\"bioetyka<\/a>Film nie odni\u00f3s\u0142 takiego samego sukcesu i praktycznie znikn\u0105\u0142 z mapy kulturalnej, a\u017c pojawi\u0142 si\u0119 ponownie na pocz\u0105tku XXI wieku.<\/p>\n\n\n\nBy\u0107 mo\u017ce win\u0119 za to ponosi sam autor. Na tej konferencji Bunge wyg\u0142osi\u0142 stwierdzenia, kt\u00f3re w tamtym czasie stanowi\u0142y wielki post\u0119p, jak np. deklaracja, \u017ce in\u017cynier lub technolog ma obowi\u0105zek zmierzy\u0107 si\u0119 z pytaniami etycznymi, kt\u00f3re nios\u0105 ze sob\u0105 jego dzia\u0142ania w pierwszej osobie, bez pr\u00f3by przerzucania ich na mened\u017cer\u00f3w lub polityk\u00f3w. W tamtych czasach in\u017cynier by\u0142 postrzegany jako rodzaj \"wyspecjalizowanego pracownika\", zdolnego do zrobienia tego, o co poprosi\u0142a go firma lub polityk, ale bez mo\u017cliwo\u015bci decydowania o tym, co nale\u017cy, a czego nie nale\u017cy robi\u0107, czy jest to dobre rozwi\u0105zanie.<\/p>\n\n\n\n
Ale formu\u0142a, kt\u00f3r\u0105 znalaz\u0142 Bunge, by nada\u0107 t\u0119 etyczn\u0105 warto\u015b\u0107 akcji technicznej, wszystko zepsu\u0142a. Jako my\u015bliciel przesi\u0105kni\u0119ty nowoczesno\u015bci\u0105, o sk\u0142onno\u015bciach materialistycznych i dobry znawca rodz\u0105cej si\u0119 technologii, uwa\u017ca\u0142 zapewne, \u017ce z etycznego punktu widzenia mo\u017cna zaufa\u0107 maszynie, kierowanej przez nauk\u0119 i algorytmy komputerowe, znacznie bardziej ni\u017c osobie ludzkiej (dla nowoczesnego cz\u0142owieka, z funkcjonalnego punktu widzenia, cz\u0142owiek jest rozczarowuj\u0105cy). Dlatego Bunge zako\u0144czy\u0142 swoje wyst\u0105pienie podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce uczciwe i skuteczne post\u0119powanie wymaga remontu, remontu etyki, bo musi zale\u017ce\u0107 od technologii, a nie od zawodnej ludzkiej wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Stanowisko Bunge'a przypomina stanowisko przedhipokratejskich lekarzy Asklepiad\u00f3w: ich nauka zale\u017ca\u0142a tylko od \u015bwi\u0119tych ksi\u0105g; to, co w nich zapisano, by\u0142o tym, czym si\u0119 kierowali; etyczne konsekwencje ich dzia\u0142a\u0144 nie nale\u017ca\u0142y do lekarzy, lecz do bog\u00f3w, kt\u00f3rzy jako jedyni odpowiadali za \u017cycie lub \u015bmier\u0107 pacjenta. W technoetyce nowoczesno\u015bci staro\u017cytnych bog\u00f3w zast\u0105pi\u0142a nauka, kt\u00f3ra kieruje wszystkimi sumieniami. Problem tylko w tym, \u017ce dzi\u015b przewodnikiem wszystkich nauk jest z kolei gospodarka; dlatego je\u015bli co\u015b jest dobre dla gospodarki, to jest dobre moralnie i odwrotnie. Oczywi\u015bcie mamy tu do czynienia z gospodark\u0105 skoncentrowan\u0105 na produkcji bogactwa, a nie na osobie, jak sugeruje semantyczne pochodzenie s\u0142owa i jak przypomnia\u0142 Franciszek w Laudato si<\/i>.<\/p>\n\n\n\nW s\u0142u\u017cbie jednostki<\/strong><\/h2>\n\n\n\nHipokrates zrywa z tradycj\u0105 asclepiadea<\/em> i czyni medycyn\u0119 prawdziw\u0105 nauk\u0105: niszczy \u015bwi\u0119te ksi\u0119gi i zaczyna bada\u0107 objawy i eksperymentowa\u0107 ze skuteczno\u015bci\u0105 lek\u00f3w. Od czas\u00f3w Hipokratesa leczenie lub zabijanie zale\u017cy od nauki i umiej\u0119tno\u015bci technicznych lekarza, kt\u00f3ry jest zatem etycznie zaanga\u017cowany w pierwsz\u0105 osob\u0119: dlatego lekarz przysi\u0119ga, \u017ce b\u0119dzie wykorzystywa\u0142 swoj\u0105 nauk\u0119 tylko dla dobra ludzko\u015bci. Nauka i technika Hipokratesa s\u0142u\u017c\u0105 cz\u0142owiekowi.<\/p>\n\n\n\nUwa\u017cam, \u017ce aby mie\u0107 nadziej\u0119 w dzisiejszej cywilizacji technologicznej, musimy na nowo odkry\u0107 prawdziwy sens nauki i jej ukierunkowanie na og\u00f3lne dobro cz\u0142owieka, a nie tylko jej funkcje. W tym sensie technoetyka musi by\u0107 pojmowana w kluczu przeciwnym do klucza Bunge'a: technoetyka musi by\u0107 obszarem interdyscyplinarnego dialogu technolog\u00f3w i etyk\u00f3w, prowadz\u0105cego do wypracowania korpusu wiedzy i etycznego uk\u0142adu odniesienia, dzi\u0119ki kt\u00f3remu osi\u0105gni\u0119cia techniki mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 centralnym elementem w osi\u0105ganiu teleologicznej doskona\u0142o\u015bci cz\u0142owieka. Zak\u0142ada to nie tylko afirmacj\u0119 pozytywnego antropologicznego charakteru technologii, ale tak\u017ce umiejscowienie kresu osoby w czym\u015b, co wykracza poza sam\u0105 technologi\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Babel a Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnica<\/strong><\/h2>\n\n\n\nNajbardziej klasycznym przyk\u0142adem immanentnego finalizmu technologii jest biblijna Wie\u017ca Babel. W tym epizodzie ludzie my\u015bl\u0105, \u017ce aby dotrze\u0107 do nieba, nale\u017cy zbudowa\u0107 bardzo wysok\u0105 wie\u017c\u0119, nie zdaj\u0105c sobie sprawy, \u017ce ich pr\u00f3ba doprowadzi ich do uk\u0142adania cegie\u0142 jedna na drugiej przez ca\u0142\u0105 wieczno\u015b\u0107: co\u015b w rodzaju mitu Syzyfa w wersji murarskiej. Babel jest symbolem techniki nowoczesno\u015bci: to nie przypadek, \u017ce w filmie Metropolia<\/i>\"Miasto technicznej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci\" Fritza Langa (1927) obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 wie\u017cy zwanej \"New Babel\".<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0142owiek z Babel traci zdolno\u015b\u0107 symboliczn\u0105: sprowadzony do immanentnej ostateczno\u015bci, potrafi si\u0119 \u015bwietnie porozumiewa\u0107, ale traci ludzki j\u0119zyk, jest niezdolny do dialogu. Jego kara, pomieszanie j\u0119zyk\u00f3w, nie jest dowolna: jest tym, co mu si\u0119 nale\u017cy za to, co zrobi\u0142. Dopiero gdy Duch Logosu zostanie mu ponownie udzielony (Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnica), b\u0119dzie zdolny do prawdziwego dialogu ze wszystkimi lud\u017ami, ponad r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 j\u0119zyk\u00f3w. Przeciwstawna paralela mi\u0119dzy Babel i Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0105 jest kluczem do nadziei wsp\u00f3\u0142czesnej technologii.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny, kt\u00f3ry jest cz\u0142owiekiem Neo-Babla, albo szcz\u0119\u015bliwym Syzyfem Camusa, albo niezmordowan\u0105 mr\u00f3wk\u0105 Leonarda Polo..., nie mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 szcz\u0119\u015bcia. Nowoczesno\u015b\u0107 jest martwa, ust\u0119puj\u0105c miejsca ponowoczesno\u015bci, nie tylko dlatego, \u017ce jest ju\u017c powszechn\u0105 pewno\u015bci\u0105 - i to nie tylko przewidywan\u0105 przez wielkich prorok\u00f3w kryzysu nowoczesno\u015bci: Dostojewskiego, Nietzschego, Musila... - \u017ce rozw\u00f3j technonaukowy nigdy nie zdo\u0142a odpowiedzie\u0107 na wielkie tajemnice cz\u0142owieka: b\u00f3l, win\u0119, \u015bmier\u0107... Pe\u0142nej ludzkiej egzystencji nigdy nie osi\u0105gnie si\u0119 przez dodanie wi\u0119cej czasu. Pami\u0119tajmy, \u017ce dla \u015bw. Tomasza piek\u0142o nie jest prawdziw\u0105 wieczno\u015bci\u0105, ale jedynie wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 czasu, czasem nieokre\u015blonym, tykaniem, kt\u00f3re nigdy si\u0119 nie ko\u0144czy (por. Summa Theologiae<\/i>I q. 10, a. 4 ad 2um).<\/p>\n\n\n\nTechnologia wygra\u0142a bitw\u0119<\/strong><\/h2>\n\n\n\nDlatego koniec nowoczesno\u015bci zbieg\u0142 si\u0119 z ogromn\u0105 nieufno\u015bci\u0105 wobec technologii, kt\u00f3ra jest postrzegana jako wr\u00f3g. Zosta\u0142a ona zwalczona w wielkiej wojnie kulturowej: filozofowie tacy jak Heidegger i Husserl,... hipis<\/i>the New Age<\/i>Wiele ze sztuki (niewiarygodne!: \"sztuka\" po grecku to \"sztuka\", \"sztuka\" po grecku to \"sztuka\", \"sztuka\" po grecku to \"sztuka\".tekn\u00e9<\/i>\u0141aci\u0144skie okre\u015blenie \"technika\" to \"ars<\/i>\"), a literatura walczy\u0142a z technologi\u0105... i przegra\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Co ciekawe, technologia wygra\u0142a bitw\u0119 kulturow\u0105. Jak powiedziano na pocz\u0105tku, zajmuje ona obecnie centralne miejsce nie tylko w spo\u0142ecze\u0144stwie, ale tak\u017ce w jednostce. I zwyci\u0119\u017cy\u0142a nie tylko dlatego, \u017ce narzuci\u0142a si\u0119 ze swoimi osi\u0105gni\u0119ciami, ale z innego, bardziej radykalnego powodu: redukcja ludzkiego rozumu do eksperymentalnej racjonalno\u015bci naukowej ograniczy\u0142a dost\u0119p do rzeczywisto\u015bci do znajomo\u015bci jej praw fizycznych, chemicznych, biologicznych, psychicznych...<\/p>\n\n\n\n
Ostatecznie fundamentalny model daje fizyka, kt\u00f3ra jest nowoczesn\u0105 \"miar\u0105 wszechrzeczy\", podobnie jak cz\u0142owiek witruwia\u0144ski we florenckim renesansie: wtedy wszystko rozumiano z antropologii, a w nowoczesno\u015bci wszystko rozumie si\u0119 z fizyki (jak nie my\u015ble\u0107 o. a priori<\/i> Kanty czystego rozumu?).<\/p>\n\n\n\n
Problem w tym, \u017ce wszystko to zmierza w kierunku paradygmatu dominacji: pozna\u0107 prawa rzeczywisto\u015bci, by m\u00f3c j\u0105 sobie podporz\u0105dkowa\u0107. Nowoczesno\u015b\u0107 przynios\u0142a wi\u0119c kryzys ekologiczny: zniszczenie tak wielu zasob\u00f3w, wzrost luka<\/i> mi\u0119dzy bogatymi i biednymi krajami...<\/p>\n\n\n\n
Zasadniczo problem polega na tym, \u017ce nowoczesno\u015b\u0107, jak powiedzia\u0142 Scheffczcyk, zast\u0105pi\u0142a Boga nauk\u0105, a religi\u0119 technik\u0105. We wsp\u00f3\u0142czesnym paradygmacie technologia ko\u0144czy si\u0119 jako narz\u0119dzie nauki, odwracaj\u0105c relacj\u0119, kt\u00f3ra zawsze by\u0142a odwrotna. A cz\u0142owiek postmodernistyczny zbuntowa\u0142 si\u0119 przeciwko temu: kto wie wi\u0119cej o r\u00f3\u017cy: botanik czy poeta? Dlatego te\u017c technologia wygra\u0142a bitw\u0119, a nawet ci, kt\u00f3rzy nadal atakuj\u0105 technologi\u0119, robi\u0105 to za pomoc\u0105 niezliczonych sztuczek technologicznych i rozpowszechniaj\u0105 swoje idee za pomoc\u0105 najbardziej wyrafinowanego osi\u0105gni\u0119cia technologii komunikacyjnej: Internetu.<\/p>\n\n\n\n
Identyfikacja z maszyn\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\nCo zrobi\u0107 w obliczu tego paradoksu: czy technika, kt\u00f3ra wygra\u0142a bitw\u0119 kulturow\u0105, to stonowana i brutalna technika nowoczesno\u015bci, czy te\u017c skoncentrowana na cz\u0142owieku technika kultury klasycznej i w\u0142oskiego renesansu?<\/p>\n\n\n\n
Odpowiedzi na to pytanie nie mo\u017ce udzieli\u0107 sama technika, bo ona sama nie determinuje si\u0119 do \u017cadnego celu, jest zawsze post\u0119pem ku nowym osi\u0105gni\u0119ciom. Zawsze jest to post\u0119p w kierunku nowych osi\u0105gni\u0119\u0107. Nakaz do ko\u0144ca daje osoba. W pewnym sensie wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek wola\u0142 wyrzec si\u0119 celu (co jest jak wyrzeczenie si\u0119 wolno\u015bci), aby uto\u017csami\u0107 si\u0119 z maszyn\u0105 i w ten spos\u00f3b uczestniczy\u0107 w jej licznych funkcjonalnych zaletach. W obliczu kryzysu nowoczesno\u015bci ci, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 wyrzec si\u0119 tego sposobu widzenia, nie maj\u0105 innego wyj\u015bcia, jak ucieka\u0107 do przodu, jeszcze bardziej redukuj\u0105c osob\u0119 do maszyny: to droga transhumanist\u00f3w czy posthumanist\u00f3w, kt\u00f3rzy nie s\u0105 postmodernistami, lecz \"tardomodernistami\" (takiej terminologii u\u017cy\u0142 Pierpaolo Donati, kt\u00f3ra jest bardzo trafna). Dla nich klucz do cz\u0142owieka le\u017cy w odzyskaniu radykalnej kartezja\u0144skiej dychotomii mi\u0119dzy res cogitans<\/i> (umys\u0142, inteligencja) i res extensa<\/i> (cia\u0142a, materia), tak \u017ce res cogitans<\/i> mo\u017ce istnie\u0107 w ka\u017cdym res extensa<\/i>zar\u00f3wno biologicznych, jak i sztucznych.<\/p>\n\n\n\n
Posthumani\u015bci postrzegaj\u0105 cia\u0142o ludzkie jako co\u015b, z czego, je\u015bli jest to konieczne lub po\u017c\u0105dane, mo\u017cna zrezygnowa\u0107 lub podda\u0107 je ekstremalnym i arbitralnym modyfikacjom. Stanowisko to nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od tego, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w wielu aspektach kultury p\u00f3\u017anej nowoczesno\u015bci, postrzegaj\u0105cej cia\u0142o jako zwyk\u0142y instrument, kt\u00f3ry mo\u017cemy modyfikowa\u0107, aby poprawi\u0107 jego dzia\u0142anie: protezy i modyfikacje, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce jest ono bardziej atrakcyjne seksualnie lub bardziej odpowiednie do osi\u0105gania pewnych wynik\u00f3w zawodowych lub sportowych, lub kt\u00f3re mog\u0105 uczyni\u0107 cia\u0142o ludzkie cia\u0142em markowym, \"...\".markowe cia\u0142o<\/i>\"(Campbell). Ciekawe, \u017ce w tym samym roku, w kt\u00f3rym Pistorius dosta\u0142 pozwolenie na start w \"normalnej\" olimpiadzie, jedno z najbardziej znanych mi\u0119dzynarodowych czasopism bioetycznych opublikowa\u0142o artyku\u0142, w kt\u00f3rym stwierdzono, \u017ce nie ma moralnych powod\u00f3w, aby zapobiega\u0107 dobrowolnym okaleczeniom lub ekstremalnym modyfikacjom cia\u0142a (Scharmme w Bioetyka<\/i>2008); je\u015bli zrobotyzowana proteza nogi mo\u017ce doprowadzi\u0107 mnie do sportowej chwa\u0142y lepiej ni\u017c moja naturalna, to dlaczego jej nie zast\u0105pi\u0107? Wtedy w fina\u0142ach olimpiady w 2022 roku uczestniczyliby tylko amputanci.<\/p>\n\n\n\nG\u0142\u00f3wne zasady technoetyczne<\/strong><\/h2>\n\n\n\nMo\u017cna by pomy\u015ble\u0107, \u017ce post\u0119p, kt\u00f3ry umo\u017cliwia takie rzeczy, nie ma sensu. Z drugiej strony warto powiedzie\u0107, \u017ce nie mo\u017cna zrezygnowa\u0107 z post\u0119pu technologicznego, kt\u00f3ry jest prawdziwym osi\u0105gni\u0119ciem ludzkiego ducha.<\/p>\n\n\n\n
Jest jednak jasne, \u017ce co\u015b musi si\u0119 zmieni\u0107. Propozycja nowej technoetyki polega na tym, \u017ce musimy zmieni\u0107 wsp\u00f3\u0142czesny paradygmat, kt\u00f3ry potwierdza prymat nauki nad technik\u0105 i oddziela j\u0105 od wolno\u015bci, na nowy model, w kt\u00f3rym technika ponownie staje si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 duchow\u0105, wybitnym produktem ducha w jego relacji z materi\u0105. Zasadniczo chodzi o ponowne odkrycie antropologicznej warto\u015bci cia\u0142a, kt\u00f3rym jeste\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n
Klucz do prawdziwego znaczenia techniki le\u017cy w odkryciu jej roli w relacyjnym bycie osoby, opisanym ju\u017c przez Arystotelesa jako teleologiczny element ludzkiego szcz\u0119\u015bcia (\"nikt nie chcia\u0142by \u017cy\u0107 bez przyjaci\u00f3\u0142\".<\/i>). W naszych postmodernistycznych czasach podkre\u015bla to konieczno\u015b\u0107 przezwyci\u0119\u017cenia paradygmatu mistrzostwa przez nowy paradygmat relacyjny. Osoba, kt\u00f3ra realizuje si\u0119 w relacji mi\u0119dzyosobowej, dziel\u0105c si\u0119 celami intencjonalnymi intelektu i woli, wie, \u017ce istotowa jedno\u015b\u0107 duszy i cia\u0142a nie mo\u017ce wykona\u0107 tego zadania bez przyj\u0119cia jej materialnego wymiaru. Wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie z materi\u0105 (prac\u0105 ludzk\u0105) w celu pe\u0142nego w\u0142\u0105czenia jej w dialog mi\u0119dzyludzki jest ostatecznym powodem istnienia techniki.<\/p>\n\n\n\n
Konieczne jest zast\u0105pienie uprzedmiotawiaj\u0105cej i dominuj\u0105cej technonauki, kt\u00f3ra podporz\u0105dkowuje technik\u0119 roli drugorz\u0119dnej, now\u0105 koncepcj\u0105 nauki otwartej na autentyczn\u0105 prawd\u0119 o cz\u0142owieku i \u015bwiadomej, \u017ce nie jest w stanie doj\u015b\u0107 do tej prawdy, ale zdolnej odda\u0107 si\u0119 w jej s\u0142u\u017cb\u0119 poprzez technik\u0119. Mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, jako pierwsze twierdzenie technoetyki, \u017ce technologia ma za sw\u00f3j przedmiot wzrost zdolno\u015bci relacyjnej osoby. Z tego mo\u017cemy wywnioskowa\u0107 drugie twierdzenie: nauka eksperymentalna staje si\u0119 humanizowana lub uduchowiona, gdy staje si\u0119 technologi\u0105, poniewa\u017c dociera do osoby. A je\u015bli te dwa twierdzenia s\u0105 spe\u0142nione, mo\u017cna postulowa\u0107 trzecie: autentyczny rozw\u00f3j technologii prowadzi do wywy\u017cszenia osoby, tak \u017ce artefakt technologiczny, maszyna, kt\u00f3ra gdy si\u0119 rodzi, zwykle jest niepor\u0119czna, w ko\u0144cu zostaje zintegrowana i uznana za oczywist\u0105. Im doskonalsza jest maszyna, tym bardziej ukryta jest za ni\u0105 osoba ludzka, za jej zadaniem i prawdziwym celem.<\/p>\n\n\n\nNaturalnie sztuczne<\/strong><\/h2>\n\n\n\nKryzys wsp\u00f3\u0142czesnej kultury doprowadzi\u0142 nas do ustanowienia swoistego aksjomatu, wed\u0142ug kt\u00f3rego to, co naturalne, jest dobre, a to, co sztuczne, jest z\u0142e. Prawda jest dok\u0142adnie odwrotna. W naturze ludzkiej nie ma opozycji mi\u0119dzy naturalnym a sztucznym: jeste\u015bmy \"naturalnie sztuczni\". Kto odwa\u017cy si\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce kr\u00f3tkowidz jest mniej naturalny w okularach ni\u017c bez nich? W\u0142a\u015bciwy pogl\u0105d na technologi\u0119 powinien prowadzi\u0107 do postrzegania elementu sztucznego jako produktu swobodnej interakcji osoby z rzeczywisto\u015bci\u0105 materialn\u0105, a wi\u0119c jako czego\u015b, co tworzy dialog. Z jednej strony by\u0142yby artefakty (maszyny), kt\u00f3re s\u0105 zwyk\u0142ymi utensyliami lub wyewoluowanymi mechanizmami wspomagaj\u0105cymi \u017cycie cz\u0142owieka (protezy robotyczne, neuroprotezy...), a z drugiej strony artefakty, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci symboliczne osoby (technologie komunikacyjne i informacyjne).<\/p>\n\n\n\n
Te og\u00f3lne zasady, kt\u00f3re wy\u0142o\u017cy\u0142em, ale kt\u00f3rych nie rozwin\u0105\u0142em dostatecznie z powodu logicznego braku miejsca, mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 jako przewodnik do oceny z etycznego punktu widzenia, kiedy nowa technologia s\u0142u\u017cy osobie, a kiedy nie. Najbardziej rozwini\u0119te systemy robotyczne mog\u0105 ju\u017c by\u0107 po\u0142\u0105czone z uk\u0142adem nerwowym istot \u017cywych, tworz\u0105c synergi\u0119 mi\u0119dzy maszyn\u0105 a cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 nie tylko do naprawy utraconych funkcji, ale tak\u017ce do zwi\u0119kszenia innych do niewyobra\u017calnych granic. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o neuroprotezach.<\/p>\n\n\n\n
Robotyka humanoidalna mo\u017ce umo\u017cliwi\u0107 symboliczne manifestacje, o kt\u00f3rych jeszcze niedawno sztuka nie mog\u0142a marzy\u0107. Nowe technologie s\u0142u\u017c\u0105 wolno\u015bci. Oznacza to, \u017ce mog\u0105 one i\u015b\u0107 tak\u017ce wbrew cz\u0142owiecze\u0144stwu: system robotyczny mo\u017ce warunkowa\u0107 fizyczne dzia\u0142anie cz\u0142owieka wbrew jego woli, neuroproteza mo\u017ce zniewoli\u0107 istot\u0119 osobow\u0105. St\u0105d tak wa\u017cny jest powr\u00f3t do etycznego klucza tw\u00f3rczo\u015bci technicznej, kt\u00f3ry zawsze pozwoli odkry\u0107 osob\u0119 stoj\u0105c\u0105 za maszyn\u0105. Gdy kontemplujemy Kaplic\u0119 Syksty\u0144sk\u0105, materia fresku stawia nas w dialogu z Micha\u0142em Anio\u0142em; gdy zetkniemy si\u0119 z humanoidem, b\u0119dziemy w dialogu z in\u017cynierem, kt\u00f3ry go stworzy\u0142.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Si hasta ahora la tecnolog\u00eda se hab\u00eda mantenido en cierto modo como algo externo al hombre, en nuestros d\u00edas ya no es as\u00ed; la tenemos dentro de nosotros. Nano y biotecnolog\u00edas, sistemas de rob\u00f3tica est\u00e1n integrados en el sistema nervioso por interfaz neuronal, se han introducido en los mecanismos m\u00e1s \u00edntimos de la persona y […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12547,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[1],"tags":[546],"class_list":["post-356","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articulos","tag-tecnologia"],"yoast_head":"\n
Avances en rob\u00f3tica: \u00bfuna nueva versi\u00f3n de la torre de Babel?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"La rob\u00f3tica integrada en el ser humano plantea retos \u00e9ticos que la tecno\u00e9tica busca equilibrar para su desarrollo responsable.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/artykuly\/postepy-w-dziedzinie-robotyki-nowa-wersja-wiezy-babel\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Avances en rob\u00f3tica: \u00bfuna nueva versi\u00f3n de la torre de Babel?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"La rob\u00f3tica integrada en el ser humano plantea retos \u00e9ticos que la tecno\u00e9tica busca equilibrar para su desarrollo responsable.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/artykuly\/postepy-w-dziedzinie-robotyki-nowa-wersja-wiezy-babel\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-02-09T16:12:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-03T10:57:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/act1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Omnes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Omnes\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\"},\"headline\":\"Avances en rob\u00f3tica: \u00bfuna nueva versi\u00f3n de la torre de Babel?\",\"datePublished\":\"2016-02-09T16:12:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-03T10:57:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/\"},\"wordCount\":3095,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/02\\\/act1.jpg\",\"keywords\":[\"Tecnolog\u00eda\"],\"articleSection\":[\"Art\u00edculos\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/\",\"name\":\"Avances en rob\u00f3tica: \u00bfuna nueva versi\u00f3n de la torre de Babel?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/02\\\/act1.jpg\",\"datePublished\":\"2016-02-09T16:12:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-03T10:57:27+00:00\",\"description\":\"La rob\u00f3tica integrada en el ser humano plantea retos \u00e9ticos que la tecno\u00e9tica busca equilibrar para su desarrollo responsable.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/02\\\/act1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/02\\\/act1.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Mujer con una mano bi\u00f3nica.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/articulos\\\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Avances en rob\u00f3tica: \u00bfuna nueva versi\u00f3n de la torre de Babel?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\",\"name\":\"Omnes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"caption\":\"Omnes\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/omnes\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Post\u0119py w robotyce: nowa wersja wie\u017cy Babel?","description":"Robotyka zintegrowana z cz\u0142owiekiem stawia wyzwania etyczne, kt\u00f3re technoetyka stara si\u0119 zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 w celu jej odpowiedzialnego rozwoju.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/artykuly\/postepy-w-dziedzinie-robotyki-nowa-wersja-wiezy-babel\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Avances en rob\u00f3tica: \u00bfuna nueva versi\u00f3n de la torre de Babel?","og_description":"La rob\u00f3tica integrada en el ser humano plantea retos \u00e9ticos que la tecno\u00e9tica busca equilibrar para su desarrollo responsable.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/artykuly\/postepy-w-dziedzinie-robotyki-nowa-wersja-wiezy-babel\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2016-02-09T16:12:33+00:00","article_modified_time":"2025-03-03T10:57:27+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/act1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Omnes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Omnes","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/"},"author":{"name":"Omnes","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5"},"headline":"Avances en rob\u00f3tica: \u00bfuna nueva versi\u00f3n de la torre de Babel?","datePublished":"2016-02-09T16:12:33+00:00","dateModified":"2025-03-03T10:57:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/"},"wordCount":3095,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/act1.jpg","keywords":["Tecnolog\u00eda"],"articleSection":["Art\u00edculos"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/","name":"Post\u0119py w robotyce: nowa wersja wie\u017cy Babel?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/act1.jpg","datePublished":"2016-02-09T16:12:33+00:00","dateModified":"2025-03-03T10:57:27+00:00","description":"Robotyka zintegrowana z cz\u0142owiekiem stawia wyzwania etyczne, kt\u00f3re technoetyka stara si\u0119 zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 w celu jej odpowiedzialnego rozwoju.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/act1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/act1.jpg","width":920,"height":526,"caption":"Mujer con una mano bi\u00f3nica."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/articulos\/avances-en-robotica-una-nueva-version-de-la-torre-de-babel\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Avances en rob\u00f3tica: \u00bfuna nueva versi\u00f3n de la torre de Babel?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5","name":"Omnes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","caption":"Omnes"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/omnes\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/356","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=356"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45831,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/356\/revisions\/45831"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Prototyp](\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/feb16-act3.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"M\u0119\u017cczyzna](\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/feb16-act5.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n