{"id":37319,"date":"2024-02-16T06:00:00","date_gmt":"2024-02-16T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=37319"},"modified":"2024-10-10T13:16:44","modified_gmt":"2024-10-10T11:16:44","slug":"opieka-paliatywna-wywiad-z-manuelem-serrano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/","title":{"rendered":"<b>Manuel Serrano<\/b>Opieka paliatywna jest przejawem cz\u0142owiecze\u0144stwa\"."},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Manuel Serrano by\u0142 dyrektorem medycznym w <a href=\"https:\/\/www.lagunacuida.org\/\">Szpital Laguna Care<\/a>centrum opieki paliatywnej w Madrycie (Hiszpania). Dr Serrano pisze artyku\u0142y, ksi\u0105\u017cki i wyg\u0142asza wyk\u0142ady, ale przede wszystkim to, co charakteryzuje jego prac\u0119, to \"troska o ludzi\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przekonany, \u017ce opieka paliatywna \"jest podstawow\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 lekarza\" i bior\u0105c pod uwag\u0119 znaczenie, jakie opiece paliatywnej nadaje <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/papiez-intencje-modlitwa-luty-2024-chorzy-2\/\">Papie\u017c Franciszek<\/a>Dr Serrano rozmawia o nich z Omnes w tym wywiadzie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kiedy pacjent jest obj\u0119ty opiek\u0105 paliatywn\u0105, lekarz wie, \u017ce jego misj\u0105 nie jest ju\u017c leczenie, ale opieka. Jak zmienia si\u0119 jego praca?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Jako pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia wiemy, \u017ce to, co powinno nas najbardziej charakteryzowa\u0107, to troska o ludzi. Leczenie nie zawsze jest mo\u017cliwe, ale opieka, pocieszanie i towarzyszenie jest zawsze mo\u017cliwe. Kiedy ludzie choruj\u0105, nawet je\u015bli jest to b\u0142aha choroba, wol\u0105 mie\u0107 u swego boku lekarza, kt\u00f3ry jest uwa\u017cny na ich potrzeby, na ich spos\u00f3b prze\u017cywania tego, co si\u0119 z nimi dzieje, kt\u00f3ry z empati\u0105 i wsp\u00f3\u0142czuciem dostosowuje si\u0119 do ich b\u00f3lu, do ich cierpienia. Najpierw musz\u0105 zosta\u0107 uspokojeni przynajmniej spojrzeniem, nast\u0119pnie poczu\u0107 si\u0119 zrozumiani, a na koniec zaoferowa\u0107 leczenie, kt\u00f3re ich wyleczy lub z\u0142agodzi, a tak\u017ce zaoferowa\u0107 trosk\u0119 o wynik leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, lekarz staje si\u0119 szczerym przyjacielem, kt\u00f3ry dba o fundamentalny aspekt \u017cycia: zdrowie, kt\u00f3re cz\u0119sto mo\u017cna przywr\u00f3ci\u0107, czasem nie, ale zawsze mo\u017cna je z\u0142agodzi\u0107, towarzyszy\u0107 i pocieszy\u0107. A bycie tego \u015bwiadomym i do\u015bwiadczanie tego w ten spos\u00f3b, uwierz mi, jest przywilejem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce opieka paliatywna jest podobna do \"zabawy w Boga\", poniewa\u017c niepotrzebnie przed\u0142u\u017ca \u017cycie pacjenta. Czy mo\u017cesz wyja\u015bni\u0107, czym jest opieka paliatywna, aby\u015bmy nie popadli w t\u0119 b\u0142\u0119dn\u0105 interpretacj\u0119?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Nie ma to nic wsp\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105. Opieka paliatywna jest podstawow\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 lekarza. W rzeczywisto\u015bci jest ona mo\u017cliwa zawsze, w ka\u017cdych okoliczno\u015bciach choroby. Przybli\u017ca ona lekarza do jego bli\u017anich i rozwija w nim aktywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest owocem mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami, pragnienia pomagania innym, poniewa\u017c s\u0105 mi r\u00f3wni, z powodu ludzkiej godno\u015bci, kt\u00f3ra nas \u0142\u0105czy. Nic nie jest dalsze od zabawy w Boga. S\u0105 tak bardzo ludzk\u0105 relacj\u0105, \u017ce nie mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107 \u017cadnej innej bardziej zas\u0142uguj\u0105cej na to miano.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z drugiej strony, opieka paliatywna nie przed\u0142u\u017ca \u017cycia, ale raczej u\u0142atwia je w czasie, gdy zbli\u017ca si\u0119 gro\u017aba ko\u0144ca, i umo\u017cliwia oczekiwanie na ten koniec, czyli \u015bmier\u0107, ze spokojniejszym i pe\u0142nym nadziei nastawieniem. Poniewa\u017c zajmujemy si\u0119 nie tylko b\u00f3lem, niepokojem, bezruchem i os\u0142abieniem, ale tak\u017ce w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci rozwi\u0105zujemy problemy pacjenta z formalno\u015bciami spo\u0142ecznymi lub rodzinnymi, dzia\u0142amy w sferze psychologicznej, co u\u0142atwia mniej lub bardziej akceptowan\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, co si\u0119 z nimi dzieje, a tak\u017ce zajmujemy si\u0119 tym, co jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 choroby terminalnej, towarzysz\u0105cym jej duchowym niepokojem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kiedy jako lekarz podejmujesz decyzj\u0119 o przej\u015bciu od pr\u00f3by wyleczenia pacjenta do obj\u0119cia go opiek\u0105 paliatywn\u0105? Jak unikn\u0105\u0107 nadmiernej pob\u0142a\u017cliwo\u015bci terapeutycznej?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Rozs\u0105dne leczenie chor\u00f3b, zw\u0142aszcza tych o charakterze z\u0142o\u015bliwym, kt\u00f3re nios\u0105 ze sob\u0105 ukryte ryzyko dla \u017cycia, powinno by\u0107 wdra\u017cane, gdy choroba jest pod kontrol\u0105, bez dowod\u00f3w na jej rozszerzenie i brak post\u0119puj\u0105cej ewolucji. Czasami okazuje si\u0119, \u017ce wszystko, co si\u0119 robi lub mo\u017cna zrobi\u0107, wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem ni\u017c dobro, kt\u00f3re ma na celu, ze wzgl\u0119du na skutki uboczne lub ryzyko chor\u00f3b wynikaj\u0105cych z os\u0142abienia, kt\u00f3re cz\u0119sto wywo\u0142uje leczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Up\u00f3r w stosowaniu metod leczenia, w nadziei, \u017ce jedna z nich mo\u017ce dostarczy\u0107 dowod\u00f3w na okre\u015blone dzia\u0142anie, prowadzi do dzia\u0142a\u0144 poza wszelkimi dowodami naukowymi, a zatem jest r\u00f3wnoznaczny ze stosowaniem nieszkodliwych metod leczenia, kt\u00f3re powoduj\u0105 cierpienie i zwodniczo oferuj\u0105 nadziej\u0119 dalek\u0105 od wszelkiego rozs\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy z\u0142o\u015bliwa lub nieuleczalna choroba osi\u0105ga pewien stopie\u0144 zaawansowania, musimy wiedzie\u0107, \u017ce pilne jest zapewnienie pacjentowi jak najwi\u0119kszego komfortu i dobrego samopoczucia oraz, w granicach relacji mi\u0119dzyludzkich, pom\u00f3c mu zrozumie\u0107, \u017ce wszystko, co ludzkie, zosta\u0142o ju\u017c zrobione. Jest to czas na zastosowanie opieki paliatywnej lub opieki zapewniaj\u0105cej komfort.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jak mo\u017cemy patrze\u0107 na pacjent\u00f3w jak na ludzi, nie redukuj\u0105c ich do choroby?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Pierwsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej uczymy w szkole medycznej jest to, \u017ce nie ma chor\u00f3b, s\u0105 tylko chorzy ludzie. Choroby same w sobie nie maj\u0105 leczenia, ale raczej ludzie, kt\u00f3rzy na nie cierpi\u0105, i chocia\u017c maj\u0105 tendencj\u0119 do stosowania w spos\u00f3b protokolarny, musz\u0105 istnie\u0107 r\u00f3\u017cnice wynikaj\u0105ce z osobistych i biologicznych cech pacjenta, kt\u00f3ry ma je otrzyma\u0107. Jest to bardzo wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najnowszym podej\u015bciem jest medycyna skoncentrowana na osobie, a nie patrzenie na chorob\u0119 w spos\u00f3b bezosobowy. Podobne sytuacje u r\u00f3\u017cnych os\u00f3b wymagaj\u0105 r\u00f3\u017cnych podej\u015b\u0107 terapeutycznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z drugiej strony, okoliczno\u015bci \u017cycia, spos\u00f3b, w jaki choroba wp\u0142yn\u0119\u0142a na ich \u017cycie, wymaga od nas poznania indywidualnych cech szczeg\u00f3lnych, kt\u00f3re ostatecznie przekszta\u0142caj\u0105 pojedyncz\u0105 chorob\u0119 w nieokre\u015blon\u0105 liczb\u0119 r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z osobistego, psychologicznego i duchowego punktu widzenia prosz\u0105 nas, aby\u015bmy traktowali ich inaczej. \u017bycie ludzi jest zawsze inne, a spos\u00f3b, w jaki ich traktujemy, jest zawsze inny. Takie podej\u015bcie prowadzi do personalizacji relacji terapeutycznej mi\u0119dzy lekarzem a pacjentem, kt\u00f3ry w ten spos\u00f3b staje si\u0119 wyj\u0105tkowy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Papie\u017c Franciszek m\u00f3wi o znaczeniu towarzyszenia nie tylko pacjentowi, ale tak\u017ce rodzinie. Jak to osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzez opiek\u0119 paliatywn\u0105?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Papie\u017c powiedzia\u0142 kilka bardzo motywuj\u0105cych rzeczy o opiece paliatywnej dla pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia, takich jak to, \u017ce opieka ta ma decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 i \u017ce gwarantuje nie tylko leczenie, ale tak\u017ce ludzkie i bliskie towarzyszenie, poniewa\u017c zapewnia towarzystwo pe\u0142ne wsp\u00f3\u0142czucia i czu\u0142o\u015bci. Samo trzymanie pacjenta za r\u0119k\u0119 sprawia, \u017ce czuje on wsp\u00f3\u0142czucie osoby mu towarzysz\u0105cej, a spojrzenie mo\u017ce przynie\u015b\u0107 komfort, kt\u00f3ry w innym przypadku jest trudniejszy do osi\u0105gni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Papie\u017c podkre\u015bli\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rodziny nie mog\u0105 by\u0107 pozostawione same sobie w sytuacjach, gdy ukochana osoba jest w ostatnich dniach \u017cycia. W takich okoliczno\u015bciach powstaje zbyt wiele rodzinnego cierpienia. W opiece paliatywnej naszym priorytetem jest zaspokajanie potrzeb rodziny, pomaganie jej i towarzyszenie jej w \u017ca\u0142obie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce bior\u0105c pod uwag\u0119 trudn\u0105 sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105 w niekt\u00f3rych krajach, eutanazja jest sposobem na oszcz\u0119dzanie zasob\u00f3w. Jaka jest Twoja opinia na ten temat?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Uwa\u017cam, \u017ce istnieje wiele fa\u0142szywych argument\u00f3w, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych manipuluje si\u0119 opini\u0105 publiczn\u0105. \u017baden z kraj\u00f3w, kt\u00f3re wdro\u017cy\u0142y przepisy zezwalaj\u0105ce na eutanazj\u0119, nie jest krajem biednym ani krajem o ograniczonych zasobach zdrowotnych. Belgia, Holandia, Kanada, niekt\u00f3re stany USA itp. nie s\u0105 przyk\u0142adami kraj\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 oszcz\u0119dza\u0107 zasoby. Leczenie paliatywne chor\u00f3b z\u0142o\u015bliwych lub innych chor\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 skazane na \u015bmier\u0107, w \u017cadnym wypadku nie jest uci\u0105\u017cliwe; wszystko, czego potrzeba, to decyzja o zorganizowaniu opieki zdrowotnej w celu zapewnienia opieki i ulgi zamiast nadmiernej i czasami niepotrzebnej technizacji, kt\u00f3ra znacznie zwi\u0119ksza koszty opieki zdrowotnej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3re kraje s\u0105 zdeterminowane, aby przeforsowa\u0107 przepisy sprzyjaj\u0105ce eutanazji, nie robi\u0105c nic skutecznego w celu promowania organizacji opieki paliatywnej. Z drugiej strony, w niekt\u00f3rych krajach, kt\u00f3re wprowadzi\u0142y przepisy sprzyjaj\u0105ce wspomaganemu samob\u00f3jstwu i u\u0142atwi\u0142y rozprzestrzenianie si\u0119 firm zajmuj\u0105cych si\u0119 wspomaganym samob\u00f3jstwem, takich jak Szwajcaria, nie zezwalaj\u0105 one na eutanazj\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Celowa manipulacja to spos\u00f3b, w jaki prawo reguluj\u0105ce eutanazj\u0119 zyska\u0142o przycz\u00f3\u0142ek w wielu krajach, w tym w naszym. Istniej\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re zosta\u0142y zainstalowane jako slogany w spo\u0142ecze\u0144stwie, takie jak na przyk\u0142ad godna \u015bmier\u0107, nie zdaj\u0105c sobie sprawy, \u017ce odebranie \u017cycia oznacza odebranie godno\u015bci, a towarzyszenie w chorobie oznacza towarzyszenie komu\u015b podobnemu do nas, tak samo godnemu jak my, w jego ostatnim przeznaczeniu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czy trzeba by\u0107 katolikiem, aby wspiera\u0107 opiek\u0119 paliatywn\u0105?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Wcale nie. Powiedzia\u0142bym, \u017ce opieka i towarzyszenie to uniwersalne powo\u0142anie. Opieka paliatywna jest przejawem cz\u0142owiecze\u0144stwa w jego skrajnej postaci. Mam na my\u015bli to, \u017ce prawdziwe cz\u0142owiecze\u0144stwo uznaje godno\u015b\u0107 bli\u017anich jako posiadaj\u0105c\u0105 niematerialn\u0105 jako\u015b\u0107, kt\u00f3ra czyni ich identycznymi z nami a\u017c do naturalnej \u015bmierci. Odczuwamy wi\u0119c potrzeb\u0119 opieki i niesienia ulgi naszym cierpi\u0105cym bli\u017anim tak, jak sami chcieliby\u015bmy by\u0107 otoczeni opiek\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym celu konieczne jest uznanie, \u017ce istota ludzka ma transcendencj\u0119, kt\u00f3ra wykracza poza to, co czysto materialne i cielesne, i \u017ce jest przeznaczona do tego, by mie\u0107 sens w \u017cyciu. To, co jest przejawem cz\u0142owiecze\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci, jest tym, czego broni chrze\u015bcija\u0144stwo, daj\u0105c cz\u0142owiekowi wywy\u017cszenie, kt\u00f3re czyni go dzieckiem Bo\u017cym i istot\u0105, kt\u00f3ra wyrasta z obrazu i podobie\u0144stwa Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego chrze\u015bcijanie, a zw\u0142aszcza katolicy, kt\u00f3rzy maj\u0105 cielesno\u015b\u0107 Chrystusowo\u015bci i ziemskie \u017cycie zwi\u0105zane z nami jako \u015bcie\u017ck\u0105 do \u017cycia wiecznego, maj\u0105 tym wi\u0119kszy pow\u00f3d, aby rozwija\u0107 opiek\u0119 paliatywn\u0105 jako \u015bcie\u017ck\u0119 mi\u0142o\u015bci i braterskiego wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czy mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o opiece paliatywnej w jasny spos\u00f3b, nie kieruj\u0105c si\u0119 strachem przed \u015bmierci\u0105 i chorob\u0105? Jak my\u015blisz, jaka powinna by\u0107 perspektywa?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">- Oczywi\u015bcie. W \u017cyciu zawsze mamy okazje, by wyci\u0105gn\u0105\u0107 r\u0119k\u0119 i poczu\u0107 nadziej\u0119. S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy by\u0107 mo\u017ce w swoim \u017cyciu nie zwracali uwagi lub nie my\u015bleli o ko\u0144cu, kt\u00f3ry nadchodzi dla nas wszystkich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dzisiejszym \u015bwiecie ludzie nie chc\u0105 rozmawia\u0107 o cierpieniu i \u015bmierci, s\u0105 one usuwane z rozm\u00f3w i nie zwraca si\u0119 na nie uwagi, sta\u0142y si\u0119 tabu. Kiedy b\u00f3l staje si\u0119 zbyt silny, opieka paliatywna przynosi wystarczaj\u0105co du\u017co spokoju, aby przemy\u015ble\u0107 wszystko, czego by\u0107 mo\u017ce nie\u015bwiadomie zawsze oczekiwano.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przedwczesna \u015bmier\u0107 jest po\u017c\u0105dana tylko przez tych, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 w rozpaczy ulgi, tych, kt\u00f3rzy s\u0105 samotni lub nie maj\u0105 dobrej opieki, tych, dla kt\u00f3rych egzystencja sta\u0142a si\u0119 ci\u0119\u017carem. Ale cz\u0119sto odkrywa\u0142em, \u017ce leczenie, kt\u00f3re zapewnia ulg\u0119 w takich sytuacjach, towarzyszenie, czu\u0142o\u015b\u0107 i czu\u0142o\u015b\u0107, sprawia, \u017ce si\u0119 zmieniaj\u0105 i odzyskuj\u0105 nadziej\u0119 na \u017cycie w spokoju.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0142owiek w \u017cadnym wypadku nie mo\u017ce uczyni\u0107 siebie panem \u017cycia. Przykro mi z powodu tych, kt\u00f3rzy opowiadaj\u0105 si\u0119 za eutanazj\u0105, ale nie ma szlachetnego powodu, aby decydowa\u0107, kiedy \u017cycie jest warte \u017cycia lub kiedy \u017cycie nie ma ju\u017c godno\u015bci, kt\u00f3ra podtrzymuje je w istnieniu. Uznanie godno\u015bci zale\u017cy w\u0142a\u015bnie od tych, kt\u00f3rzy si\u0119 o ni\u0105 troszcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koniec \u017cycia mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 z nadziej\u0105. Ka\u017cda do\u015bwiadczana okoliczno\u015b\u0107 mo\u017ce pom\u00f3c nam doceni\u0107, \u017ce \u017cycie ma sens, \u017ce dok\u0105d\u015b zmierza. Aby unikn\u0105\u0107 do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do niepokoju, udr\u0119ki i dalszego cierpienia duchowego, opieka paliatywna ma do odegrania nieodzown\u0105 rol\u0119 w leczeniu i opiece nad wszystkimi osobami cierpi\u0105cymi na choroby, kt\u00f3re prowadz\u0105 do powolnego ko\u0144ca.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Manuel Serrano ha sido Director M\u00e9dico del Hospital de Cuidados Laguna, un centro sanitario orientado a los cuidados paliativos que se encuentra en Madrid (Espa\u00f1a). El doctor Serrano escribe art\u00edculos, libros e imparte ponencias, pero sobre todo, lo que caracteriza su trabajo, es \u201cel cuidado de las personas\u201d. Convencido de que los cuidados paliativos \u201cson [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1436,"featured_media":37320,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[553,548],"tags":[997,233],"class_list":["post-37319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ecologia-integral","category-foco","tag-cuidados-paliativos","tag-entrevistas"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Manuel Serrano: &quot;Los cuidados paliativos son una manifestaci\u00f3n de humanidad&quot; - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Manuel Serrano, quien fue Director M\u00e9dico del Hospital Laguna, habla sobre los cuidados paliativos y la vocaci\u00f3n universal al cuidado.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/opieka-paliatywna-wywiad-z-manuelem-serrano\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Manuel Serrano: &quot;Los cuidados paliativos son una manifestaci\u00f3n de humanidad&quot; - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Manuel Serrano, quien fue Director M\u00e9dico del Hospital Laguna, habla sobre los cuidados paliativos y la vocaci\u00f3n universal al cuidado.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/opieka-paliatywna-wywiad-z-manuelem-serrano\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-16T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-10-10T11:16:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"919\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Paloma L\u00f3pez Campos\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Paloma L\u00f3pez Campos\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2\"},\"headline\":\"Manuel Serrano: \u00abLos cuidados paliativos son una manifestaci\u00f3n de humanidad\u00bb\",\"datePublished\":\"2024-02-16T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-10T11:16:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/\"},\"wordCount\":2022,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png\",\"keywords\":[\"Cuidados Paliativos\",\"Entrevistas\"],\"articleSection\":[\"Ecolog\u00eda integral\",\"Foco\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/\",\"name\":\"Manuel Serrano: \\\"Los cuidados paliativos son una manifestaci\u00f3n de humanidad\\\" - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png\",\"datePublished\":\"2024-02-16T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-10T11:16:44+00:00\",\"description\":\"Manuel Serrano, quien fue Director M\u00e9dico del Hospital Laguna, habla sobre los cuidados paliativos y la vocaci\u00f3n universal al cuidado.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png\",\"width\":919,\"height\":526,\"caption\":\"Manuel Serrano\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/foco\\\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Manuel Serrano: &#8220;Los cuidados paliativos son una manifestaci\u00f3n de humanidad&#8221;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2\",\"name\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/paloma-duo-100x100.jpg\",\"caption\":\"Paloma L\u00f3pez Campos\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/paloma\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Manuel Serrano: \"Opieka paliatywna jest przejawem cz\u0142owiecze\u0144stwa\" - Omnes","description":"Manuel Serrano, by\u0142y dyrektor medyczny Hospital Laguna, m\u00f3wi o opiece paliatywnej i powszechnym powo\u0142aniu do opieki.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/opieka-paliatywna-wywiad-z-manuelem-serrano\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Manuel Serrano: \"Los cuidados paliativos son una manifestaci\u00f3n de humanidad\" - Omnes","og_description":"Manuel Serrano, quien fue Director M\u00e9dico del Hospital Laguna, habla sobre los cuidados paliativos y la vocaci\u00f3n universal al cuidado.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/opieka-paliatywna-wywiad-z-manuelem-serrano\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2024-02-16T04:00:00+00:00","article_modified_time":"2024-10-10T11:16:44+00:00","og_image":[{"width":919,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png","type":"image\/png"}],"author":"Paloma L\u00f3pez Campos","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Paloma L\u00f3pez Campos","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/"},"author":{"name":"Paloma L\u00f3pez Campos","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2"},"headline":"Manuel Serrano: \u00abLos cuidados paliativos son una manifestaci\u00f3n de humanidad\u00bb","datePublished":"2024-02-16T04:00:00+00:00","dateModified":"2024-10-10T11:16:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/"},"wordCount":2022,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png","keywords":["Cuidados Paliativos","Entrevistas"],"articleSection":["Ecolog\u00eda integral","Foco"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/","name":"Manuel Serrano: \"Opieka paliatywna jest przejawem cz\u0142owiecze\u0144stwa\" - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png","datePublished":"2024-02-16T04:00:00+00:00","dateModified":"2024-10-10T11:16:44+00:00","description":"Manuel Serrano, by\u0142y dyrektor medyczny Hospital Laguna, m\u00f3wi o opiece paliatywnej i powszechnym powo\u0142aniu do opieki.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Captura-de-pantalla-2024-02-09-134044.png","width":919,"height":526,"caption":"Manuel Serrano"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/foco\/cuidados-paliativos-manuel-serrano-entrevista\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Manuel Serrano: &#8220;Los cuidados paliativos son una manifestaci\u00f3n de humanidad&#8221;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/26203675313c22392c6e4e8afc2debe2","name":"Paloma L\u00f3pez Campos","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/paloma-duo-100x100.jpg","caption":"Paloma L\u00f3pez Campos"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/paloma\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1436"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37319"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42397,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37319\/revisions\/42397"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}