{"id":34484,"date":"2023-12-09T06:00:00","date_gmt":"2023-12-09T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=34484"},"modified":"2024-04-24T11:36:24","modified_gmt":"2024-04-24T09:36:24","slug":"etiopia-ojczyzna-czlowieczenstwa-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/","title":{"rendered":"Etiopia: ojczyzna ludzko\u015bci (II)"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak wspomniano w poprzednim artykule, Etiopia jest domem dla kilku j\u0119zyk\u00f3w semickich o charakterystycznych cechach. Najstarszym i najbardziej znanym jest j\u0119zyk liturgiczny i literacki Etiopskiego Ko\u015bcio\u0142a Ortodoksyjnego Tawahedo, Ge'ez. Jest to po\u0142udniowo-arabski j\u0119zyk semicki spokrewniony z sabejskim i zapisywany alfabetem r\u00f3wnie\u017c zwanym Ge'ez (wsp\u00f3lnym z j\u0119zykami amharskim, tigrinia i tigr\u00e9, jego bezpo\u015brednimi potomkami, a tak\u017ce innymi j\u0119zykami etiopskimi).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wyj\u0105tkowa kultura<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ge'ez wydaje si\u0119 wywodzi\u0107 z jeszcze starszego j\u0119zyka, u\u017cywanego w kr\u00f3lestwie D'mt, bezpo\u015brednio spokrewnionego z sabejskim i zapisanego tym samym sudarabskim alfabetem Musnad. Dzi\u015b jest praktycznie wymar\u0142y w formie m\u00f3wionej, zast\u0105piony przez amharski (oficjalny j\u0119zyk federalny Etiopii), tigrinia, tigrinia i inne j\u0119zyki semickie, podczas gdy innym powszechnie u\u017cywanym j\u0119zykiem w Etiopii jest Oromo (j\u0119zyk kuszyckiego ludu Oromo, wi\u0119kszo\u015bciowej grupy etnicznej w kraju). Arabski, somalijski, j\u0119zyki semickie, takie jak Gauguaz i inne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c obecne, co daje \u0142\u0105cznie ponad 90 j\u0119zyk\u00f3w i 100 grup etnicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci to chrze\u015bcijanie (ponad 62%), g\u0142\u00f3wnie wyznawcy ko\u015bcio\u0142a ortodoksyjnego Tawahedo. Z drugiej strony jedna trzecia ludno\u015bci nale\u017cy do islamu, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 na tym obszarze ju\u017c za \u017cycia Mahometa (s\u0142ynny jest epizod przyj\u0119cia przez kr\u00f3la Aksum Aszama kilkudziesi\u0119ciu jego towarzyszy prze\u015bladowanych w Mekce przez pogan).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142ynna jest r\u00f3wnie\u017c obecno\u015b\u0107 bardzo starej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej, Beta Israel (powszechnie znanej r\u00f3wnie\u017c jako Falashah), kt\u00f3rej pocz\u0105tki zagin\u0119\u0142y w czasie i kt\u00f3ra zosta\u0142a prawie ca\u0142kowicie ewakuowana z Etiopii. Rzeczywi\u015bcie, w erze DERG, z powodu g\u0142odu, dyskryminacji i przemocy rz\u0105dowej, Beta Israel wyemigrowali do Sudanu, gdzie r\u00f3wnie\u017c napotkali wrogi rz\u0105d. Izrael, przepe\u0142niony w obozach dla uchod\u017ac\u00f3w i umieraj\u0105cy setkami podczas d\u0142ugich pustynnych przepraw mi\u0119dzy Etiopi\u0105 a Sudanem, zorganizowa\u0142 seri\u0119 tajnych misji w latach 80. i 90. pod nazw\u0105 Operacja Moj\u017cesz, Operacja Jozue i Operacja Salomon, w ramach kt\u00f3rych przetransportowano drog\u0105 powietrzn\u0105 oko\u0142o 95 000 etiopskich \u017byd\u00f3w, 85% ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci. Obecnie 135 000 etiopskich \u017byd\u00f3w mieszka w Izraelu (kt\u00f3rzy przez lata r\u00f3wnie\u017c cierpieli z powodu dyskryminacji), a oko\u0142o 4 000 w Etiopii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innym interesuj\u0105cym zjawiskiem religijnym w tym kraju s\u0105 Rastafarianie (wspomniani w poprzednim artykule), kt\u00f3rzy akceptuj\u0105c \u015bwi\u0119te ksi\u0119gi i doktryn\u0119 Etiopskiego Ko\u015bcio\u0142a Ortodoksyjnego, czcz\u0105 posta\u0107 Hajle Sellasje jako \"Jezusa w jego drugim przyj\u015bciu w chwale\". Doktryna ta powsta\u0142a g\u0142\u00f3wnie jako forma \"etiopskiego\" nacjonalizmu i ewoluowa\u0142a poprzez g\u0142oszenie jej przyw\u00f3dcy i za\u0142o\u017cyciela, Jamajczyka Marcusa Mosiah Garveya (1887-1940), rozprzestrzeniaj\u0105c si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki muzyce reggae innych Jamajczyk\u00f3w, Boba Marleya (1945-1981) i Petera Tosha (1944-1987).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rastafarianie maj\u0105 g\u0142\u0119boki szacunek dla innych religii, cho\u0107 odrzucaj\u0105 politeizm i wierz\u0105, \u017ce Hajle Sellasje I nie umar\u0142, a jedynie dobrowolnie ukry\u0142 si\u0119 przed oczami ludzko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chrze\u015bcija\u0144stwo w Etiopii<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 etiopskich chrze\u015bcijan wyznaje ortodoksyjn\u0105 wiar\u0119 Tawahedo. M\u00f3wi\u0105c o prawos\u0142awiu, gdy m\u00f3wimy o ko\u015bcio\u0142ach chrze\u015bcija\u0144skich, a nie tylko o ormia\u0144skim, koptyjskim, etiopskim czy innych ko\u015bcio\u0142ach, nie odnosimy si\u0119 do prawos\u0142awia bizantyjskiego, ale do denominacji, kt\u00f3r\u0105 nadaje sobie konkretny ko\u015bci\u00f3\u0142. Rzeczywi\u015bcie, termin \"prawos\u0142awie\", pochodz\u0105cy z j\u0119zyka greckiego, dos\u0142ownie oznacza \"w\u0142a\u015bciw\u0105 doktryn\u0119\". Mo\u017cemy zatem powiedzie\u0107, \u017ce ka\u017cdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 chrze\u015bcija\u0144ski nazywa siebie \"ortodoksyjnym\" w odniesieniu do innych, kt\u00f3re s\u0105 uwa\u017cane za \"heterodoksyjne\", tj. cz\u0119\u015bciowo b\u0142\u0119dne w odniesieniu do w\u0142a\u015bciwej doktryny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142owo ge'ez \"tawahedo\" (\u1270\u1270\u12cb\u1215\u12f6: \"uczyniony jednym\", \"zjednoczony\") odnosi si\u0119 do doktryny miafistycznej, kt\u00f3ra sankcjonuje wyj\u0105tkow\u0105 i zjednoczon\u0105 natur\u0119 Chrystusa, tj. ca\u0142kowite zjednoczenie natury ludzkiej i boskiej (nie zmieszanej, ale nie oddzielonej). W tym przypadku m\u00f3wimy o unii \"hipostatycznej\". Niechalcedo\u0144ska doktryna miafistyczna jest przeciwna chalcedo\u0144skiej doktrynie diafistycznej (katolickiej, prawos\u0142awnej, protestanckiej), kt\u00f3ra wyznaje wsp\u00f3\u0142istnienie dw\u00f3ch natur w Chrystusie, ludzkiej i boskiej. Jak podano w artyku\u0142ach na temat ormia\u0144skich chrze\u015bcijan i <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/the-coptos-soul-of-egypt-i\/\">Koptowie<\/a>Podzia\u0142 mi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142ami chalcedo\u0144skimi i niechalcedo\u0144skimi koncentrowa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na kwestii chrystologicznej, tj. naturze Chrystusa, w kt\u00f3rej wypowiedzia\u0142 si\u0119 Sob\u00f3r Chalcedo\u0144ski w 451 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Etiopski Ortodoksyjny Ko\u015bci\u00f3\u0142 Tawahedo w Etiopii jest zatem Ko\u015bcio\u0142em niechalcedo\u0144skim: to znaczy nie uznaje dekret\u00f3w Soboru Chalcedo\u0144skiego. By\u0142 \u015bci\u015ble zwi\u0105zany, od swoich pocz\u0105tk\u00f3w z abun\u0105 (biskupem) Frumentiusem w IV wieku naszej ery, z Ko\u015bcio\u0142em Egiptu, poniewa\u017c sam Frumentius zosta\u0142 konsekrowany na biskupa i wys\u0142any do Etiopii przez patriarch\u0119 Aleksandrii, Atanazego. Obecnie ma oko\u0142o 50 milion\u00f3w wyznawc\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w Etiopii, i jest najwi\u0119kszym ze wszystkich nie-chalcedo\u0144skich ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich, w tym Koptyjskiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego Aleksandrii, Ormia\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Apostolskiego, Syro-Ortodoksyjnego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego, Syro-Malankarskiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego Indii oraz Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Prawos\u0142awnych Tawahedo w Etiopii i Erytrei.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgodnie z etiopsk\u0105 tradycj\u0105, chrze\u015bcija\u0144stwo wesz\u0142o do kraju ju\u017c w I wieku naszej ery, wraz z oficjaln\u0105 kr\u00f3low\u0105 eunuch\u00f3w Candace, ochrzczon\u0105 przez Filipa, wspomnian\u0105 w Dziejach Apostolskich. Kr\u00f3lowa Candace rzeczywi\u015bcie istnia\u0142a: Gersamot H\u00e4nd\u00e4ke VII, kr\u00f3lowa Etiopii oko\u0142o po\u0142owy I wieku naszej ery.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzieli\u015bmy jednak, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 religi\u0105 pa\u0144stwow\u0105 w 400 r. n.e., kiedy m\u0142ody kr\u00f3l Aksumit\u00f3w Ezana zosta\u0142 nawr\u00f3cony przez Frumencjusza, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 pierwszym biskupem Etiopii (wed\u0142ug Rufina w jego \"Historii ko\u015bcielnej\"). Od tego czasu do pocz\u0105tku XX wieku to patriarcha Aleksandrii (papie\u017c Koptyjskiego Ko\u015bcio\u0142a Ortodoksyjnego w Egipcie) mianowa\u0142 arcybiskupa Etiopii (archieparch\u0119), a prymasem Ko\u015bcio\u0142a Tawahedo by\u0142 egipski Kopt. Ko\u015bci\u00f3\u0142 etiopski uzyska\u0142 w\u00f3wczas autokefali\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Losy dw\u00f3ch Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, etiopskiego i egipskiego, nadal przeplata\u0142y si\u0119 nawet pod rz\u0105dami islamu, do tego stopnia, \u017ce w 1507 r. cesarz Etiopii szuka\u0142 i uzyska\u0142 pomoc Portugalii przeciwko muzu\u0142manom, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali podbi\u0107 kraj. P\u00f3\u017aniej przysz\u0142a kolej na Jezuit\u00f3w, kt\u00f3rzy wkroczyli do Imperium Abisy\u0144skiego, spotykaj\u0105c si\u0119 z silnym sprzeciwem miejscowej ludno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zawsze byli zdecydowanie przeciwni obcym wp\u0142ywom, do tego stopnia, \u017ce kiedy w 1624 r. cesarz Susenyos przeszed\u0142 na katolicyzm w zamian za wsparcie wojskowe ze strony Portugalii i Hiszpanii i zmusi\u0142 swoich poddanych do tego samego, zosta\u0142 zmuszony do abdykacji, a w 1632 r. jego syn Fasilides ponownie nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 na ortodoksj\u0119 koptyjsk\u0105 i przywr\u00f3ci\u0142 j\u0105 jako religi\u0119 pa\u0144stwow\u0105, wyganiaj\u0105c Europejczyk\u00f3w, w tym jezuit\u00f3w, ze swoich terytori\u00f3w i pal\u0105c wszystkie katolickie ksi\u0105\u017cki. Przez stulecia \u017caden cudzoziemiec nie mia\u0142 wst\u0119pu na teren imperium.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ortodoksyjny Tawahedo i Koptyjski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ortodoksyjny Aleksandrii \"rozdzieli\u0142y si\u0119\" dopiero w 1959 r., kiedy papie\u017c Cyryl z Aleksandrii koronowa\u0142 Abun\u0119 Basiliosa na pierwszego patriarch\u0119 Etiopii. Erytrejski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Tawahedo r\u00f3wnie\u017c oddzieli\u0142 si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a Etiopskiego w 1993 r., wraz z uzyskaniem przez Erytre\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci od Etiopii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obecnie liczba etiopskich chrze\u015bcijan Tawahedo w Etiopii wynosi oko\u0142o 50 milion\u00f3w, wraz z 12 milionami protestant\u00f3w i niewielk\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 katolik\u00f3w. S\u0105 oni skoncentrowani g\u0142\u00f3wnie na p\u00f3\u0142nocy, po\u0142udniu i w centrum kraju (w historycznej Abisynii, kolebce kr\u00f3lestwa Aksumit\u00f3w i Cesarstwa Etiopskiego). Z drugiej strony, jedna trzecia Etiopczyk\u00f3w to muzu\u0142manie, chocia\u017c islam praktykowany w Etiopii jest r\u00f3wnie\u017c bardzo specyficzny, poniewa\u017c by\u0142 izolowany przez wieki pod egid\u0105 cesarzy Etiopii i ich ksenofobii oraz zapo\u017cyczy\u0142 wiele element\u00f3w z chrze\u015bcija\u0144stwa. Z drugiej strony, etiopskie chrze\u015bcija\u0144stwo jest r\u00f3wnie\u017c pod silnym wp\u0142ywem judaizmu i odwrotnie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wp\u0142ywy \u017cydowskie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wp\u0142ywy \u017cydowskie, cho\u0107 nie przejawiaj\u0105 si\u0119 wyra\u017anie w czczeniu Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej (w ge'ez: Selassie), Dziewicy Maryi i \u015bwi\u0119tych, s\u0105 szczeg\u00f3lnie widoczne w kulcie. Rzeczywi\u015bcie, tylko kap\u0142ani mog\u0105 wej\u015b\u0107 do sancta sanctorum (tab\u00f2t, czyli \"arki\") Ko\u015bcio\u0142a podczas uroczysto\u015bci, podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiernych pozostaje poza \u015bwi\u0119tymi obr\u0119bami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to r\u00f3wnie\u017c widoczne w warto\u015bci przywi\u0105zywanej do praktyk i nauk Starego Testamentu, takich jak przestrzeganie szabatu wraz z niedziel\u0105, zasady \u017cywieniowe podobne do kaszrutu i zakaz spo\u017cywania wieprzowiny, zakaz wchodzenia kobiet do ko\u015bcio\u0142a podczas cyklu menstruacyjnego oraz wym\u00f3g, aby zawsze zakrywa\u0142y g\u0142owy szmatk\u0105 zwan\u0105 szamma, a tak\u017ce zajmowa\u0142y oddzielne miejsce od m\u0119\u017cczyzn. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponadto du\u017c\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 do czysto\u015bci rytualnej: tylko wierni, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 czy\u015bci, kt\u00f3rzy po\u015bcili (post rytualny obejmuje program okresowej abstynencji od mi\u0119sa i produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego i\/lub aktywno\u015bci seksualnej przez \u0142\u0105czny okres 250 dni w roku, w oparciu o autonomiczny wyb\u00f3r wiernych lub narzucony przez liturgi\u0119) i zachowali post\u0119powanie zgodne z przykazaniami Ko\u015bcio\u0142a, przyjmuj\u0105 Eucharysti\u0119. Tak wi\u0119c zasadniczo tylko dzieci i osoby starsze przyjmuj\u0105 komuni\u0119, podczas gdy osoby w wieku seksualnym zwykle powstrzymuj\u0105 si\u0119 od komunii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kilka ciekawostek<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie jak muzu\u0142manie wchodz\u0105cy do meczetu, etiopscy chrze\u015bcijanie zdejmuj\u0105 buty wchodz\u0105c do ko\u015bcio\u0142a. Ca\u0142uj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ziemi\u0119 przed drzwiami, poniewa\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 jest miejscem \u015bwi\u0119tym. W por\u00f3wnaniu z innymi ko\u015bcio\u0142ami chrze\u015bcija\u0144skimi, wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 do praktyki egzorcyzm\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 wykonywane podczas specjalnych spotka\u0144 ko\u015bcielnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">J\u0119zykiem liturgicznym jest nadal Ge'ez (co jest troch\u0119 jak \u0142acina dla katolik\u00f3w), chocia\u017c od XIX wieku, a zw\u0142aszcza w czasach Hajle Sellasje, Kanon Pisma \u015awi\u0119tego zosta\u0142 przet\u0142umaczony na amharski i inne popularne j\u0119zyki, kt\u00f3re s\u0105 r\u00f3wnie\u017c u\u017cywane do kaza\u0144 i homilii. Kanon sk\u0142ada si\u0119 z tych samych ksi\u0105g, co inne ko\u015bcio\u0142y chrze\u015bcija\u0144skie, z dodatkiem niekt\u00f3rych typowych ksi\u0105g, takich jak Enoch, Jubileusze oraz I, II i III Meqabyan (Etiopskie Machabeusze).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pielgrzymki maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c du\u017ce znaczenie, zw\u0142aszcza do Aksum, naj\u015bwi\u0119tszego miasta Etiopii, i Lalibeli, s\u0142yn\u0105cej z monolitycznych ko\u015bcio\u0142\u00f3w (wyrze\u017abionych z jednego kawa\u0142ka ska\u0142y), kt\u00f3re s\u0105 zwykle budowane od g\u00f3ry do ziemi, wi\u0119c nie s\u0105 widoczne z zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatni\u0105 ciekawostk\u0105 jest etiopska tradycja, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 Arka Przymierza znajduje si\u0119 wewn\u0105trz kaplicy Tabot w Aksum, do kt\u00f3rej dost\u0119p maj\u0105 tylko kap\u0142ani, wi\u0119c nikt inny nie mia\u0142 do tej pory okazji zobaczy\u0107 i przeanalizowa\u0107 \u015bwi\u0119tego obiektu.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Como se mencionaba en el art\u00edculo anterior, Etiop\u00eda alberga varias lenguas sem\u00edticas con caracter\u00edsticas distintivas. La m\u00e1s antigua y conocida es la lengua lit\u00fargica y literaria de la Iglesia Ortodoxa Tawahedo et\u00edope, el ge&#8217;ez. Se trata de una lengua sem\u00edtica sur\u00e1rabe emparentada con el sabeo y escrita con un alfabeto tambi\u00e9n llamado ge&#8217;ez (com\u00fan a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2244,"featured_media":34499,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,46],"tags":[544,1320],"class_list":["post-34484","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-mundo","tag-africa","tag-etiopia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Etiop\u00eda: patria de la humanidad (II) - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"En esta segunda parte de la serie de dos art\u00edculos sobre Etiop\u00eda, Ferrara nos introduce en el cristianismo y la cultura de este pa\u00eds.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/etiopia-ojczyzna-czlowieczenstwa-ii\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Etiop\u00eda: patria de la humanidad (II) - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En esta segunda parte de la serie de dos art\u00edculos sobre Etiop\u00eda, Ferrara nos introduce en el cristianismo y la cultura de este pa\u00eds.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/etiopia-ojczyzna-czlowieczenstwa-ii\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-09T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-24T09:36:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\"},\"headline\":\"Etiop\u00eda: patria de la humanidad (II)\",\"datePublished\":\"2023-12-09T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-24T09:36:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/\"},\"wordCount\":2015,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/12\\\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg\",\"keywords\":[\"\u00c1frica\",\"Etiop\u00eda\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Mundo\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/\",\"name\":\"Etiop\u00eda: patria de la humanidad (II) - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/12\\\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-12-09T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-24T09:36:24+00:00\",\"description\":\"En esta segunda parte de la serie de dos art\u00edculos sobre Etiop\u00eda, Ferrara nos introduce en el cristianismo y la cultura de este pa\u00eds.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/12\\\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/12\\\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"A man stands line to receive food donations at the Tsehaye primary school, which was turned into a temporary shelter for people displaced by war in Shire, Ethiopia, in this March 15, 2021, file photo. Ethiopian Cardinal Berhaneyesus Souraphiel of Addis Ababa is welcoming a humanitarian truce announced March 24, 2022. (CNS photo\\\/Baz Ratner, Reuters)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/etiopia-patria-humanidad-ii\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Etiop\u00eda: patria de la humanidad (II)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\",\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"caption\":\"Gerardo Ferrara\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/gerardo-ferrara\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Etiopia: Ojczyzna ludzko\u015bci (II) - Omnes","description":"W tej drugiej cz\u0119\u015bci dwucz\u0119\u015bciowej serii o Etiopii Ferrara przedstawia nam etiopskie chrze\u015bcija\u0144stwo i kultur\u0119.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/etiopia-ojczyzna-czlowieczenstwa-ii\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Etiop\u00eda: patria de la humanidad (II) - Omnes","og_description":"En esta segunda parte de la serie de dos art\u00edculos sobre Etiop\u00eda, Ferrara nos introduce en el cristianismo y la cultura de este pa\u00eds.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/etiopia-ojczyzna-czlowieczenstwa-ii\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2023-12-09T04:00:00+00:00","article_modified_time":"2024-04-24T09:36:24+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Gerardo Ferrara","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Gerardo Ferrara","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/"},"author":{"name":"Gerardo Ferrara","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9"},"headline":"Etiop\u00eda: patria de la humanidad (II)","datePublished":"2023-12-09T04:00:00+00:00","dateModified":"2024-04-24T09:36:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/"},"wordCount":2015,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg","keywords":["\u00c1frica","Etiop\u00eda"],"articleSection":["Actualidad","Mundo"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/","name":"Etiopia: Ojczyzna ludzko\u015bci (II) - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg","datePublished":"2023-12-09T04:00:00+00:00","dateModified":"2024-04-24T09:36:24+00:00","description":"W tej drugiej cz\u0119\u015bci dwucz\u0119\u015bciowej serii o Etiopii Ferrara przedstawia nam etiopskie chrze\u015bcija\u0144stwo i kultur\u0119.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20220325T1100-ETHIOPIA-HUMANITARIAN-TRUCE-1524163-1.jpg","width":920,"height":526,"caption":"A man stands line to receive food donations at the Tsehaye primary school, which was turned into a temporary shelter for people displaced by war in Shire, Ethiopia, in this March 15, 2021, file photo. Ethiopian Cardinal Berhaneyesus Souraphiel of Addis Ababa is welcoming a humanitarian truce announced March 24, 2022. (CNS photo\/Baz Ratner, Reuters)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/etiopia-patria-humanidad-ii\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Etiop\u00eda: patria de la humanidad (II)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9","name":"Gerardo Ferrara","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","caption":"Gerardo Ferrara"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/gerardo-ferrara\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2244"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34484"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35825,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34484\/revisions\/35825"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}