Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Stanach Zjednoczonych zawsze by\u0142 bardzo zr\u00f3\u017cnicowany. Od czasu, gdy Don Pedro Men\u00e9ndez de Avil\u00e9s wyl\u0105dowa\u0142 na Florydzie w 1565 roku w enklawie znanej jako St. Augustine i za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 katolick\u0105 parafi\u0119 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 nieprzerwanie na terenie dzisiejszych Stan\u00f3w Zjednoczonych, kolejne fale katolik\u00f3w z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk i kultur, niekt\u00f3rych imigrant\u00f3w i innych urodzonych tutaj, utrzymywa\u0142y p\u0142omie\u0144 wiary przy \u017cyciu i przekazywa\u0142y go nowym pokoleniom.<\/p>\n\n\n\n
Historycznie rzecz bior\u0105c, zmiany geopolityczne i spo\u0142eczne wp\u0142ywa\u0142y, a niekiedy decydowa\u0142y o tym, kto powinien przej\u0105\u0107 inicjatyw\u0119 w zak\u0142adaniu Ko\u015bcio\u0142\u00f3w lokalnych, misji i diecezji, czy te\u017c w tworzeniu struktur niezb\u0119dnych do prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a w danym okresie. Podczas gdy to pozostaje prawd\u0105 dzisiaj, Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Stanach Zjednoczonych znajduje si\u0119 na skrzy\u017cowaniu, w momencie przej\u015bciowym lub, jak to si\u0119 m\u00f3wi, w \"kryzysie wzrostu\".<\/p>\n\n\n\n
Pod wzgl\u0119dem liczbowym katolicy stali si\u0119 w ostatnich latach najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0105 religijn\u0105 w kraju, w przeciwie\u0144stwie do dawnej wi\u0119kszo\u015bci protestanckiej. Paradoksalnie, drug\u0105 co do wielko\u015bci grup\u0105 nie jest inny Ko\u015bci\u00f3\u0142 czy denominacja chrze\u015bcija\u0144ska, ale \"niezrzeszeni\". Niekoniecznie we wszystkich przypadkach s\u0105 to atei\u015bci, ale osoby, kt\u00f3re nie identyfikuj\u0105 si\u0119 z konkretn\u0105 grup\u0105 religijn\u0105 lub \"denominacj\u0105\", cho\u0107 niekt\u00f3rzy z nich twierdz\u0105, \u017ce wierz\u0105 w Boga lub s\u0105 osobami duchowymi. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 z nich to katolicy, kt\u00f3rzy odeszli od Ko\u015bcio\u0142a - wynika z ostatnich bada\u0144. A w\u015br\u00f3d nich jest coraz wi\u0119ksza liczba Latynos\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej strony, kierownictwo Ko\u015bcio\u0142a w tym kraju zda\u0142o sobie r\u00f3wnie\u017c spraw\u0119, \u017ce jego baza demograficzna - ci, kt\u00f3rzy s\u0105 zrzeszeni, praktykuj\u0105cy lub nie - uleg\u0142a znacznej zmianie, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem sk\u0142adu etnicznego i kulturowego, jak i po\u0142o\u017cenia geograficznego. Z jednej strony Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozwija si\u0119 na po\u0142udniu i zachodzie kraju, gdzie w ostatnich latach nast\u0105pi\u0142 znaczny wzrost liczby ludno\u015bci w zwi\u0105zku z imigracj\u0105 i mo\u017cliwo\u015bciami zatrudnienia. W tych miejscach Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma m\u0142ode, dynamiczne i bardzo zr\u00f3\u017cnicowane oblicze, z coraz wi\u0119kszym posmakiem latynoskim. Jednocze\u015bnie niekt\u00f3re diecezje i wsp\u00f3lnoty religijne zamykaj\u0105 lub \u0142\u0105cz\u0105 parafie i szko\u0142y w miejscach, gdzie liczba ludno\u015bci maleje lub znikn\u0119\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107, kt\u00f3rej pierwotnie s\u0142u\u017cy\u0142a parafia. Wa\u017cn\u0105 przyczyn\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c brak powo\u0142a\u0144 i ministr\u00f3w do duszpasterstwa w takich parafiach.<\/p>\n\n\n\n
W niekt\u00f3rych przypadkach zmieni\u0142 si\u0119 tak\u017ce model parafii. Na przyk\u0142ad, wraz z zanikiem masowej imigracji z Europy, model \"parafii narodowych\" prowadzonych przez duchownych pochodz\u0105cych z tych samych kraj\u00f3w pochodzenia wsp\u00f3lnot (Irlandczycy, W\u0142osi, Niemcy, Polacy itd.) upad\u0142 w po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku i cho\u0107 niekt\u00f3re z nich jeszcze si\u0119 zachowa\u0142y, s\u0105 rzadkie. Integracja kolejnych pokole\u0144 i ich migracja na przedmie\u015bcia zdegradowa\u0142a je do nostalgicznych struktur, do kt\u00f3rych wraca si\u0119 przy specjalnych okazjach, z okazji \u015bwi\u0105t patron\u00f3w i innych szczeg\u00f3lnych okazji. W wielu przypadkach, te \u015bwi\u0105tynie by\u0142y w odleg\u0142o\u015bci spaceru od siebie i to nie ma sensu administracyjnie lub finansowo dzisiaj, aby utrzyma\u0107 je wszystkie otwarte, poniewa\u017c nie jest to zr\u00f3wnowa\u017cony model. Podstawa ich istnienia po prostu znikn\u0119\u0142a, a potrzeby duszpasterskie i duchowe katolik\u00f3w przebywaj\u0105cych dzi\u015b na tym terenie mo\u017cna zaspokoi\u0107 z jednego z nich.<\/p>\n\n\n\n
W niekt\u00f3rych przypadkach jednak, przy braku ducha misyjnego, kt\u00f3ry kiedy\u015b charakteryzowa\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ameryka\u0144skich parafii, po prostu nie podj\u0119to \u017cadnych wysi\u0142k\u00f3w, aby spotka\u0107, zaprosi\u0107 i ewangelizowa\u0107 nowych mieszka\u0144c\u00f3w okolicy. Innymi s\u0142owy, parafia, kt\u00f3ra nie ewoluowa\u0142a wraz z dzielnic\u0105, widzia\u0142a jak powoli zanika jej baza spo\u0142eczna i ekonomiczna. Jednak\u017ce parafie, szko\u0142y i misje zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c zamkni\u0119te, w niekt\u00f3rych przypadkach w spos\u00f3b niewyt\u0142umaczalny i z wielkim oburzeniem opinii publicznej, w obszarach o wysokiej imigracji katolickiej i latynoskiej, jak r\u00f3wnie\u017c w biednych dzielnicach.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b, opr\u00f3cz normalnych parafii terytorialnych, nadal powstaj\u0105 niekt\u00f3re parafie \"etniczne\", aby gromadzi\u0107, umacnia\u0107 i s\u0142u\u017cy\u0107 niekt\u00f3rym wsp\u00f3lnotom - g\u0142\u00f3wnie nowym imigrantom katolickim, takim jak Wietnamczycy, Korea\u0144czycy i Chi\u0144czycy - gdy potrzebuj\u0105 one pos\u0142ugi w j\u0119zyku, kt\u00f3rego nie mog\u0105 zaoferowa\u0107 miejscowi duchowni, i gdy baza jest na tyle du\u017ca, by zapewni\u0107 im trwa\u0142o\u015b\u0107. Jednak zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 jest zintegrowana poprzez wielokulturowe parafie, kt\u00f3re otworzy\u0142y przestrzenie dla duszpasterstwa r\u00f3\u017cnorodnych wsp\u00f3lnot kulturowych i j\u0119zykowych. Model ten najlepiej odpowiada wzrostowi i potrzebom duszpasterskim ju\u017c zr\u00f3\u017cnicowanej spo\u0142eczno\u015bci latynoskiej, kt\u00f3ra jest coraz bardziej obecna zar\u00f3wno w du\u017cych miastach, jak i na obszarach wiejskich kraju. Ale tak\u017ce dla mniejszych grup etnicznych, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 specjalistycznej uwagi i kt\u00f3re same nie by\u0142yby w stanie utrzyma\u0107 parafii. Jest to r\u00f3wnie\u017c, ostatecznie i pomimo z\u0142o\u017cono\u015bci, kt\u00f3ra je charakteryzuje, model parafii, kt\u00f3ry najlepiej odzwierciedla powszechno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, gdzie ta katolicko\u015b\u0107 jest uciele\u015bniona i prze\u017cywana w codziennych interakcjach parafian, kt\u00f3rzy odzwierciedlaj\u0105 wiele twarzy ludu Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n
Ogromny wzrost spo\u0142eczno\u015bci latynoskiej, ale tak\u017ce nap\u0142yw imigrant\u00f3w z wielu innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata, przekszta\u0142ca niegdy\u015b monolityczne i jednoj\u0119zyczne parafie p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skie w zr\u00f3\u017cnicowane kulturowo wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3re spotykaj\u0105 si\u0119 pod jednym dachem i dziel\u0105 si\u0119 ksi\u0119dzem parafialnym, przestrzeni\u0105, strukturami i zasobami. I gdzie ucz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci za obiekty, zasoby i zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j parafii. Z pewno\u015bci\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 wymaga proces\u00f3w edukacji wszystkich wsp\u00f3lnot, a w szczeg\u00f3lno\u015bci pracownik\u00f3w i kierownictwa parafii.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3lne \u017cycie jest czasem wyzwaniem, gdy\u017c wzajemna akceptacja i integracja spo\u0142eczno\u015bci nie nast\u0119puje z dnia na dzie\u0144. Wizja, eklezjologia i oczekiwania r\u00f3\u017cnych grup kulturowych, w odniesieniu do funkcjonowania parafii i roli proboszcza oraz jego zespo\u0142u, mog\u0105 si\u0119 znacznie r\u00f3\u017cni\u0107 i powodowa\u0107 powa\u017cne r\u00f3\u017cnice, a czasem konflikty. Jednak tam, gdzie istnieje integracyjny i inkluzywny - a nie \"asymilacyjny\" - proces oparty na przyj\u0119ciu i pojednaniu, r\u00f3\u017cne sposoby dzia\u0142ania i wyra\u017cania wiary oraz \"bycia Ko\u015bcio\u0142em\" s\u0105 postrzegane jako wyraz uniwersalno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, odzwierciedlaj\u0105c g\u0142\u0119boko eklezjaln\u0105 i trynitarn\u0105 koncepcj\u0119 \"jedno\u015bci w r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\", gdzie dominuje duch komunii, solidarno\u015bci i misji.<\/p>\n\n\n\n
W obliczu rosn\u0105cej rzeczywisto\u015bci parafii wielokulturowych, biskupi ameryka\u0144scy podj\u0119li trudne zadanie promowania szkole\u0144 mi\u0119dzykulturowych dla duchownych, zakonnik\u00f3w i wielu \u015bwieckich, kt\u00f3rzy w tej rzeczywisto\u015bci ko\u015bcielnej zajmuj\u0105 stanowiska kierownicze (dyrektorzy ds. ewangelizacji i katechezy, duszpasterstwa m\u0142odzie\u017cy, muzyki liturgicznej, s\u0142u\u017cb socjalnych, administracji parafialnej i innych).<\/p>\n\n\n\n
Przez \"mi\u0119dzykulturowo\u015b\u0107<\/a>Umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119dzykulturowe\" oznaczaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do komunikowania si\u0119, nawi\u0105zywania relacji i pracy z lud\u017ami z kultury innej ni\u017c w\u0142asna. Takie umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119dzykulturowe wymagaj\u0105 rozwoju nowej wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci oraz nowych postaw otwarto\u015bci, s\u0142uchania, cierpliwo\u015bci i ciekawo\u015bci wobec tego, co inni maj\u0105 do zaoferowania. Zdolno\u015bci te nie s\u0105 przypadkowe ani zewn\u0119trzne w stosunku do misji Ko\u015bcio\u0142a, ale nieod\u0142\u0105czne i konieczne w procesie ewangelizacji i katechezy. Rozumie si\u0119, \u017ce nie mo\u017cna w\u0142a\u015bciwie g\u0142osi\u0107, naucza\u0107 i formowa\u0107 innych w wierze bez uwzgl\u0119dnienia sposob\u00f3w, w jakie wiara i to\u017csamo\u015b\u0107 s\u0105 uciele\u015bniane w kulturze.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 etniczna i kulturowa zawsze by\u0142a bogactwem dla Ko\u015bcio\u0142a w tym kraju. Obecno\u015b\u0107 Latynos\u00f3w nie jest bynajmniej zjawiskiem nowym. Latynosi byli obecni i byli protagonistami w ewangelizacji wielu lud\u00f3w na takich terytoriach jak Kalifornia, Arizona, Nowy Meksyk, Teksas, przybrze\u017cna Luizjana i Floryda, jeszcze zanim by\u0142y to terytoria Unii Ameryka\u0144skiej. Chocia\u017c wp\u0142ywy hiszpa\u0144skie i meksyka\u0144skie s\u0142ab\u0142y z biegiem lat i zmian geopolitycznych, nowe fale migracji w drugiej po\u0142owie XX wieku - w du\u017cej mierze z Meksyku i Ameryki \u0141aci\u0144skiej - ponownie skierowa\u0142y uwag\u0119 na potrzeby, ale tak\u017ce wk\u0142ad Latynos\u00f3w w ameryka\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 i spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b niezaprzeczalny ci\u0119\u017car liczb sprawia, \u017ce obecno\u015b\u0107 Latynos\u00f3w jest mocno odczuwalna w ca\u0142ych Stanach Zjednoczonych. W odniesieniu do Ko\u015bcio\u0142a, latynoscy katolicy byli odpowiedzialni za 70 procent wzrostu Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w tym kraju w ci\u0105gu ostatnich trzech dekad. Pocz\u0105tkowo du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 tego nowoczesnego wzrostu by\u0142a spowodowana nap\u0142ywem imigrant\u00f3w, ale w ostatnich latach ten trend si\u0119 zmieni\u0142. Dzi\u015b wzrost spo\u0142eczno\u015bci latynoskich wynika bardziej z dzietno\u015bci ni\u017c z imigracji. Tym samym 60 proc. ameryka\u0144skich katolik\u00f3w w wieku 18 lat i m\u0142odszych jest pochodzenia latynoskiego. Oko\u0142o 90 procent tych m\u0142odych ludzi to osoby urodzone w danym kraju. Wielu odziedziczy\u0142o praktyki religijne i kulturowe po swoich rodzicach, ale ich pierwszym j\u0119zykiem mo\u017ce nie by\u0107 ju\u017c hiszpa\u0144ski, a dorastali pod wp\u0142ywem kultury ameryka\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 wydaje si\u0119 \u0142atwiej dociera\u0107 do pokolenia imigrant\u00f3w, ale ma trudno\u015bci z przyci\u0105gni\u0119ciem kolejnego pokolenia. Poza spo\u0142eczno\u015bci\u0105 latynosk\u0105, zjawisko to obserwuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przypadku innych grup etnicznych. W\u015br\u00f3d nieimigrant\u00f3w osobliwym przypadkiem s\u0105 Afroamerykanie i rdzenni Amerykanie, gdy\u017c historyczno-spo\u0142eczna i rasowa izolacja tych grup w spo\u0142ecze\u0144stwie ameryka\u0144skim cz\u0119\u015bciowo podyktowa\u0142a tak\u017ce model ewangelizacyjny Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wobec tych grup. Naprawd\u0119 imponuj\u0105ce jest, i z pewno\u015bci\u0105 jest to dzie\u0142o Ducha \u015awi\u0119tego, wytrwanie tych wsp\u00f3lnot w wierze pomimo marginalizacji, zaniedba\u0144 duszpasterskich i, szczerze m\u00f3wi\u0105c, rasizmu, kt\u00f3ry niekiedy zainfekowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c duchownych i instytucje religijne. A tak\u017ce pomimo braku akceptacji dla niekt\u00f3rych ich tradycji i to\u017csamo\u015bci kulturowej jako prawomocnych przejaw\u00f3w wiary i duchowo\u015bci tych lud\u00f3w. Bior\u0105c pod uwag\u0119 t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107, nie dziwi nas brak powo\u0142a\u0144 i kierownictwa duszpasterskiego pochodz\u0105cego z tych wsp\u00f3lnot, z godnymi uwagi wyj\u0105tkami.<\/p>\n\n\n\n W tym historycznym momencie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Stanach Zjednoczonych r\u00f3wnie\u017c obserwuje, jak jego anglosaska i europocentryczna baza starzeje si\u0119 i proporcjonalnie kurczy, a jednocze\u015bnie ma trudno\u015bci z nawi\u0105zaniem kontaktu z bardzo zr\u00f3\u017cnicowanym m\u0142odym pokoleniem, do kt\u00f3rego anglosaski model duszpasterstwa m\u0142odzie\u017cowego nie by\u0142 lub nie jest w stanie dotrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n Silny proces sekularyzacji i relegowanie religii do sfery prywatnej sprawiaj\u0105, \u017ce nowa ewangelizacja spo\u0142ecze\u0144stwa p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skiego jest pilniejsza i bardziej nagl\u0105ca ni\u017c kiedykolwiek, taka, kt\u00f3ra formuje uczni\u00f3w powa\u017cnie traktuj\u0105cych mandat misyjny: \"Id\u017acie i czy\u0144cie uczniami wszystkie narody\".<\/p>\n\n\n\n Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 tej z\u0142o\u017conej rzeczywisto\u015bci, hierarchia Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Stanach Zjednoczonych stara si\u0119 towarzyszy\u0107 duchownym i wiernym, aby pom\u00f3c im zrozumie\u0107 konieczne zmiany w mentalno\u015bci, strategiach i dostosowaniach strukturalnych, kt\u00f3re pozwol\u0105 Ko\u015bcio\u0142owi realizowa\u0107 misj\u0119 ewangelizacyjn\u0105 w dzisiejszej rzeczywisto\u015bci i z odnowionym duchem misyjnym. W tym miejscu wezwanie papie\u017ca Franciszka do bycia \"Ko\u015bcio\u0142em w drodze\", ubogim i dla ubogich, krzy\u017cuje si\u0119 z historycznym momentem Ko\u015bcio\u0142a w Stanach Zjednoczonych, powo\u0142anego obecnie do swojej V Krajowy Zjazd<\/a> (V Encuentro).<\/p>\n\n\n\nNast\u0119pne pokolenia <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Zmiana mentalno\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n