Jeden fakt staje przed naszymi oczami ze wzgl\u0119du na jego nieub\u0142agany dow\u00f3d: w Ko\u015bciele obecno\u015b\u0107 kobiet znacznie przewy\u017csza obecno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn. Na niedzielnej Mszy \u015bwi\u0119tej, w katechezie, w \u017cyciu konsekrowanym przewa\u017caj\u0105 kobiety. Ale oczywisty jest tak\u017ce inny fakt: w Ko\u015bciele katolickim najwy\u017csze stanowiska w\u0142adzy i kultu sprawuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczy\u017ani. Mogliby\u015bmy powiedzie\u0107, bardzo upraszczaj\u0105c, \u017ce mamy Ko\u015bci\u00f3\u0142 kobiet, kt\u00f3remu przewodnicz\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/p>\n\n\n\n
W du\u017cej mierze przyczyn\u0105 tego paradoksu mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce sakrament \u015bwi\u0119ce\u0144 jest zarezerwowany dla m\u0119\u017cczyzn, poniewa\u017c w Ko\u015bciele katolickim tylko ci, kt\u00f3rzy go przyj\u0119li, mog\u0105 przewodniczy\u0107 kultowi eucharystycznemu, mog\u0105 by\u0107 mianowani biskupami lub papie\u017cami. Je\u015bli dodamy do tego wi\u0119ksz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 religijn\u0105 kobiet, mo\u017cemy zrozumie\u0107 przyczyn\u0119 tej sytuacji, niezale\u017cnie od tego, czy si\u0119 z ni\u0105 zgadzamy, czy nie. W rzeczywisto\u015bci wydaje si\u0119 logiczne, \u017ce ci, kt\u00f3rzy s\u0105 bardziej wra\u017cliwi na sprawy religijne, powinni by\u0107 odpowiedzialni za sprawy religijne. Czy nie powinni\u015bmy zmieni\u0107 obecnej praktyki?<\/p>\n\n\n\n
W ten spos\u00f3b wy\u0142ania si\u0119 wyartyku\u0142owany obraz, kt\u00f3ry postaram si\u0119 wyja\u015bni\u0107, najpierw okre\u015blaj\u0105c warunki debaty, nast\u0119pnie wyja\u015bniaj\u0105c argumenty teologii katolickiej, a na koniec dodaj\u0105c pewne rozwa\u017cania podyktowane bardziej racjonalno\u015bci\u0105 i zdrowym rozs\u0105dkiem ni\u017c dogmatyk\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Zastrze\u017cenie kap\u0142a\u0144stwa ministerialnego wy\u0142\u0105cznie dla m\u0119\u017cczyzn cieszy\u0142o si\u0119 spokojn\u0105 akceptacj\u0105 przez ca\u0142e \u017cycie Ko\u015bcio\u0142a, a\u017c w XX wieku sta\u0142o si\u0119 przedmiotem licznych atak\u00f3w, kt\u00f3re nawet dzi\u015b o\u017cywiaj\u0105 debat\u0119 na ten temat. Argumentuje si\u0119, \u017ce post\u0119puj\u0105cy parytet praw kobiet i m\u0119\u017cczyzn w polityce, biznesie, sporcie, wojsku, kulturze itp. powinien r\u00f3wnie\u017c znale\u017a\u0107 odzwierciedlenie w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n
Nic dziwnego, \u017ce nacisk na kap\u0142a\u0144stwo kobiet pochodzi w du\u017cej mierze od przedstawicieli radykalnego ruchu feministycznego, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 zastrze\u017cenie kap\u0142a\u0144stwa dla m\u0119\u017cczyzn za form\u0119 dyskryminacji kobiet, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wyeliminowa\u0107. Zgodnie z interpretacj\u0105 egalitarnego nurtu my\u015bli tego ruchu, obecna praktyka by\u0142aby sprzeczna z Gal 3:28 (\"Nie ma \u017byda ani Greka, nie ma niewolnika ani wolnego, nie ma m\u0119\u017cczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jeste\u015bcie kim\u015b jednym w Chrystusie Jezusie\"), a zatem by\u0142aby wynikiem patriarchalnej antropologii, kt\u00f3ra jest obecnie przestarza\u0142a i nie do utrzymania.<\/p>\n\n\n\n
Wezwanie do zniesienia wszelkich form dyskryminacji, proklamowane przez Konstytucj\u0119 \"....Gaudium et spes<\/a>\"Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, nr 29 (\"ka\u017cda forma dyskryminacji podstawowych praw osoby, czy to spo\u0142ecznej, czy kulturowej, ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107, ras\u0119, kolor sk\u00f3ry, status spo\u0142eczny, j\u0119zyk lub religi\u0119, musi zosta\u0107 przezwyci\u0119\u017cona i wyeliminowana jako sprzeczna z Bo\u017cym planem\") zapocz\u0105tkowa\u0142by now\u0105 er\u0119 w Ko\u015bciele, w kt\u00f3rej m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety mieliby r\u00f3wne prawa r\u00f3wnie\u017c w odniesieniu do pos\u0142ugi \u015bwi\u0119ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c ekumeniczne powody dla tej refleksji, poniewa\u017c w wielu wyznaniach chrze\u015bcija\u0144skich (i w niekt\u00f3rych religiach niechrze\u015bcija\u0144skich, takich jak judaizm) zastrze\u017cenie to ju\u017c nie istnieje. W ostatnich latach sytuacj\u0119 dodatkowo skomplikowa\u0142o rozprzestrzenianie si\u0119 ideologii gender. Je\u015bli to\u017csamo\u015b\u0107 seksualna jest uwa\u017cana za wy\u0142\u0105czn\u0105 kwesti\u0119 osobistego wyboru, niekoniecznie zdeterminowan\u0105 przez biologiczn\u0105 konstytucj\u0119, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 rodzimy, trudno uzna\u0107 j\u0105 za warunek sine qua non dost\u0119pu do kap\u0142a\u0144stwa lub wykluczenia z niego.<\/p>\n\n\n\n Pierwsz\u0105 rzecz\u0105, o kt\u00f3rej nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, jest to, \u017ce podstawy wy\u0142\u0105cznie m\u0119skiego kap\u0142a\u0144stwa nie s\u0105 ani antropologiczne (domniemana wy\u017cszo\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn), ani \"strategiczne\" (domniemana wi\u0119ksza autonomia), ale pochodz\u0105 z objawienia, w mocnym znaczeniu tego poj\u0119cia: B\u00f3g objawi\u0142, ustanowi\u0142 i da\u0142 nam kap\u0142a\u0144stwo s\u0142u\u017cebne w formie m\u0119skiej, a nie \u017ce\u0144skiej, i dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie uwa\u017ca si\u0119 za upowa\u017cniony do zmiany tego postanowienia poprzez dopuszczenie kobiet do \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n Odnajdujemy to objawienie bardziej w gestach ni\u017c w s\u0142owach. W rzeczywisto\u015bci dwunastu aposto\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych Jezus wybra\u0142, aby stali si\u0119 uczestnikami Jego kap\u0142a\u0144stwa, by\u0142o m\u0119\u017cczyznami, a nie kobietami. Kiedy aposto\u0142owie z kolei sakramentalnie wy\u015bwi\u0119cali nast\u0119pne pokolenie, czuli si\u0119 zobowi\u0105zani do tego sposobu post\u0119powania Pana i wybierali kandydat\u00f3w p\u0142ci m\u0119skiej.<\/p>\n\n\n\n Niereformowalny charakter zwi\u0105zku mi\u0119dzy kap\u0142a\u0144stwem a stanem m\u0119skim by\u0142 dobrze zakorzeniony w samo\u015bwiadomo\u015bci Ko\u015bcio\u0142a od samego pocz\u0105tku; kiedy w pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa powsta\u0142y sekty, kt\u00f3re chcia\u0142y powierzy\u0107 sprawowanie pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej kobietom, zosta\u0142y one natychmiast zganione przez Ojc\u00f3w i pot\u0119pione jako herezja, o czym \u015bwiadcz\u0105 liczne teksty \u015bw. To samo dzia\u0142o si\u0119 w nast\u0119pnych wiekach: Ko\u015bci\u00f3\u0142 uwa\u017ca\u0142 to za obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 apostolsk\u0105 praktyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna oczywi\u015bcie argumentowa\u0107, \u017ce ta praxis by\u0142a uwarunkowana okoliczno\u015bciami tamtych czas\u00f3w, w kt\u00f3rych posta\u0107 kobiety mia\u0142a niewielkie znaczenie publiczne i by\u0142a postrzegana w podrz\u0119dnej pozycji. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce Jezus nie da\u0142 si\u0119 uwarunkowa\u0107 \u00f3wczesnym obyczajom kulturowym, ale otwarcie je kwestionowa\u0142, tak\u017ce w odniesieniu do kobiet: swobodnie z nimi rozmawia\u0142, dawa\u0142 im przyk\u0142ad w przypowie\u015bciach, przyznawa\u0142 im r\u00f3wne prawa w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, przyjmowa\u0142 grzesznik\u00f3w itp.<\/p>\n\n\n\n Aposto\u0142owie, ze swej strony, r\u00f3wnie\u017c nie ust\u0105pili w tej kwestii, gdy ewangelizacja rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 poza sfer\u0119 semick\u0105 do \u015bwiata greckiego, a nast\u0119pnie rzymskiego, gdzie, ze wzgl\u0119du na istnienie poga\u0144skich kap\u0142anek, obecno\u015b\u0107 \"chrze\u015bcija\u0144skich kap\u0142anek\" nie wywo\u0142a\u0142aby skandalu.<\/p>\n\n\n\n Innym mocnym argumentem z objawienia, b\u0119d\u0105cym w rzeczywisto\u015bci przes\u0142ank\u0105 poprzedniego, jest to, \u017ce Syn Bo\u017cy wcieli\u0142 si\u0119, przyjmuj\u0105c ludzk\u0105 natur\u0119 p\u0142ciow\u0105 w spos\u00f3b m\u0119ski, a nie \u017ce\u0144ski, i to w\u0142a\u015bnie cnota tej ludzkiej natury, b\u0119d\u0105cej narz\u0119dziem bosko\u015bci, staje si\u0119 sakramentalnie obecna w kandydacie, gdy przyjmuje on \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Jest to bezpo\u015brednia konsekwencja dogmatycznej teologii \"repraesentatio Christi Capitis\" i \"in persona Christi\", kt\u00f3ra le\u017cy u podstaw sakramentu \u015bwi\u0119ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, m\u0119ska ludzka natura Jezusa Chrystusa jest sakramentalnie \"przed\u0142u\u017cona\" we \"wsporniku\", kt\u00f3ry koniecznie musi by\u0107 m\u0119ski, aby by\u0107 wa\u017cnym wsparciem. Nie zapominajmy, \u017ce wcielenie Syna Bo\u017cego nie ko\u0144czy si\u0119 wraz z Jego wniebowst\u0105pieniem do nieba: Jezus Chrystus by\u0142 m\u0119\u017cczyzn\u0105 i nadal nim pozostaje.<\/p>\n\n\n\n Prawd\u0105 jest, \u017ce Nowy Testament nie odnosi si\u0119 wyra\u017anie do kwestii niedopuszczania kobiet do kap\u0142a\u0144stwa. Jednak wielcy uczeni egzegeci w tej dziedzinie, tacy jak Albert Vanhoye, uwa\u017caj\u0105 za anachronizm domaganie si\u0119 tego wy\u0142\u0105cznie na podstawie danych biblijnych; spokojnie badaj\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 tekst\u00f3w Nowego Testamentu i dochodz\u0105 do wniosku, \u017ce z jednej strony ujawniaj\u0105 one niezwyk\u0142\u0105 wag\u0119, jak\u0105 pisma te przywi\u0105zuj\u0105 do pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej, a jednocze\u015bnie pokazuj\u0105, w jaki spos\u00f3b staro\u017cytna tradycja ko\u015bcielna dotycz\u0105ca zastrze\u017cenia \u015bwi\u0119tych \u015bwi\u0119ce\u0144 dla m\u0119\u017cczyzn pozostaje w zwi\u0105zku ci\u0105g\u0142o\u015bci z danymi biblijnymi. Rzeczywi\u015bcie, to objawienie jako ca\u0142o\u015b\u0107 - dane Nowego Testamentu odczytywane w \u015bwietle \u017cywej tradycji Ko\u015bcio\u0142a - przek\u0142ada si\u0119 na ko\u015bcieln\u0105 wiar\u0119 w wa\u017cny temat kap\u0142a\u0144stwa s\u0142u\u017cebnego.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 oficjalnie potwierdzi\u0142 t\u0119 doktryn\u0119 w dokumencie wydanym przez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary (obecnie Dykasteria) w dniu 15 pa\u017adziernika 1976 r., Deklaracja \"Inter insigniores\". Kilka lat p\u00f3\u017aniej, \"w celu wyja\u015bnienia wszelkich w\u0105tpliwo\u015bci w kwestii o wielkim znaczeniu, kt\u00f3ra dotyczy boskiej konstytucji samego Ko\u015bcio\u0142a\", \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II<\/a> potwierdzone w li\u015bcie apostolskim \"...\".Ordinatio sacerdotalis<\/a>\"(22 maja 1994 r.), \"\u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u017caden spos\u00f3b nie ma mo\u017cliwo\u015bci udzielania \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich kobietom i \u017ce zdanie to musi by\u0107 uznane za ostateczne przez wszystkich wiernych\". Zgodnie z o\u015bwiadczeniem tej samej Kongregacji Nauki Wiary, opublikowanym rok p\u00f3\u017aniej, doktryna ta \"wymaga ostatecznej zgody\", poniewa\u017c \"zosta\u0142a nieomylnie zaproponowana przez zwyczajne i powszechne magisterium\".<\/p>\n\n\n\n Odniesienie do \"diakonatu \u017ce\u0144skiego\" nie mo\u017ce zosta\u0107 tutaj pomini\u0119te, ze wzgl\u0119du na ograniczon\u0105 ilo\u015b\u0107 miejsca. Powody, dla kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 zastrzega kap\u0142a\u0144stwo s\u0142u\u017cebne (episkopat i prezbiterat) dla m\u0119\u017cczyzn, nie maj\u0105 bezpo\u015bredniego zastosowania do diakonatu, poniewa\u017c diakoni nie dzia\u0142aj\u0105 \"in persona Christi\". <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli dodamy do tego historyczny fakt istnienia diakonis w Ko\u015bciele w pierwszym tysi\u0105cleciu, zw\u0142aszcza na Wschodzie, spontanicznie pojawia si\u0119 pytanie, dlaczego nie mo\u017cemy ich mie\u0107 teraz. <\/p>\n\n\n\n Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, mo\u017cna tu poczyni\u0107 trzy uwagi. Z jednej strony nie jest jasne, czy \"diakonisy\" z pierwszego tysi\u0105clecia s\u0105 por\u00f3wnywalne z tym, co dzi\u015b nazywamy diakonatem: fakt, \u017ce nazywano je diakonisami, niekoniecznie wskazuje na pos\u0142ug\u0119 identyczn\u0105 z tym, co nazywamy diakonatem w \u015bcis\u0142ym sensie teologicznym. <\/p>\n\n\n\n Co wi\u0119cej, \u017ar\u00f3d\u0142a historyczno-liturgiczne \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce funkcje diakonis nie by\u0142y takie same jak ich odpowiednik\u00f3w diakon\u00f3w: g\u0142osz\u0105 kazania, chrzcz\u0105, b\u0142ogos\u0142awi\u0105, rozdzielaj\u0105 komuni\u0119, czyli rzeczy zakazane diakonom, kt\u00f3rych funkcje ograniczaj\u0105 si\u0119 do pomocy prezbiterom i biskupom w tych czynno\u015bciach, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na skromno\u015b\u0107 by\u0142yby niestosowne do wykonywania przez m\u0119\u017cczyzn, takich jak na przyk\u0142ad chrzest przez zanurzenie doros\u0142ych kobiet czy namaszczenia w\u0142a\u015bciwe dla obrz\u0119d\u00f3w inicjacji chrze\u015bcija\u0144skiej, tym bardziej w kontek\u015bcie spo\u0142ecznym, w kt\u00f3rym separacja mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami i kobietami by\u0142a surowsza ni\u017c obecnie. <\/p>\n\n\n\n Dokument Mi\u0119dzynarodowej Komisji Teologicznej z 2003 roku, zatytu\u0142owany \"Diakonat: ewolucja i perspektywy\", zmierza w tym kierunku. Wreszcie, nie zapominajmy, \u017ce identyfikacja teologicznej to\u017csamo\u015bci diakonatu jest wci\u0105\u017c w powijakach, poniewa\u017c przez wiele stuleci by\u0142 on uwa\u017cany jedynie za \"odskoczni\u0119\" do kap\u0142a\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n Nie jest zatem rozs\u0105dne podejmowanie teraz ostatecznych decyzji i dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 ogranicza si\u0119 na razie do utrzymania obecnej praktyki jako czego\u015b dyscyplinarnego, czekaj\u0105c na moment, w kt\u00f3rym teologia dogmatyczna, a nast\u0119pnie magisterium wydadz\u0105 ostateczne orzeczenie. <\/p>\n\n\n\n Komisja powo\u0142ana \"ad hoc\" przez papie\u017ca Franciszka w celu szczeg\u00f3\u0142owego zbadania tej kwestii zako\u0144czy\u0142a swoje sesje w 2018 r., nie osi\u0105gaj\u0105c zadowalaj\u0105cych wynik\u00f3w. Dwa lata p\u00f3\u017aniej powo\u0142ano now\u0105 komisj\u0119 w tym samym celu, kt\u00f3ra nadal pracuje. Temat ten jest r\u00f3wnie\u017c obecny, cho\u0107 bez zbie\u017cno\u015bci, w raporcie podsumowuj\u0105cym pierwsz\u0105 sesj\u0119 XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Og\u00f3lnego Synodu Biskup\u00f3w, kt\u00f3ry jest nadal w toku (n. 9).<\/p>\n\n\n\n Obecnie obowi\u0105zuje kan. 1024 Kodeksu Prawa Kanonicznego, kt\u00f3ry stanowi: \"Tylko cz\u0142owiek ochrzczony wa\u017cnie przyjmuje \u015bwi\u0119cenia\" i dotyczy to trzech stopni \u015bwi\u0119ce\u0144: episkopatu, prezbiteratu i diakonatu. To samo wskazanie znajduje si\u0119 w kan. 754 Kodeksu Kanon\u00f3w Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Wschodnich.<\/p>\n\n\n\n Warto mie\u0107 na uwadze, \u017ce w bardzo du\u017cym stopniu dyskusja na ten temat nie toczy si\u0119 w sferze dogmatyki katolickiej, ale w obszarach o charakterze bardziej egzystencjalnym, czy te\u017c podej\u015b\u0107 do redefinicji kap\u0142a\u0144stwa. Rzeczywi\u015bcie, je\u015bli przesun\u0119 epicentrum kap\u0142a\u0144stwa s\u0142u\u017cebnego z kultu sakramentalnego na pos\u0142ug\u0119 kaznodziejsk\u0105 (jak dzieje si\u0119 w \u015bwiecie protestanckim), trudniej jest wyja\u015bni\u0107, dlaczego nie mog\u0142aby tego robi\u0107 kobieta, poniewa\u017c, \u015bci\u015ble rzecz bior\u0105c, kaznodziejstwo nie jest sprawowane \"in persona Christi\".<\/p>\n\n\n\n Niestety, powietrze, kt\u00f3rym oddycha si\u0119 w debatach na nasz temat, cz\u0119sto tr\u0105ci optyk\u0105 w\u0142adzy: chce si\u0119 rz\u0105dzi\u0107, a poniewa\u017c to aposto\u0142owie, do kt\u00f3rych Jezus powiedzia\u0142: \"wy, kt\u00f3rzy poszli\u015bcie za Mn\u0105, zasi\u0105dziecie na dwunastu tronach, aby s\u0105dzi\u0107 dwana\u015bcie pokole\u0144 Izraela\" (Mt 19,28), d\u0105\u017cy si\u0119 do \u015bwi\u0119ce\u0144 sakramentalnych, aby \"odziedziczy\u0107\" ten atrybut. Zapomina si\u0119 - dotyczy to m\u0119\u017cczyzn i kobiet, a mo\u017ce bardziej wy\u015bwi\u0119conych kap\u0142an\u00f3w - \u017ce kap\u0142a\u0144stwo jest kap\u0142a\u0144stwem \"s\u0142u\u017cebnym\", to znaczy kap\u0142a\u0144stwem s\u0142u\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n Powo\u0142anie kap\u0142a\u0144skie jest powo\u0142aniem do s\u0142u\u017cby, nawet je\u015bli ta s\u0142u\u017cba jest czasami wykonywana z pozycji w\u0142adzy i nawet je\u015bli bycie wy\u015bwi\u0119conym zawsze poci\u0105ga za sob\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do hierarchii. Ci, kt\u00f3rzy s\u0105 wy\u015bwi\u0119cani, nie powinni by\u0107 wy\u015bwi\u0119cani wy\u0142\u0105cznie ze wzgl\u0119du na w\u0142adz\u0119. I tu zn\u00f3w mamy do czynienia z endemiczn\u0105 patologi\u0105, kt\u00f3r\u0105 trudno wykorzeni\u0107: klerykalizmem, kt\u00f3ry dotyka duchownych z \"mentalno\u015bci\u0105 kastow\u0105\" i \"karierowiczowsk\u0105\" chciwo\u015bci\u0105, ale tak\u017ce, paradoksalnie, tych, kt\u00f3rzy chcieliby by\u0107 duchownymi, aby uczestniczy\u0107 we w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n Wreszcie, w kwestii praw (dlaczego m\u0119\u017cczyzna mo\u017ce by\u0107 wy\u015bwi\u0119cony, a kobieta nie?) nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o czym\u015b bardzo elementarnym, a jednocze\u015bnie bardzo wa\u017cnym: kobieta nie ma prawa do przyj\u0119cia \u015bwi\u0119ce\u0144 z tych samych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych m\u0119\u017cczyzna nie ma prawa do przyj\u0119cia \u015bwi\u0119ce\u0144. To prawo nie istnieje: ani dla m\u0119\u017cczyzn, ani dla kobiet. Jest to dar czysto darmowy, nie wynikaj\u0105cy z warunku chrztu, nawet je\u015bli go zak\u0142ada.<\/p>\n\n\n\n Te rozwa\u017cania nie mog\u0105 zosta\u0107 zamkni\u0119te bez wspomnienia o imperatywnej potrzebie wyeliminowania z Ko\u015bcio\u0142a praktyk i postaw \"macho\", je\u015bli mo\u017cna wybaczy\u0107 to wyra\u017cenie. Kobiety mog\u0105 i powinny zajmowa\u0107 o wiele wi\u0119cej miejsc w Ko\u015bciele: w nauczaniu na wszystkich poziomach, w zarz\u0105dzaniu dobrami, w wymiarze sprawiedliwo\u015bci, w dzie\u0142ach mi\u0142osierdzia, w radach duszpasterskich, w organizacji i w wielu innych; ale dost\u0119p do sakramentu \u015bwi\u0119ce\u0144 nie jest drog\u0105 wskazan\u0105, ani wa\u017cn\u0105, ani stosown\u0105. Niech B\u00f3g sprawi, aby ten temat znalaz\u0142 racjonaln\u0105 i spokojn\u0105 refleksj\u0119, pomijaj\u0105c podej\u015bcia ska\u017cone ideologi\u0105 i z g\u00f3ry przyj\u0119tymi stanowiskami.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Un dato se impone con predominio ante nuestros ojos por su inexorable evidencia: en la Iglesia la presencia de la mujer es largamente superior a la de los varones. En la Misa dominical, en las catequesis, en la vida consagrada, los n\u00fameros son n\u00fameros preponderantemente femeninos. Pero otro dato se impone tambi\u00e9n con evidencia: en […]<\/p>\n","protected":false},"author":1436,"featured_media":39743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537],"tags":[866,619,1187],"class_list":["post-39742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","tag-diaconado","tag-mujer","tag-sacerdocio"],"yoast_head":"\nKap\u0142a\u0144stwo w teologii katolickiej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Diakonat \u017ce\u0144ski<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Postawy wobec kap\u0142a\u0144stwa i diakonatu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n