{"id":37166,"date":"2024-02-07T06:00:00","date_gmt":"2024-02-07T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=37166"},"modified":"2025-03-25T14:25:44","modified_gmt":"2025-03-25T12:25:44","slug":"carmen-alvarez-wojtyla-napisal-jeremiasza-aby-wzmocnic-wiare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/","title":{"rendered":"Carmen \u00c1lvarez<\/b>Wojty\u0142a napisa\u0142 'Jeremiasza', by wzmocni\u0107 wiar\u0119\"."},"content":{"rendered":"

Napisany w wieku 19 lat, wiosn\u0105 1940 roku, \"Jeremiasz\" to dramat teatralny Karola Wojty\u0142y, kt\u00f3ry pozostawa\u0142 nieznany poza Polsk\u0105. Teraz teolog Carmen \u00c1lvarez, profesor Uniwersytetu Ko\u015bcielnego San D\u00e1maso i znawczyni postaci \u015bwi\u0119tego Jana Paw\u0142a II, wyja\u015bnia Omnes dzie\u0142o m\u0142odego Wojty\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Tu\u017c po wybuchu II wojny \u015bwiatowej, po\u015br\u00f3d skrajnego b\u00f3lu i cierpienia narodu polskiego, Niemcy i Rosja, wraz ze swoj\u0105 okupacj\u0105, rozpocz\u0119\u0142y ogromn\u0105 kampani\u0119 <\/em>\"depolonizacja, <\/em>kt\u00f3rej celem by\u0142o wymazanie wszelkich \u015blad\u00f3w polskiej kultury, a zw\u0142aszcza \u015blad\u00f3w jej chrze\u015bcija\u0144skich korzeni. <\/p>\n\n\n\n

By\u0142 to najskuteczniejszy spos\u00f3b na rozpuszczenie to\u017csamo\u015bci narodowej i poczucia ojczyzny w Polakach, aby \u0142atwiej nimi manipulowa\u0107, powiedzia\u0142a Carmen \u00c1lvarez, redaktorka ksi\u0105\u017cki \"Jeremiah\", kt\u00f3ra po raz pierwszy zosta\u0142a przet\u0142umaczona z polskiego orygina\u0142u na j\u0119zyk hiszpa\u0144ski. Jest to dwuj\u0119zyczne wydanie Didaskalos<\/a>poprzedzone obszernym studium wprowadzaj\u0105cym autorstwa teologa z \u015awi\u0119ty Damas\u0142aw<\/a> i akademickim.<\/p>\n\n\n\n

\"Wojty\u0142a pisze \"Jeremiasza\", aby pocieszy\u0107 sw\u00f3j lud, doda\u0107 mu nadziei i umocni\u0107 jego wiar\u0119 w Boga, ale tak\u017ce po to, aby zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym mrocznym momentem historycznym z perspektywy chrze\u015bcija\u0144skiej wizji historii i zada\u0107 sobie pytanie o przyczyny upadku narodu\" - dodaje Carmen \u00c1lvarez, kt\u00f3ra prezentuje dzie\u0142o w r\u00f3\u017cnych hiszpa\u0144skich diecezjach. Ostatnia z nich, Sewilla<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Podobna sytuacja mia\u0142a miejsce w przypadku prorok Jeremiasz<\/a>kt\u00f3ry zapowiedzia\u0142 zniszczenie Izraela, je\u015bli ludzie nie powr\u00f3c\u0105 do przymierza z Jahwe i swojej to\u017csamo\u015bci jako wybranego ludu Bo\u017cego. St\u0105d tytu\u0142 dzie\u0142a.<\/p>\n\n\n

\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t

Jeremiasz<\/h2>\n\n\t\t\t
Autor<\/strong>Karol J\u00f3zef Wojty\u0142a; Carmen \u00c1lvarez Alonso<\/div>
Redakcja<\/strong>Didaskalos<\/div>
Strony<\/strong>: 290<\/div>
Rok<\/strong>: 2023<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Panie Profesorze, sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 Pana zainteresowanie dzie\u0142ami literackimi Karola Wojty\u0142y, a w szczeg\u00f3lno\u015bci \"Jeremiaszem\"?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

-<\/strong>Ponowne odkrycie tych dzie\u0142 nast\u0105pi\u0142o w trakcie bada\u0144. W wyniku mojej pracy doktorskiej z filozofii na temat dzie\u0142 literackich m\u0142odo\u015bci Karola Wojty\u0142y odkry\u0142em, \u017ce wszystkie \u017ar\u00f3d\u0142a dokumentalne s\u0105 w j\u0119zyku polskim i \u017ce s\u0105 praktycznie nieznane poza jego krajem. Zrozumia\u0142em wtedy, \u017ce trzeba je przet\u0142umaczy\u0107 i upowszechni\u0107. Do tej pory my, badacze Karola Wojty\u0142y, mieli\u015bmy jako punkt odniesienia w\u0142oskie t\u0142umaczenie sprzed ponad 20 lat; uwa\u017cam jednak, \u017ce w tym hiszpa\u0144skim wydaniu osi\u0105gn\u0119li\u015bmy znaczn\u0105 popraw\u0119 w t\u0142umaczeniu i interpretacji.<\/p>\n\n\n\n

Zmontowa\u0142e\u015b sztuk\u0119 z polskiego orygina\u0142u bezpo\u015brednio na angielski.  <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- <\/strong>Zgadza si\u0119, to by\u0142a wsp\u00f3lna praca z t\u0142umaczem. By\u0142em odpowiedzialny za ca\u0142\u0105 redakcj\u0119, t\u0142umaczenie i ostateczn\u0105 korekt\u0119 dzie\u0142a. Jest to wydanie dwuj\u0119zyczne, kt\u00f3rego polski tekst wiernie respektuje oryginalny r\u0119kopis, tak jak napisa\u0142 go Wojty\u0142a. Prac\u0119 poprzedza obszerne studium wprowadzaj\u0105ce, w kt\u00f3rym proponuj\u0119 pewne klucze lekturowe, aby pom\u00f3c hiszpa\u0144skoj\u0119zycznemu czytelnikowi wej\u015b\u0107 w kulturowy i historyczny kontekst narodu polskiego. Konieczna by\u0142a kontekstualizacja dzie\u0142a, fabu\u0142y i bohater\u00f3w, aby przybli\u017cy\u0107 to dzie\u0142o czytelnikowi niezaznajomionemu z kultur\u0105 s\u0142owia\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Prawie do 2020 roku, kiedy obchodzimy stulecie urodzin \u015bwi\u0119tego Jana Paw\u0142a II, nie uda\u0142o nam si\u0119 zebra\u0107 oryginalnych tekst\u00f3w tych m\u0142odzie\u0144czych utwor\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci zachowa\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne wersje tej samej kompozycji. Z tej okazji diecezja krakowska powo\u0142a\u0142a zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w i ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy przeprowadzili wyczerpuj\u0105c\u0105 kwerend\u0119 w bibliotekach i archiwach, a tak\u017ce trudn\u0105 prac\u0119 krytyki tekstowej, kt\u00f3ra pomog\u0142a ustali\u0107 oryginalne teksty. Efektem tej \u017cmudnej pracy by\u0142o wydanie trzech tom\u00f3w zawieraj\u0105cych ca\u0142o\u015b\u0107 tego m\u0142odzie\u0144czego dzie\u0142a literackiego w oryginale polskim. Otworzy\u0142o to drog\u0119 do t\u0142umaczenia i upowszechniania tego wielkiego literackiego skarbu, jaki pozostawi\u0142 nam m\u0142ody Karol Wojty\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Zawiera r\u00f3wnie\u017c studium wprowadzaj\u0105ce, praktycznie inn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, w kt\u00f3rej m\u00f3wi o odcisku \u015bwi\u0119tego Jana od Krzy\u017ca.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- <\/strong>Teatr Karola Wojty\u0142y jest bardzo filozoficzny i konceptualny, trudny do wykonania, poniewa\u017c pojmowa\u0142 go jako \"teatr wewn\u0119trzny\", a nie teatr rozrywki czy rekreacji. Dlatego krytyczna i wewn\u0119trzna analiza sztuki jest bardzo interesuj\u0105ca, poniewa\u017c wydoby\u0142a na \u015bwiat\u0142o dzienne hispanoameryka\u0144skie korzenie wczesnej my\u015bli m\u0142odego Wojty\u0142y. W swojej sztuce Jeremiasza,<\/em> Wojty\u0142a dialoguje ze \u015bwiatopogl\u0105dem romantyzmu, zw\u0142aszcza polskiego, ale w swojej tw\u00f3rczo\u015bci <\/em>Calder\u00f3n de la Barca, Cervantes i jego wielki bohater, Don Kichot, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c obecni. Ponadto przywo\u0142ywane s\u0105 legendy Gustavo Adolfo B\u00e9cquera, a przede wszystkim bardzo wyra\u017any jest \u015blad \u015bwi\u0119tego Jana od Krzy\u017ca. <\/p>\n\n\n\n

Jest to bardzo interesuj\u0105ce, poniewa\u017c wszyscy biografowie Jana Paw\u0142a II zgadzaj\u0105 si\u0119, \u017ce Wojty\u0142a pozna\u0142 \u015bw. Jana od Krzy\u017ca za po\u015brednictwem \u015bwieckiego Jana Leopolda Tyranowskiego, kt\u00f3rego spotka\u0142 w marcu 1940 roku. W pracy Jeremiasz<\/em> Odcisk San Juan jest bardzo wyra\u017any i jest to praca, kt\u00f3ra zosta\u0142a napisana jeszcze przed spotkaniem z Tyranowskim. <\/p>\n\n\n\n

Ponadto, zar\u00f3wno w swojej pracy Praca<\/em>napisanych w pierwszych miesi\u0105cach 1940 roku, podobnie jak w jego pierwszych wierszach, napisanych wiosn\u0105 1939 roku, r\u00f3wnie\u017c znajdujemy w\u0105tki i elementy sanjuanistyczne. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce informacje podawane przez biograf\u00f3w powinny zosta\u0107 przeformu\u0142owane. Podej\u015bcie Karola Wojty\u0142y do postaci, doktryny i symboliki poetyckiej \u015awi\u0119ty Jan od Krzy\u017ca<\/a> jest znacznie wcze\u015bniejsza i mo\u017ce nawet si\u0119ga\u0107 lat jego dzieci\u0144stwa w Wadowicach, kiedy to cz\u0119sto odwiedza\u0142 klasztor karmelit\u00f3w w tym mie\u015bcie. Ca\u0142e to latynoskie t\u0142o wczesnej my\u015bli Wojty\u0142y, o kt\u00f3rym nie wiedzieli\u015bmy, odkrywamy teraz dzi\u0119ki studiom i t\u0142umaczeniom tych dzie\u0142 literackich jego m\u0142odo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Kontekst. <\/strong>Wojty\u0142a pisze <\/strong>Jeremiasz<\/em><\/strong> w pierwszych miesi\u0105cach 1940 roku...<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- <\/strong>Tak, kiedy Polska zosta\u0142a w\u0142a\u015bnie najechana przez Niemcy i Rosj\u0119. To jeden z najtrudniejszych i najciemniejszych moment\u00f3w w historii Polski. Wraz z okupacj\u0105 zar\u00f3wno Niemcy, jak i Rosja rozpocz\u0119\u0142y ogromn\u0105 kampani\u0119 \"depolonizacji\", kt\u00f3rej celem by\u0142o wymazanie wszelkich \u015blad\u00f3w polskiej kultury, a zw\u0142aszcza wszelkich \u015blad\u00f3w jej g\u0142\u0119bokich chrze\u015bcija\u0144skich korzeni. By\u0142 to najskuteczniejszy spos\u00f3b rozpuszczenia to\u017csamo\u015bci narodowej i poczucia ojczyzny Polak\u00f3w, aby \u0142atwiej ich podporz\u0105dkowa\u0107 i manipulowa\u0107 nimi. <\/p>\n\n\n\n

Wojty\u0142a pisze Jeremiasz<\/em> by pocieszy\u0107 sw\u00f3j lud, doda\u0107 mu nadziei i umocni\u0107 wiar\u0119 w Boga, obecnego w mrokach pr\u00f3by, ale tak\u017ce by zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym mrocznym momentem historii w \u015bwietle chrze\u015bcija\u0144skiej wizji dziej\u00f3w narod\u00f3w. Dlaczego Polska upad\u0142a, pyta autor. Fabu\u0142a sztuki i dialogi bohater\u00f3w pokazuj\u0105, w jaki spos\u00f3b upadek narodu wi\u0105\u017ce si\u0119 z utrat\u0105 jego chrze\u015bcija\u0144skiej to\u017csamo\u015bci i porzuceniem porz\u0105dku moralnego ustanowionego przez Boga.<\/p>\n\n\n\n

Czy tylko dla Polak\u00f3w?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Karol Wojty\u0142a pisze sztuk\u0119 \"Jeremiasz\" w dialogu z histori\u0105 Polski, ale myli\u0142by si\u0119 ten, kto s\u0105dzi, \u017ce ten teatralny dramat przeznaczony jest tylko dla narodu polskiego. Sztuka ma projekcj\u0119 uniwersaln\u0105. Wojty\u0142a nie stara si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 kwestii polskiej, ale poruszy\u0107 m.in. wielk\u0105 kwesti\u0119 to\u017csamo\u015bci narodowej, a co za tym idzie, zaprosi\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka do refleksji nad w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105 w \u015bwietle swojego pochodzenia. W istocie, kiedy zastanawiam si\u0119 nad swoj\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105 narodow\u0105, w ko\u0144cu zadaj\u0119 sobie pytanie, kim jestem, kim jest cz\u0142owiek. Poniewa\u017c poj\u0119cie ojczyzny nie jest kategori\u0105 polityczn\u0105, ideologiczn\u0105 czy sportow\u0105, ale kszta\u0142tuje ka\u017cdego cz\u0142owieka od samego jego pochodzenia. Pierwszymi korzeniami mojej osobistej to\u017csamo\u015bci s\u0105 B\u00f3g, rodzina i ojczyzna. <\/p>\n\n\n\n

Dla Wojty\u0142y los ka\u017cdego cz\u0142owieka jest nierozerwalnie zwi\u0105zany z histori\u0105 i losem narodu. Jeremiasz <\/em>ju\u017c teraz pokazuje, jak kwestia to\u017csamo\u015bci cz\u0142owieka, kt\u00f3ra b\u0119dzie centralnym tematem nauczania Jana Paw\u0142a II, jest obecna we wczesnej my\u015bli Karola Wojty\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Uderzaj\u0105ce wydaje si\u0119 ostrze\u017cenie bohatera Skargi, kt\u00f3ry przyjmuje prorocz\u0105 misj\u0119, podobnie jak Jeremiasz.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- <\/strong>Dzie\u0142o zawiera subteln\u0105, acz zjadliw\u0105 krytyk\u0119 mit\u00f3w narodowych, silnie propagowanych w latach polskiego romantyzmu. W\u015br\u00f3d nich Wojty\u0142a omawia zw\u0142aszcza sarmatyzm i mesjanizm, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y ideologicznemu uzasadnieniu ekskluzywistycznego zaw\u0142aszczenia poj\u0119cia narodowo\u015bci przez wybran\u0105 i elitarn\u0105 mniejszo\u015b\u0107. By\u0142y to ideologie epoki, kt\u00f3ra - podobnie jak dzisiejsze ideologie - przemoc\u0105 i si\u0142\u0105 narzuca\u0142a swoje racje i osobiste interesy nielicznych ponad prawd\u0119 i dobro wsp\u00f3lne narodu czy indywidualne dobro podmiotu. <\/p>\n\n\n\n

W tym kontek\u015bcie niezwykle aktualna jest wielka mowa, kt\u00f3r\u0105 Wojty\u0142a wk\u0142ada w usta jednego z bohater\u00f3w dramatu, ksi\u0119dza Piotra Skargi, a kt\u00f3ra zajmuje ca\u0142y drugi akt dramatu. Zwracaj\u0105c si\u0119 do polskiej szlachty, ks. szlachta,<\/em> kt\u00f3rzy uwa\u017cali si\u0119 za prawdziwy nar\u00f3d wybrany i prawdziwy polski r\u00f3d, Skarga surowo upomina ich przed lekcewa\u017ceniem Prawa Bo\u017cego oraz zepsuciem gospodarczym, politycznym, moralnym i kulturalnym, kt\u00f3re powoli przygotowywa\u0142o historyczny upadek Polski i jej zanik jako narodu w XVIII wieku, w okresie zabor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

To samo wydarzy\u0142o si\u0119 w czasach proroka Jeremiasza, kt\u00f3ry og\u0142osi\u0142 upadek Izraela, poniewa\u017c odwraca\u0142 si\u0119 on od swojej to\u017csamo\u015bci narodu wybranego i od wype\u0142nienia przymierza z Jahwe. Kiedy nar\u00f3d wpada w pu\u0142apk\u0119 ideologii i sprzedaje swoj\u0105 kultur\u0119, histori\u0119, religi\u0119 lub moralno\u015b\u0107, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej odczuwa smak swojej historycznej pora\u017cki i traci moraln\u0105, historyczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 si\u0142\u0119 swojej specyficznej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

 Jakie\u015b dodatkowe komentarze?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

- <\/strong>My\u015bl\u0119, \u017ce znacz\u0105ce jest to, \u017ce praca jest publikowana w Hiszpanii, w czasie, gdy kwestia to\u017csamo\u015bci narodowej jest mocno podnoszona, a tak\u017ce w kontek\u015bcie 45. rocznicy wyboru Jana Paw\u0142a II i pocz\u0105tku jego pontyfikatu, kt\u00f3ry obchodzili\u015bmy 16 pa\u017adziernika 2023 roku. <\/p>\n\n\n\n

Badanie pracy Jeremiasz <\/em>Przypomnia\u0142o mi to podr\u00f3\u017ce Jana Paw\u0142a II do Hiszpanii, a w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b wydarzenie, kt\u00f3re zorganizowa\u0142 w Santiago de Compostela w listopadzie 1982 r., oraz pami\u0119tne przem\u00f3wienie, kt\u00f3re Jan Pawe\u0142 II skierowa\u0142 do Europy: \"Z Santiago przesy\u0142am ci, stara Europo, wo\u0142anie pe\u0142ne mi\u0142o\u015bci: Wr\u00f3\u0107, aby odnale\u017a\u0107 siebie. B\u0105d\u017a sob\u0105. Odkryj swoje korzenie. O\u017cyw swoje korzenie. O\u017cyw te autentyczne warto\u015bci, kt\u00f3re uczyni\u0142y twoj\u0105 histori\u0119 chwalebn\u0105, a twoj\u0105 obecno\u015b\u0107 na innych kontynentach korzystn\u0105. Odbuduj swoj\u0105 duchow\u0105 jedno\u015b\u0107, w klimacie pe\u0142nego szacunku dla innych religii i prawdziwych wolno\u015bci... Nadal mo\u017cesz by\u0107 latarni\u0105 cywilizacji i bod\u017acem post\u0119pu dla \u015bwiata. <\/p>\n\n\n\n

W \u015bwietle tego, czym zajmuje si\u0119 Karol Wojty\u0142a w swoim dziele Jeremiasza,<\/em> Wierz\u0119, \u017ce papie\u017c ju\u017c wtedy zapowiada\u0142 moralny i kulturowy upadek i pora\u017ck\u0119 Europy, kt\u00f3r\u0105 widzimy dzisiaj, odwracaj\u0105c si\u0119 od jej chrze\u015bcija\u0144skiej to\u017csamo\u015bci i moralnego porz\u0105dku ustanowionego przez Boga.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Escrito cuando ten\u00eda 19 a\u00f1os, en la primavera de 1940, \u201cJerem\u00edas\u201d es un drama teatral de Karol Wojty\u0142a, que hab\u00eda permanecido desconocido fuera del \u00e1mbito polaco. Ahora, la te\u00f3loga Carmen \u00c1lvarez, profesora de la Universidad Eclesi\u00e1stica San D\u00e1maso y experta en la figura de san Juan Pablo II, explica la obra del joven Wojty\u0142a a […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":37174,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[606,716],"class_list":["post-37166","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-cultura","tag-san-juan-pablo-ii"],"yoast_head":"\nCarmen \u00c1lvarez: "Wojtyla escribi\u00f3 'Jerem\u00edas' para fortalecer la fe"<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Escrito cuando ten\u00eda 19 a\u00f1os, en la primavera de 1940, \u201cJerem\u00edas\u201d es un drama teatral de Karol Wojty\u0142a, desconocido fuera del \u00e1mbito polaco.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/carmen-alvarez-wojtyla-napisal-jeremiasza-aby-wzmocnic-wiare\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Carmen \u00c1lvarez: "Wojtyla escribi\u00f3 'Jerem\u00edas' para fortalecer la fe"\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Escrito cuando ten\u00eda 19 a\u00f1os, en la primavera de 1940, \u201cJerem\u00edas\u201d es un drama teatral de Karol Wojty\u0142a, desconocido fuera del \u00e1mbito polaco.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/carmen-alvarez-wojtyla-napisal-jeremiasza-aby-wzmocnic-wiare\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-07T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-25T12:25:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1530\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1084\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Maria Jos\u00e9 Atienza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Maria Jos\u00e9 Atienza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef\"},\"headline\":\"Carmen \u00c1lvarez: \u201cWojty\u0142a escribi\u00f3 ‘Jerem\u00edas’ para fortalecer la fe\u201d\",\"datePublished\":\"2024-02-07T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-25T12:25:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/\"},\"wordCount\":2094,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg\",\"keywords\":[\"Cultura\",\"San Juan Pablo II\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/\",\"name\":\"Carmen \u00c1lvarez: \\\"Wojtyla escribi\u00f3 'Jerem\u00edas' para fortalecer la fe\\\"\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg\",\"datePublished\":\"2024-02-07T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-25T12:25:44+00:00\",\"description\":\"Escrito cuando ten\u00eda 19 a\u00f1os, en la primavera de 1940, \u201cJerem\u00edas\u201d es un drama teatral de Karol Wojty\u0142a, desconocido fuera del \u00e1mbito polaco.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg\",\"width\":1530,\"height\":1084,\"caption\":\"Wojty\u0142a\u200b\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Carmen \u00c1lvarez: \u201cWojty\u0142a escribi\u00f3 ‘Jerem\u00edas’ para fortalecer la fe\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef\",\"name\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"caption\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/mjose\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Carmen \u00c1lvarez: \"Wojty\u0142a napisa\u0142 'Jeremiasza', aby wzmocni\u0107 wiar\u0119\".","description":"Napisany w wieku 19 lat, wiosn\u0105 1940 roku, \"Jeremiasz\" to nieznany poza Polsk\u0105 dramat teatralny Karola Wojty\u0142y.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/carmen-alvarez-wojtyla-napisal-jeremiasza-aby-wzmocnic-wiare\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Carmen \u00c1lvarez: \"Wojtyla escribi\u00f3 'Jerem\u00edas' para fortalecer la fe\"","og_description":"Escrito cuando ten\u00eda 19 a\u00f1os, en la primavera de 1940, \u201cJerem\u00edas\u201d es un drama teatral de Karol Wojty\u0142a, desconocido fuera del \u00e1mbito polaco.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/carmen-alvarez-wojtyla-napisal-jeremiasza-aby-wzmocnic-wiare\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2024-02-07T04:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-03-25T12:25:44+00:00","og_image":[{"width":1530,"height":1084,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Maria Jos\u00e9 Atienza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Maria Jos\u00e9 Atienza","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/"},"author":{"name":"Maria Jos\u00e9 Atienza","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef"},"headline":"Carmen \u00c1lvarez: \u201cWojty\u0142a escribi\u00f3 ‘Jerem\u00edas’ para fortalecer la fe\u201d","datePublished":"2024-02-07T04:00:00+00:00","dateModified":"2025-03-25T12:25:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/"},"wordCount":2094,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg","keywords":["Cultura","San Juan Pablo II"],"articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/","name":"Carmen \u00c1lvarez: \"Wojty\u0142a napisa\u0142 'Jeremiasza', aby wzmocni\u0107 wiar\u0119\".","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg","datePublished":"2024-02-07T04:00:00+00:00","dateModified":"2025-03-25T12:25:44+00:00","description":"Napisany w wieku 19 lat, wiosn\u0105 1940 roku, \"Jeremiasz\" to nieznany poza Polsk\u0105 dramat teatralny Karola Wojty\u0142y.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/20230307T1030-JOHN-PAUL-ABUSE-COVER-UP-ALLEGATIONS-1756929.jpg","width":1530,"height":1084,"caption":"Wojty\u0142a\u200b"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/carmen-alvarez-wojtyla-jeremias\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Carmen \u00c1lvarez: \u201cWojty\u0142a escribi\u00f3 ‘Jerem\u00edas’ para fortalecer la fe\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef","name":"Maria Jos\u00e9 Atienza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","caption":"Maria Jos\u00e9 Atienza"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/mjose\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37166"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46573,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37166\/revisions\/46573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}