Dzisiejszy dzie\u0144, 29 lutego, jest wyj\u0105tkowy, poniewa\u017c nie istnieje co roku, ale te\u017c nie istnieje co cztery lata, jak s\u0105dzi wiele os\u00f3b. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce jego istnienie jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z papie\u017cem, kt\u00f3rego portret ilustruje ten artyku\u0142, oraz z obchodami Wielkiego Tygodnia, kt\u00f3rego obliczenia mog\u0105 ulec zmianie od przysz\u0142ego roku.<\/p>\n\n\n\n
Papie\u017cem, o kt\u00f3rym mowa, jest Grzegorz XIII, kt\u00f3remu zawdzi\u0119czamy wprowadzenie w 1582 r. kalendarza u\u017cywanego dzi\u015b praktycznie na ca\u0142ym \u015bwiecie i nazywanego na jego cze\u015b\u0107 \"kalendarzem gregoria\u0144skim\". Jego celem by\u0142o naprawienie zak\u0142\u00f3ce\u0144 spowodowanych up\u0142ywem czasu w mniej dok\u0142adnym kalendarzu julia\u0144skim, kt\u00f3ry by\u0142 u\u017cywany od czasu og\u0142oszenia go przez Juliusza Cezara w 46 r. p.n.e..<\/p>\n\n\n\n
Ustalenie dok\u0142adnego kalendarza jest \u017cmudnym zadaniem, poniewa\u017c konieczne jest policzenie w dniach (obrotach Ziemi) czasu potrzebnego naszej planecie na okr\u0105\u017cenie S\u0142o\u0144ca, a oczywi\u015bcie te dwa ruchy natury nie musz\u0105 by\u0107 skoordynowane, aby pokrywa\u0142y si\u0119 w liczbach ca\u0142kowitych. Tak wi\u0119c ka\u017cdy rok nie trwa 365 dni, ale 365,2425 dni.<\/p>\n\n\n\n
Egipcjanie (na kt\u00f3rych obliczeniach opierali si\u0119 rzymscy matematycy) wiedzieli, \u017ce rok trwa 365 dni i prawie \u0107wier\u0107 dnia, wi\u0119c kalendarz julia\u0144ski r\u00f3wnie\u017c przewidywa\u0142, podobnie jak nasz, lata przest\u0119pne co cztery lata, ale nie by\u0142y one u\u0142o\u017cone w ten sam spos\u00f3b. Co cztery lata dodawano dzie\u0144 do 28 dni lutego, cho\u0107 nie by\u0142o 29 lutego. To, co zrobiono, to powt\u00f3rzenie sz\u00f3stego dnia przed kalendami (pierwszy dzie\u0144 miesi\u0105ca) w marcu, st\u0105d nazwa bi-sixth. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, po 23 lutego nast\u0119powa\u0142 23 lutego bis. Ta czteroletnia korekta zmniejsza b\u0142\u0105d mi\u0119dzy rokiem kalendarzowym a rokiem kalendarzowym do zaledwie 11 minut. Na pierwszy rzut oka mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 kr\u00f3tkim czasem, ale w miar\u0119 up\u0142ywu stuleci minuty stawa\u0142y si\u0119 godzinami, dniami... A\u017c do momentu, gdy nie by\u0142o innego wyj\u015bcia, jak tylko dokona\u0107 drastycznej korekty.<\/p>\n\n\n\n
Ale sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 zainteresowanie papie\u017ca napraw\u0105 organizacji, kt\u00f3ra wydawa\u0142aby si\u0119 nale\u017ce\u0107 bardziej do sfery cywilnej? C\u00f3\u017c, z czego\u015b tak wa\u017cnego, jak ustalenie obchod\u00f3w najwi\u0119kszego chrze\u015bcija\u0144skiego \u015bwi\u0119ta, Wielkanocy, kt\u00f3re by\u0142o nie na miejscu.<\/p>\n\n\n\n
Okazuje si\u0119, \u017ce na Soborze Nicejskim (325 r.) wszystkie ko\u015bcio\u0142y zgodzi\u0142y si\u0119, \u017ce Wielkanoc b\u0119dzie obchodzona w niedziel\u0119 po pe\u0142ni ksi\u0119\u017cyca (14 dnia miesi\u0105ca Nisan) po r\u00f3wnonocy wiosennej na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej. W tym roku r\u00f3wnonoc mia\u0142a miejsce 21 marca, ale z czasem data ta zosta\u0142a przyspieszona przez skumulowany efekt, o kt\u00f3rym ju\u017c m\u00f3wili\u015bmy. Nie wi\u0119cej i nie mniej ni\u017c 10 dni p\u00f3\u017aniej ni\u017c w dniu, w kt\u00f3rym Grzegorz XIII podj\u0105\u0142 reform\u0119, zamiast 21 marca, r\u00f3wnonoc mia\u0142a miejsce 11 marca.<\/p>\n\n\n\n
Reforma papie\u017ca Grzegorza mia\u0142a na celu skorygowanie tej rozbie\u017cno\u015bci, ustanawiaj\u0105c nowe obliczenia, kt\u00f3re zosta\u0142y precyzyjnie opracowane przez hiszpa\u0144skich naukowc\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci z Uniwersytetu w Salamance. Algorytm ten charakteryzuje si\u0119 minimalnym b\u0142\u0119dem wynosz\u0105cym zaledwie jeden dzie\u0144 na 3323 lata i ustala, co nast\u0119puje: b\u0119dzie rokiem przest\u0119pnym ka\u017cdy rok b\u0119d\u0105cy wielokrotno\u015bci\u0105 4 - ale nie zawsze, jak prawie wszyscy s\u0105dz\u0105-; wielokrotno\u015bci 100 s\u0105 wyj\u0105tkiem (dlatego lata 1700, 1800 lub 1900 nie by\u0142y latami przest\u0119pnymi), chocia\u017c wielokrotno\u015bci 400 (dlatego lata 1600 i 2000 by\u0142y latami przest\u0119pnymi). Dzi\u0119ki tej regule pozosta\u0142y nam jeszcze prawie trzy tysi\u0105clecia bez zmartwie\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Teraz jednak pojawia si\u0119 kolejny problem: okazuje si\u0119, \u017ce podczas gdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki z pewno\u015bci\u0105 rozwi\u0105za\u0142 t\u0119 luk\u0119, przyjmuj\u0105c kalendarz gregoria\u0144ski, ko\u015bcio\u0142y wschodnie tego nie zrobi\u0142y i kontynuowa\u0142y stary kalendarz julia\u0144ski. Tak wi\u0119c my, chrze\u015bcijanie, obchodzimy Wielkanoc w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych terminach i jest to skandal zwi\u0105zany z brakiem jedno\u015bci, kt\u00f3ry \u015bw.<\/p>\n\n\n\n
Opatrzno\u015bciowo, przysz\u0142oroczne obliczenia zbiegn\u0105 si\u0119 w tym samym dniu. Wielkanoc 2025 roku, bez wzgl\u0119du na to, kt\u00f3ry kalendarz zostanie u\u017cyty do jej obliczenia, przypadnie na 20 kwietnia. Ale minie r\u00f3wnie\u017c 1700 lat od czasu, gdy Sob\u00f3r Nicejski ustali\u0142 dat\u0119 Wielkanocy. Wydaje si\u0119, \u017ce gwiazdy ustawiaj\u0105 si\u0119 w jednej linii, aby chrze\u015bcijanie mogli uczyni\u0107 ten krok jedno\u015bci, jakim by\u0142oby \u015bwi\u0119towanie Wielkanocy tego samego dnia. Ale kt\u00f3rego dnia? Pi\u0142ka jest teraz po stronie ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich, kt\u00f3re musz\u0105 doj\u015b\u0107 do porozumienia, poniewa\u017c papie\u017c Franciszek wyrazi\u0142 zamiar zaakceptowania o\u015bmiornicy jako zwierz\u0119cia towarzysz\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n
Czy zatem rok 2024 b\u0119dzie ostatnim, w kt\u00f3rym b\u0119dziemy pod\u0105\u017ca\u0107 za obecnymi obliczeniami daty Wielkanocy? My\u015bl\u0119, \u017ce powinni\u015bmy si\u0119 modli\u0107, aby tak si\u0119 sta\u0142o i aby chrze\u015bcijanie mogli dawa\u0107 bardzo potrzebne \u015bwiadectwo komunii w \u015bwiecie tak podzielonym jak nasz.<\/p>\n\n\n\n
Przy okazji, wracaj\u0105c do tematu ciekawostek kalendarza gregoria\u0144skiego, jego wprowadzenie by\u0142o powodem, dla kt\u00f3rego \u015bwi\u0119ta Teresa od Jezusa zmar\u0142a 4 pa\u017adziernika i zosta\u0142a pochowana nast\u0119pnego dnia, 15 pa\u017adziernika 1582 roku. Tak, dobrze przeczyta\u0142e\u015b i nie ma tu liter\u00f3wki. Nie by\u0142 to r\u00f3wnie\u017c b\u0142\u0105d w matrycy. Ale wyja\u015bni\u0119 to w dniu jej \u015bwi\u0119ta - co potrafi kalendarz gregoria\u0144ski!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hoy, 29 de febrero, es un d\u00eda excepcional pues no existe cada a\u00f1o, pero tampoco cada 4, como mucha gente cree. Lo m\u00e1s curioso es que su existencia est\u00e1 \u00edntimamente unida al Papa cuyo retrato ilustra este art\u00edculo y a la celebraci\u00f3n de la Semana Santa cuyo c\u00e1lculo, adem\u00e1s, puede cambiar a partir del a\u00f1o […]<\/p>\n","protected":false},"author":40,"featured_media":37737,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-37736","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-firmas"],"yoast_head":"\n