{"id":40871,"date":"2024-07-27T06:00:00","date_gmt":"2024-07-27T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=40871"},"modified":"2024-07-24T11:16:26","modified_gmt":"2024-07-24T09:16:26","slug":"nowa-synagoga-berlinska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/","title":{"rendered":"\"Nowa Synagoga\" w Berlinie"},"content":{"rendered":"

Na pocz\u0105tku XX wieku w Berlinie istnia\u0142o ponad sto synagog. Pierwsza du\u017ca synagoga zosta\u0142a zbudowana w 1714 roku przez \u017cydowskie rodziny, kt\u00f3re przyby\u0142y z Wiednia 40 lat wcze\u015bniej. <\/p>\n\n\n\n

Fryderyk Wilhelm I, margrabia Brandenburgii i ksi\u0105\u017c\u0119 Prus (1620-1688), znany jako Wielki Elektor, zaprosi\u0142 ich w nadziei, \u017ce ich umiej\u0119tno\u015bci i relacje biznesowe pobudz\u0105 miasto. <\/p>\n\n\n\n

W tym kontek\u015bcie warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do miast takich jak Kolonia, Frankfurt i Norymberga, kt\u00f3re mia\u0142y du\u017c\u0105 populacj\u0119 w \u015bredniowieczu i wczesnym okresie nowo\u017cytnym, Berlin tak naprawd\u0119 rozwin\u0105\u0142 si\u0119 dopiero pod koniec XVII i na pocz\u0105tku XVIII wieku.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Nie tylko Berlin, ale tak\u017ce ca\u0142a Brandenburgia by\u0142a wcze\u015bniej s\u0142abo zaludniona. Z tego powodu po wojnie trzydziestoletniej (1618-1648) Fryderyk Wilhelm przyci\u0105gn\u0105\u0142 najpierw francuskich hugenot\u00f3w, kt\u00f3rzy byli uznawani za do\u015bwiadczonych kupc\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich osiedli\u0142a si\u0119 w Berlinie, stanowi\u0105c 25 procent populacji w 1701 roku. Jednak spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska r\u00f3wnie\u017c szybko si\u0119 rozrasta\u0142a, zw\u0142aszcza wraz z nap\u0142ywem os\u00f3b uciekaj\u0105cych przed wojn\u0105. pogromy<\/em> w ich krajach ojczystych. <\/p>\n\n\n\n

W 1860 r. w Berlinie mieszka\u0142o oko\u0142o 28 000 \u017byd\u00f3w. W latach 1855-1875 wybudowano synagog\u0119 przy Oranienburger Strasse, kt\u00f3ra mog\u0142a pomie\u015bci\u0107 3200 os\u00f3b, co odzwierciedla\u0142o rosn\u0105ce zaufanie spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. <\/p>\n\n\n\n

Centrum \u017cydowskiego \u017cycia znajdowa\u0142o si\u0119 niedaleko, mi\u0119dzy Hackescher Markt i Alexanderplatz - miejscem akcji s\u0142ynnej powie\u015bci Alfreda D\u00f6blina \"Berlin Alexanderplatz\" (1929).<\/p>\n\n\n\n

W 1905 roku w Berlinie mieszka\u0142o 130 487 \u017byd\u00f3w, co stanowi\u0142o 4,3% populacji. Zbudowano wiele synagog; ostatnia, w dzielnicy Wilmersdorf, zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona 16 wrze\u015bnia 1930 roku. <\/p>\n\n\n\n

Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zniszczona podczas \"nocy pogromu\" 9 listopada 1938 roku. Dzi\u015b w Berlinie pozosta\u0142o tylko dziesi\u0119\u0107 synagog, z kt\u00f3rych najbardziej znan\u0105 jest \"Nowa Synagoga\", kt\u00f3ra, jak wspomniano powy\u017cej, stoi na Oranienburger Strasse.<\/p>\n\n\n\n

Nowa Synagoga<\/h2>\n\n\n\n

W 1856 r. gmina \u017cydowska naby\u0142a dzia\u0142k\u0119 przy Oranienburger Strasse, a w 1857 r. zorganizowano konkurs architektoniczny na now\u0105 synagog\u0119. Eduard Knoblauch, architekt i cz\u0142onek Pruskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych, przewodniczy\u0142 komisji konkursowej, ale ostatecznie sam zaprojektowa\u0142 synagog\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Kiedy powa\u017cnie zachorowa\u0142 w 1859 r., zosta\u0142 zast\u0105piony przez Friedricha Augusta St\u00fclera, pruskiego architekta nadwornego, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 wn\u0119trze. Synagoga zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona 5 wrze\u015bnia 1866 r. w obecno\u015bci kanclerza Rzeszy Otto von Bismarcka.<\/p>\n\n\n\n

Podczas pogrom\u00f3w w listopadzie 1938 r. cz\u0142onkowie SA pr\u00f3bowali podpali\u0107 Now\u0105 Synagog\u0119. Wilhelm Kr\u00fctzfeld, szef pobliskiego posterunku policji, interweniowa\u0142 w obronie budynku, wskazuj\u0105c na jego status jako zabytku chronionego. <\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki jego interwencji stra\u017cacy ugasili po\u017car, ratuj\u0105c synagog\u0119. Kr\u00fctzfeld by\u0142 p\u00f3\u017aniej szykanowany w pracy; dzi\u015b jego odwa\u017cn\u0105 akcj\u0119 upami\u0119tnia tablica pami\u0105tkowa.<\/p>\n\n\n\n

Po usuni\u0119ciu skutk\u00f3w po\u017caru Nowa Synagoga mog\u0142a by\u0107 ponownie wykorzystywana do odprawiania nabo\u017ce\u0144stw od kwietnia 1939 roku. Kopu\u0142a musia\u0142a zosta\u0107 pomalowana farb\u0105 maskuj\u0105c\u0105 ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie nalotami alianckimi. <\/p>\n\n\n\n

Po ostatnim nabo\u017ce\u0144stwie w ma\u0142ej sali modlitewnej 14 stycznia 1943 r. Wehrmacht przej\u0105\u0142 budynek. <\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku tzw. bitwy o Berlin, stoczonej przez brytyjskie Bomber Command, synagoga zosta\u0142a powa\u017cnie uszkodzona w nocy 23 listopada 1943 roku. Jednak dalsze szkody zosta\u0142y wyrz\u0105dzone budynkowi, gdy ruiny zosta\u0142y wykorzystane jako \u017ar\u00f3d\u0142o materia\u0142\u00f3w budowlanych po wojnie.<\/p>\n\n\n\n

Doprowadzi\u0142o to do jej cz\u0119\u015bciowej rozbi\u00f3rki w 1958 roku. Po podziale Berlina Nowa Synagoga pozosta\u0142a najpierw w sektorze radzieckim, a od utworzenia Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) w 1949 r. w Berlinie Wschodnim. <\/p>\n\n\n\n

W 1988 roku, gdy NRD jeszcze istnia\u0142o, rozpocz\u0119to prace nad odbudow\u0105 ruin. W 1995 roku, po zjednoczeniu Niemiec, otwarto \"Centrum Judaicum\". <\/p>\n\n\n\n

To muzeum i centrum kulturalne mie\u015bci jedno z najwa\u017cniejszych archiw\u00f3w dotycz\u0105cych niemieckich \u017byd\u00f3w. Muzeum zajmuje si\u0119 tematami niemiecko-\u017cydowskiej historii: inkulturacj\u0105, wizerunkiem niemieckich \u017byd\u00f3w, prze\u015bladowaniami i ludob\u00f3jstwem, odbudow\u0105 spo\u0142eczno\u015bci i ponownym odkryciem \u017cydowskiego Berlina. <\/p>\n\n\n\n

Wszystko to sprawia, \u017ce budynek jest punktem orientacyjnym nie tylko dla Berlina, ale tak\u017ce uznanym na ca\u0142ym \u015bwiecie symbolem historii Berlina i niemieckich \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Architektura i symbolika<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Budynek Nowej Synagogi, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 3200 os\u00f3b, odzwierciedla\u0142 sta\u0142y wzrost berli\u0144skiej spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3ra w ci\u0105gu dw\u00f3ch dekad przed 1866 r. zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 czterokrotnie do 28 000, g\u0142\u00f3wnie z powodu imigracji ze wschodnich prowincji pruskich.<\/p>\n\n\n\n

Jego ogromny koszt, wynosz\u0105cy 750 000 talar\u00f3w, odzwierciedla\u0142 wzrost spo\u0142eczno-ekonomiczny \u017byd\u00f3w w Berlinie. Jego projekt architektoniczny, z maureta\u0144skimi i orientalnymi wp\u0142ywami, przywo\u0142ywa\u0142 Alhambr\u0119 w Granadzie, ale tak\u017ce wzorowa\u0142 si\u0119 na indyjskich modelach. <\/p>\n\n\n\n

Z jednej strony by\u0142o to w kontek\u015bcie orientalizmu, powszechnej fascynacji Orientem, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do wykorzystania takich motyw\u00f3w na europejskich budynkach ju\u017c w XVIII wieku.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Jednak z perspektywy \u017cydowskiej wykorzystanie architektury maureta\u0144skiej i orientalizuj\u0105cej oznacza\u0142o co\u015b innego: odniesienie do hiszpa\u0144skiego \u015bredniowiecza, zakotwiczonego w zbiorowej pami\u0119ci jako \"z\u0142oty wiek\", jako model rzekomego wsp\u00f3\u0142istnienia chrze\u015bcijan, muzu\u0142man\u00f3w i \u017byd\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c skojarzenie z geograficznymi i kulturowymi korzeniami judaizmu na Wschodzie, kt\u00f3re mo\u017cna interpretowa\u0107 jako afirmacj\u0119, prze\u0142o\u017con\u0105 na architektur\u0119, pewnego siebie judaizmu. <\/p>\n\n\n\n

Innymi s\u0142owy: architektura ta by\u0142a manifestacj\u0105 walki o r\u00f3wno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, je\u015bli wolisz, o niemal r\u00f3wny dialog.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A comienzos del siglo XX, Berl\u00edn contaba con m\u00e1s de cien sinagogas. La primera gran sinagoga fue construida en 1714 por familias jud\u00edas que hab\u00edan llegado de Viena 40 a\u00f1os antes. Federico Guillermo I, Margrave de Brandemburgo y Duque de Prusia (1620-1688), conocido como el Gran Elector, los invit\u00f3 con la esperanza de que sus […]<\/p>\n","protected":false},"author":399,"featured_media":40881,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[],"class_list":["post-40871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura"],"yoast_head":"\nLa \u201cNueva Sinagoga\u201d de Berl\u00edn<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De los cientos de sinagogas que exist\u00edan en Berl\u00edn en 1930, hoy apenas quedan diez. La m\u00e1s conocida es la denominada \u201cNueva Sinagoga\u201d.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/nowa-synagoga-berlinska\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"La \u201cNueva Sinagoga\u201d de Berl\u00edn\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De los cientos de sinagogas que exist\u00edan en Berl\u00edn en 1930, hoy apenas quedan diez. La m\u00e1s conocida es la denominada \u201cNueva Sinagoga\u201d.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/nowa-synagoga-berlinska\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-27T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/221fe77b33701bac2e82204adba5642e\"},\"headline\":\"La \u201cNueva Sinagoga\u201d de Berl\u00edn\",\"datePublished\":\"2024-07-27T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/\"},\"wordCount\":1047,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg\",\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/\",\"name\":\"La \u201cNueva Sinagoga\u201d de Berl\u00edn\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg\",\"datePublished\":\"2024-07-27T04:00:00+00:00\",\"description\":\"De los cientos de sinagogas que exist\u00edan en Berl\u00edn en 1930, hoy apenas quedan diez. La m\u00e1s conocida es la denominada \u201cNueva Sinagoga\u201d.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg\",\"width\":920,\"height\":526},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"La \u201cNueva Sinagoga\u201d de Berl\u00edn\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/221fe77b33701bac2e82204adba5642e\",\"name\":\"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/604e7c5df3b032b22b9e9d0b11109ee9bb23697c7761fbe04ca87dd09310ebe5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/604e7c5df3b032b22b9e9d0b11109ee9bb23697c7761fbe04ca87dd09310ebe5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/604e7c5df3b032b22b9e9d0b11109ee9bb23697c7761fbe04ca87dd09310ebe5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/jose-m-garcia-pelegrin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"Nowa Synagoga\" w Berlinie","description":"Z setek synagog, kt\u00f3re istnia\u0142y w Berlinie w 1930 roku, do dzi\u015b zachowa\u0142o si\u0119 tylko dziesi\u0119\u0107. Najbardziej znan\u0105 jest tak zwana \"Nowa Synagoga\".","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/nowa-synagoga-berlinska\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"La \u201cNueva Sinagoga\u201d de Berl\u00edn","og_description":"De los cientos de sinagogas que exist\u00edan en Berl\u00edn en 1930, hoy apenas quedan diez. La m\u00e1s conocida es la denominada \u201cNueva Sinagoga\u201d.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/nowa-synagoga-berlinska\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2024-07-27T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/"},"author":{"name":"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/221fe77b33701bac2e82204adba5642e"},"headline":"La \u201cNueva Sinagoga\u201d de Berl\u00edn","datePublished":"2024-07-27T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/"},"wordCount":1047,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg","articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/","name":"\"Nowa Synagoga\" w Berlinie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg","datePublished":"2024-07-27T04:00:00+00:00","description":"Z setek synagog, kt\u00f3re istnia\u0142y w Berlinie w 1930 roku, do dzi\u015b zachowa\u0142o si\u0119 tylko dziesi\u0119\u0107. Najbardziej znan\u0105 jest tak zwana \"Nowa Synagoga\".","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Sinagoga_Taxiarchos228_04-1.jpeg","width":920,"height":526},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/la-nueva-sinagoga-de-berlin\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"La \u201cNueva Sinagoga\u201d de Berl\u00edn"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/221fe77b33701bac2e82204adba5642e","name":"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/604e7c5df3b032b22b9e9d0b11109ee9bb23697c7761fbe04ca87dd09310ebe5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/604e7c5df3b032b22b9e9d0b11109ee9bb23697c7761fbe04ca87dd09310ebe5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/604e7c5df3b032b22b9e9d0b11109ee9bb23697c7761fbe04ca87dd09310ebe5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jos\u00e9 M. Garc\u00eda Pelegr\u00edn"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/jose-m-garcia-pelegrin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/399"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40882,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40871\/revisions\/40882"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}