale tak\u017ce musi by\u0107 dobrym studentem j\u0119zyka docelowego, aby zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b znaczenie jednej rodziny j\u0119zykowej mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 lub przet\u0142umaczy\u0107 na inn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Istniej\u0105 dwa podstawowe podej\u015bcia do t\u0142umaczenia Biblii. Jednym z nich jest ekwiwalencja dynamiczna (lub funkcjonalna), a drugim ekwiwalencja s\u0142owo w s\u0142owo (lub formalna). Ekwiwalencja dynamiczna mo\u017ce by\u0107 bardzo pomocna w uzyskaniu jak najwi\u0119kszej liczby t\u0142umacze\u0144 Biblii tak szybko, jak to mo\u017cliwe, ale teoria ekwiwalencji dynamicznej jest niedok\u0142adna z za\u0142o\u017cenia, ma by\u0107 bardzo elastyczna. A je\u015bli chodzi o idee teologiczne oraz nauczanie i tradycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, bardzo wa\u017cne jest, aby nasze t\u0142umaczenia jak najdok\u0142adniej przekazywa\u0142y to, czego B\u00f3g chce nas nauczy\u0107 w \u015bwi\u0119tym tek\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

To tutaj Watykan zmieni\u0142 swoj\u0105 polityk\u0119 w zakresie t\u0142umacze\u0144. Mo\u017cemy to zobaczy\u0107 w dokumencie z 2001 roku, \"Liturgiam authenticam<\/a>\"kt\u00f3ra promuje wierno\u015b\u0107 i dok\u0142adno\u015b\u0107 w t\u0142umaczeniu Biblii. M\u00f3wi ona, \u017ce nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do wierno\u015bci oryginalnemu tekstowi. Ale tak\u017ce d\u0105\u017cy\u0107 do wyja\u015bnienia tekstu w spos\u00f3b zrozumia\u0142y dla os\u00f3b pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 j\u0119zykiem docelowym.<\/p>\n\n\n\n

W t\u0142umaczeniu Biblii istnieje ci\u0105g\u0142e napi\u0119cie: czy zamierzasz skupi\u0107 si\u0119 przede wszystkim na tek\u015bcie i by\u0107 bardzo dok\u0142adnym, czy te\u017c skupisz si\u0119 bardziej na odbiorcach i tym, jak dok\u0142adnie go zrozumiej\u0105? R\u00f3\u017cne t\u0142umaczenia i r\u00f3\u017cni t\u0142umacze przyj\u0119li r\u00f3\u017cne teorie w zale\u017cno\u015bci od tego, jak zamierzaj\u0105 odpowiedzie\u0107 na to pytanie.<\/p>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce j\u0119zyk jest obecnie zmienn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra szybko si\u0119 zmienia. Ponadto ludzie \u0142atwo si\u0119 obra\u017caj\u0105, gdy inni u\u017cywaj\u0105 pewnych s\u0142\u00f3w. Jest to wyzwanie dla t\u0142umaczy, jak mog\u0105 sobie z tym poradzi\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- J\u0119zyk zawsze by\u0142 polityczny, poniewa\u017c jest to spos\u00f3b, w jaki przekazujemy idee i koncepcje. W Biblii s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re obra\u017caj\u0105 ludzi, a w zale\u017cno\u015bci od epoki, w kt\u00f3rej \u017cyjesz, ludzie b\u0119d\u0105 obra\u017cani przez r\u00f3\u017cne rzeczy. My\u015bl\u0119, \u017ce jako katechi\u015bci i ewangeli\u015bci mo\u017cemy zrobi\u0107 wszystko, co w naszej mocy, aby wyja\u015bni\u0107 idee biblijne w mo\u017cliwie najbardziej nieobra\u017aliwy spos\u00f3b. Prawd\u0105 jest jednak, \u017ce j\u0119zyk Biblii jest \u015bwi\u0119ty i dlatego niezmienny.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142adem tego jest to, \u017ce B\u00f3g objawia si\u0119 jako Ojciec, Syn i Duch \u015awi\u0119ty. Wiemy teologicznie, \u017ce B\u00f3g nie ma p\u0142ci, ale fakt, \u017ce znamy t\u0119 teologiczn\u0105 ide\u0119, nie pozwala nam zmieni\u0107 sposobu, w jaki B\u00f3g si\u0119 objawia. Na przyk\u0142ad niekt\u00f3rzy chrze\u015bcijanie eksperymentowali z okre\u015blaniem Boga jako Matki lub Ducha \u015awi\u0119tego jako \"ona\", a tego rodzaju manipulacja j\u0119zykiem biblijnym jest bardzo niebezpieczna. Grozi to ca\u0142kowitym podwa\u017ceniem Bo\u017cego objawienia.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli zaczniemy zmienia\u0107 zasady biblijne, kt\u00f3re nam si\u0119 nie podobaj\u0105, nagle przestaniemy by\u0107 studentami czy uczniami Biblii, ale w pewnym sensie b\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107 Biblii, czego powinna nas uczy\u0107. Jest to bardzo ryzykowne stanowisko.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d wiemy, \u017ce Biblia, kt\u00f3r\u0105 czytamy dzisiaj, jest t\u0105 sam\u0105 Bibli\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a napisana setki lat temu? Sk\u0105d wiemy, \u017ce nie zosta\u0142a zmodyfikowana?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- Jest to z\u0142o\u017cona kwestia. W bibliotekach na ca\u0142ym \u015bwiecie mamy staro\u017cytne kopie Pisma \u015awi\u0119tego, a wiele z nich jest fragmentarycznych. Wiele z najwcze\u015bniejszych kopii Biblii pochodzi z ma\u0142ych fragment\u00f3w, ale niekt\u00f3re z najwi\u0119kszych manuskrypt\u00f3w, jakie posiadamy, s\u0105 bardzo stare, z czas\u00f3w cesarza Konstantyna.<\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c naukowcy przeanalizowali wszystkie dowody dotycz\u0105ce tych fragment\u00f3w i r\u0119kopis\u00f3w, byli w stanie wykaza\u0107, \u017ce istnieje ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 w czasie. Nie ma wi\u0119kszych przerw w \u0142a\u0144cuchu transmisji od staro\u017cytno\u015bci przez \u015bredniowiecze i klasztory do wsp\u00f3\u0142czesnych bibliotek i t\u0142umacze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad tekst Nowego Testamentu zosta\u0142 szczeg\u00f3\u0142owo zbadany przez uczonych. Jeste\u015bmy tego pewni, oko\u0142o 98 % i 99 %. Istniej\u0105 pewne fragmenty, w kt\u00f3rych nie jest jasne, jaki by\u0142 oryginalny tekst, ale w wi\u0119kszo\u015bci, 99 %, wiemy, \u017ce jest dok\u0142adny.<\/p>\n\n\n\n

Innym wa\u017cnym dowodem, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 przydatny, s\u0105 zwoje znad Morza Martwego. Nasze najwcze\u015bniejsze kopie kompletnej Biblii hebrajskiej s\u0105 do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ane, oko\u0142o 900 r. n.e., ale zwoje znad Morza Martwego datowane s\u0105 na czasy Jezusa. Zwoje te potwierdzaj\u0105, \u017ce nasze kopie Biblii Hebrajskiej s\u0105 dok\u0142adne. Prawd\u0105 jest, \u017ce niekt\u00f3re rzeczy uleg\u0142y zmianie. Zmieni\u0142y si\u0119 konwencje pisowni, a niekt\u00f3re fragmenty s\u0105 nieco inne, co nazywamy zmienno\u015bci\u0105 tekstow\u0105. Ale znale\u017ali\u015bmy, na przyk\u0142ad, kompletn\u0105 kopi\u0119 Ksi\u0119gi Izajasza, kt\u00f3ra ma 66 rozdzia\u0142\u00f3w i pasuje do naszego tekstu Biblii Hebrajskiej. Mo\u017cemy wi\u0119c zweryfikowa\u0107, \u017ce \u017cydowska tradycja przekazywania tekstu hebrajskiego faktycznie zachowa\u0142a oryginalny tekst z du\u017c\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Fragmenty zwoj\u00f3w znad Morza Martwego (Wikimedia Commons \/ Ken i Nyetta)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Jak mo\u017cemy wyja\u015bni\u0107 r\u00f3\u017cne interpretacje, kt\u00f3re ka\u017cdy z nas nadaje tekstom i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce nie odbiegamy od prawdziwych nauk Ko\u015bcio\u0142a?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- B\u00f3g, w swojej m\u0105dro\u015bci, nie stworzy\u0142 nas wszystkich dok\u0142adnie takimi samymi. Ka\u017cdy z nas ma w\u0142asn\u0105 osobowo\u015b\u0107, cechy i histori\u0119 \u017cycia. B\u00f3g, w swojej m\u0105dro\u015bci i prawdzie, jest w stanie dotrze\u0107 do ka\u017cdego z nas w naszej indywidualno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c, niezale\u017cnie od tego, czy my\u015blimy o r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy jednym papie\u017cem a drugim, czy o r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy homili\u0105 jednego ksi\u0119dza a homili\u0105 innego na temat tej samej niedzielnej Ewangelii, ka\u017cda osoba, w swojej w\u0142asnej indywidualno\u015bci, jest w stanie odpowiedzie\u0107 na S\u0142owo Bo\u017ce w wyj\u0105tkowy spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Jest w tym co\u015b naprawd\u0119 pi\u0119knego. Poniewa\u017c B\u00f3g stworzy\u0142 nas jako jednostki, ka\u017cdy z nas ma indywidualn\u0105 histori\u0119 i indywidualne \u017cycie, a nasza odpowied\u017a na Boga b\u0119dzie wyj\u0105tkowa. A jednak, kiedy spotykamy si\u0119 razem jako Ko\u015bci\u00f3\u0142, jeste\u015bmy zjednoczeni w jednej prawdzie Ewangelii, w jednym Ko\u015bciele Chrystusa i w jednym Chrzcie.<\/p>\n\n\n\n

Co mamy zrobi\u0107, gdy nie rozumiemy Biblii?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- Jest to dla nas bardzo wa\u017cna koncepcja. Ka\u017cdy z nas, w swoim szczeg\u00f3lnym powo\u0142aniu i \u017cyciu, musi poznawa\u0107 Boga, czyta\u0107 Jego s\u0142owo i pozwala\u0107, by ono nas zmienia\u0142o i wp\u0142ywa\u0142o na nas. I musimy uzna\u0107, \u017ce nigdy nie b\u0119dziemy wiedzie\u0107 wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli spojrzymy wstecz na tradycj\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, dostrze\u017cemy wiele pr\u00f3b uczynienia Biblii zrozumia\u0142\u0105 w \u017cywotach \u015bwi\u0119tych i doktor\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, a nawet w architekturze ko\u015bcielnej. Na przyk\u0142ad, je\u015bli spacerujesz po s\u0142ynnych gotyckich katedrach we Francji i patrzysz na witra\u017ce, opowiadaj\u0105 one historie biblijne.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego wierz\u0119, \u017ce w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a mamy sta\u0142\u0105 potrzeb\u0119 wzrastania w naszej relacji z Bogiem, w modlitwie i w wiedzy. I w\u0142a\u015bnie w tym miejscu ka\u017cdy wysi\u0142ek, jaki podejmujemy, aby edukowa\u0107 ludzi na temat Biblii, jest naprawd\u0119 pomocny i cenny. Bez tego rodzaju edukacji, kt\u00f3ra towarzyszy Pismu \u015awi\u0119temu, pozostanie ono czym\u015b w rodzaju martwej litery lub czym\u015b, czego ludzie nie s\u0105 w stanie zrozumie\u0107. Dlatego homilie powinny skupia\u0107 si\u0119 na nauczaniu Pisma \u015awi\u0119tego i jego znaczenia. Musimy publikowa\u0107 ksi\u0105\u017cki i komentarze, kt\u00f3re je wyja\u015bniaj\u0105, a tak\u017ce organizowa\u0107 rekolekcje, konferencje i seminaria. To wszystko s\u0105 \u015bwietne sposoby, aby ludzie mogli zrozumie\u0107 wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n

To prawda, \u017ce s\u0105 pewne tematy w Biblii, kt\u00f3re s\u0105 bardzo trudne i wymagaj\u0105 wielu studi\u00f3w, aby je zrozumie\u0107, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 temat\u00f3w w Biblii mo\u017ce by\u0107 zrozumiana przez dzieci. W miar\u0119 jak uczymy si\u0119 i rozwijamy, coraz wi\u0119cej fragment\u00f3w staje si\u0119 dla nas jasnych. Mog\u0105 jednak istnie\u0107 takie, kt\u00f3re wymagaj\u0105 dodatkowych studi\u00f3w, aby je naprawd\u0119 zrozumie\u0107, i w\u0142a\u015bnie w tym miejscu, moim zdaniem, uczeni mog\u0105 by\u0107 naprawd\u0119 pomocni i rozwi\u0105zywa\u0107 najtrudniejsze problemy.<\/p>\n\n\n\n

Co powiedzia\u0142by\u015b komu\u015b, kto jest zagubiony i pr\u00f3buje czyta\u0107 Bibli\u0119?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- Je\u015bli czytasz na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, zacz\u0105\u0142bym od Ewangelii Jana. Ale prawdziw\u0105 odpowiedzi\u0105 jest znalezienie wsp\u00f3lnoty. Znajd\u017a parafi\u0119, grup\u0119 studiuj\u0105c\u0105 Bibli\u0119, nauczyciela lub szko\u0142\u0119... Grup\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy znaj\u0105 Bibli\u0119 i s\u0105 w stanie naucza\u0107 o niej w zrozumia\u0142y dla ciebie spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Istnieje wiele film\u00f3w i program\u00f3w na YouTube, ale najlepsz\u0105 rzecz\u0105 jest znalezienie ludzi. W Stanach Zjednoczonych mamy wiele zasob\u00f3w w tym zakresie. Zasoby stan\u0105 si\u0119 oczywiste, gdy to zrobisz. Ale moim zdaniem najwa\u017cniejsze jest znalezienie spo\u0142eczno\u015bci ludzi, kt\u00f3rzy kochaj\u0105 Bibli\u0119 i chc\u0105 si\u0119 ni\u0105 z tob\u0105 dzieli\u0107.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

El doctor Mark Giszczak da clases en el Augustine Institute, pero tambi\u00e9n escribe libros e imparte charlas hablando sobre la Biblia. Piensa que \u201cnecesitamos llegar a conocer a Dios, leer su palabra y dejarnos cambiar e impactar por ella\u201d. Al mismo tiempo, \u201c tenemos que reconocer que nunca lo sabremos todo\u201d. La Sagrada Biblia y […]<\/p>\n","protected":false},"author":1436,"featured_media":31872,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[554,537,52],"tags":[811,233,1124],"class_list":["post-31869","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-evangelio","category-recursos","category-sagrada-escritura","tag-biblia","tag-entrevistas","tag-sagrada-escritura"],"yoast_head":"\nMark Giszczak: La Biblia, su veracidad y el lenguaje inclusivo<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Omnes es un medio de comunicaci\u00f3n cat\u00f3lico que trata los temas de actualidad desde el an\u00e1lisis y reflexi\u00f3n, con una mirada cat\u00f3lica.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblijne-i-jezykowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mark Giszczak: La Biblia, su veracidad y el lenguaje inclusivo\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Omnes es un medio de comunicaci\u00f3n cat\u00f3lico que trata los temas de actualidad desde el an\u00e1lisis y reflexi\u00f3n, con una mirada cat\u00f3lica.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblijne-i-jezykowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-17T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-06-21T17:02:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Paloma L\u00f3pez Campos\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Paloma L\u00f3pez Campos\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2\"},\"headline\":\"Mark Giszczak sobre la Biblia, su veracidad y el lenguaje inclusivo\",\"datePublished\":\"2023-06-17T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-21T17:02:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/\"},\"wordCount\":2172,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg\",\"keywords\":[\"Biblia\",\"Entrevistas\",\"Sagrada Escritura\"],\"articleSection\":[\"Evangelio\",\"Recursos\",\"Sagrada Escritura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/\",\"name\":\"Mark Giszczak: La Biblia, su veracidad y el lenguaje inclusivo\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg\",\"datePublished\":\"2023-06-17T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-21T17:02:51+00:00\",\"description\":\"Omnes es un medio de comunicaci\u00f3n cat\u00f3lico que trata los temas de actualidad desde el an\u00e1lisis y reflexi\u00f3n, con una mirada cat\u00f3lica.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Mark Giszczak\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mark Giszczak sobre la Biblia, su veracidad y el lenguaje inclusivo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2\",\"name\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"caption\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/paloma\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Marek Giszczak: Biblia, jej prawdziwo\u015b\u0107 i j\u0119zyk inkluzywny","description":"Omnes to katolickie media zajmuj\u0105ce si\u0119 sprawami bie\u017c\u0105cymi poprzez analiz\u0119 i refleksj\u0119, z uwzgl\u0119dnieniem perspektywy katolickiej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblijne-i-jezykowe\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mark Giszczak: La Biblia, su veracidad y el lenguaje inclusivo","og_description":"Omnes es un medio de comunicaci\u00f3n cat\u00f3lico que trata los temas de actualidad desde el an\u00e1lisis y reflexi\u00f3n, con una mirada cat\u00f3lica.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblijne-i-jezykowe\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2023-06-17T05:00:00+00:00","article_modified_time":"2023-06-21T17:02:51+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Paloma L\u00f3pez Campos","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Paloma L\u00f3pez Campos","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/"},"author":{"name":"Paloma L\u00f3pez Campos","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2"},"headline":"Mark Giszczak sobre la Biblia, su veracidad y el lenguaje inclusivo","datePublished":"2023-06-17T05:00:00+00:00","dateModified":"2023-06-21T17:02:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/"},"wordCount":2172,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg","keywords":["Biblia","Entrevistas","Sagrada Escritura"],"articleSection":["Evangelio","Recursos","Sagrada Escritura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/","name":"Marek Giszczak: Biblia, jej prawdziwo\u015b\u0107 i j\u0119zyk inkluzywny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg","datePublished":"2023-06-17T05:00:00+00:00","dateModified":"2023-06-21T17:02:51+00:00","description":"Omnes to katolickie media zajmuj\u0105ce si\u0119 sprawami bie\u017c\u0105cymi poprzez analiz\u0119 i refleksj\u0119, z uwzgl\u0119dnieniem perspektywy katolickiej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/6348341f980af3ca72e4bf2a_Giszczak-2022-cropped-1.jpeg","width":920,"height":526,"caption":"Mark Giszczak"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/biblia-y-lenguaje-inclusivo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mark Giszczak sobre la Biblia, su veracidad y el lenguaje inclusivo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2","name":"Paloma L\u00f3pez Campos","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","caption":"Paloma L\u00f3pez Campos"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/paloma\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1436"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31869"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31952,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31869\/revisions\/31952"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}