Palestyna (Pa\u0144stwo Palestyna lub Palesty\u0144ska W\u0142adza Narodowa, PNA) jest pa\u0144stwem o ograniczonym uznaniu, w du\u017cej mierze pod okupacj\u0105 Izraela. Jego terytoria to Zachodni Brzeg Jordanu i wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 Jerozolimy (w tym Stare Miasto), oba podbite przez Jordani\u0119 w 1948 r. wraz z za\u0142o\u017ceniem Izraela, oraz Strefa Gazy, okupowana przez Egipt. Podczas wojny sze\u015bciodniowej (1967 r.) Izrael zaj\u0105\u0142 wszystkie te obszary, kt\u00f3rych suwerenno\u015b\u0107 zosta\u0142a nast\u0119pnie zrzeczona zar\u00f3wno przez Jordani\u0119, jak i Egipt na rzecz OWP (Organizacji Wyzwolenia Palestyny).<\/p>\n\n\n\n
Populacja ca\u0142ej Palestyny wynosi ponad 5 milion\u00f3w, z czego oko\u0142o 3 miliony mieszka na Zachodnim Brzegu, a reszta w Strefie Gazy (gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 populacji stanowi\u0105 uchod\u017acy z ca\u0142ej historycznej Palestyny).<\/p>\n\n\n\n
G\u0142ow\u0105 pa\u0144stwa jest de iure<\/em> Prezydent Mahmud Abbas, znany jako Abu Mazen, ale ostre i krwawe podzia\u0142y mi\u0119dzy paramilitarnym ruchem Fatah, kt\u00f3remu przewodniczy wraz z OWP (wyrazicielem \u015bwieckiego arabskiego nacjonalizmu), a Hamasem, sprawuj\u0105cym w\u0142adz\u0119 w Strefie Gazy po wyborach w 2007 r., dwa lata po wycofaniu si\u0119 Izraela ze Strefy, doprowadzi\u0142y do faktycznego podzia\u0142u nie tylko geograficznego, ale tak\u017ce politycznego, gospodarczego i spo\u0142ecznego mi\u0119dzy dwoma terytoriami palesty\u0144skimi.<\/p>\n\n\n\n Obszary, na kt\u00f3rych palesty\u0144ska kontrola jest skuteczna na Zachodnim Brzegu, nazywane s\u0105 A (palesty\u0144ska kontrola bezpiecze\u0144stwa) i B (kontrola cywilna) i obejmuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 Zachodniego Brzegu, chocia\u017c s\u0105 przecinane i przerywane w swojej ci\u0105g\u0142o\u015bci terytorialnej przez \u017cydowskie osiedla, drogami pod pe\u0142n\u0105 kontrol\u0105 Izraela. Mur separacyjny oddziela Zachodni Brzeg od Izraela, podczas gdy ten ostatni ma pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad obszarem C, na wschodzie, w kierunku Morza Martwego i granicy z Jordani\u0105. Obszar A stanowi 18% regionu, B 22% i C 60%. Ponad 99% obszaru C jest zamkni\u0119te dla Palesty\u0144czyk\u00f3w. Oko\u0142o 330 000 Izraelczyk\u00f3w mieszka na tym obszarze w osiedlach uznanych za nielegalne przez ONZ i wi\u0119kszo\u015b\u0107 innych kraj\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Miasto Jerozolima jest w pe\u0142ni kontrolowane przez Izrael, chocia\u017c we wschodniej cz\u0119\u015bci miasta 60% ludno\u015bci to Palesty\u0144czycy (stali mieszka\u0144cy i osoby nieb\u0119d\u0105ce obywatelami Izraela). <\/p>\n\n\n\n Zamiast tego ca\u0142a Strefa Gazy znajduje si\u0119 pod kontrol\u0105 Hamasu.<\/p>\n\n\n\n Status ten zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty w wyniku porozumie\u0144 z Oslo z 1993 r. pomi\u0119dzy premierem Izraela Icchakiem Rabinem a przyw\u00f3dc\u0105 OWP Jaserem Arafatem, w kt\u00f3rych po\u015bredniczy\u0142y Stany Zjednoczone Billa Clintona.<\/p>\n\n\n\n Porozumienia te przewidywa\u0142y po stronie palesty\u0144skiej \"odrzucenie wszelkiej przemocy i terroryzmu\" oraz uznanie pa\u0144stwa Izrael w granicach z 1967 r., a po stronie izraelskiej uznanie OWP za \"przedstawiciela narodu palesty\u0144skiego\".<\/p>\n\n\n\n Porozumienia z Oslo przewidywa\u0142y pi\u0119cioletni okres przej\u015bciowy na przeniesienie niekt\u00f3rych uprawnie\u0144 i obowi\u0105zk\u00f3w z Izraela na PNA, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 dalszymi negocjacjami przerwanymi wybuchem drugiej Intifady w 2000 roku.<\/p>\n\n\n\n W latach 2003-2005 rz\u0105d Izraela zainicjowa\u0142 i zako\u0144czy\u0142 jednostronne wycofanie si\u0119 ze Strefy Gazy, co doprowadzi\u0142o do znacznych napi\u0119\u0107 w Izraelu (ze wzgl\u0119du na demonta\u017c kilku osiedli i przeniesienie tam osadnik\u00f3w), ale tak\u017ce w PNA, ze wzgl\u0119du na konflikt, kt\u00f3ry wybuch\u0142 mi\u0119dzy Fatahem a Hamasem (islamski ruch fundamentalistyczny, kt\u00f3ry nie akceptuje porozumie\u0144 z Oslo i d\u0105\u017cy do zniszczenia Izraela i ustanowienia pa\u0144stwa islamskiego rz\u0105dzonego przez prawo szariatu w ca\u0142ej Ziemi \u015awi\u0119tej). W wyniku tego konfliktu od 2007 r. Hamas kontroluje Stref\u0119 Gazy (gdzie zdoby\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w w wyborach parlamentarnych w 2006 r.), a Fatah Zachodni Brzeg Jordanu.<\/p>\n\n\n\n Strefa Gazy, cho\u0107 wewn\u0119trznie kontrolowana przez Hamas, od 2006 r. znajduje si\u0119 pod blokad\u0105 morsk\u0105 (cho\u0107 po\u0142owy s\u0105 dozwolone), l\u0105dow\u0105 i cz\u0119\u015bciowo powietrzn\u0105. Tranzyt towar\u00f3w drog\u0105 l\u0105dow\u0105 jest regulowany na przej\u015bciach granicznych (zar\u00f3wno po stronie izraelskiej, jak i egipskiej), a woda i energia elektryczna s\u0105 dostarczane przez Izrael (i mog\u0105 zosta\u0107 odci\u0119te).<\/p>\n\n\n\n Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci Palestyny (93%) to muzu\u0142manie sunnici. Chocia\u017c istnieje silna mniejszo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska (6% populacji), wolno\u015b\u0107 religijna, zw\u0142aszcza w Strefie Gazy pod rz\u0105dami Hamasu, jest ograniczona.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanie s\u0105 cz\u0142onkami \u0141aci\u0144skiego Patriarchatu Jerozolimy (katolicy), Greckiego Prawos\u0142awnego Patriarchatu Jerozolimy (wi\u0119kszo\u015b\u0107), Ormia\u0144skiego Patriarchatu Jerozolimy i r\u00f3\u017cnych innych wschodnich ko\u015bcio\u0142\u00f3w katolickich (takich jak maronicki) i prawos\u0142awnych lub ko\u015bcio\u0142\u00f3w protestanckich.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz Druz\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c obecni w Palestynie, istnieje spo\u0142eczno\u015b\u0107 Samarytan (\u017cydowska sekta znana ju\u017c w Ewangeliach z nienawi\u015bci do szerszej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowsko-rabinicznej) w pobli\u017cu Nablus (dawniej Sichem), kt\u00f3ra ma swoje centrum kultu na g\u00f3rze Garizim, tu\u017c za miastem.<\/p>\n\n\n\n Na ca\u0142ym \u015bwiecie chrze\u015bcijanie pochodzenia palesty\u0144skiego licz\u0105 ponad milion, ale w Strefie Gazy jest ich tylko 3000 (przed 2006 r. by\u0142o ich co najmniej dwa razy wi\u0119cej), czyli 0,7% populacji. Oko\u0142o 90% nale\u017cy do Greckiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego, z mniejszo\u015bciami katolickimi (w Strefie jest tylko jedna parafia katolicka, Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Rodziny w dzielnicy al-Zaytoun w mie\u015bcie Gaza) i baptystycznymi.<\/p>\n\n\n\n Wraz z powstaniem Hamasu sytuacja sta\u0142a si\u0119 krytyczna dla miejscowych chrze\u015bcijan, zar\u00f3wno dlatego, \u017ce ma\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 nie jest chroniona przed atakami fundamentalistycznych muzu\u0142man\u00f3w, jak i z powodu eskalacji, zw\u0142aszcza od 2008 r., konfliktu z Izraelem i zamkni\u0119cia Strefy przez pa\u0144stwo \u017cydowskie, co zwi\u0119kszy\u0142o wp\u0142yw ruch\u00f3w fundamentalistycznych w\u015br\u00f3d m\u0142odych obywateli Gazy.<\/p>\n\n\n\n Niemniej jednak wszystkie ko\u015bcio\u0142y chrze\u015bcija\u0144skie s\u0105 na pierwszej linii frontu, pomagaj\u0105c g\u0142\u00f3wnie muzu\u0142ma\u0144skiej ludno\u015bci w codziennych trudno\u015bciach spowodowanych izraelsk\u0105 blokad\u0105, kt\u00f3re przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na powszechne ub\u00f3stwo i niedo\u017cywienie dzieci, zniszczenia spowodowane bombardowaniami i nieskuteczn\u0105 opiek\u0119 zdrowotn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Liczba chrze\u015bcijan w Strefie stale maleje, po pierwsze z powodu izraelskiej blokady, kt\u00f3ra uniemo\u017cliwia import i eksport wi\u0119kszo\u015bci towar\u00f3w (z wyj\u0105tkiem tuneli zbudowanych i kontrolowanych przez Hamas, kt\u00f3re przechodz\u0105 pod granic\u0105 z Egiptem i s\u0105 wykorzystywane do przemytu towar\u00f3w i broni, jak niestety ostatnio widzieli\u015bmy), ale tak\u017ce z powodu trudno\u015bci w swobodnym wyznawaniu wiary.<\/p>\n\n\n\n Na Zachodnim Brzegu 8% ludno\u015bci to chrze\u015bcijanie. Liczba ta obejmuje Wschodni\u0105 Jerozolim\u0119, kt\u00f3ra jednak zosta\u0142a jednostronnie zaanektowana przez Izrael na mocy ustawy przyj\u0119tej przez Kneset w 1980 roku.<\/p>\n\n\n\n \u017bycie chrze\u015bcijan na Zachodnim Brzegu jest z pewno\u015bci\u0105 znacznie prostsze ni\u017c w Strefie Gazy: tutaj mog\u0105 oni mie\u0107 w\u0142asne miejsca kultu, cz\u0119sto wyra\u017anie widoczne i b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105 palesty\u0144skiego krajobrazu, oraz swobodnie obchodzi\u0107 swoje \u015bwi\u0119ta religijne.<\/p>\n\n\n\n Istniej\u0105 dzielnice i ca\u0142e miasta z wysokim odsetkiem ludno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej (np. Betlejem, gdzie burmistrz jest r\u00f3wnie\u017c chrze\u015bcijaninem), wioski z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 (Beit-Sahour, niedaleko Betlejem) lub nawet ca\u0142kowicie chrze\u015bcija\u0144skie: tak jest w przypadku Taybeh, wioski licz\u0105cej 1000 mieszka\u0144c\u00f3w. Tak jest w przypadku Taybeh, ma\u0142ej wioski licz\u0105cej 1500 mieszka\u0144c\u00f3w niedaleko Jerozolimy i Ramallah (jest to staro\u017cytny Efraim wspomniany w Ewangeliach, gdzie Jezus sp\u0119dzi\u0142 kilka dni przed udaniem si\u0119 do Jerozolimy na ostatni\u0105 Pasch\u0119), s\u0142yn\u0105cej z produkcji najlepiej sprzedaj\u0105cego si\u0119 palesty\u0144skiego piwa o nazwie Taybeh.<\/p>\n\n\n\n Palesty\u0144scy chrze\u015bcijanie s\u0105 bardzo dobrze zintegrowani z lokaln\u0105 tkank\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich uwa\u017ca si\u0119 przede wszystkim za Palesty\u0144czyk\u00f3w lub Arab\u00f3w, a dopiero potem za chrze\u015bcijan.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c zdarzaj\u0105 si\u0119 akty dyskryminacji lub przemocy, s\u0105 one do\u015b\u0107 odosobnione, a w ka\u017cdym razie napi\u0119tnowane przez polityk\u00f3w i znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 populacji muzu\u0142ma\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n Chrze\u015bcijanie nie odgrywaj\u0105 ju\u017c znacz\u0105cej roli w palesty\u0144skich ruchach oporu (robili to jednak w przesz\u0142o\u015bci, jak wspomniano w poprzednich artyku\u0142ach na temat wzrostu arabskiego nacjonalizmu), ale nadal posiadaj\u0105 znaczn\u0105 si\u0142\u0119 ekonomiczn\u0105 i wywieraj\u0105 znaczny wp\u0142yw spo\u0142eczny i polityczny. R\u00f3wnie\u017c w Palestynie, podobnie jak w Izraelu, rola chrze\u015bcijan jest dominuj\u0105ca w edukacji i badaniach naukowych, z ponad 70 chrze\u015bcija\u0144skimi szko\u0142ami, g\u0142\u00f3wnie katolickimi, do kt\u00f3rych ucz\u0119szczaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie muzu\u0142ma\u0144scy studenci. Chrze\u015bcijanie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wy\u017cszy poziom wykszta\u0142cenia ni\u017c \u015brednia krajowa w Palestynie, a tak\u017ce znacznie wy\u017cszy wska\u017anik zatrudnienia.<\/p>\n\n\n\n W ostatnim czasie g\u0142\u0119boka przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy obecno\u015bci\u0105 chrze\u015bcijan na Zachodnim Brzegu a obecno\u015bci\u0105 w Strefie Gazy znacznie si\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142a, cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce chrze\u015bcijanie na Zachodnim Brzegu nie s\u0105 zagro\u017con\u0105 mniejszo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Rzeczywi\u015bcie, w ostatnich dziesi\u0119cioleciach dosz\u0142o do masowej emigracji chrze\u015bcijan z terytori\u00f3w palesty\u0144skich, i to nie tylko z powodu wra\u017cliwo\u015bci spo\u0142eczno\u015bci na rosn\u0105c\u0105 wrogo\u015b\u0107 niekt\u00f3rych fundamentalistycznych od\u0142am\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich. <\/p>\n\n\n\n Rzeczywi\u015bcie, konflikt izraelsko-palesty\u0144ski i bariera oddzielaj\u0105ca Izrael od Zachodniego Brzegu Jordanu pog\u0142\u0119bi\u0142y kryzys gospodarczy, kt\u00f3ry pandemia i wynikaj\u0105ca z niej nieobecno\u015b\u0107 pielgrzym\u00f3w, b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania znacznego odsetka palesty\u0144skiej ludno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej, jeszcze bardziej pogorszy\u0142y. Wielu chrze\u015bcijan cierpi r\u00f3wnie\u017c z powodu braku wolno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa, cz\u0119\u015bciowo z powodu korupcji palesty\u0144skich instytucji i niestabilno\u015bci politycznej.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich decyduje si\u0119 na migracj\u0119 do Jordanii, kraj\u00f3w Zatoki Perskiej, Stan\u00f3w Zjednoczonych, Kanady i niekt\u00f3rych kraj\u00f3w europejskich.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wska\u017anik emigracji w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan jest wy\u017cszy ni\u017c w\u015br\u00f3d ludno\u015bci islamskiej, poniewa\u017c chrze\u015bcijanie zazwyczaj nale\u017c\u0105 do miejskiej klasy \u015bredniej, kt\u00f3ra jest r\u00f3wnie\u017c bardziej sk\u0142onna do emigracji ze wzgl\u0119du na wy\u017cszy poziom wykszta\u0142cenia i umiej\u0119tno\u015bci j\u0119zykowe. Mi\u0119dzynarodowe organizacje chrze\u015bcija\u0144skie r\u00f3wnie\u017c oferuj\u0105 pomoc w opuszczeniu Palestyny.<\/p>\n\n\n\n To, w po\u0142\u0105czeniu ze znacznie ni\u017cszym wska\u017anikiem urodze\u0144 chrze\u015bcijan w por\u00f3wnaniu z ich muzu\u0142ma\u0144skimi wsp\u00f3\u0142obywatelami, zagra\u017ca obecno\u015bci chrze\u015bcijan w Ziemi \u015awi\u0119tej (zar\u00f3wno w PNA, jak i w Izraelu) w chwili obecnej i, co wa\u017cniejsze, w przysz\u0142o\u015bci. Rzeczywi\u015bcie, dane demograficzne pokazuj\u0105, \u017ce populacja chrze\u015bcijan spada\u0142a ju\u017c w okresie Mandatu Brytyjskiego, ale wraz z konfliktem izraelsko-palesty\u0144skim trend ten nasili\u0142 si\u0119 jeszcze bardziej.<\/p>\n\n\n\n W ostatnich latach eskalacja konfliktu, a przede wszystkim skupienie si\u0119 w\u0142adz politycznych po obu stronach na religijnej narracji konfliktu, pogorszy\u0142o sytuacj\u0119, czyni\u0105c chrze\u015bcijan ofiarami niech\u0119ci, dyskryminacji i wandalizmu zar\u00f3wno z powod\u00f3w \u017cydowskich, jak i islamskich, i skutecznie pogarszaj\u0105c sytuacj\u0119, kt\u00f3ra ju\u017c i tak by\u0142a trudna do zniesienia.<\/p>\n\n\n\n Aby poprawi\u0107 sytuacj\u0119 chrze\u015bcijan, ale tak\u017ce wszystkich ludzi w Ziemi \u015awi\u0119tej, nale\u017cy jak najszybciej po\u0142o\u017cy\u0107 kres \u017cydowskiemu i muzu\u0142ma\u0144skiemu fundamentalizmowi religijnemu, kt\u00f3ry jest szkodliwy dla wszystkich zaanga\u017cowanych stron.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Palestina (Estado de Palestina o Autoridad Nacional Palestina, ANP) es un Estado con reconocimiento limitado, en gran parte bajo ocupaci\u00f3n israel\u00ed. Sus territorios reclamados son Cisjordania y la parte oriental de Jerusal\u00e9n (incluida la Ciudad Vieja), ambos conquistados por Jordania en 1948, con la fundaci\u00f3n de Israel, y la Franja de Gaza, ocupada por Egipto. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2244,"featured_media":34605,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[],"class_list":["post-34603","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura"],"yoast_head":"\nEtniczno\u015b\u0107 i religia w Palestynie<\/h2>\n\n\n\n
Chrze\u015bcijanie w Strefie Gazy<\/h2>\n\n\n\n
Na Zachodnim Brzegu<\/h2>\n\n\n\n
Chrze\u015bcijanie w Ziemi \u015awi\u0119tej: obecno\u015b\u0107 w niebezpiecze\u0144stwie<\/h2>\n\n\n\n