{"id":41656,"date":"2024-09-23T06:00:00","date_gmt":"2024-09-23T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/omnesmag.com\/?p=41656"},"modified":"2024-09-09T16:30:04","modified_gmt":"2024-09-09T14:30:04","slug":"georgia-etnicznosc-kultura-i-religia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/","title":{"rendered":"Etniczno\u015b\u0107, kultura i religia w Gruzji: zr\u00f3\u017cnicowany kraj"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Gruzja, podobnie jak inne kraje Kaukazu, jest mozaik\u0105 r\u00f3\u017cnych tradycji kulturowych, etnicznych i j\u0119zykowych. Jej strategiczne po\u0142o\u017cenie, na granicy Europy i Azji, by\u0142o niezb\u0119dne do stworzenia z\u0142o\u017conego spo\u0142ecze\u0144stwa, b\u0119d\u0105cego wynikiem spotka\u0144 i star\u0107 mi\u0119dzy narodami, imperiami i religiami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gruzini<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sama gruzi\u0144ska grupa etniczna stanowi oko\u0142o 83-86 % populacji, ale nie tworzy jednolitego bloku. Gruzini s\u0105 podzieleni na kilka regionalnych podgrup, takich jak Kartveli, Mingreli, Svani i Lazi, z kt\u00f3rych ka\u017cda ma odr\u0119bne cechy j\u0119zykowe i kulturowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystkie one pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 jednak j\u0119zykami po\u0142udniowokaukaskimi (standardowy gruzi\u0144ski jest dominuj\u0105cym j\u0119zykiem literackim, a pozosta\u0142e j\u0119zyki s\u0105 z nim blisko spokrewnione).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wna grupa, Kartveli (nazwa Gruzji w lokalnym j\u0119zyku to Sakartvelo, czyli \"Kraj Kartveli\"), pochodzi z centralnych i wschodnich region\u00f3w i m\u00f3wi standardowym gruzi\u0144skim (cho\u0107 z r\u00f3\u017cnymi akcentami i dialektami, co najmniej 17), oficjalnym j\u0119zykiem kraju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nast\u0119pnie s\u0105 Mingrelianie, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie w zachodnim regionie Samegrelo i m\u00f3wi\u0105 po mingrelijsku, j\u0119zyku z tej samej rodziny co gruzi\u0144ski, ale nie s\u0105 wzajemnie zrozumiali. Ludzie Svani \u017cyj\u0105 w g\u00f3rach Svanetian w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci kraju. Pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem Svano, innym po\u0142udniowokaukaskim j\u0119zykiem i s\u0105 znani ze swojej kulturowej i geograficznej izolacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wreszcie, Lazi (lub Laz) to niewielka grupa etniczna zamieszkuj\u0105ca region Adjara w pobli\u017cu granicy z Turcj\u0105. M\u00f3wi\u0105 w j\u0119zyku Laz, podobnym do mingrelijskiego i s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci muzu\u0142manami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako j\u0119zyki po\u0142udniowokaukaskie, gruzi\u0144ski i jego kognaty nie s\u0105 powi\u0105zane z innymi j\u0119zykami, b\u0119d\u0105c j\u0119zykami izolowanymi. Alfabet u\u017cywany dla tych idiom\u00f3w jest r\u00f3wnie\u017c unikalny. W rzeczywisto\u015bci, jak wspomniano w poprzednim artykule, na przestrzeni wiek\u00f3w do zapisu j\u0119zyka gruzi\u0144skiego u\u017cywano trzech system\u00f3w pisma: Mkhedruli, niegdy\u015b alfabetu kr\u00f3lewskiego, i tego u\u017cywanego obecnie, kt\u00f3ry ma 33 znaki (z oryginalnych 38), Asomtavruli i Nuskhuri, te dwa ostatnie u\u017cywane tylko przez gruzi\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142, w religijnych tekstach ceremonialnych i ikonografii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Mniejszo\u015bci etniczne<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d mniejszo\u015bci etnicznych zamieszkuj\u0105cych Gruzj\u0119 s\u0105 <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/ludobojstwo-armenski\/\">Ormianie<\/a>Azerowie, Rosjanie, Osetyjczycy, Abchazowie, Grecy i Kurdowie.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-41661\" style=\"width:276px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-525x700.jpg 525w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-9x12.jpg 9w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_120854-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wn\u0119trze katedry w Svetitskhoveli<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z Azerami, Ormianie s\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 w kraju. S\u0105 oni szczeg\u00f3lnie skoncentrowani w regionie Samtskhe-Javakheti, gdzie w niekt\u00f3rych miastach, w tym w stolicy Akhaltsikhe, stanowi\u0105 ponad 90 % mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeszcze kilka lat temu bardzo cz\u0119sto zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce ludno\u015b\u0107 ormia\u0144ska nie by\u0142a w stanie m\u00f3wi\u0107 po gruzi\u0144sku (poniewa\u017c edukacja publiczna w ich regionie zapewnia\u0142a ograniczon\u0105 liczb\u0119 godzin nauczania w j\u0119zyku urz\u0119dowym kraju). Ostatnio, zw\u0142aszcza od czas\u00f3w Micheila Saakaszwilego, sytuacja si\u0119 zmienia, a spo\u0142eczno\u015b\u0107 ormia\u0144ska staje si\u0119 coraz lepiej zintegrowana z Gruzj\u0105, cho\u0107 ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119 i w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 j\u0119zykow\u0105 i religijn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Azerowie mieszkaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie w regionie Kvemo-Kartli na granicy z Azerbejd\u017canem. S\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci muzu\u0142manami i pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem tureckim, azerbejd\u017ca\u0144skim. Rosjanie tymczasem stanowi\u0105 niewielk\u0105, ale wp\u0142ywow\u0105 mniejszo\u015b\u0107, zw\u0142aszcza w okresie sowieckim, do tego stopnia, \u017ce ich j\u0119zyk jest nadal powszechnie rozumiany i u\u017cywany, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d starszych pokole\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Abchazja i Osetia Po\u0142udniowa: otwarte rany<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osetyjczycy to ira\u0144skoj\u0119zyczna (indoeuropejska) ludno\u015b\u0107 wyznaj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie prawos\u0142awie. Mieszkaj\u0105 w Osetii Po\u0142udniowej (ze stolic\u0105 w Cchinwali), separatystycznym regionie w p\u00f3\u0142nocnej Gruzji oraz w rosyjskiej republice Osetii P\u00f3\u0142nocnej-Alanii. Wywodz\u0105 si\u0119 od Alan\u00f3w i Sarmat\u00f3w, plemion z Azji \u015arodkowej, kt\u00f3re przesz\u0142y na chrze\u015bcija\u0144stwo w \u015bredniowieczu pod wp\u0142ywem gruzi\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najazdy Mongo\u0142\u00f3w doprowadzi\u0142y do wyp\u0119dzenia Osetyjczyk\u00f3w z ich ojczyzny (obecnie terytorium Rosji) i ich deportacji na Kaukaz, gdzie utworzyli trzy odr\u0119bne jednostki polityczne: Digor na zachodzie, Tuall\u00e4g na po\u0142udniu (dzisiejsza Osetia Po\u0142udniowa w Gruzji), Iron (dzisiejsza Osetia P\u00f3\u0142nocna-Alania).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historycznie Osetia Po\u0142udniowa zawsze by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 Gruzji, ale miejscowa ludno\u015b\u0107, g\u0142\u00f3wnie etniczni Osetyjczycy, by\u0142a kulturowo i j\u0119zykowo zwi\u0105zana z Osetyjczykami P\u00f3\u0142nocnymi. Jednak nawet w okresie sowieckim Osetia Po\u0142udniowa pozostawa\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 Gruzji, w tym przypadku Gruzi\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, cho\u0107 cieszy\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 autonomi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z rozpadem Zwi\u0105zku Radzieckiego na pocz\u0105tku lat 90-tych, nowo niepodleg\u0142a Gruzja przyj\u0119\u0142a polityk\u0119 wzmacniania suwerenno\u015bci i to\u017csamo\u015bci narodowej na ca\u0142ym terytorium, co wywo\u0142a\u0142o niepokoje w\u015br\u00f3d mniejszo\u015bci etnicznych. Tak wi\u0119c w 1991 r. Osetia Po\u0142udniowa og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, wywo\u0142uj\u0105c wojn\u0119 domow\u0105, pierwsz\u0105 wojn\u0119 rosyjsko-gruzi\u0144sk\u0105, z seri\u0105 przemocy etnicznej i masakr oraz masow\u0105 migracj\u0105, w wyniku kt\u00f3rej wielu Osetyjczyk\u00f3w uciek\u0142o do Rosji z jednej strony, a tysi\u0105ce Gruzin\u00f3w opu\u015bci\u0142o region na dobre z drugiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wojna zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kruchym zawieszeniem broni w 1992 r., po\u015bredniczonym przez Rosj\u0119, kt\u00f3ra utrzymywa\u0142a si\u0142y pokojowe (przypadkowo, podobnie jak te utrzymywane przez Rosj\u0119 w Artsakh\/Nagorno-Karabakh lub gdzie indziej) w regionie. Jednak niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Osetii Po\u0142udniowej nigdy nie zosta\u0142a uznana przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Druga wojna w Osetii Po\u0142udniowej, znana r\u00f3wnie\u017c jako wojna pi\u0119ciodniowa, wojna sierpniowa lub wojna rosyjsko-gruzi\u0144ska, wybuch\u0142a w 2008 roku, r\u00f3wnie\u017c z udzia\u0142em Abchazji, po okresie napi\u0119\u0107 mi\u0119dzy rz\u0105dem Saakaszwilego a rz\u0105dem Putina, kt\u00f3ry zdecydowanie sprzeciwia\u0142 si\u0119 gruzi\u0144skiemu premierowi za jego polityk\u0119 zbli\u017cenia z Zachodem i pr\u00f3by odzyskania kontroli nad separatystycznymi regionami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z eskalacj\u0105 przemocy w regionie, Rosja zdecydowa\u0142a si\u0119 na interwencj\u0119 pod pretekstem ochrony swoich obywateli w Osetii Po\u0142udniowej i Abchazji (wielu Osetyjczyk\u00f3w i Abchaz\u00f3w mia\u0142o rosyjskie obywatelstwo), podobnie jak w przypadku aneksji Krymu w 2014 roku i inwazji na Ukrain\u0119 w 2022 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rosyjska interwencja zako\u0144czy\u0142a konflikt w zaledwie pi\u0119\u0107 dni i oznacza\u0142a formalne uznanie przez Rosj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci Osetii Po\u0142udniowej i Abchazji. To w\u0142a\u015bnie tutaj, mi\u0119dzy innymi, poprzedni konflikt w latach 90. doprowadzi\u0142 do prawdziwej czystki etnicznej komponentu gruzi\u0144skiego, kt\u00f3ry stanowi\u0142 w\u00f3wczas wi\u0119kszo\u015b\u0107 w regionie (w 1989 r. Abchazi, lud m\u00f3wi\u0105cy j\u0119zykiem p\u00f3\u0142nocnokaukaskim, wyznaj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie prawos\u0142awie, liczyli oko\u0142o 93 000, 18 % populacji, podczas gdy Gruzini liczyli 240 000, 45 %). W 1993 r. Abchazi stanowili oko\u0142o 45 % populacji).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2021 r. <a href=\"https:\/\/www.echr.coe.int\/\">Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka<\/a> oskar\u017cy\u0142a Rosj\u0119 o \u0142amanie praw cz\u0142owieka w separatystycznych regionach Abchazji i Osetii Po\u0142udniowej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Chrze\u015bcija\u0144stwo w Gruzji<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pi\u0119kno gruzi\u0144skich ko\u015bcio\u0142\u00f3w i klasztor\u00f3w zapiera dech w piersiach, z otaczaj\u0105cym aromatem kadzid\u0142a unosz\u0105cym si\u0119 od wej\u015bcia, d\u017awi\u0119kiem polifonicznego \u015bpiewu (gruzi\u0144ska polifonia, nie tylko liturgiczna, ale tak\u017ce popularna, zafascynowa\u0142a rosyjskiego kompozytora Igora Strawi\u0144skiego, jest obecnie chroniona przez Unesco, a NASA wys\u0142a\u0142a nawet jej nagranie w kosmos), ikonami i freskami, typowymi dla lokalnej architektury ko\u015bcielnej. \u015aredniowieczne ko\u015bcio\u0142y, takie jak te w Mccheta i Gelati, \u015bwiadcz\u0105 o staro\u017cytnej tradycji architektonicznej i duchowej kraju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rzeczywi\u015bcie, kultura Gruzin\u00f3w jest g\u0142\u0119boko zakorzeniona w tradycjach chrze\u015bcija\u0144skich, a lokalny autokefaliczny Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu kraju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przedchrze\u015bcija\u0144skiej Gruzji, kt\u00f3ra by\u0142a bardzo zr\u00f3\u017cnicowana pod wzgl\u0119dem kult\u00f3w religijnych, lokalne wierzenia poga\u0144skie wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y z kultami hellenistycznymi (zw\u0142aszcza w Kolchidy), kultem Mitry i zoroastryzmem. To w\u0142a\u015bnie w tym kontek\u015bcie, zgodnie z tradycj\u0105, chrze\u015bcija\u0144stwo zosta\u0142o po raz pierwszy g\u0142oszone przez aposto\u0142\u00f3w Szymona i Andrzeja w I wieku, a p\u00f3\u017aniej sta\u0142o si\u0119 religi\u0105 pa\u0144stwow\u0105 Kr\u00f3lestwa Iberii (Kartli) w 337 r. (drugie pa\u0144stwo na \u015bwiecie po Armenii, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo jako oficjaln\u0105 religi\u0119), przez Greczynk\u0119 (wed\u0142ug jednej tradycji spokrewnion\u0105 ze \u015bw. Jerzym), bardzo czczon\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 Nino (chrze\u015bcijank\u0119) z Kapadocji, kt\u00f3rej podobizn\u0119 mo\u017cna znale\u017a\u0107 wsz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gruzi\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Prawos\u0142awny, pocz\u0105tkowo b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a Antiochii, uzyska\u0142 autokefali\u0119 i stopniowo rozwija\u0142 w\u0142asn\u0105 specyfik\u0119 doktrynaln\u0105 mi\u0119dzy V a X wiekiem. Biblia zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c przet\u0142umaczona na j\u0119zyk gruzi\u0144ski w V wieku, a lokalny alfabet zosta\u0142 stworzony i opracowany w tym celu (chocia\u017c niekt\u00f3re ostatnie badania zidentyfikowa\u0142y prawdopodobny znacznie starszy, przedchrze\u015bcija\u0144ski alfabet). Podobnie jak w innych miejscach, Ko\u015bci\u00f3\u0142 odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w rozwoju j\u0119zyka pisanego, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 najwcze\u015bniejszych dzie\u0142 pisanych w j\u0119zyku gruzi\u0144skim to teksty religijne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyj\u0119cie chrze\u015bcija\u0144stwa umie\u015bci\u0142o Gruzj\u0119 na linii frontu mi\u0119dzy \u015bwiatem islamskim i chrze\u015bcija\u0144skim, ale Gruzini pozostali uparcie przywi\u0105zani do chrze\u015bcija\u0144stwa pomimo powtarzaj\u0105cych si\u0119 inwazji pot\u0119g muzu\u0142ma\u0144skich i d\u0142ugich epizod\u00f3w obcej dominacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po aneksji do Imperium Rosyjskiego, Rosyjski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Prawos\u0142awny przej\u0105\u0142 kontrol\u0119 nad Gruzi\u0144skim Ko\u015bcio\u0142em Prawos\u0142awnym w latach 1811-1917, a p\u00f3\u017aniejsze rz\u0105dy sowieckie doprowadzi\u0142y do surowych czystek i systematycznych represji wolno\u015bci religijnej. R\u00f3wnie\u017c w Gruzji wiele ko\u015bcio\u0142\u00f3w zosta\u0142o zniszczonych lub przekszta\u0142conych w budynki \u015bwieckie. Po raz kolejny Gruzini byli w stanie zareagowa\u0107, w\u0142\u0105czaj\u0105c to\u017csamo\u015b\u0107 religijn\u0105 do silnego ruchu nacjonalistycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1988 r. Moskwa w ko\u0144cu zezwoli\u0142a gruzi\u0144skiemu patriarsze (katholikosowi) na rozpocz\u0119cie konsekracji i ponownego otwierania i przywracania zamkni\u0119tych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1991 r. Gruzi\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Prawos\u0142awny w ko\u0144cu odzyska\u0142 autonomi\u0119 i pe\u0142n\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wolno\u015b\u0107 religijna<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgodnie z gruzi\u0144sk\u0105 konstytucj\u0105, instytucje religijne s\u0105 oddzielone od rz\u0105du, a ka\u017cdy obywatel ma prawo do swobodnego wyznawania swojej wiary. Jednak ponad 83 % ludno\u015bci wyznaje prawos\u0142awie, z mniejszo\u015bciami rosyjskich prawos\u0142awnych (2 %), ormia\u0144skich chrze\u015bcijan apostolskich (3,9 %), muzu\u0142man\u00f3w (9,9 % g\u0142\u00f3wnie w\u015br\u00f3d Azer\u00f3w, ale tak\u017ce Laz), rzymskokatolik\u00f3w (0,8 %) i \u017bydzi (gruzi\u0144ska spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska ma bardzo star\u0105 tradycj\u0119 i du\u017ce znaczenie, chocia\u017c jej liczebno\u015b\u0107 zosta\u0142a drastycznie zmniejszona w XX wieku z powodu masowej emigracji do Izraela, gdzie obecnie kilku znanych izraelskich \u017byd\u00f3w w show-biznesie i kulturze pochodzi z Gruzji, takich jak piosenkarka Sarit Haddad).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przywita\u0142em ten pi\u0119kny kraj ze szczyt\u00f3w Kaukazu, najpierw w ch\u0142odzie, na wysoko\u015bci ponad 3000 metr\u00f3w, w pobli\u017cu granicy z Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105 i wspania\u0142ego klasztoru \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Gergeti, a nast\u0119pnie w upale siarkowej k\u0105pieli, z wod\u0105 o temperaturze oko\u0142o 50 stopni, w staro\u017cytnej budowli w Tbilisi. Ale obieca\u0142em sobie, \u017ce wr\u00f3c\u0119 i to szybko.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"920\" height=\"526\" src=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_104932-1.jpg\" alt=\"Gruzja\" class=\"wp-image-41657\" style=\"width:552px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_104932-1.jpg 920w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_104932-1-700x400.jpg 700w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_104932-1-300x172.jpg 300w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_104932-1-768x439.jpg 768w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_104932-1-18x10.jpg 18w, https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240809_104932-1-600x343.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 920px) 100vw, 920px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Katedra Svetitskhoveli<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Georgia, como otros pa\u00edses del C\u00e1ucaso, es un mosaico de diferentes tradiciones culturales, \u00e9tnicas y ling\u00fc\u00edsticas. Su situaci\u00f3n estrat\u00e9gica, a caballo entre Europa y Asia, ha sido esencial para la creaci\u00f3n de una sociedad compleja, fruto del encuentro, y el choque, entre pueblos, imperios y religiones. Los georgianos La etnia georgiana propiamente dicha representa alrededor [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2244,"featured_media":41658,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[],"class_list":["post-41656","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Etnia, cultura y religi\u00f3n en Georgia: un pa\u00eds diverso<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Segunda y \u00faltima parte de la serie sobre Georgia en la que el autor profundiza en las etnias, religiones y en la cultura del pa\u00eds.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/georgia-etnicznosc-kultura-i-religia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Etnia, cultura y religi\u00f3n en Georgia: un pa\u00eds diverso\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Segunda y \u00faltima parte de la serie sobre Georgia en la que el autor profundiza en las etnias, religiones y en la cultura del pa\u00eds.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/georgia-etnicznosc-kultura-i-religia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-09-23T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240807_092556-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Gerardo Ferrara\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\"},\"headline\":\"Etnia, cultura y religi\u00f3n en Georgia: un pa\u00eds diverso\",\"datePublished\":\"2024-09-23T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/\"},\"wordCount\":1965,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/20240807_092556-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/\",\"name\":\"Etnia, cultura y religi\u00f3n en Georgia: un pa\u00eds diverso\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/20240807_092556-1.jpg\",\"datePublished\":\"2024-09-23T04:00:00+00:00\",\"description\":\"Segunda y \u00faltima parte de la serie sobre Georgia en la que el autor profundiza en las etnias, religiones y en la cultura del pa\u00eds.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/20240807_092556-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/20240807_092556-1.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Georgia\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/georgia-etnia-cultura-y-religion\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Etnia, cultura y religi\u00f3n en Georgia: un pa\u00eds diverso\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9\",\"name\":\"Gerardo Ferrara\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/GF-100x100.jpg\",\"caption\":\"Gerardo Ferrara\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/gerardo-ferrara\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Etniczno\u015b\u0107, kultura i religia w Gruzji: zr\u00f3\u017cnicowany kraj","description":"Druga i ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 serii o Gruzji, w kt\u00f3rej autor zag\u0142\u0119bia si\u0119 w etniczno\u015b\u0107, religie i kultur\u0119 tego kraju.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/georgia-etnicznosc-kultura-i-religia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Etnia, cultura y religi\u00f3n en Georgia: un pa\u00eds diverso","og_description":"Segunda y \u00faltima parte de la serie sobre Georgia en la que el autor profundiza en las etnias, religiones y en la cultura del pa\u00eds.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/georgia-etnicznosc-kultura-i-religia\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2024-09-23T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240807_092556-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Gerardo Ferrara","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Gerardo Ferrara","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/"},"author":{"name":"Gerardo Ferrara","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9"},"headline":"Etnia, cultura y religi\u00f3n en Georgia: un pa\u00eds diverso","datePublished":"2024-09-23T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/"},"wordCount":1965,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240807_092556-1.jpg","articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/","name":"Etniczno\u015b\u0107, kultura i religia w Gruzji: zr\u00f3\u017cnicowany kraj","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240807_092556-1.jpg","datePublished":"2024-09-23T04:00:00+00:00","description":"Druga i ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 serii o Gruzji, w kt\u00f3rej autor zag\u0142\u0119bia si\u0119 w etniczno\u015b\u0107, religie i kultur\u0119 tego kraju.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240807_092556-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/20240807_092556-1.jpg","width":920,"height":526,"caption":"Georgia"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/georgia-etnia-cultura-y-religion\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Etnia, cultura y religi\u00f3n en Georgia: un pa\u00eds diverso"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/140e4977e303b34962108a5cf234e1d9","name":"Gerardo Ferrara","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/GF-100x100.jpg","caption":"Gerardo Ferrara"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/gerardo-ferrara\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2244"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41656"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41662,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41656\/revisions\/41662"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}