{"id":40071,"date":"2024-06-27T06:00:00","date_gmt":"2024-06-27T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=40071"},"modified":"2024-06-10T13:00:31","modified_gmt":"2024-06-10T11:00:31","slug":"biblia-jezusa-chrystusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/jesucristo-biblia\/","title":{"rendered":"Jezus w Nowym Testamencie w \u015bwietle Starego Testamentu"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Stary i Nowy Testament wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105. Nie s\u0105 to dwa sprzeczne bloki ksi\u0105g, ale wsp\u00f3lne \u015bwiadectwo jednego zbawczego planu, kt\u00f3ry B\u00f3g stopniowo ods\u0142ania\u0142. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie s\u0105 to dwa nast\u0119puj\u0105ce po sobie i wykluczaj\u0105ce si\u0119 etapy, w kt\u00f3rych po osi\u0105gni\u0119ciu celu pierwsze kroki straci\u0142yby na znaczeniu. Zamiast tego s\u0105 to dwa momenty tego samego planu, w kt\u00f3rych pierwszy przygotowuje drog\u0119 do drugiego i ostatecznego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet po osi\u0105gni\u0119ciu celu, przygotowanie jest nadal niezb\u0119dne, aby efekt ko\u0144cowy dzia\u0142a\u0142 prawid\u0142owo. Ksi\u0105\u017cki z serii <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/starozytny-testament-w-zyciu-mlodziezy\/\">Stary Testament<\/a> nie s\u0105 jak d\u017awigi i rusztowania, kt\u00f3re s\u0105 potrzebne do budowy budynku, ale s\u0105 usuwane po zako\u0144czeniu pracy. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To raczej jak studia medyczne dla lekarza: chwila przed wykonywaniem zawodu, ale po uzyskaniu kwalifikacji praktyka medyczna opiera si\u0119 na zdobytej wiedzy. Ci\u0105g\u0142e kszta\u0142cenie jest zawsze wymagane, powracanie do studi\u00f3w. Co\u015b podobnego dzieje si\u0119 z relacj\u0105 mi\u0119dzy Starym i Nowym Testamentem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stary Testament jest przygotowaniem do Nowego, ale gdy pe\u0142nia objawienia zostanie osi\u0105gni\u0119ta w Nowym, jego dok\u0142adne zrozumienie b\u0119dzie wymaga\u0142o dog\u0142\u0119bnej znajomo\u015bci Starego. Jednocze\u015bnie Stary Testament b\u0119dzie nadal oferowa\u0142 sta\u0142e odniesienia, do kt\u00f3rych wygodnie b\u0119dzie powraca\u0107, zw\u0142aszcza gdy trzeba b\u0119dzie stawi\u0107 czo\u0142a nowym wyzwaniom w interpretacji Nowego Testamentu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Augustyn, w swoim komentarzu do Ksi\u0119gi Wyj\u015bcia 20, 19 (PL 34, 623), wyrazi\u0142 zwi\u0105zek mi\u0119dzy nimi w zwi\u0119z\u0142ym zdaniu: <em>\"Nowy Testament jest ukryty w Starym, a Stary jest opatentowany w Nowym\".<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z typow\u0105 dla siebie retoryczn\u0105 b\u0142yskotliwo\u015bci\u0105 wyra\u017ca przekonanie, \u017ce lektura samych ksi\u0105g Starego Testamentu, cho\u0107 zrozumia\u0142a, nie pozwala nam uchwyci\u0107 ich pe\u0142nego znaczenia. Osi\u0105ga si\u0119 to w pe\u0142ni tylko wtedy, gdy jest zintegrowane z lektur\u0105 Nowego Testamentu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie wskazuje, \u017ce Nowy Testament nie jest obcy Staremu Testamentowi, poniewa\u017c jest w nim ukryty w ramach m\u0105drego Bo\u017cego planu objawienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3\u0142owe wyja\u015bnienie cytat\u00f3w, aluzji lub echa Starego Testamentu, kt\u00f3re przenikaj\u0105 fragmenty Nowego Testamentu, wymaga\u0142oby wielu stron, co przekroczy\u0142oby ograniczony zakres tego eseju. Dlatego ograniczymy si\u0119 do wskazania kilku prostych przyk\u0142ad\u00f3w z Ewangelii wed\u0142ug Mateusza, aby pom\u00f3c nam zrozumie\u0107 znaczenie dog\u0142\u0119bnej znajomo\u015bci historii i wyra\u017ce\u0144 Starego Testamentu. Wskazuj\u0105 nam one drog\u0119 do rozpoznania Chrystusa w czytaniu Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Genealogia Jezusa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ewangelia wed\u0142ug Mateusza rozpoczyna si\u0119 od pokazania, \u017ce Jezus jest w pe\u0142ni zintegrowany z histori\u0105 swojego ludu:<em> \"Genealogia Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama\".<\/em> (Mt 1:1). Nast\u0119pnie wymienione s\u0105 trzy grupy czternastu pokole\u0144, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 liczne punkty styczne z postaciami i tekstami z historii Izraela.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnie istotne s\u0105 jego relacje z dwiema postaciami wymienionymi w nag\u0142\u00f3wku: Dawidem i Abrahamem. Fakt, \u017ce s\u0105 oni wymienieni <em>czterna\u015bcie pokole\u0144<\/em> trzykrotne jest znacz\u0105ce, poniewa\u017c w j\u0119zyku hebrajskim czterna\u015bcie jest warto\u015bci\u0105 liczbow\u0105 sp\u00f3\u0142g\u0142osek s\u0142owa Dawid (DaWiD: D to 4, W to 6, a drugie D to 4 wi\u0119cej). Wskazuje to na fakt, \u017ce Jezus jest Mesjaszem, oczekiwanym potomkiem Dawida.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Og\u0142oszenie dla J\u00f3zefa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pod koniec genealogii anio\u0142 Pa\u0144ski wyja\u015bnia J\u00f3zefowi dziewicze pocz\u0119cie Jezusa i daje mu dok\u0142adne instrukcje: <em>\"J\u00f3zefie, synu Dawida, nie b\u00f3j si\u0119 wzi\u0105\u0107 do siebie Maryi, twej Ma\u0142\u017conki, albowiem z Ducha \u015awi\u0119tego jest to, co si\u0119 w Niej pocz\u0119\u0142o. Urodzi ona syna i nadasz mu imi\u0119 Jezus, gdy\u017c On zbawi sw\u00f3j lud od jego grzech\u00f3w\".<\/em> (Mt 1, 20-21).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anio\u0142 u\u017cywa tych samych s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych u\u017cy\u0142, aby og\u0142osi\u0107 Abrahamowi, \u017ce Sara <em>\"urodzi syna i nazwiesz imi\u0119 jego Izaak\". <\/em>(Rdz 17:19). W ten spos\u00f3b ewangelista nakre\u015bla posta\u0107 Jezusa z aluzjami do cech literackich typowych dla literatury biblijnej o Izaaku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Betlejem, M\u0119drcy, Herod, Egipt<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o Dawida, nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Jezus urodzi\u0142 si\u0119 w Betlejem, mie\u015bcie Dawida: <em>Po narodzinach Jezusa w Betlejem Judzkim w czasach kr\u00f3la Heroda, M\u0119drcy przybyli ze Wschodu do Jerozolimy, pytaj\u0105c: \"Gdzie jest kr\u00f3l \u017cydowski, kt\u00f3ry si\u0119 narodzi\u0142? -Gdzie jest kr\u00f3l \u017cydowski, kt\u00f3ry si\u0119 narodzi\u0142? Ujrzeli\u015bmy bowiem gwiazd\u0119 Jego na Wschodzie i przybyli\u015bmy odda\u0107 Mu pok\u0142on\". Gdy to us\u0142ysza\u0142 kr\u00f3l Herod, zmartwi\u0142 si\u0119, a wraz z nim ca\u0142a Jerozolima. Zwo\u0142a\u0142 wi\u0119c wszystkich arcykap\u0142an\u00f3w i uczonych w Pi\u015bmie i zapyta\u0142 ich, gdzie ma si\u0119 narodzi\u0107 Mesjasz. W Betlejem judzkim - odpowiedzieli mu - gdy\u017c tak jest napisane przez proroka: <\/em>A ty, Betlejem, ziemio Judy, z pewno\u015bci\u0105 nie jeste\u015b najmniejsze w\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych miast Judy; bo z ciebie wyjdzie w\u00f3dz, kt\u00f3ry b\u0119dzie pasterzem mojego ludu Izraela. <em>Wtedy Herod potajemnie wezwa\u0142 M\u0119drc\u00f3w i dok\u0142adnie wypyta\u0142 ich o czas pojawienia si\u0119 gwiazdy, po czym wys\u0142a\u0142 ich do Betlejem, m\u00f3wi\u0105c im: \"Id\u017acie i dowiedzcie si\u0119 o Dzieci\u0119ciu, a gdy Je znajdziecie, dajcie mi zna\u0107, abym i ja m\u00f3g\u0142 przyj\u015b\u0107 i odda\u0107 Mu pok\u0142on\". <\/em>(Mt 2:1-8).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tekst jest bardzo wyrazisty, poniewa\u017c przy okazji pytania M\u0119drc\u00f3w u\u017cyto cytatu z Pisma \u015awi\u0119tego, aby pokaza\u0107, \u017ce Jezus jest oczekiwanym Mesjaszem, potomkiem, kt\u00f3rego Pan obieca\u0142 Dawidowi, i w tym celu wspomniano proroctwo Micheasza (Micheasza 5,1).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wkr\u00f3tce po tym, jak magowie oddali cze\u015b\u0107 dziecku, J\u00f3zef zosta\u0142 ostrze\u017cony we \u015bnie o planach Heroda, kt\u00f3ry chcia\u0142 go zabi\u0107. J\u00f3zef natychmiast by\u0142 pos\u0142uszny<em>Powsta\u0142, wzi\u0105\u0142 dziecko i jego matk\u0119 w nocy i uciek\u0142 do Egiptu. Tam pozosta\u0142 a\u017c do \u015bmierci Heroda, aby wype\u0142ni\u0142o si\u0119 to, co Pan powiedzia\u0142 przez proroka: <\/em>Z Egiptu wezwa\u0142em mojego syna<em>\" <\/em>(Mt 2, 14-15). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponownie nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce to, co si\u0119 wydarzy\u0142o, zosta\u0142o ju\u017c przewidziane w Starym Testamencie, nawet je\u015bli jego czytelnicy wcze\u015bniej tego nie zauwa\u017cyli. Rzeczywi\u015bcie, wyra\u017cenie <em>\"Z Egiptu wezwa\u0142em mego syna\".<\/em> znajduje si\u0119 w Ksi\u0119dze Ozeasza 11,1, chocia\u017c w ksi\u0119dze proroka tym \"synem\" jest lud Izraela, kt\u00f3ry B\u00f3g wyprowadzi\u0142 z Egiptu do ziemi obiecanej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta gra cytat\u00f3w i aluzji, kt\u00f3r\u0105 mog\u0105 dostrzec tylko ci, kt\u00f3rzy szczeg\u00f3\u0142owo znaj\u0105 Stary Testament, jest pe\u0142na znaczenia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znacz\u0105ce jest to, \u017ce Mateusz przedstawia Jezusa jako prze\u015bladowanego po narodzinach przez kr\u00f3la Heroda, kt\u00f3ry chce go zabi\u0107, a gdy po \u015bmierci Heroda zostaje uratowany przed prze\u015bladowaniami, udaje si\u0119 z Egiptu do ziemi Izraela.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b Jezus jest przedstawiany jako nowy Moj\u017cesz. W rozkazie Heroda, aby zabi\u0107 wszystkie dzieci poni\u017cej drugiego roku \u017cycia (Mt 2:16), prze\u015bladowania, kt\u00f3re faraon podyktowa\u0142 przeciwko wszystkim izraelskim dzieciom (Wj 1:16), zn\u00f3w staj\u0105 si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 i tak jak Moj\u017cesz cudem unikn\u0105\u0142 pewnej \u015bmierci, Jezusowi r\u00f3wnie\u017c uda\u0142o si\u0119 uciec przed mieczem Heroda.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nast\u0119pnie uda\u0142 si\u0119 z Egiptu do Ziemi Obiecanej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chrzest Jezusa w Jordanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Idea Jezusa jako nowego Moj\u017cesza rozbrzmiewa na kilka sposob\u00f3w na pocz\u0105tku jego publicznej dzia\u0142alno\u015bci. Jezus udaje si\u0119 nad Jordan w pobli\u017cu Jerycha, gdzie znajduje si\u0119 Jan Chrzciciel, aby przyj\u0105\u0107 od niego chrzest. Rozpoczyna swoje \u017cycie publiczne po wyj\u015bciu z w\u00f3d rzeki (Mt 3:13-17).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgodnie z Ksi\u0119g\u0105 Powt\u00f3rzonego Prawa, Moj\u017cesz poprowadzi\u0142 lud Izraela z Egiptu do Jordanu przez Jerycho (Pwt 34:3), a przed przekroczeniem rzeki zmar\u0142 po spojrzeniu na ziemi\u0119 obiecan\u0105 z g\u00f3ry Nebo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jezus, jako nowy Jozue, nast\u0119pca Moj\u017cesza, rozpoczyna swoje nauczanie nad brzegiem Jordanu, w tym samym miejscu, do kt\u00f3rego przyby\u0142 Moj\u017cesz, naprzeciwko Jerycha. To Jezus naprawd\u0119 wype\u0142nia to, co rozpocz\u0105\u0142 Moj\u017cesz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W opisie chrztu Jezusa jest powiedziane, \u017ce<em> \"A gdy Jezus zosta\u0142 ochrzczony, wyszed\u0142 z wody; a wtedy otworzy\u0142y mu si\u0119 niebiosa i ujrza\u0142 Ducha Bo\u017cego zst\u0119puj\u0105cego w postaci go\u0142\u0119bicy i l\u0105duj\u0105cego na nim. I odezwa\u0142 si\u0119 g\u0142os z nieba: - \"Jezus wyszed\u0142 z wody. <\/em>To jest m\u00f3j Syn umi\u0142owany, w kt\u00f3rym mam upodobanie.<em>\"<\/em> (Mt 3, 16-17). To wyra\u017cenie \"<em>m\u00f3j syn, umi\u0142owany\",<\/em> kt\u00f3re s\u0142yszymy r\u00f3wnie\u017c w przemienieniu Jezusa (Mt 17, 5), jest echem tego, w kt\u00f3rym B\u00f3g zwraca si\u0119 do Abrahama, aby poprosi\u0107 go o po\u015bwi\u0119cenie mu syna Izaaka: we\u017a <em>\"Tw\u00f3j syn, umi\u0142owany\"<\/em> (Rdz 22:2).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Paralela mi\u0119dzy Jezusem a Izaakiem, kt\u00f3ra zosta\u0142a ju\u017c nakre\u015blona w zapowiedzi anio\u0142a skierowanej do J\u00f3zefa (Mt 1, 20-21; Rdz 17, 19), ponownie nabiera bardzo wyrazistego znaczenia. Ten spos\u00f3b przedstawienia Jezusa wskazuje na paralel\u0119 mi\u0119dzy dramatyczn\u0105 scen\u0105 z Ksi\u0119gi Rodzaju, w kt\u00f3rej Abraham jest gotowy po\u015bwi\u0119ci\u0107 Izaaka, kt\u00f3ry towarzyszy mu bez oporu, a dramatem, kt\u00f3ry dope\u0142ni\u0142 si\u0119 na Kalwarii, gdzie B\u00f3g Ojciec z\u0142o\u017cy\u0142 swego Syna w dobrowolnej ofierze dla odkupienia rodzaju ludzkiego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">G\u0142oszenie Jezusa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mateusz m\u00f3wi r\u00f3wnie\u017c o nauczaniu Jezusa, przedstawiaj\u0105c go jako nowego Moj\u017cesza, kt\u00f3ry wyszczeg\u00f3lnia przykazania Prawa w d\u0142ugim dyskursie z g\u00f3ry (Mt 5:1), nawi\u0105zuj\u0105c do Synaju. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wspomina tam o niekt\u00f3rych przykazaniach przekazanych przez Moj\u017cesza i podaje pewne szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce ich wype\u0142nienia, przyjmuj\u0105c autorytet, kt\u00f3ry nie pozostawi\u0142 oboj\u0119tnym tych, kt\u00f3rzy go s\u0142uchali.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jezus nie wywo\u0142uje konfliktu dotycz\u0105cego przyj\u0119cia Prawa Moi.<em>Wr\u0119cz przeciwnie, potwierdza ich warto\u015b\u0107: \"Nie s\u0105d\u017acie, \u017ce przyszed\u0142em znie\u015b\u0107 Prawo albo Prorok\u00f3w; nie przyszed\u0142em ich znie\u015b\u0107, ale da\u0107 im pe\u0142ni\u0119. Zaprawd\u0119, zaprawd\u0119 powiadam wam: Dop\u00f3ki niebo i ziemia nie przemin\u0105, ani najmniejsza litera, ani jedno uderzenie Prawa nie przeminie, a\u017c si\u0119 wszystko spe\u0142ni\".<\/em> (Mt 5, 17-18). Wyja\u015bnia jednak szczeg\u00f3\u0142owo znaczenie i sposoby wprowadzania w \u017cycie g\u0142\u00f3wnych przykaza\u0144 Tory.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\"Pe\u0142nia\", o kt\u00f3rej mowa, nie polega na prostym wype\u0142nieniu tego, co zosta\u0142o nakazane, ale na pog\u0142\u0119bieniu nauczania Prawa, kt\u00f3re wykracza daleko poza rygorystyczne przestrzeganie tego, co wyra\u017ca ono w najczystszej dos\u0142owno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zarys s\u0142\u00f3w Jezusa (Mt 5:43-45) odpowiada wyja\u015bnieniu przykaza\u0144 zgodnie ze zwyk\u0142ymi procedurami w\u015br\u00f3d nauczycieli Izraela w tamtym czasie. Najpierw wspomniany jest tekst Prawa, kt\u00f3ry ma zosta\u0107 skomentowany, a nast\u0119pnie wskazany jest spos\u00f3b jego wype\u0142nienia zgodnie z duchem tych boskich przykaza\u0144. W ten spos\u00f3b s\u0142uchacze Jezusa us\u0142yszeliby dyskurs zorganizowany w znany im spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym przypadku wyja\u015bnienia s\u0105 wprowadzane w osobliwy, niemal prowokacyjny spos\u00f3b przez mistrza z Nazaretu. Nie jest to zwyk\u0142y kontrast pogl\u0105d\u00f3w. Zaczyna od stwierdzenia: <em>\"S\u0142yszeli\u015bcie, \u017ce powiedziano....<\/em>\"i cytuje s\u0142owa z Prawa, kt\u00f3re wszyscy uznaj\u0105 za boskie pochodzenie i autorytet, aby doda\u0107: <em>\"Lecz powiadam wam...\"<\/em>Kim jest ten nauczyciel, kt\u00f3ry o\u015bmiela si\u0119 poprawia\u0107 swoj\u0105 interpretacj\u0105 to, co m\u00f3wi Prawo Moj\u017ceszowe?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten spos\u00f3b przedstawienia wyja\u015bnienia przykaza\u0144 jest typowy dla stylu Jezusa. Domaga si\u0119 on dla siebie autorytetu, dzi\u0119ki kt\u00f3remu stawia si\u0119 obok Moj\u017cesza, a nawet wznosi si\u0119 ponad niego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z jednej strony Jezus akceptuje Prawo Izraela, uznaje jego autorytet i naucza, \u017ce ma ono wieczn\u0105 warto\u015b\u0107. Z drugiej strony Jezus akceptuje Prawo Izraela, uznaje jego autorytet i naucza, \u017ce ma ono wieczn\u0105 warto\u015b\u0107, ale jednocze\u015bnie ta wieczno\u015b\u0107 idzie w parze z osi\u0105gni\u0119ciem pe\u0142ni, kt\u00f3r\u0105 On sam mu nada\u0142, nie przez uchylenie go w celu zast\u0105pienia go innym, ale przez doprowadzenie do punktu kulminacyjnego zawartej w nim nauki o Bogu i cz\u0142owieku. Nie doda\u0142 do niej nowych przykaza\u0144, ani nie zdewaluowa\u0142 jej moralnych wymaga\u0144, ale wydoby\u0142 z niej ca\u0142y jej ukryty potencja\u0142 i wydoby\u0142 na \u015bwiat\u0142o dzienne nowe wymagania boskiej i ludzkiej prawdy, kt\u00f3re by\u0142y w niej ukryte.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ignorowanie Pisma \u015awi\u0119tego oznacza ignorowanie Chrystusa.<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uwa\u017cne przejrzenie stron Ewangelii, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na szczeg\u00f3\u0142y, kt\u00f3re dobra znajomo\u015b\u0107 Starego Testamentu wnosi do jej zrozumienia, jest fascynuj\u0105cym \u0107wiczeniem, ale wymaga\u0142oby czasu i miejsca przekraczaj\u0105cego granice prostego eseju, takiego jak ten. Powy\u017csze przyk\u0142ady mog\u0105 jednak pos\u0142u\u017cy\u0107 do odkrycia, co lektura Nowego Testamentu w \u015bwietle Biblii Hebrajskiej mo\u017ce wnie\u015b\u0107 do poznania Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przekonanie wyra\u017cone w nauczaniu apostolskim, \u017ce Stary Testament jest w pe\u0142ni zrozumia\u0142y tylko w \u015bwietle tajemnicy Chrystusa, a z kolei \u015bwiat\u0142o Starego Testamentu sprawia, \u017ce s\u0142owa Nowego Testamentu l\u015bni\u0105 w ca\u0142ym swoim blasku, pozosta\u0142o niezmienione w teologii patrystycznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobrze znana jest adnotacja \u015bw. Hieronima w prologu do jego Komentarza do Ksi\u0119gi Izajasza: <em>\"Je\u015bli, jak m\u00f3wi aposto\u0142 Pawe\u0142, Chrystus jest moc\u0105 Bo\u017c\u0105 i m\u0105dro\u015bci\u0105 Bo\u017c\u0105, a kto nie zna Pism, nie zna mocy Bo\u017cej ani Jego m\u0105dro\u015bci, wynika z tego, \u017ce ignorowanie Pism oznacza ignorowanie Chrystusa\".<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobra znajomo\u015b\u0107 Starego Testamentu jest konieczna do dog\u0142\u0119bnego poznania Chrystusa, poniewa\u017c jest niezb\u0119dna do uchwycenia wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re Nowy Testament wskazuje na osob\u0119 i misj\u0119 Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Antiguo y Nuevo Testamento se complementan. No son dos bloques de libros en conflicto, sino testimonio conjunto de un \u00fanico plan salv\u00edfico que Dios ha ido desvelando progresivamente. No se trata de dos etapas sucesivas y excluyentes en las que, una vez alcanzada la meta, los primeros pasos perder\u00edan su inter\u00e9s. Son, en cambio, dos [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":40074,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537],"tags":[632,811,1529,1124,1030],"class_list":["post-40071","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","tag-antiguo-testamento","tag-biblia","tag-jesucristo","tag-sagrada-escritura","tag-tradicion"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Iglesia y Escritura, Jesucristo en la Biblia y en la Tradici\u00f3n<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"En la Iglesia cat\u00f3lica, la Escritura ha ido unida a la Tradici\u00f3n de la Iglesia que protege y gu\u00eda la interpretaci\u00f3n de la Palabra de Dios.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblia-jezusa-chrystusa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Iglesia y Escritura, Jesucristo en la Biblia y en la Tradici\u00f3n\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En la Iglesia cat\u00f3lica, la Escritura ha ido unida a la Tradici\u00f3n de la Iglesia que protege y gu\u00eda la interpretaci\u00f3n de la Palabra de Dios.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblia-jezusa-chrystusa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-06-27T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Maria Jos\u00e9 Atienza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Maria Jos\u00e9 Atienza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef\"},\"headline\":\"Jes\u00fas en el Nuevo Testamento, a la luz del Antiguo\",\"datePublished\":\"2024-06-27T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/\"},\"wordCount\":2460,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg\",\"keywords\":[\"Antiguo Testamento\",\"Biblia\",\"Jesucristo\",\"Sagrada Escritura\",\"Tradici\u00f3n\"],\"articleSection\":[\"Recursos\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/\",\"name\":\"Iglesia y Escritura, Jesucristo en la Biblia y en la Tradici\u00f3n\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg\",\"datePublished\":\"2024-06-27T04:00:00+00:00\",\"description\":\"En la Iglesia cat\u00f3lica, la Escritura ha ido unida a la Tradici\u00f3n de la Iglesia que protege y gu\u00eda la interpretaci\u00f3n de la Palabra de Dios.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"The Book of the Gospels in Latin is pictured in St. Peter's Basilica at the Vatican Jan. 6, 2021. A survey conducted for the Bible Society in 2021 found that increased reading of the Bible during the pandemic led to a greater feeling of hope in God and confidence in the future. (CNS photo\\\/Paul Haring)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jesucristo-biblia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jes\u00fas en el Nuevo Testamento, a la luz del Antiguo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef\",\"name\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/mjduo-100x100.jpg\",\"caption\":\"Maria Jos\u00e9 Atienza\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/mjose\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 i Pismo \u015awi\u0119te, Jezus Chrystus w Biblii i Tradycji","description":"W Ko\u015bciele katolickim Pismo \u015awi\u0119te jest powi\u0105zane z Tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra chroni i kieruje interpretacj\u0105 S\u0142owa Bo\u017cego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblia-jezusa-chrystusa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Iglesia y Escritura, Jesucristo en la Biblia y en la Tradici\u00f3n","og_description":"En la Iglesia cat\u00f3lica, la Escritura ha ido unida a la Tradici\u00f3n de la Iglesia que protege y gu\u00eda la interpretaci\u00f3n de la Palabra de Dios.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/biblia-jezusa-chrystusa\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2024-06-27T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Maria Jos\u00e9 Atienza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Maria Jos\u00e9 Atienza","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/"},"author":{"name":"Maria Jos\u00e9 Atienza","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef"},"headline":"Jes\u00fas en el Nuevo Testamento, a la luz del Antiguo","datePublished":"2024-06-27T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/"},"wordCount":2460,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg","keywords":["Antiguo Testamento","Biblia","Jesucristo","Sagrada Escritura","Tradici\u00f3n"],"articleSection":["Recursos"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/","name":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 i Pismo \u015awi\u0119te, Jezus Chrystus w Biblii i Tradycji","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg","datePublished":"2024-06-27T04:00:00+00:00","description":"W Ko\u015bciele katolickim Pismo \u015awi\u0119te jest powi\u0105zane z Tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra chroni i kieruje interpretacj\u0105 S\u0142owa Bo\u017cego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/20210301T1730-BIBLE-SOCIETY-HOPE-1013166-2.jpg","width":920,"height":526,"caption":"The Book of the Gospels in Latin is pictured in St. Peter's Basilica at the Vatican Jan. 6, 2021. A survey conducted for the Bible Society in 2021 found that increased reading of the Bible during the pandemic led to a greater feeling of hope in God and confidence in the future. (CNS photo\/Paul Haring)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jesucristo-biblia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jes\u00fas en el Nuevo Testamento, a la luz del Antiguo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/3e228ff043a513ce73d42dd73ea229ef","name":"Maria Jos\u00e9 Atienza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/mjduo-100x100.jpg","caption":"Maria Jos\u00e9 Atienza"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/mjose\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40071"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40075,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40071\/revisions\/40075"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}