{"id":41192,"date":"2024-08-28T06:00:00","date_gmt":"2024-08-28T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=41192"},"modified":"2024-08-20T11:57:17","modified_gmt":"2024-08-20T09:57:17","slug":"jordania-od-podboju-islamskiego-do-wspolczesnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/","title":{"rendered":"Jordania, od podboju islamskiego do dnia dzisiejszego"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Kluczow\u0105 dat\u0105 w historii wsp\u00f3\u0142czesnej Jordanii jest 20 sierpnia 636 r., kt\u00f3ry oznacza islamski podb\u00f3j Syrii i Palestyny (wraz z Transjordani\u0105), kiedy to si\u0142y kalifa Omara (jednego z kalif\u00f3w Raszidan, wczesnych nast\u0119pc\u00f3w Mahometa) pokona\u0142y Cesarstwo Bizantyjskie w bitwie pod Jarmukiem, na terenie dzisiejszej Jordanii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00f3\u017aniej region ten sta\u0142 si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 powstaj\u0105cego imperium islamskiego, w szczeg\u00f3lno\u015bci kalifatu Umajjad\u00f3w ze stolic\u0105 w Damaszku. Umajjadzi zbudowali na pustyni liczne zamki, pa\u0142ace i posterunki wojskowe, takie jak Qusayr Amra i Qasr al-Kharanah.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od 750 r. n.e. przysz\u0142a kolej na Abbasyd\u00f3w, dynasti\u0119, kt\u00f3ra rz\u0105dzi\u0142a imperium islamskim i now\u0105 stolic\u0105, <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/irak-ogrod-eden-i\/\">Bagdad<\/a>. W tym okresie Jordania by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej prowincji Syrii, zwanej Bil\u00e0d al-Sham.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Krucjaty i Imperium Osma\u0144skie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie jak jej s\u0105siedzi, Palestyna i Syria, Jordania r\u00f3wnie\u017c ucierpia\u0142a w wyniku wypraw krzy\u017cowych i by\u0142a scen\u0105 licznych bitew. S\u0142ynny zamek al-Karak (na ruinach staro\u017cytnej stolicy Moabit\u00f3w) zosta\u0142 zbudowany przez krzy\u017cowc\u00f3w w celu kontrolowania szlak\u00f3w handlowych na nowo podbitych terytoriach, ale wkr\u00f3tce pad\u0142 \u0142upem Saladyna, s\u0142ynnego islamskiego przyw\u00f3dcy i za\u0142o\u017cyciela dynastii Ajjubid\u00f3w, kiedy ten podbi\u0142 region pod koniec XIII wieku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajjubid\u00f3w zast\u0105pili w 1260 r. Mamelucy (dynastia wojskowa pochodzenia niewolniczego, arabskie s\u0142owo mamluk oznacza \"op\u0119tany\", \"niewolnik\"), kt\u00f3rzy pokonali Mongo\u0142\u00f3w, przywracaj\u0105c regionowi pewn\u0105 stabilno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 i polityczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie jak wiele kraj\u00f3w Bliskiego Wschodu i Afryki P\u00f3\u0142nocnej, Jordania zosta\u0142a zaanektowana przez Imperium Osma\u0144skie w 1516 roku. W okresie osma\u0144skim, kt\u00f3ry trwa\u0142 ponad 400 lat, ca\u0142y obszar Palestyny, Syrii i Jordanii, a tak\u017ce inne obszary, dozna\u0142y powa\u017cnego upadku gospodarczego, staj\u0105c si\u0119 w du\u017cej mierze wiejskie i <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/osiedla-zydzi-nacjonalizm-arab\/\">zaleg\u0142y<\/a>.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"920\" height=\"526\" src=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180909_135056-EFFECTS.jpg_new-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-41194\" style=\"width:670px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180909_135056-EFFECTS.jpg_new-1.jpg 920w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180909_135056-EFFECTS.jpg_new-1-700x400.jpg 700w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180909_135056-EFFECTS.jpg_new-1-300x172.jpg 300w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180909_135056-EFFECTS.jpg_new-1-768x439.jpg 768w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180909_135056-EFFECTS.jpg_new-1-18x10.jpg 18w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180909_135056-EFFECTS.jpg_new-1-600x343.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 920px) 100vw, 920px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Morze Czerwone<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Arabska rewolta i Lawrence z Arabii<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jordania pod\u0105\u017ca\u0142a za losem s\u0105siedniej Palestyny nawet przed (porozumienia Hussein-McMahon i Sikes-Picot), w trakcie i po <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/w-kierunku-narodzin-panstwa-izrael-iv-pierwsza-wojna-swiatowa\/\">I wojna \u015bwiatowa<\/a>By\u0142a to scena arabskiego powstania przeciwko rz\u0105dom osma\u0144skim (1914-1916). Brytyjski oficer wojskowy, archeolog i pisarz, Thomas Edward Lawrence, kt\u00f3ry zas\u0142yn\u0105\u0142 jako Lawrence z Arabii, by\u0142 szczeg\u00f3lnie znany w tym czasie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lawrence odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 jako \u0142\u0105cznik mi\u0119dzy si\u0142ami arabskich rebeliant\u00f3w a armi\u0105 brytyjsk\u0105 przeciwko Imperium Osma\u0144skiemu, osobi\u015bcie koordynuj\u0105c i kieruj\u0105c operacjami partyzanckimi, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do pokonania Osman\u00f3w w regionie. Opowiedzia\u0142 o tym w swojej s\u0142ynnej ksi\u0105\u017cce \"Siedem filar\u00f3w m\u0105dro\u015bci\", ale historia ta jest nam r\u00f3wnie\u017c znana z filmu \"Lawrence z Arabii\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u0119ki wsparciu Brytyjczyk\u00f3w i szejka Mekki, szeryfa haszymidzkiego (z arabskiego shar\u00ecf, szlachcic) Husajna ibn 'Alego (za\u0142o\u017cyciela dynastii, do kt\u00f3rej nale\u017cy obecna rodzina kr\u00f3lewska Jordanii, dynastii, kt\u00f3ra rz\u0105dzi\u0142a najpierw w regionie wok\u00f3\u0142 Mekki, Hid\u017cazu, a nast\u0119pnie Iraku i Transjordanii, a kt\u00f3rej pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 Haszima ibn \u1ffeAbd Manafa, pradziad Mahometa), si\u0142y arabskie przyczyni\u0142y si\u0119 do ostatecznego upadku Imperium Osma\u0144skiego i utworzenia nowych granic i pa\u0144stw na Bliskim Wschodzie, oczywi\u015bcie zgodnie z planami mocarstw zachodnich, zw\u0142aszcza Wielkiej Brytanii, kt\u00f3rej na mocy konferencji w San Remo i traktatu z S\u00e8vres (oba z 1920 r.) przyznano (co za zbieg okoliczno\u015bci!) mandat nad Palestyn\u0105 i Transjordani\u0105. W 1921 r. emir Abdallah I, syn Sherifa Husseina, zosta\u0142 wyznaczony do rz\u0105dzenia nowym emiratem Transjordanii pod nadzorem brytyjskim (Mandat).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jorda\u0144skie Kr\u00f3lestwo Haszymidzkie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1946 r. Transjordania ostatecznie uzyska\u0142a formaln\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od Mandatu Brytyjskiego i oficjalnie sta\u0142a si\u0119 Jorda\u0144skim Kr\u00f3lestwem Haszymidzkim, z Abdullahem I jako monarch\u0105. Od momentu powstania Kr\u00f3lestwo Jordanii by\u0142o uwik\u0142ane w kilka konflikt\u00f3w regionalnych, w tym w pierwsz\u0105 wojn\u0119 arabsko-izraelsk\u0105 w latach 1948-1949, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do aneksji Zachodniego Brzegu Jordanu i Zachodniego Brzegu Jordanu przez Jordani\u0119. <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/konfiguracja-religijna-w-palestynie\/\">Wschodnia Jerozolima<\/a> (Jordania zrzek\u0142a si\u0119 suwerenno\u015bci nad tymi terytoriami dopiero w 1988 r. na rzecz przysz\u0142ego pa\u0144stwa palesty\u0144skiego).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1952 roku Husajn wst\u0105pi\u0142 na tron i rz\u0105dzi\u0142 krajem przez prawie 50 lat, a\u017c do swojej \u015bmierci w 1999 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas swoich rz\u0105d\u00f3w Husajn zmaga\u0142 si\u0119 z tysi\u0105cem zewn\u0119trznych i wewn\u0119trznych trudno\u015bci: Zimn\u0105 wojn\u0105, w kt\u00f3rej Jordania zawsze sta\u0142a po stronie Stan\u00f3w Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, konfliktami arabsko-izraelskimi (zw\u0142aszcza wojn\u0105 sze\u015bciodniow\u0105 w 1967 r. i wojn\u0105 Jom Kippur w 1973 r.) oraz tysi\u0105cem problem\u00f3w gospodarczych i spo\u0142ecznych, zw\u0142aszcza wynikaj\u0105cych z coraz wi\u0119kszego nap\u0142ywu palesty\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rych organizacje paramilitarne, w szczeg\u00f3lno\u015bci Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP), przez lata budowa\u0142y prawdziwe pa\u0144stwo w pa\u0144stwie, podwa\u017caj\u0105c autorytet jorda\u0144skiego rz\u0105du i monarchii oraz anga\u017cuj\u0105c kraj, niech\u0119tnie, w konflikty z pot\u0119\u017cnym izraelskim s\u0105siadem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czarny wrzesie\u0144<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak wi\u0119c w 1970 r., zw\u0142aszcza we wrze\u015bniu (od kt\u00f3rego konflikt \"Czarny Wrzesie\u0144\" wzi\u0105\u0142 swoj\u0105 nazw\u0119), kr\u00f3l Husajn postanowi\u0142 zniszczy\u0107 si\u0142\u0119 organizacji palesty\u0144skich, aby odzyska\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad terytorium. Konfrontacja mi\u0119dzy si\u0142ami rz\u0105dowymi a organizacjami palesty\u0144skimi by\u0142a bardzo krwawa (po obu stronach zgin\u0119\u0142y dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ludzi) i trwa\u0142a ca\u0142y miesi\u0105c. Ostatecznie si\u0142y OWP zosta\u0142y wyparte z Jordanii i znalaz\u0142y schronienie w <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/the-mosaic-liban\/\">Liban <\/a>(gdzie wydarzy\u0142o si\u0119 to samo, ale w znacznie wi\u0119kszym stopniu).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czarny Wrzesie\u0144 stanowi\u0142 punkt zwrotny w stosunkach jorda\u0144sko-palesty\u0144skich i doprowadzi\u0142 do powstania grupy terrorystycznej o tej samej nazwie, kt\u00f3ra by\u0142a odpowiedzialna za zamach bombowy i porwanie izraelskich sportowc\u00f3w podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium w 1972 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1994 r. Jordania podpisa\u0142a traktat pokojowy z Izraelem, normalizuj\u0105cy stosunki i przynosz\u0105cy znaczne korzy\u015bci obu stronom.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-41195\" style=\"width:266px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-525x700.jpg 525w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-9x12.jpg 9w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200220_093117_4926391393518-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Skarbiec Petry<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po \u015bmierci Husajna na tron wst\u0105pi\u0142 jego syn Abdullah II, kt\u00f3ry zawsze by\u0142 sk\u0142\u00f3cony ze swoim m\u0142odszym bratem, ksi\u0119ciem Hamzah. Pomimo \u017cyczenia Husajna, by Hamzah zosta\u0142 kr\u00f3lem po Abdallahu, Abdallah pozbawi\u0142 brata tytu\u0142u ksi\u0119cia koronnego w 2004 r., w wyniku czego w 2021 r. zosta\u0142 oskar\u017cony o mobilizowanie obywateli przeciwko pa\u0144stwu i umieszczony w areszcie domowym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po uwolnieniu zosta\u0142 ponownie umieszczony w areszcie domowym w 2022 r., po tym jak Hamzah zrzek\u0142 si\u0119 tytu\u0142u ksi\u0119cia Jordanii i publicznie oskar\u017cy\u0142 jorda\u0144skie instytucje o niezgodno\u015b\u0107 z \u017cyczeniami jego zmar\u0142ego ojca. Niemniej jednak Abdullah pracowa\u0142 nad modernizacj\u0105 kraju, promuj\u0105c reformy gospodarcze i spo\u0142eczne, ale Jordania stoi obecnie w obliczu szeregu trudno\u015bci wynikaj\u0105cych z nast\u0119pstw arabskiej wiosny (2011), wojen domowych w Syrii i Iraku oraz odrodzenia konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego, a tak\u017ce wysokiego bezrobocia i wska\u017anik\u00f3w ub\u00f3stwa oraz wewn\u0119trznych nacisk\u00f3w politycznych na dalsz\u0105 demokratyzacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Mniejszo\u015bci w Jordanii<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d mniejszo\u015bci etnicznych obecnych w Jordanii, w poprzednim artykule wspomnieli\u015bmy o <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/armenia-pierwszy-narod-chrzescijanski\/\">armenia<\/a>obecna z kilkoma tysi\u0105cami (3,000). Inn\u0105 interesuj\u0105c\u0105, ale liczniejsz\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 (od 100 000 do 170 000) s\u0105 Czerkiesi. Pierwotnie pochodz\u0105cy z Kaukazu, w szczeg\u00f3lno\u015bci z Circassia, obecnie cz\u0119\u015bci Rosji, zostali przymusowo wygnani przez Imperium Rosyjskie w XIX wieku podczas wojen kaukaskich i ludob\u00f3jstwa Circassian (od 800 000 do 1,5 miliona zabitych, 90 % ludno\u015bci Circassian).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ci, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, znale\u017ali schronienie w Imperium Osma\u0144skim, osiedlaj\u0105c si\u0119 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach dzisiejszej Jordanii, ale tak\u017ce w Izraelu i Syrii. Czerkiesi zachowali siln\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 kulturow\u0105, zachowuj\u0105c sw\u00f3j j\u0119zyk (czerkieski, spokrewniony z abchaskim) i tradycje. Ich spo\u0142eczno\u015bci znane s\u0105 ze swojej organizacji, sprawno\u015bci wojskowej (jorda\u0144ska gwardia kr\u00f3lewska jest gwardi\u0105 cyrka\u0144sk\u0105) i szacunku dla tradycji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d mniejszo\u015bci religijnych najwi\u0119ksz\u0105 jest chrze\u015bcija\u0144stwo, kt\u00f3re stanowi oko\u0142o 2-3 % ca\u0142kowitej populacji (250 000 wierz\u0105cych). W por\u00f3wnaniu z innymi arabskimi krajami islamskimi, chrze\u015bcijanie w Jordanii (podobnie jak w Libanie i Izraelu) ciesz\u0105 si\u0119 pewn\u0105 wolno\u015bci\u0105 religijn\u0105 i stosunkowo uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0105 w strukturze gospodarczej i spo\u0142ecznej narodu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chrze\u015bcijanie w Jordanii<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144ska obecno\u015b\u0107 w Jordanii, jak widzieli\u015bmy w poprzednim artykule, nast\u0105pi\u0142a natychmiast po \u015bmierci Jezusa i pozosta\u0142a niezmienna, pomimo masowej islamizacji, a\u017c do dnia dzisiejszego. Jerozolimski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Prawos\u0142awny jest wyznaniem o najwi\u0119kszej liczbie chrze\u015bcijan, a nast\u0119pnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki (80 000 os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie obrz\u0105dku melkickiego i \u0142aci\u0144skiego, ale tak\u017ce ormia\u0144skiego, maronickiego i syryjskiego) oraz kilka ko\u015bcio\u0142\u00f3w protestanckich. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcijan mieszka w miastach Amman, Madaba, Karak i Zarqa.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-41196\" style=\"width:296px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-525x700.jpg 525w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-9x12.jpg 9w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20180908_130409-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Siq, g\u0142\u00f3wne wej\u015bcie do staro\u017cytnego miasta Petra<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chocia\u017c religi\u0105 pa\u0144stwow\u0105 jest islam, a sama rodzina kr\u00f3lewska twierdzi, \u017ce pochodzi od Mahometa, jorda\u0144ska konstytucja gwarantuje wolno\u015b\u0107 religijn\u0105 i prawo do praktykowania w\u0142asnej wiary, je\u015bli nie jest to sprzeczne z porz\u0105dkiem publicznym i moralno\u015bci\u0105. Jorda\u0144scy chrze\u015bcijanie maj\u0105 prawo do budowania ko\u015bcio\u0142\u00f3w, prowadzenia szk\u00f3\u0142 i innych instytucji spo\u0142ecznych (uwa\u017canych za najlepsze w kraju) i s\u0105 dobrze reprezentowani w instytucjach politycznych, gospodarczych i spo\u0142ecznych, zajmuj\u0105c zarezerwowane miejsca w parlamencie, a nawet wa\u017cne stanowiska w rz\u0105dzie i si\u0142ach zbrojnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej znan\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 (katolick\u0105) instytucj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i charytatywn\u0105 w kraju jest <a href=\"https:\/\/lpj.org\/index.php\/es\/the-patriarchate\/pastoral-care\/jordan-6\/our-lady-of-peace-center\">Centrum Matki Bo\u017cej Pokoju<\/a> (Olopc), niedaleko Ammanu, kt\u00f3ry bezp\u0142atnie przyjmuje i opiekuje si\u0119 osobami niepe\u0142nosprawnymi, uchod\u017acami i ubogimi, kt\u00f3rymi nie mo\u017ce zaj\u0105\u0107 si\u0119 pa\u0144stwo. Za\u0142o\u017cony w 2004 r. o\u015brodek dla niepe\u0142nosprawnych dzieci i m\u0142odzie\u017cy w wieku 5-14 lat, od tego czasu wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 przyjmowaniem dziesi\u0105tek rodzin syryjskich i irackich uchod\u017ac\u00f3w uciekaj\u0105cych przed wojnami domowymi w swoich krajach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomimo presti\u017cu i wzgl\u0119dnej wolno\u015bci, jak\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 w Jordanii, miejscowi chrze\u015bcijanie znajduj\u0105 si\u0119 w coraz trudniejszej sytuacji, mi\u0119dzy innymi z powodu eskalacji konflikt\u00f3w w s\u0105siednich krajach, kt\u00f3re nara\u017caj\u0105 ich na presj\u0119 ze strony islamskiej wi\u0119kszo\u015bci i represje, a tak\u017ce rosn\u0105cego kryzysu gospodarczego i demograficznego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Una fecha clave en la historia de la Jordania moderna es el 20 de agosto de 636, que marca la conquista isl\u00e1mica de Siria y Palestina (con Transjordania), cuando las fuerzas del califa Omar (uno de los califas Rashidan, los primeros sucesores de Mahoma) derrotaron al Imperio Bizantino en la batalla de Yarmouk, justo en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2244,"featured_media":41193,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[1132],"class_list":["post-41192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-jordania"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Jordania, desde la conquista isl\u00e1mica hasta nuestros d\u00edas - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"A pesar del prestigio y la relativa libertad de que gozan en Jordania, los cristianos se encuentran en una situaci\u00f3n cada vez m\u00e1s fr\u00e1gil.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/jordania-od-podboju-islamskiego-do-wspolczesnosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jordania, desde la conquista isl\u00e1mica hasta nuestros d\u00edas - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"A pesar del prestigio y la relativa libertad de que gozan en Jordania, los cristianos se encuentran en una situaci\u00f3n cada vez m\u00e1s fr\u00e1gil.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/jordania-od-podboju-islamskiego-do-wspolczesnosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-08-28T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200219_125930-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\"},\"headline\":\"Jordania, desde la conquista isl\u00e1mica hasta nuestros d\u00edas\",\"datePublished\":\"2024-08-28T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/\"},\"wordCount\":1809,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/IMG_20200219_125930-1.jpg\",\"keywords\":[\"Jordania\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/\",\"name\":\"Jordania, desde la conquista isl\u00e1mica hasta nuestros d\u00edas - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/IMG_20200219_125930-1.jpg\",\"datePublished\":\"2024-08-28T04:00:00+00:00\",\"description\":\"A pesar del prestigio y la relativa libertad de que gozan en Jordania, los cristianos se encuentran en una situaci\u00f3n cada vez m\u00e1s fr\u00e1gil.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/IMG_20200219_125930-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/IMG_20200219_125930-1.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"btr\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jordania, desde la conquista isl\u00e1mica hasta nuestros d\u00edas\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\",\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"caption\":\"Gerardo Ferrara\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/gerardo-ferrara\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jordania, od podboju islamskiego do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci - Omnes","description":"Pomimo presti\u017cu i wzgl\u0119dnej wolno\u015bci, jak\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 w Jordanii, chrze\u015bcijanie znajduj\u0105 si\u0119 w coraz trudniejszej sytuacji.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/jordania-od-podboju-islamskiego-do-wspolczesnosci\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jordania, desde la conquista isl\u00e1mica hasta nuestros d\u00edas - Omnes","og_description":"A pesar del prestigio y la relativa libertad de que gozan en Jordania, los cristianos se encuentran en una situaci\u00f3n cada vez m\u00e1s fr\u00e1gil.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/jordania-od-podboju-islamskiego-do-wspolczesnosci\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2024-08-28T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200219_125930-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Gerardo Ferrara","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Gerardo Ferrara","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/"},"author":{"name":"Gerardo Ferrara","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9"},"headline":"Jordania, desde la conquista isl\u00e1mica hasta nuestros d\u00edas","datePublished":"2024-08-28T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/"},"wordCount":1809,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200219_125930-1.jpg","keywords":["Jordania"],"articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/","name":"Jordania, od podboju islamskiego do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200219_125930-1.jpg","datePublished":"2024-08-28T04:00:00+00:00","description":"Pomimo presti\u017cu i wzgl\u0119dnej wolno\u015bci, jak\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 w Jordanii, chrze\u015bcijanie znajduj\u0105 si\u0119 w coraz trudniejszej sytuacji.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200219_125930-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_20200219_125930-1.jpg","width":920,"height":526,"caption":"btr"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/jordania-desde-conquista-islamica-hasta-nuestos-dias\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jordania, desde la conquista isl\u00e1mica hasta nuestros d\u00edas"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9","name":"Gerardo Ferrara","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","caption":"Gerardo Ferrara"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/gerardo-ferrara\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2244"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41197,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41192\/revisions\/41197"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}