{"id":40422,"date":"2024-07-05T06:00:00","date_gmt":"2024-07-05T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=40422"},"modified":"2024-07-01T12:35:30","modified_gmt":"2024-07-01T10:35:30","slug":"jemen-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/yemen-i\/","title":{"rendered":"Jemen. Ojczyzna mitycznej kr\u00f3lowej Saby"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">W <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/etiopia-ojczyzna-ludzkosc-i\/\">poprzedni artyku\u0142<\/a>Przypomnieli\u015bmy sobie inn\u0105 staro\u017cytn\u0105 nazw\u0119 Etiopii, Abisynia, od Habeshat (Abisy\u0144czyk\u00f3w), jednego z pierwszych semickoj\u0119zycznych lud\u00f3w etiopskich pochodzenia sudo-arabskiego (sabejskiego), kt\u00f3ry skolonizowa\u0142 p\u0142askowy\u017c etiopski jeszcze w czasach przedchrze\u015bcija\u0144skich.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sabejczycy pochodz\u0105 z Jemenu, kraju na dalekim po\u0142udniu P\u00f3\u0142wyspu Arabskiego, kt\u00f3ry by\u0142 kolebk\u0105 staro\u017cytnych cywilizacji, cho\u0107 dzi\u015b jest jednym z najbiedniejszych kraj\u00f3w na \u015bwiecie, n\u0119kanym od dziesi\u0119cioleci przez g\u0142\u00f3d i wojny domowe, w szczeg\u00f3lno\u015bci obecn\u0105 mi\u0119dzy wspieran\u0105 przez Iran grup\u0105 zbrojn\u0105 Huthi (szyicko-zaydi) a rz\u0105dem centralnym i innymi grupami inspirowanymi przez sunnit\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Niekt\u00f3re dane<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jemen, kraj cud\u00f3w natury, takich jak wyspa Sokotra, i cud\u00f3w architektury, takich jak Shibam (zwany Manhattanem pustyni), staro\u017cytne miasto Sana'a lub Taiz (by wymieni\u0107 tylko kilka), jest dzi\u015b republik\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 miejscem \u015bwiatowego dziedzictwa,\u00a0<em>de iure<\/em>Ministerstwo Spraw Zagranicznych zarz\u0105dza ca\u0142ym terytorium kraju. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak de facto, ze wzgl\u0119du na destabilizacj\u0119 po wojnie domowej, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 2015 r., istniej\u0105 dwa przeciwstawne rz\u0105dy: jeden, uznawany przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105, jest kierowany przez premiera Ahmada Awada bin Mubaraka (u w\u0142adzy od lutego 2024 r.); drugi przez Abdela-Aziza bin Habtoura z Generalnego Kongresu Ludowego (GPC), kt\u00f3ry jest u w\u0142adzy od lutego 2024 r.<a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/osiedla-zydzi-nacjonalizm-arab\/\">partia arabskiej ideologii nacjonalistycznej<\/a> za\u0142o\u017cona przez pierwszego prezydenta i dyktatora zjednoczonego Jemenu, Alego Abd Allaha Saleha, p\u00f3\u017aniej zamordowanego w 2017 r. przez boj\u00f3wki rebeliant\u00f3w Houthi w wojnie domowej w Jemenie).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I tak ju\u017c z\u0142o\u017con\u0105 sytuacj\u0119 polityczn\u0105 pot\u0119guje obecno\u015b\u0107 grup terrorystycznych, takich jak Al-Kaida na P\u00f3\u0142wyspie Arabskim (AQAP) i Pa\u0144stwo Islamskie (ISIS), kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach kraju. Sama stolica, Sana, nie jest kontrolowana przez legalny rz\u0105d, ale przez rebeliant\u00f3w Houthi, wi\u0119c Aden, czwarte co do wielko\u015bci miasto kraju i g\u0142\u00f3wny port, jest uwa\u017cany za tymczasow\u0105 stolic\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Ca\u0142kowita powierzchnia Jemenu wynosi oko\u0142o 528 000 km\u00b2 (nieco wi\u0119cej ni\u017c Hiszpania). Kraj graniczy z Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 na p\u00f3\u0142nocy, Omanem na wschodzie, Zatok\u0105 Ade\u0144sk\u0105 na po\u0142udniu i Morzem Czerwonym na zachodzie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Populacja wynosi oko\u0142o 30 milion\u00f3w, z wysokim tempem wzrostu populacji i \u015brednim wiekiem poni\u017cej 25 lat. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Jeme\u0144czyk\u00f3w to etniczni Arabowie, a j\u0119zykiem urz\u0119dowym jest arabski, cho\u0107 istniej\u0105 ma\u0142e spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re nadal pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 j\u0119zykami po\u0142udniowoarabskimi (Soqotri, Mehri itp.), potomkami staro\u017cytnego (niearabskiego) j\u0119zyka po\u0142udniowoarabskiego u\u017cywanego w regionie w czasach Sabejczyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Islam jest dominuj\u0105c\u0105 religi\u0105, z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 sunnick\u0105 (53%) i znaczn\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 szyick\u0105 (47%), g\u0142\u00f3wnie Zaydis. Tylko 0,05% populacji nie praktykuje islamu (istniej\u0105 ma\u0142e spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcijan i hinduist\u00f3w), a staro\u017cytna spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska Jemenu masowo wyemigrowa\u0142a do nowo powsta\u0142ego pa\u0144stwa \u017cydowskiego po narodzinach Izraela. Ostatnia garstka \u017byd\u00f3w w kraju, zagro\u017cona zar\u00f3wno przez Al-Kaid\u0119, jak i szyickich rebeliant\u00f3w, uciek\u0142a do Izraela lub USA w 2009 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Historia staro\u017cytna: Sabejczycy i Himyaryci<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak wspomniano na pocz\u0105tku, Jemen (od semickiego rdzenia y-m-n, oznaczaj\u0105cego zar\u00f3wno \"prawy\", jak i \"po\u0142udniowy\", \"po\u0142udniowy\": Ben-yam\u00ecn lub Benyam\u00ecn, ostatni syn Jakuba, w j\u0119zyku hebrajskim oznacza \"syna prawego\" lub \"szcz\u0119\u015bcia\") by\u0142 \u015bwiadkiem rozkwitu wielkich kultur i cywilizacji na swojej ziemi, r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na swoje terytorium charakteryzuj\u0105ce si\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 krajobraz\u00f3w, w tym g\u00f3rami, pustyniami i wybrze\u017cami. Centralne regiony g\u00f3rskie s\u0105 szczeg\u00f3lnie \u017cyzne, podczas gdy obszary przybrze\u017cne s\u0105 gor\u0105ce i wilgotne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mi\u0119dzy IX wiekiem p.n.e. a VI wiekiem n.e. w regionie osiedli\u0142o si\u0119 kilka kr\u00f3lestw. W\u015br\u00f3d nich by\u0142o kr\u00f3lestwo Saby, znane z legendarnej kr\u00f3lowej, kt\u00f3ra odwiedzi\u0142a kr\u00f3la Salomona w Jerozolimie (wspomniana zar\u00f3wno w Biblii, jak i Koranie).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sabejczycy, kt\u00f3rzy m\u00f3wili po\u0142udniowym j\u0119zykiem arabskim, byli wykwalifikowanymi handlarzami kadzide\u0142 i przypraw, a obszar ten by\u0142 r\u00f3wnie\u017c znany w\u015br\u00f3d Grek\u00f3w i Rzymian.  Byli r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142ymi budowniczymi, do tego stopnia, \u017ce stworzyli jeden z cud\u00f3w staro\u017cytnego \u015bwiata, tam\u0119 Ma'rib (kt\u00f3rej ruiny mo\u017cna podziwia\u0107 do dzi\u015b), zbudowan\u0105 w VII wieku pne, kt\u00f3ra by\u0142a jednym z najbardziej zaawansowanych dzie\u0142 in\u017cynierii hydraulicznej staro\u017cytno\u015bci. Tama ta umo\u017cliwi\u0142a nawodnienie du\u017cego obszaru ziemi i uczyni\u0142a ten region jednym z najbardziej \u017cyznych w Arabii, tak bardzo, \u017ce sta\u0142 si\u0119 znany jako Arabia felix.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tama by\u0142a odbudowywana kilka razy na przestrzeni wiek\u00f3w, ale jej ostateczne zawalenie si\u0119 oko\u0142o 570 r. n.e. (tu\u017c przed nadej\u015bciem islamu) przyczyni\u0142o si\u0119 do ostatecznego upadku kr\u00f3lestwa Saby.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innymi wielkimi kr\u00f3lestwami by\u0142y Ma'in i Kataban, ale przede wszystkim Himyar (Himyaryt\u00f3w), kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wne miasto, Najran, by\u0142o znane zar\u00f3wno z urodzajnych p\u00f3l, jak i handlu, do tego stopnia, \u017ce by\u0142o punktem wyj\u015bcia najwa\u017cniejszego szlaku karawanowego mi\u0119dzy Syri\u0105 a Arabi\u0105 (podr\u00f3\u017cowa\u0142 nim r\u00f3wnie\u017c sam Mahomet, gdy handlowa\u0142 aromatami z Syri\u0105) i zosta\u0142o wspomniane przez Klaudiusza Ptolemeusza, grecko-rzymskiego geografa, w jego dziele Geografia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie w Najr\u00e0n mia\u0142 miejsce nies\u0142awny epizod \"m\u0119czennik\u00f3w homeryckich\" (tj. Himyaryt\u00f3w), kt\u00f3rych historia zwi\u0105zana jest z kr\u00f3lem Himyaryt\u00f3w Yusufem As'ar Yath'ar, lepiej znanym jako Dhu Nuwas, kt\u00f3ry, nawr\u00f3cony na judaizm, prowadzi\u0142 polityk\u0119 prze\u015bladowa\u0144 chrze\u015bcijan w swoim kr\u00f3lestwie, kt\u00f3rej kulminacj\u0105 by\u0142a, w 523 r. n.e, masakr\u0105 20 000 chrze\u015bcijan w regionie, z masakr\u0105 20 000 chrze\u015bcijan, m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci, spalonych \u017cywcem, jak si\u0119 m\u00f3wi, w wielkim p\u0142on\u0105cym dole. Najbardziej znanym z tych m\u0119czennik\u00f3w jest \u015bwi\u0119ty Areta z Nakhran, kt\u00f3ry by\u0142 g\u0142ow\u0105 lokalnej spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki upami\u0119tnia \u015bwi\u0119t\u0105 Aret\u0119 i m\u0119czennik\u00f3w homeryckich 24 pa\u017adziernika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi si\u0119, \u017ce nawet Mahomet, za\u0142o\u017cyciel islamu, mia\u0142 wielki podziw dla tych m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rych historia sta\u0142a si\u0119 s\u0142awna na kr\u00f3tko przed jego narodzinami (jest opisana i pot\u0119piona przez Koran) z powodu wielkiego oburzenia wywo\u0142anego nawet z dala od kr\u00f3lestwa Himyarite, do tego stopnia, \u017ce chrze\u015bcija\u0144ski kr\u00f3l Axum (w Etiopii), przy wsparciu Cesarstwa Bizantyjskiego, interweniowa\u0142, aby zdetronizowa\u0107 Dhu Nuwasa i po\u0142o\u017cy\u0107 kres dynastii Himyarite, ustanawiaj\u0105c kontrol\u0119 Axumite nad regionem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Od przybycia islamu do dnia dzisiejszego<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105wszy od VII wieku naszej ery, kraj przeszed\u0142 szybk\u0105 islamizacj\u0119. Nowa wiara zosta\u0142a zaakceptowana przez miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107, kt\u00f3ra pomog\u0142a rozprzestrzeni\u0107 j\u0105 poza P\u00f3\u0142wysep Arabski, zw\u0142aszcza do Afryki Wschodniej i Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. W okresie \u015bredniowiecza region znajdowa\u0142 si\u0119 pod kontrol\u0105 kilku islamskich dynastii, w tym Abbasyd\u00f3w, Fatymid\u00f3w i Rasulid\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od XVI wieku Jemen sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 Imperium Osma\u0144skiego, kt\u00f3re utrzymywa\u0142o kontrol\u0119 na przemian z lokalnymi dynastiami, zw\u0142aszcza imamami Zaydi, szyick\u0105 sekt\u0105, kt\u00f3ra rz\u0105dzi\u0142a p\u00f3\u0142nocnymi regionami g\u00f3rskimi. W\u0142adza imam\u00f3w Zaydi zosta\u0142a skonsolidowana w 1918 r., po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej i wycofaniu si\u0119 Osman\u00f3w, wraz z utworzeniem Mutawakkilickiego Kr\u00f3lestwa Jemenu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na po\u0142udniu port Aden sta\u0142 si\u0119 wa\u017cn\u0105 brytyjsk\u0105 baz\u0105 handlow\u0105. Brytyjska obecno\u015b\u0107 stopniowo rozszerzy\u0142a si\u0119 na tak zwany Protektorat Adenu, kt\u00f3ry skupia\u0142 liczne su\u0142tanaty i szejkanaty regionu. By\u0142 to pocz\u0105tek podzia\u0142u mi\u0119dzy p\u00f3\u0142noc\u0105 a po\u0142udniem kraju, kt\u00f3ry mia\u0142 mie\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142e konsekwencje dla polityki Jemenu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1962 r. wspierany przez Egipt przewr\u00f3t wojskowy obali\u0142 Imama Zaydi z P\u00f3\u0142nocy i proklamowa\u0142 Jeme\u0144sk\u0105 Republik\u0119 Arabsk\u0105 (Jemen P\u00f3\u0142nocny). P\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142y lata wojny domowej mi\u0119dzy si\u0142ami republika\u0144skimi i rojalistycznymi, wspieranymi przez Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105. Wojna domowa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1970 r. zwyci\u0119stwem republikan\u00f3w i ustanowieniem republiki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po\u0142udnie tymczasem uzyska\u0142o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w 1967 roku, po d\u0142ugim konflikcie z Brytyjczykami, jako Ludowo-Demokratyczna Republika Jemenu, z marksistowsko-leninowskim rz\u0105dem wspieranym przez Zwi\u0105zek Radziecki. Pa\u0144stwo to by\u0142o wyj\u0105tkowe w regionie ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 komunistyczn\u0105 ideologi\u0119 i pozosta\u0142o praktycznie odizolowane od reszty \u015bwiata arabskiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">22 maja 1990 r. Jemen P\u00f3\u0142nocny i Jemen Po\u0142udniowy ostatecznie zjednoczy\u0142y si\u0119, tworz\u0105c Republik\u0119 Jemenu, z Alim Abdullahem Salehem, by\u0142ym za\u0142o\u017cycielem arabskiej nacjonalistycznej partii Powszechny Kongres Ludowy i prezydentem P\u00f3\u0142nocy, jako prezydentem (i dyktatorem) nowego zjednoczonego pa\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Transformacja nie przebieg\u0142a jednak g\u0142adko, a napi\u0119cia mi\u0119dzy p\u00f3\u0142noc\u0105 a po\u0142udniem utrzymywa\u0142y si\u0119, osi\u0105gaj\u0105c punkt kulminacyjny w wojnie domowej w 1994 r., w kt\u00f3rej p\u00f3\u0142noc, kierowana przez Saleha, zdo\u0142a\u0142a zwyci\u0119\u017cy\u0107 nad po\u0142udniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W latach 2000 rz\u0105d Saleha boryka\u0142 si\u0119 z licznymi problemami, w tym konfliktem z rebeliantami Houthi na p\u00f3\u0142nocy, ruchami secesjonistycznymi na po\u0142udniu i obecno\u015bci\u0105 grup terrorystycznych, takich jak Al-Kaida na P\u00f3\u0142wyspie Arabskim (AQAP).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arabska Wiosna Lud\u00f3w w 2011 r. przynios\u0142a tak\u017ce masowe protesty w Jemenie przeciwko korupcji, bezrobociu i represjom ze strony rz\u0105du Saleha. Po miesi\u0105cach protest\u00f3w i przemocy Saleh zosta\u0142 zmuszony do ust\u0105pienia w 2012 r., przekazuj\u0105c w\u0142adz\u0119 swojemu zast\u0119pcy, Abdrabbuhowi Mansurowi Hadiemu, w ramach planu przej\u015bciowego wynegocjowanego przez Rad\u0119 Wsp\u00f3\u0142pracy Zatoki Perskiej. Transformacja ta jednak nie uleczy\u0142a g\u0142\u0119bokich podzia\u0142\u00f3w politycznych i spo\u0142ecznych. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2014 r. rebelianci Houthi przej\u0119li kontrol\u0119 nad stolic\u0105, San\u0105, i zmusili Hadiego do ucieczki. Wywo\u0142a\u0142o to konflikt domowy na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 w 2015 r., z interwencj\u0105 koalicji wojskowej pod przyw\u00f3dztwem Arabii Saudyjskiej (winnej masakr na ludno\u015bci cywilnej) wspieraj\u0105cej rz\u0105d Hadiego. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konflikt spowodowa\u0142 jeden z najgorszych kryzys\u00f3w humanitarnych na \u015bwiecie: wed\u0142ug szacunk\u00f3w ONZ od wybuchu wojny w Jemenie zgin\u0119\u0142o co najmniej od 7 400 do 16 200 os\u00f3b, co spowodowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c przesiedlenie ponad 3 milion\u00f3w ludzi i powszechny g\u0142\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do tej pory kraj pozostaje podzielony i niestabilny, z p\u00f3\u0142noc\u0105 pod kontrol\u0105 rebeliant\u00f3w Houthi, mi\u0119dzynarodowo uznanym rz\u0105dem kontroluj\u0105cym cz\u0119\u015b\u0107 po\u0142udnia i zachodniego wybrze\u017ca, wspieranym przez saudyjsk\u0105 koalicj\u0119, oraz Po\u0142udniow\u0105 Rad\u0105 Tymczasow\u0105 (STC) domagaj\u0105c\u0105 si\u0119 autonomii na po\u0142udniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wysi\u0142ki pokojowe, w kt\u00f3rych po\u015bredniczy ONZ i inne organizacje mi\u0119dzynarodowe, doprowadzi\u0142y do zawieszenia broni, kt\u00f3re niestety jest tylko tymczasowe, a trwa\u0142e rozwi\u0105zanie konfliktu wci\u0105\u017c wydaje si\u0119 odleg\u0142e. Kryzys humanitarny trwa nadal, a ludno\u015b\u0107 cywilna cierpi z powodu g\u0142odu, chor\u00f3b i braku najbardziej podstawowych us\u0142ug.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En un art\u00edculo anterior, record\u00e1bamos el otro nombre antiguo de Etiop\u00eda, a saber, Abisinia, procedente de los habeshat (abisinios), uno de los primeros pueblos et\u00edopes de lengua sem\u00edtica, de origen sud\u00e1rabe (sabeo), que hab\u00edan colonizado la meseta et\u00edope ya en la \u00e9poca precristiana.\u00a0 Pues bien, este pueblo, los sabeos, es originario de Yemen, naci\u00f3n que [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2244,"featured_media":40423,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[],"class_list":["post-40422","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Yemen. La patria de la m\u00edtica reina de Saba<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Yemen, cuna de antiqu\u00edsimas civilizaciones, es uno de los pa\u00edses m\u00e1s pobres del mundo, azotado por hambrunas y guerras civiles.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/jemen-i\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yemen. La patria de la m\u00edtica reina de Saba\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yemen, cuna de antiqu\u00edsimas civilizaciones, es uno de los pa\u00edses m\u00e1s pobres del mundo, azotado por hambrunas y guerras civiles.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/jemen-i\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-05T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\"},\"headline\":\"Yemen. La patria de la m\u00edtica reina de Saba\",\"datePublished\":\"2024-07-05T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/\"},\"wordCount\":1973,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg\",\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/\",\"name\":\"Yemen. La patria de la m\u00edtica reina de Saba\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg\",\"datePublished\":\"2024-07-05T04:00:00+00:00\",\"description\":\"Yemen, cuna de antiqu\u00edsimas civilizaciones, es uno de los pa\u00edses m\u00e1s pobres del mundo, azotado por hambrunas y guerras civiles.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"A boy stands in a garbage dump where he collects recyclables and food near the port city of Hodeidah, Yemen, Jan. 13. (CNS photo\\\/Abduljabbar Zeyad, Reuters) See YEMEN-CAFOD-PORT June 14, 2018.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/yemen-i\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yemen. La patria de la m\u00edtica reina de Saba\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\",\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"caption\":\"Gerardo Ferrara\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/gerardo-ferrara\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jemen. Ojczyzna mitycznej kr\u00f3lowej Saby","description":"Jemen, kolebka staro\u017cytnych cywilizacji, jest jednym z najbiedniejszych kraj\u00f3w na \u015bwiecie, n\u0119kanym przez g\u0142\u00f3d i wojn\u0119 domow\u0105.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/jemen-i\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Yemen. La patria de la m\u00edtica reina de Saba","og_description":"Yemen, cuna de antiqu\u00edsimas civilizaciones, es uno de los pa\u00edses m\u00e1s pobres del mundo, azotado por hambrunas y guerras civiles.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/jemen-i\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2024-07-05T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Gerardo Ferrara","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Gerardo Ferrara","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/"},"author":{"name":"Gerardo Ferrara","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9"},"headline":"Yemen. La patria de la m\u00edtica reina de Saba","datePublished":"2024-07-05T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/"},"wordCount":1973,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg","articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/","name":"Jemen. Ojczyzna mitycznej kr\u00f3lowej Saby","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg","datePublished":"2024-07-05T04:00:00+00:00","description":"Jemen, kolebka staro\u017cytnych cywilizacji, jest jednym z najbiedniejszych kraj\u00f3w na \u015bwiecie, n\u0119kanym przez g\u0142\u00f3d i wojn\u0119 domow\u0105.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/20180614T1033-YEMEN-CAFOD-PORT-563768.jpg","width":920,"height":526,"caption":"A boy stands in a garbage dump where he collects recyclables and food near the port city of Hodeidah, Yemen, Jan. 13. (CNS photo\/Abduljabbar Zeyad, Reuters) See YEMEN-CAFOD-PORT June 14, 2018."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/yemen-i\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Yemen. La patria de la m\u00edtica reina de Saba"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9","name":"Gerardo Ferrara","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","caption":"Gerardo Ferrara"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/gerardo-ferrara\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2244"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40422"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40426,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40422\/revisions\/40426"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}