Aby pozna\u0107 dyscyplin\u0119 grekokatolik\u00f3w w kwestii celibatu i wskaz\u00f3wki, kt\u00f3re mog\u0105 wynika\u0107 z ich do\u015bwiadczenia, zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do biskupa Ladislava Hu\u010dko, egzarchy apostolskiego dla Czech. Urodzi\u0142 si\u0119 w Preszowie (wschodnia S\u0142owacja) w rodzinie z pokoleniami \u017conatych ksi\u0119\u017cy. Wykluczony przez komunist\u00f3w ze studi\u00f3w teologicznych, uzyska\u0142 doktorat z fizyki, a nast\u0119pnie przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 formatora kleryk\u00f3w. Posiada r\u00f3wnie\u017c doktorat z teologii i wyk\u0142ada teologi\u0119 dogmatyczn\u0105. Wy\u015bwi\u0119cony na biskupa w 2003 roku w Pradze, pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 sekretarza generalnego Konferencji Episkopatu Czech.
W poni\u017cszej rozmowie bp Hu\u010dko wyja\u015bnia regulacj\u0119 celibatu w Ko\u015bcio\u0142ach Wschodnich; wskazuje na pozytywne i negatywne aspekty, ukazane przez do\u015bwiadczenie; i m.in. wysuwa propozycj\u0119, aby poszerzy\u0107 przestrze\u0144 przyznan\u0105 celibatowi, sprzyjaj\u0105c jednocze\u015bnie \u017cyciu wsp\u00f3lnemu kap\u0142an\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
-Dyscyplina celibatu w Ko\u015bciele greckokatolickim (kt\u00f3ry zosta\u0142 po\u0142\u0105czony z Ko\u015bcio\u0142em \u0142aci\u0144skim uni\u0105 z 1596 r.) rz\u0105dzi si\u0119 tymi samymi zasadami, co dzi\u015b w Ko\u015bciele prawos\u0142awnym, cho\u0107 nie\u0142atwo je dok\u0142adnie por\u00f3wna\u0107, bo praktyczne formy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne. Zasadniczo jednak dyscyplina ta polega na tym, \u017ce \u017conaci m\u0119\u017cczy\u017ani mog\u0105 by\u0107 wy\u015bwi\u0119cani, ale wy\u015bwi\u0119ceni celibatariusze nie mog\u0105 si\u0119 ju\u017c \u017ceni\u0107.
Powa\u017cny problem pojawia si\u0119, gdy kobieta umiera lub porzuca ksi\u0119dza; sytuacja jest wtedy rozstrzygana indywidualnie. Je\u015bli kobieta umrze... ksi\u0105dz mo\u017ce zosta\u0107 zredukowany do stanu \u015bwieckiego i ponownie zawrze\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo. A je\u015bli ona go porzuca, to sytuacja jest gorsza, bo ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n
Czy mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce wykluczenie mo\u017cliwo\u015bci zawierania ma\u0142\u017ce\u0144stw przez wy\u015bwi\u0119conych ksi\u0119\u017cy jest podyktowane wy\u0142\u0105cznie wzgl\u0119dami dyscyplinarnymi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czy dopuszczenie do kap\u0142a\u0144stwa m\u0119\u017cczyzny \u017conatego zale\u017cy tylko od osobistej decyzji kandydata?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 wspiera r\u00f3wnie\u017c rodziny ksi\u0119\u017cy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jaki to ma wp\u0142yw na liczb\u0119 powo\u0142a\u0144 i czy jest ich wystarczaj\u0105co du\u017co?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czy na podstawie swoich do\u015bwiadcze\u0144 uwa\u017casz ten system za satysfakcjonuj\u0105cy, czy te\u017c uwa\u017casz, \u017ce musi on w jaki\u015b spos\u00f3b ewoluowa\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czy mo\u017cesz nam powiedzie\u0107, czy taka sama regulacja obowi\u0105zuje w Ko\u015bcio\u0142ach prawos\u0142awnych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Para conocer la disciplina de los grecocat\u00f3licos sobre el celibato y las orientaciones que puedan resultar de su experiencia, hemos acudido a Mons. Ladislav Hu\u010dko, Exarca Apost\u00f3lico para la Rep\u00fablica Checa. Naci\u00f3 en Pre\u0161ov (Eslovaquia oriental) en una familia donde se hab\u00edan sucedido las generaciones de sacerdotes casados. Excluido de los estudios teol\u00f3gicos por los comunistas, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3299,"featured_media":6600,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[548,550],"tags":[455],"class_list":["post-4152","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-foco","category-vocaciones","tag-sacerdotes"],"yoast_head":"\n
-Ani jedno, ani drugie. Jest to konsekwencja rozwoju historycznego. Prawdopodobnie zgodzimy si\u0119, \u017ce \u0142atwiej jest wybra\u0107 celibat (przynajmniej w tym konkretnym czasie) ni\u017c odda\u0107 \u017cycie za wiar\u0119, z wierno\u015bci Chrystusowi, jak to by\u0142o powszechne w pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa. Po
religii chrze\u015bcija\u0144skiej, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 wolno\u015b\u0107 w IV wieku, wielu zast\u0105pi\u0142o m\u0119cze\u0144stwo krwi ofiar\u0105 za Chrystusa w ich wy\u0142\u0105cznej s\u0142u\u017cbie. R\u00f3wnie\u017c \u015bw. Pawe\u0142 pisze o tym wyra\u017anie, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce lepiej jest dla chrze\u015bcijanina pozosta\u0107 bez\u017cennym ni\u017c si\u0119 \u017ceni\u0107 (w tamtych czasach uwa\u017cano, \u017ce drugie przyj\u015bcie Chrystusa jest bliskie). I to z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y nie tylko wymiar praktyczny.
Wczesne sobory domaga\u0142y si\u0119 celibatu dla ksi\u0119\u017cy i diakon\u00f3w. Po podziale Imperium Rzymskiego na Cesarstwo Wschodnie (pod wp\u0142ywem Konstantyna Wielkiego) i Cesarstwo Zachodnie (Rzym), na ka\u017cdym z tych dw\u00f3ch obszar\u00f3w zacz\u0119\u0142y si\u0119 utrwala\u0107 r\u00f3\u017cne wp\u0142ywy kulturowe i cywilizacyjne. Na Zachodzie rz\u0105dzi\u0142 s\u0142abszy cesarz, a tam papie\u017c stopniowo przejmowa\u0142 w\u0142adz\u0119 i rz\u0105dy, i by\u0142 uznawany przez ca\u0142y \u015bwiat chrze\u015bcija\u0144ski, cho\u0107 nie zawsze w takim samym stopniu i z takim samym pos\u0142usze\u0144stwem. Konstantynopol natomiast by\u0142 rz\u0105dzony przez suwerena i powsta\u0142 model, kt\u00f3ry obecnie nazywamy cezaropapizmem. Na przyk\u0142ad mi\u0119dzy innymi cezar decydowa\u0142 te\u017c o tym, kto ma by\u0107 arcybiskupem, a p\u00f3\u017aniej patriarch\u0105. Je\u015bli chodzi o celibat ko\u015bcielny, kardyna\u0142 Alfons M. Stickler bada go w spos\u00f3b bardzo naukowy w publikacji (Der Klerikerz\u00f6libat. Seine Entwicklungsges- chichte und seine theologischen Grundlagen, <\/em>Taschenbuch, 23 lipca 2012; t\u0142umaczenie z j\u0119zyka czeskiego: O c\u00edrkevn\u00edm celib\u00e1tu. Jeho d<\/em>\u011bjiny a teologick\u00e9 z\u00e1klady<\/em>Konferencja Episkopatu Czech, Praga 2008); w dalszej cz\u0119\u015bci b\u0119d\u0119 opiera\u0142 si\u0119 na ich danych i argumentach. Pierwsze wyra\u017ane \u015bwiadectwa o kontynencji kleryk\u00f3w pochodz\u0105 od papie\u017cy Syrycjusza (list papie\u017ca Syrycjusza do Anicjusza, biskupa Tesaloniki, 392 r.; tak\u017ce na pytanie o obowi\u0105zkow\u0105 kontynencj\u0119 starszych kleryk\u00f3w, w.) Bezpo\u015brednio<\/em> Syriusz w 385 roku odpowiada, \u017ce wielu ksi\u0119\u017cy i diakon\u00f3w, kt\u00f3rzy p\u0142odz\u0105 dzieci nawet po \u015bwi\u0119ceniach, post\u0119puje wbrew nienaruszalnemu prawu, kt\u00f3re obowi\u0105zywa\u0142o starszych duchownych od pocz\u0105tku istnienia Ko\u015bcio\u0142a) oraz Innocenty I. Papie\u017c Leon Wielki w 456 roku pisze w tej sprawie do biskupa Rusticusa z Narbony: \"Prawo wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci jest takie samo dla ministrant\u00f3w (diakon\u00f3w), jak dla ksi\u0119\u017cy i biskup\u00f3w...\".\u00a0<\/em>Jest wi\u0119c pewne, \u017ce wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 by\u0142a wymagana od samego pocz\u0105tku (chocia\u017c przed \u015bwi\u0119ceniami byli \u017conaci ksi\u0119\u017ca i diakoni), ale po \u015bwi\u0119ceniach nie wolno im by\u0142o ju\u017c korzysta\u0107 z ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Dlatego, gdy gdzie\u015b publikuje si\u0119, \u017ce ten czy inny \u015bwi\u0119ty biskup by\u0142 \u017conaty, jest to prawd\u0105, ale tylko w pewnym stopniu i do pewnego czasu. To, \u017ce dzi\u015b s\u0105 \u017conaci wschodni kap\u0142ani, jest konsekwencj\u0105 tej praktyki, \u017ce \u017conaci m\u0119\u017cczy\u017ani byli wy\u015bwi\u0119cani, a nast\u0119pnie nie mogli korzysta\u0107 z ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Po pewnym czasie zosta\u0142o to jednak zmienione przez Drugi Sob\u00f3r Trulla\u0144ski w 691 r. Ten Drugi Sob\u00f3r Trulla\u0144ski, czyli Kwinisekstus, by\u0142 soborem wy\u0142\u0105cznie Ko\u015bcio\u0142a bizantyjskiego. Zosta\u0142 zwo\u0142any i uczestniczy\u0142 w nim jego biskupi, by\u0142 promowany przez ich autorytet i mocno opiera\u0142 si\u0119 na autorytecie Cezara. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachodni nigdy nie uzna\u0142 tego soboru za ekumeniczny, pomimo wielokrotnych pr\u00f3b i nacisk\u00f3w ze strony Cezara. Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymski uznaje kanony Trullanum za szczeg\u00f3lne prawo, kt\u00f3re zosta\u0142o wzi\u0119te pod uwag\u0119 tylko o tyle, o ile nie jest sprzeczne z obecn\u0105 rzymsk\u0105 praktyk\u0105, mimo \u017ce dla uczonych jest jasne, \u017ce teksty Synodu w Kartaginie z 419 r., kt\u00f3rych u\u017cywa, zosta\u0142y zmanipulowane i wykorzystane w spos\u00f3b sprzeczny z ich pierwotnym znaczeniem. W zwi\u0105zku z tym, zgodnie z konkluzjami Soboru Trulla\u0144skiego, biskupi obowi\u0105zkowo pozostawali w celibacie (je\u015bli byli \u017conaci, musieli oddzieli\u0107 si\u0119 od swoich \u017con...), ale kap\u0142ani mogli by\u0107 \u017conaci i nadal \u017cy\u0107 ze swoimi \u017conami nawet po \u015bwi\u0119ceniach. Oznacza to, \u017ce mogli by\u0107 \u017conaci przed \u015bwi\u0119ceniami, ale nie mogli by\u0107 \u017conaci po \u015bwi\u0119ceniach. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy praktyk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a wschodniego i zachodniego opiera si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na r\u00f3\u017cnych praktycznych i teologicznych powodach. W Ko\u015bciele wschodnim kap\u0142an by\u0142 od pocz\u0105tku (cho\u0107 wielu nie lubi tego s\u0142ucha\u0107) bardziej administratorem sakrament\u00f3w ni\u017c kierownikiem duchowym i nauczycielem. By\u0142 nim przede wszystkim biskup. A administrator sakrament\u00f3w by\u0142 cz\u0119sto uwa\u017cany w Ko\u015bciele prawos\u0142awnym za bardziej funkcjonariusza lub kierownika ni\u017c duchowego ojca. Dlatego to mnisi, zakonnicy, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wybierano kandydat\u00f3w na biskupa.<\/p>\n\n\n\n
-Uczynienie tego by\u0142oby sprzeczne z histori\u0105 i praxis zar\u00f3wno pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a wschodniego, jak i Ko\u015bcio\u0142a zachodniego. Nie robiono tego, dop\u00f3ki nie wprowadzi\u0142y go odr\u0119bne Ko\u015bcio\u0142y protestanckie.<\/p>\n\n\n\n
-Przyj\u0119cie \u017conatego m\u0119\u017cczyzny do kap\u0142a\u0144stwa zale\u017cy od jego przygotowania, poziomu duchowego i studi\u00f3w i jest regulowane przez potrzeby, a tak\u017ce wymagania wschodniego prawa kanonicznego (Kodeks Kanon\u00f3w Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Wschodnich). Zasadniczo m\u0142ody cz\u0142owiek najpierw przygotowuje si\u0119 w seminarium przez pi\u0119\u0107 lub sze\u015b\u0107 lat, a nast\u0119pnie decyduje, czy chce si\u0119 o\u017ceni\u0107. Wcze\u015bniej biskup i prze\u0142o\u017ceni decyduj\u0105, czy jest on godnym kandydatem, tj. czy spe\u0142nia niezb\u0119dne wymagania moralne i intelektualne. Istniej\u0105 praktyczne trudno\u015bci w przypadku \u017conatych ksi\u0119\u017cy. Na przyk\u0142ad, z wyj\u0105tkiem pierwszych dw\u00f3ch lub trzech lat, m\u00f3j dziadek by\u0142 w parafii przez ca\u0142e \u017cycie (1913-1951). To samo dotyczy\u0142o prawie wszystkich ksi\u0119\u017cy. Nie przenoszono ich zbyt cz\u0119sto.
Dzi\u015b jest inaczej, ale to nie znaczy, \u017ce jest \u0142atwo. Podczas mojej szesnastoletniej pos\u0142ugi w Czechach przenios\u0142em mo\u017ce dw\u00f3ch lub trzech ksi\u0119\u017cy na trzydziestu pi\u0119ciu.<\/p>\n\n\n\n
-Nie mo\u017cna oddzieli\u0107 jednej rzeczy od drugiej. Ale czasami jest to skomplikowany problem, przynajmniej je\u015bli chodzi o Czechy. Tutaj z regu\u0142y nie mamy w\u0142asnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i dom\u00f3w parafialnych, ale musimy je wynajmowa\u0107, a wynajmujemy je parafiom rzymskokatolickim, p\u0142ac\u0105c im niewielki czynsz, w dodatku za mieszkanie parafialne.
Do niedawna pa\u0144stwo op\u0142aca\u0142o pracownik\u00f3w parafii ze swojego bud\u017cetu, ale poniewa\u017c w 2013 roku zawarto z pa\u0144stwem umow\u0119, na mocy kt\u00f3rej pa\u0144stwo zwr\u00f3ci\u0142o Ko\u015bcio\u0142owi (Ko\u015bcio\u0142om) sw\u00f3j maj\u0105tek i b\u0119dzie jeszcze przez 30 lat wyp\u0142aca\u0107 odszkodowania za niezwr\u00f3cony maj\u0105tek, Ko\u015bcio\u0142y musz\u0105 \u017cy\u0107 z w\u0142asnych \u017ar\u00f3de\u0142, cho\u0107 pa\u0144stwo przez 17 lat b\u0119dzie finansowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez pewien czas coraz mniejsz\u0105 kwot\u0105.
Jest to do\u015b\u0107 skomplikowany proces i jest obecnie zwalczany w czeskim parlamencie przez komunist\u00f3w, kt\u00f3rzy domagaj\u0105 si\u0119, aby wyp\u0142aty odszkodowa\u0144 by\u0142y opodatkowane stawk\u0105 19 %. Maj\u0105 oni poparcie obecnego rz\u0105du koalicyjnego. Sporo naszych ksi\u0119\u017cy, zw\u0142aszcza tych w mniejszych parafiach, ma r\u00f3wnie\u017c inne prace, aby utrzyma\u0107 swoje rodziny.
Kiedy ksi\u0105dz ma du\u017c\u0105 parafi\u0119 z wieloma wiernymi, oni r\u00f3wnie\u017c dbaj\u0105 o to, aby wspiera\u0107 ksi\u0119dza. Przyk\u0142ad: Ukraina. W Czechach ka\u017cda diecezja ma do dyspozycji pewn\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy na utrzymanie ksi\u0119\u017cy. Ale je\u015bli parafia jest ma\u0142a i chcemy zadba\u0107 o wiernych, albo podnosimy pensj\u0119 ksi\u0119dza (niezbyt cz\u0119sto), albo szukamy innego \u017ar\u00f3d\u0142a dochodu. W ostatnich czasach niekt\u00f3rzy ksi\u0119\u017ca w mniejszych parafiach pomagaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c parafiom obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skiego (kt\u00f3re tego potrzebuj\u0105 z powodu braku powo\u0142a\u0144) i w zamian otrzymuj\u0105 pomoc. Najpierw jednak musz\u0105 uzyska\u0107 zezwolenie Kongregacji dla Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Wschodnich, kt\u00f3re nazywa si\u0119 \"birytualizmem\". W tym wzgl\u0119dzie bardzo wiele zale\u017cy od wielko\u015bci parafii, kt\u00f3r\u0105 posiada ksi\u0105dz. Je\u015bli jest du\u017ca i ma dobrych wiernych, nigdy nie pozwalaj\u0105 ksi\u0119dzu na trudny czas... I nie tylko to, ale przyczyniaj\u0105 si\u0119 do parafii tak bardzo, jak tylko mog\u0105.<\/p>\n\n\n\n
-Jak dot\u0105d tak, ale nie jest pewne, co stanie si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci, poniewa\u017c bycie ksi\u0119dzem w dzisiejszych warunkach nie jest \u0142atwe i chocia\u017c czasami mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 \u0142atwiejsze, wierne s\u0142u\u017cenie jest trudniejsze, gdy ma si\u0119 rodzin\u0119. Je\u015bli kap\u0142an podejmuje swoj\u0105 misj\u0119 ze szczerym i pobo\u017cnym podej\u015bciem i chce d\u0105\u017cy\u0107 do \u015bwi\u0119to\u015bci, musi by\u0107 \u015bwi\u0119tym ojcem i \u015bwi\u0119tym m\u0119\u017cem, a tak\u017ce \u015bwi\u0119tym kap\u0142anem. Ma dwie rodziny: swoj\u0105 rodzin\u0119 i parafi\u0119. I nie ka\u017cdemu si\u0119 to udaje. Albo daje pierwsze\u0144stwo jednej, a zaniedbuje drug\u0105... Ci, kt\u00f3rym si\u0119 to udaje, s\u0105 naprawd\u0119 \u015bwi\u0119ci. I musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce w dzisiejszych czasach nie jest ich ma\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
-System ten ma swoje s\u0142abe strony, ale w pewnych okoliczno\u015bciach tak\u017ce swoje mocne aspekty. Faktem jest, \u017ce \u017conaty kap\u0142an nie mo\u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 swoim wiernym w takim stopniu jak niezam\u0119\u017cny, a obowi\u0105zki rodzinne cz\u0119sto te\u017c cz\u0119\u015bciowo utrudniaj\u0105 mu przygotowanie intelektualne. Musi si\u0119 bardziej martwi\u0107 o wy\u017cywienie swojej rodziny, zw\u0142aszcza je\u015bli ma kilkoro dzieci. W przypadku trudno\u015bci z dzie\u0107mi bardzo cierpi osobi\u015bcie, cierpi te\u017c parafia. S\u0105 trudno\u015bci z przeniesieniem do innej parafii. Cz\u0119sto rodzina cierpi z powodu nieobecno\u015bci ojca, zw\u0142aszcza podczas najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t liturgicznych.
Z drugiej strony nie mo\u017cna zaprzeczy\u0107, \u017ce w pewnych okoliczno\u015bciach system ten ma r\u00f3wnie\u017c bardzo pozytywny wp\u0142yw na wiernych, a tak\u017ce na osob\u0119 kap\u0142ana czy rodzin\u0119. Ale tylko wtedy, gdy jako rodzina daj\u0105 przyk\u0142ad innym, swojemu \u015brodowisku, \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego. Wiemy, \u017ce w latach 50. ubieg\u0142ego wieku, gdy ksi\u0119\u017ca byli zmuszani do przyj\u0119cia obowi\u0105zkowego przej\u015bcia na prawos\u0142awie, to cz\u0119sto ich \u017cony pomaga\u0142y im wytrwa\u0107 i nie podpisa\u0107 si\u0119 pod tym, a one w duchu woli sz\u0142y z nimi na zes\u0142anie. Tak by\u0142o w przypadku mojego ojca.
Bardzo pozytywne jest te\u017c to, \u017ce ksi\u0105dz nie \u017cyje samotnie, nie staje si\u0119 indywidualist\u0105, samotnikiem czy osob\u0105 rzadk\u0105. W Ko\u015bciele Wschodnim (tak\u017ce w Ko\u015bciele Katolickim) ma\u0142o jest ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 lub pracuj\u0105 w pojedynk\u0119. Albo \u017cyj\u0105 w celibacie, w wi\u0119kszo\u015bci w zgromadzeniach zakonnych, albo w rodzinie. Cz\u0142owiek jest istot\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i naturalne jest dla niego \u017cycie z innymi, cho\u0107 nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107 - co wiemy z wielu biografii \u015bwi\u0119tych, ale i samego naszego Zbawiciela - \u017ce sp\u0119dzanie kr\u00f3tkich okres\u00f3w w samotnej medytacji jest bardzo potrzebne i korzystne dla ludzkiego wymiaru osoby.
Przysz\u0142o\u015b\u0107 poka\u017ce, kt\u00f3ry aspekt b\u0119dzie dominowa\u0142 w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a. W mojej rodzinie m\u00f3j ojciec, m\u00f3j dziadek i m\u00f3j pradziadek byli ksi\u0119\u017cmi greckokatolickimi; i bez w\u0105tpienia z tej tradycji rodzinnej, kiedy chcia\u0142em i\u015b\u0107 do seminarium, m\u00f3j ojciec powiedzia\u0142 mi, \u017ce je\u015bli chc\u0119 zosta\u0107 ksi\u0119dzem (greckokatolickim), to najlepiej si\u0119 o\u017ceni\u0107.
Moim zdaniem idea\u0142em by\u0142oby, aby - zgodnie z wczesn\u0105 tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a - wi\u0119cej miejsca po\u015bwi\u0119ci\u0107 celibatowi, a jednocze\u015bnie faworyzowa\u0107 \u017cycie wsp\u00f3lne ksi\u0119\u017cy. I \u017ce ewentualne wy\u015bwi\u0119canie \u017conatych m\u0119\u017cczyzn - tam, gdzie nie ma wystarczaj\u0105cej liczby ksi\u0119\u017cy - powinno by\u0107 ograniczone tylko do tych, kt\u00f3rzy s\u0105 ju\u017c w podesz\u0142ym wieku i kt\u00f3rych dzieci prowadz\u0105 ju\u017c samodzielne \u017cycie, tzw. viri<\/em> probati<\/em>. Decyzj\u0119 o powrocie do pierwotnego systemu nale\u017cy pozostawi\u0107 radom lub papie\u017cowi.<\/p>\n\n\n\n
-Dyscyplina prawos\u0142awnych jest zasadniczo taka sama, cho\u0107 w\u015br\u00f3d nich jest sporo rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 znacznie swobodniejsze (dyscyplina ma\u0142\u017ce\u0144ska, spowied\u017a powszechna, przygotowanie intelektualne ksi\u0119\u017cy...), w innych za\u015b s\u0105 surowsze (wymagane posty, d\u0142ugo\u015b\u0107 modlitw...).
O ile wiem, maj\u0105 oni w zasadzie takie same og\u00f3lne zasady w kwestii ma\u0142\u017ce\u0144stw duchownych jak my. Je\u015bli chodzi o ich konkretn\u0105 praktyk\u0119, nie mog\u0119 si\u0119 wypowiada\u0107 na wystarczaj\u0105co dobrze uzasadnionej podstawie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"