{"id":34573,"date":"2023-10-16T06:00:00","date_gmt":"2023-10-16T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=34573"},"modified":"2024-04-24T11:38:28","modified_gmt":"2024-04-24T09:38:28","slug":"izrael-i-palestyna-pochodzenie-etniczne-i-religia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/","title":{"rendered":"Izrael. Etniczno\u015b\u0107 i religia, z\u0142o\u017cona kwestia."},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten pierwszy artyku\u0142 koncentruje si\u0119 na r\u00f3\u017cnorodno\u015bci religijnej w dzisiejszym Izraelu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym g\u0142\u00f3wnie \u017cydowskim kraju, chrze\u015bcija\u0144ska obecno\u015b\u0107 religijna jest reprezentowana przez r\u00f3\u017cne wyznania, a obok nich spo\u0142eczno\u015bci muzu\u0142ma\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przed utworzeniem pa\u0144stwa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX wieku zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 (nieco poni\u017cej 80%) ludno\u015bci regionu palesty\u0144skiego by\u0142a muzu\u0142manami. Jednak chrze\u015bcijanie stanowili znaczn\u0105 mniejszo\u015b\u0107 (oko\u0142o 16%) i byli obecni g\u0142\u00f3wnie w Betlejem, Jerozolimie i Nazarecie, gdzie stanowili ponad po\u0142ow\u0119 (je\u015bli nie wi\u0119kszo\u015b\u0107, jak w Betlejem i Nazarecie) mieszka\u0144c\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed rozpocz\u0119ciem masowej emigracji z Europy, wraz z nadej\u015bciem syjonizmu (omawiali\u015bmy to w innych artyku\u0142ach), \u017bydzi stanowili jedynie 4,8% obywateli, skoncentrowanych w Jerozolimie, Tyberiadzie i Safed, a obecno\u015b\u0107 Druz\u00f3w by\u0142a jeszcze mniejsza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do ko\u0144ca I wojny \u015bwiatowej region Palestyny by\u0142 prowincj\u0105 Imperium Osma\u0144skiego, pa\u0144stwa opartego na podstawach religijnych, a nie etnicznych: su\u0142tan by\u0142 r\u00f3wnie\u017c \"ksi\u0119ciem wierz\u0105cych\", a wi\u0119c kalifem muzu\u0142man\u00f3w o dowolnym pochodzeniu etnicznym (Arab\u00f3w, Turk\u00f3w, Kurd\u00f3w itp.), kt\u00f3rzy byli uwa\u017cani za obywateli pierwszej kategorii, podczas gdy chrze\u015bcijanie r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144 (greccy prawos\u0142awni, Ormianie, katolicy i inni) oraz \u017bydzi podlegali specjalnemu re\u017cimowi, tj. <em>proso<\/em> kt\u00f3ry przewidywa\u0142 uznanie ka\u017cdej niemuzu\u0142ma\u0144skiej wsp\u00f3lnoty religijnej za \"nar\u00f3d\" w imperium, ale z ni\u017cszym statusem prawnym (zgodnie z islamsk\u0105 zasad\u0105 dhimmy). Chrze\u015bcijanie i \u017bydzi nie uczestniczyli zatem w rz\u0105dzeniu miastem, p\u0142acili zwolnienie ze s\u0142u\u017cby wojskowej w formie podatku pog\u0142\u00f3wnego (d\u017cizja) i podatku gruntowego (kharaj), a g\u0142ow\u0105 ka\u017cdej spo\u0142eczno\u015bci by\u0142 jej przyw\u00f3dca religijny. Na przyk\u0142ad biskupi i patriarchowie byli urz\u0119dnikami pa\u0144stwowymi podlegaj\u0105cymi bezpo\u015brednio su\u0142tanowi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Utworzenie pa\u0144stwa (1948): Izrael jako demokracja etniczna<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Izraelski socjolog Sammy Smooha, w artykule zatytu\u0142owanym <a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/1469-8219.00062\">\"Model demokracji etnicznej: Izrael jako pa\u0144stwo \u017cydowskie i demokratyczne\".<\/a> (w Nations and Nationalism, 2002) nazywa Izrael \"demokracj\u0105 etniczn\u0105\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to koncepcja odnosz\u0105ca si\u0119 do demokratycznej formy rz\u0105d\u00f3w, w kt\u00f3rej jedna grupa etniczno-religijna (\u017bydzi s\u0105 w rzeczywisto\u015bci grup\u0105 etniczno-religijn\u0105) dominuje nad innymi, chocia\u017c wszyscy obywatele ciesz\u0105 si\u0119 pe\u0142nymi prawami obywatelskimi i politycznymi, niezale\u017cnie od ich przynale\u017cno\u015bci etnicznej i religijnej, i mog\u0105 uczestniczy\u0107 w \u017cyciu politycznym i procesie legislacyjnym. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pod tym wzgl\u0119dem demokracja etniczna r\u00f3\u017cni si\u0119 od etnokracji lub \"demokracji Herrenvolk\", w kt\u00f3rej tylko jedna grupa etniczna cieszy si\u0119 pe\u0142ni\u0105 praw politycznych (np. w RPA pod rz\u0105dami apartheidu, dlatego nie jest poprawne m\u00f3wienie o apartheidzie w spo\u0142ecze\u0144stwie izraelskim, poniewa\u017c separacja mi\u0119dzy grupami etnicznymi nie jest narzucona przez prawo, ale jest zwykle wyborem ka\u017cdej grupy etnicznej i religijnej).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sammy Smooha identyfikuje osiem krok\u00f3w niezb\u0119dnych do utworzenia demokracji etnicznej:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Identyfikacja warto\u015bci za\u0142o\u017cycielskich pa\u0144stwa z warto\u015bciami dominuj\u0105cej grupy etnicznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Identyfikacja grupy etnicznej z obywatelstwem przez pa\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Pa\u0144stwo jest kontrolowane przez dominuj\u0105c\u0105 grup\u0119 etniczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. Pa\u0144stwo jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych si\u0142 mobilizuj\u0105cych grup\u0119 etniczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5. Istnieje trudno\u015b\u0107 lub niemo\u017cno\u015b\u0107 uzyskania i korzystania z pe\u0142ni praw obywatelskich przez osoby nienale\u017c\u0105ce do dominuj\u0105cej grupy etnicznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6. Pa\u0144stwo zezwala grupom mniejszo\u015bci etnicznych na tworzenie organizacji parlamentarnych i pozaparlamentarnych, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 bardzo aktywne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">7. Pa\u0144stwo postrzega te grupy jako zagro\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8. Pa\u0144stwo narzuca tym grupom formy kontroli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tej samej ksi\u0105\u017cce Smooha identyfikuje r\u00f3wnie\u017c dziesi\u0119\u0107 warunk\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 doprowadzi\u0107 do powstania demokracji etnicznej:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Dominuj\u0105ca grupa etniczna stanowi solidn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 liczbow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Dominuj\u0105ca grupa etniczna to najwi\u0119ksza liczbowo, ale nie wi\u0119kszo\u015bciowa grupa etniczna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Dominuj\u0105ca grupa etniczna ma silne powi\u0105zania z demokracj\u0105 (np. jest to grupa, kt\u00f3ra j\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142a).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Dominuj\u0105c\u0105 grup\u0105 etniczn\u0105 jest grupa tubylcza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Mniejszo\u015bci etniczne s\u0105 allochtoniczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Grupy mniejszo\u015bci etnicznych s\u0105 podzielone na wiele grup.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Dominuj\u0105ca grupa etniczna uleg\u0142a zjawisku diaspory.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Istnieje pewne zaanga\u017cowanie ze strony kraj\u00f3w pochodzenia grup etnicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Kwestia ta cieszy si\u0119 mi\u0119dzynarodowym zainteresowaniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Nast\u0105pi\u0142o przej\u015bcie od re\u017cimu niedemokratycznego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Obecno\u015b\u0107 religii w Izraelu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warunki te prawie w ca\u0142o\u015bci wyst\u0119puj\u0105 w pa\u0144stwie Izrael, gdzie \u017bydzi, dominuj\u0105ca grupa etniczna, stanowi\u0105 73,6% populacji (chocia\u017c 65% \u017byd\u00f3w okre\u015bla siebie jako niereligijnych, a 8% jako ateist\u00f3w, co czyni ten kraj \u00f3smym najmniej religijnym krajem na \u015bwiecie).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na stronie <strong>Izraelscy Arabowie<\/strong> (potomkowie Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy w 1948 r. zdecydowali si\u0119 pozosta\u0107 na swojej ziemi i \u017cy\u0107 w nowo powsta\u0142ym pa\u0144stwie \u017cydowskim) stanowi\u0105 21,1%, a 5,3% nale\u017cy do innych grup etnicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na stronie <strong>Arabowie<\/strong> mieszkaj\u0105cy we Wschodniej Jerozolimie i na Wzg\u00f3rzach Golan, w przeciwie\u0144stwie do tych mieszkaj\u0105cych w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci kraju, s\u0105 sta\u0142ymi rezydentami (nie maj\u0105 obywatelstwa izraelskiego, ale mog\u0105 si\u0119 o nie ubiega\u0107). Chocia\u017c de iure s\u0105 w pe\u0142ni zintegrowani z demokratyczn\u0105 tkank\u0105 pa\u0144stwa, mniejszo\u015b\u0107 arabska cierpi z powodu r\u00f3\u017cnych trudno\u015bci spo\u0142ecznych i ekonomicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osobisty status obywateli jest nadal regulowany przez system <em>proso<\/em> System osma\u0144ski, zgodnie z kt\u00f3rym jurysdykcja nad niekt\u00f3rymi dyscyplinami, zw\u0142aszcza ma\u0142\u017ce\u0144stwem i rozwodem, nale\u017cy do odpowiedniego wyznania religijnego (ka\u017cdy Izraelczyk musi zadeklarowa\u0107, do jakiego wyznania\/etnosu nale\u017cy, a do 2005 r. informacje te znajdowa\u0142y si\u0119 w dowodzie osobistym). Na przyk\u0142ad w Izraelu nie ma ma\u0142\u017ce\u0144stw cywilnych, a pa\u0144stwo uznaje ma\u0142\u017ce\u0144stwa zawierane przez uznane w\u0142adze religijne (\u017cydowskie, muzu\u0142ma\u0144skie, chrze\u015bcija\u0144skie i druzyjskie).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na stronie<strong> Izraelscy \u017bydzi<\/strong> Muzu\u0142manie nie s\u0105 monolitycznym blokiem; wr\u0119cz przeciwnie, istnieje du\u017ca r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wewn\u0105trz spo\u0142eczno\u015bci. Z drugiej strony muzu\u0142manie stanowi\u0105 oko\u0142o 19% populacji i prawie wszyscy s\u0105 sunnitami. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opr\u00f3cz <strong>Druzowie<\/strong> (grupa etniczno-religijna, kt\u00f3rej doktryna jest pochodn\u0105 islamu szyickiego i jest silnie zintegrowana ze spo\u0142ecze\u0144stwem izraelskim, do tego stopnia, \u017ce jej obywatele odbywaj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105, z kt\u00f3rej wykluczeni s\u0105 muzu\u0142manie i chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy o to nie prosz\u0105), 2,1% Izraelczyk\u00f3w (161 000 os\u00f3b) to chrze\u015bcijanie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chrze\u015bcijanie w Izraelu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcijanie w Izraelu to g\u0142\u00f3wnie grekokatolicy (melkici) i greccy prawos\u0142awni, ale jest te\u017c spora mniejszo\u015b\u0107 chrze\u015bcijan obrz\u0105dku rzymskiego (oko\u0142o 20 000 os\u00f3b). W mniejszej liczbie s\u0105 Maronici, Syryjczycy, Koptowie i Ormianie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chocia\u017c jest oko\u0142o 127 000 chrze\u015bcija\u0144skich Arab\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie obecnych w Nazarecie, Hajfie, r\u00f3\u017cnych miastach i miasteczkach w Galilei i Jerozolimie), istnieje r\u00f3wnie\u017c mniejszo\u015b\u0107 25.Istnieje r\u00f3wnie\u017c mniejszo\u015b\u0107 25 000 s\u0142owia\u0144skich chrze\u015bcijan (r\u00f3wnie\u017c prawos\u0142awnych) i kilka tysi\u0119cy mesjanistycznych \u017byd\u00f3w (\u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy przeszli na chrze\u015bcija\u0144stwo, ale nadal wyznaj\u0105 judaizm), g\u0142\u00f3wnie nale\u017c\u0105cych do rzeczywisto\u015bci zielono\u015bwi\u0105tkowej, ale w\u015br\u00f3d nich jest tak\u017ce niewielka liczba konwertyt\u00f3w do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, dla kt\u00f3rych, opr\u00f3cz licznych imigrant\u00f3w katolickich w kraju, \u0141aci\u0144ski Patriarchat Jerozolimy utworzy\u0142 Wikariat Santiago dla hebrajskoj\u0119zycznych katolik\u00f3w oraz emigrant\u00f3w i os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o azyl.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W szczeg\u00f3lno\u015bci Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki w Izraelu jest zarz\u0105dzany przez <a href=\"https:\/\/www.lpj.org\/es\">\u0141aci\u0144ski Patriarchat Jerozolimy<\/a>kt\u00f3ry ma r\u00f3wnie\u017c jurysdykcj\u0119 w Autonomii Palesty\u0144skiej, Jordanii i na Cyprze, i kt\u00f3ry ma pod swoj\u0105 opiek\u0105, opr\u00f3cz Bazyliki Grobu \u015awi\u0119tego (dzielonej z Ormianami, Koptami, Syryjczykami i greckimi prawos\u0142awnymi), Wsp\u00f3\u0142katedr\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszego Imienia Jezus w Jerozolimie, bazyliki Za\u015bni\u0119cia Maryi, \u015bw, Anny i \u015bw. Szczepana w Jerozolimie, bazylika Stella Maris na G\u00f3rze Karmel w Hajfie, bazylika Emaus na G\u00f3rze Karmel w Hajfie oraz bazylika Grobu Pa\u0144skiego na G\u00f3rze Karmel w Jerozolimie. Anny i \u015bw. Szczepana w Jerozolimie, bazylika Stella Maris na G\u00f3rze Karmel w Hajfie oraz bazylika Emaus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tradycyjnie, na d\u0142ugo przed przywr\u00f3ceniem patriarchatu \u0142aci\u0144skiego w Ziemi \u015awi\u0119tej (1847 r.), katolicka obecno\u015b\u0107 by\u0142a chroniona przez franciszka\u0144sk\u0105 Kustodi\u0119 Ziemi \u015awi\u0119tej, kt\u00f3ra nadzorowa\u0142a i zarz\u0105dza\u0142a wi\u0119kszo\u015bci\u0105 katolickich miejsc \u015bwi\u0119tych w Ziemi \u015awi\u0119tej od 1217 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kilka fakt\u00f3w na temat chrze\u015bcija\u0144stwa w Izraelu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgodnie z danymi dostarczonymi przez <em>Pew Research Center<\/em> Populacja Izraela rozk\u0142ada si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1.<\/strong> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144skich Izraelczyk\u00f3w to etniczni Arabowie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. <\/strong>Pod wzgl\u0119dem politycznym chrze\u015bcija\u0144scy Izraelczycy podzielaj\u0105 pogl\u0105d muzu\u0142man\u00f3w, \u017ce Izrael nie mo\u017ce by\u0107 jednocze\u015bnie prawdziw\u0105 demokracj\u0105 i pa\u0144stwem \u017cydowskim, a tak\u017ce sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 \u017cydowskim osiedlom na Zachodnim Brzegu Jordanu i nadmiernej blisko\u015bci Izraela ze Stanami Zjednoczonymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3.<\/strong> Izraelscy chrze\u015bcijanie s\u0105 zwykle mniej przestrzegaj\u0105cy prawa ni\u017c muzu\u0142manie, ale procentowo bardziej ni\u017c \u017bydzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4.<\/strong> Chrze\u015bcija\u0144scy Izraelczycy maj\u0105 tendencj\u0119 do \u017cycia oddzielnie i w nielicznych relacjach z Arabami innych religii i z \u017bydami (nie pochwalaj\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5.<\/strong> Jako czynnik to\u017csamo\u015bci, pewne praktyki s\u0105 bardzo powszechne w\u015br\u00f3d Izraelczyk\u00f3w wyznania chrze\u015bcija\u0144skiego, takie jak chrzest, obecno\u015b\u0107 obraz\u00f3w lub \u015bwi\u0119tych przedmiot\u00f3w w domu lub do noszenia, post wielkopostny itp.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chrze\u015bcijanie w Izraelu i edukacja<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug dziennika Maariv i danych izraelskiego Centralnego Biura Statystycznego, izraelscy chrze\u015bcijanie odnosz\u0105 \"najwi\u0119ksze sukcesy w krajowym systemie edukacji\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 dane zarejestrowane na przestrzeni lat, chrze\u015bcija\u0144scy Arabowie osi\u0105gaj\u0105 najlepsze wyniki w dziedzinie edukacji w por\u00f3wnaniu z jak\u0105kolwiek inn\u0105 grup\u0105 w Izraelu, i to nie tylko dlatego, \u017ce s\u0105 tw\u00f3rcami i mened\u017cerami doskona\u0142ych szk\u00f3\u0142 podstawowych i \u015brednich, uniwersytet\u00f3w i specjalnych o\u015brodk\u00f3w leczenia i towarzyszenia dzieciom w trudnej sytuacji (z czego s\u0142ynie Nazaret).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W edukacji, liczba arabskich student\u00f3w, kt\u00f3rzy uzyskali tytu\u0142 licencjata w ostatnich latach wynosi 64%, w por\u00f3wnaniu do 48% dla muzu\u0142man\u00f3w, 55% dla Druz\u00f3w i 59% dla \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli nast\u0119pnie przyjrzymy si\u0119 stopniom uniwersyteckim, 56% chrze\u015bcija\u0144skich Arab\u00f3w uzyskuje stopie\u0144 naukowy, w por\u00f3wnaniu do 50% student\u00f3w \u017cydowskich, 36% Druz\u00f3w i 34% muzu\u0142man\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcijanie s\u0105 og\u00f3lnie dobrze postrzegani przez \u017byd\u00f3w i stanowi\u0105 rodzaj narodowego spoiwa, cho\u0107 s\u0105 coraz bardziej wci\u015bni\u0119ci mi\u0119dzy dwie wi\u0119ksze grupy (\u017byd\u00f3w i muzu\u0142man\u00f3w), gwa\u0142townie podupadaj\u0105 i w ostatnich latach padaj\u0105 ofiar\u0105 licznych akt\u00f3w wandalizmu i dyskryminacji ze strony od\u0142am\u00f3w ultraortodoksyjnego judaizmu, galwanizowanych przez politycznie w\u0105tpliwe postacie, takie jak Itamar Ben Gvir z partii Otzmah Yisraeli Otzmah Yisrael, W ostatnich latach stali si\u0119 oni ofiarami licznych akt\u00f3w wandalizmu i dyskryminacji ze strony skrajnych od\u0142am\u00f3w ultraortodoksyjnego judaizmu, o\u017cywianych przez politycznie w\u0105tpliwe postaci, takie jak Itamar Ben Gvir z partii Otzmah Yehudit, cz\u0119sto oskar\u017cany o pod\u017ceganie do nienawi\u015bci wobec Arab\u00f3w ze wzgl\u0119du na swoje ekstremistyczne i kahanistyczne stanowisko.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W obecnym kontek\u015bcie dramatycznej niestabilno\u015bci arabscy chrze\u015bcijanie, skoncentrowani g\u0142\u00f3wnie na p\u00f3\u0142nocy kraju, s\u0105 zatem bardziej zagro\u017ceni, je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 front p\u00f3\u0142nocny (Liban i Hezbollah: nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pociski z po\u0142udniowego Libanu cz\u0119sto uderzaj\u0105 w wioski zamieszka\u0142e przez ludno\u015b\u0107 arabsko-muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 i arabsko-chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, poci\u0105gaj\u0105c za sob\u0105 ofiary w\u015br\u00f3d tych grup religijnych).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Este primer art\u00edculo se centra en la diversidad religiosa en lo que hoy conocemos como Israel. En esta tierra, de mayor\u00eda jud\u00eda, la presencia religiosa cristiana est\u00e1 representada en diversas confesiones y junto a ellos, comunidades musulmanes. Antes de la creaci\u00f3n del Estado A finales del siglo XIX y principios del XX, la inmensa mayor\u00eda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2244,"featured_media":34574,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[],"class_list":["post-34573","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Israel y Palestina. Etnia y religi\u00f3n<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Gerardo Ferrara acerca la realidad, complicada, de la diversidad religiosa en Israel y Palestina. Esta primera parte se centra en Israel.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/izrael-i-palestyna-pochodzenie-etniczne-i-religia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Israel y Palestina. Etnia y religi\u00f3n\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gerardo Ferrara acerca la realidad, complicada, de la diversidad religiosa en Israel y Palestina. Esta primera parte se centra en Israel.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/izrael-i-palestyna-pochodzenie-etniczne-i-religia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-10-16T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-24T09:38:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\"},\"headline\":\"Israel. Etnia y religi\u00f3n, un tema complejo.\",\"datePublished\":\"2023-10-16T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-24T09:38:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/\"},\"wordCount\":2078,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/10\\\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg\",\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/\",\"name\":\"Israel y Palestina. Etnia y religi\u00f3n\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/10\\\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg\",\"datePublished\":\"2023-10-16T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-24T09:38:28+00:00\",\"description\":\"Gerardo Ferrara acerca la realidad, complicada, de la diversidad religiosa en Israel y Palestina. Esta primera parte se centra en Israel.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/10\\\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/10\\\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"A priest in Jerusalem celebrates Mass at the Church of All the Nations in this undated photo. The church is one of several Holy Land sites that will be visited this July 2021 by participants in the Frassati Fellowship offered by Verso Ministries in Notre Dame, Ind. ()\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Israel. Etnia y religi\u00f3n, un tema complejo.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\",\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"caption\":\"Gerardo Ferrara\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/gerardo-ferrara\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Izrael i Palestyna. Etniczno\u015b\u0107 i religia","description":"Gerardo Ferrara przybli\u017ca nam skomplikowan\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci religijnej w Izraelu i Palestynie. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 skupia si\u0119 na Izraelu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/izrael-i-palestyna-pochodzenie-etniczne-i-religia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Israel y Palestina. Etnia y religi\u00f3n","og_description":"Gerardo Ferrara acerca la realidad, complicada, de la diversidad religiosa en Israel y Palestina. Esta primera parte se centra en Israel.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/izrael-i-palestyna-pochodzenie-etniczne-i-religia\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2023-10-16T04:00:00+00:00","article_modified_time":"2024-04-24T09:38:28+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Gerardo Ferrara","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Gerardo Ferrara","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/"},"author":{"name":"Gerardo Ferrara","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9"},"headline":"Israel. Etnia y religi\u00f3n, un tema complejo.","datePublished":"2023-10-16T04:00:00+00:00","dateModified":"2024-04-24T09:38:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/"},"wordCount":2078,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg","articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/","name":"Izrael i Palestyna. Etniczno\u015b\u0107 i religia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg","datePublished":"2023-10-16T04:00:00+00:00","dateModified":"2024-04-24T09:38:28+00:00","description":"Gerardo Ferrara przybli\u017ca nam skomplikowan\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci religijnej w Izraelu i Palestynie. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 skupia si\u0119 na Izraelu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20210308T1330-FRASSATI-FELLOWSHIP-1166258.jpg","width":920,"height":526,"caption":"A priest in Jerusalem celebrates Mass at the Church of All the Nations in this undated photo. The church is one of several Holy Land sites that will be visited this July 2021 by participants in the Frassati Fellowship offered by Verso Ministries in Notre Dame, Ind. ()"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/israel-y-palestina-etnia-y-religion\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Israel. Etnia y religi\u00f3n, un tema complejo."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9","name":"Gerardo Ferrara","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","caption":"Gerardo Ferrara"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/gerardo-ferrara\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2244"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34573"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34604,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34573\/revisions\/34604"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}