{"id":4313,"date":"2019-05-03T17:05:47","date_gmt":"2019-05-03T16:05:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.omnesmag.com\/?p=4313"},"modified":"2025-06-02T17:00:37","modified_gmt":"2025-06-02T15:00:37","slug":"jean-danielou-and-the-catechesis-of-the-fathers-of-the-church","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/","title":{"rendered":"Jean Dani\u00e9lou i katecheza Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">W swojej pi\u0119knej ksi\u0105\u017cce o historii kolekcji \"Sources chr\u00e9tiennes\" \u00c9tienne Fouilloux opowiada, jak w latach 1941-1942 Henri de Lubac i Jean Dani\u00e9lou pracowali razem nad wydaniem pierwszego tomu. Okoliczno\u015bci nie mog\u0142y by\u0107 bardziej niesprzyjaj\u0105ce: de Lubac przebywa\u0142 w Lyonie, pod rz\u0105dami re\u017cimu Vichy, a Dani\u00e9lou w Pary\u017cu, pod okupacj\u0105 niemieck\u0105. Korespondencja by\u0142a powolna i podlega\u0142a cenzurze; znalezienie wydawcy i papieru dla takiej ksi\u0105\u017cki, w podzielonej Francji w stanie wojny, by\u0142o prawie niemo\u017cliwe. Z \u017calem zrezygnowali z opublikowania dwuj\u0119zycznego tekstu w j\u0119zyku greckim i francuskim. P\u00f3\u017aniej mia\u0142o si\u0119 to uda\u0107. By\u0142 to projekt nadziei, zaanga\u017cowania w teologi\u0119 i katechez\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cel \"Sources chr\u00e9tiennes<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy by\u0142 jaki\u015b sens w edytowaniu <em>\u017bycie Moj\u017cesza<\/em> z <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Gregorio_de_Nisa\">\u015awi\u0119ty Grzegorz z Nyssy<\/a> Dlaczego nie poczeka\u0107 na lepsze czasy dla starego projektu ojca Mondeserta, kt\u00f3ry utkn\u0105\u0142 w martwym punkcie od trzech lat? Ale czekanie by\u0142o tym, czego nie chcieli. Trzeba to zrozumie\u0107. Jean Dani\u00e9lou (1905-1974) zawsze by\u0142 odwa\u017cn\u0105 osobowo\u015bci\u0105. Ale to nie wszystko. \u017byli w czasach narodowej kl\u0119ski, a tak\u017ce - jak si\u0119 okaza\u0142o - kl\u0119ski chrze\u015bcija\u0144skiej wraz z triumfem ateistycznego totalitaryzmu. A w takich czasach s\u0105 dwie opcje: podda\u0107 si\u0119 i pozwoli\u0107, by kl\u0119ska poch\u0142on\u0119\u0142a wszystko, albo zareagowa\u0107 i zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w co\u015b, co jest gr\u0105 o przysz\u0142o\u015b\u0107, nawet je\u015bli wydaje si\u0119 to symboliczn\u0105 redut\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ich korespondencji mo\u017cna dostrzec chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119, jak\u0105 nadaj\u0105 temu zadaniu. S\u0105 pewni, \u017ce bezpo\u015brednia i dog\u0142\u0119bna wiedza na temat <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/focus\/swiety-izydor-z-sewilli-ostatni-ojciec-kosciola-zachodniego\/\">Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a<\/a>\u00a0 pomo\u017ce chrze\u015bcijanom po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z ich korzeniami, odnowi\u0107 duchowo\u015b\u0107 i teologi\u0119 oraz zwi\u0119kszy\u0107 relacje i zrozumienie z chrze\u015bcijanami ze Wschodu. Uderzaj\u0105cy jest entuzjazm, jaki w\u0142o\u017cyli w ten projekt, wytrwa\u0142o\u015b\u0107, z jak\u0105 go realizuj\u0105 i pe\u0142na \u015bwiadomo\u015b\u0107 jego znaczenia. Jest to nawet wyra\u017aniejsze, ni\u017c mo\u017cemy by\u0107 \u015bwiadomi teraz, kiedy by\u0107 mo\u017ce jeste\u015bmy mniej \u015bwiadomi jego skutk\u00f3w, ni\u017c jeste\u015bmy do tego przyzwyczajeni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie temu pochodzeniu, tak skromnemu w \u015brodkach i tak ambitnemu w celach, zawdzi\u0119czamy ten wielki zbi\u00f3r \u017ar\u00f3de\u0142 chrze\u015bcija\u0144skich, licz\u0105cy ponad sze\u015b\u0107set tom\u00f3w, dwuj\u0119zyczny, w j\u0119zyku oryginalnym i po francusku. Mieli\u015bmy ju\u017c okazj\u0119 o tym m\u00f3wi\u0107. Interesuje nas teraz trasa, jak\u0105 ta praca mia\u0142a na umys\u0142 i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Jeana Dani\u00e9lou.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dwa w\u0105tki tw\u00f3rczo\u015bci Jeana Dani\u00e9lou<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jean Dani\u00e9lou bardzo wcze\u015bnie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ku staro\u017cytno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej, a jego praca obra\u0142a dwie \u015bcie\u017cki. Od 1943 roku wyk\u0142ada\u0142 \"pocz\u0105tki chrze\u015bcija\u0144stwa\" w Institut Catholique w Pary\u017cu, dzi\u0119ki czemu stopniowo budowa\u0142 przegl\u0105d judeochrze\u015bcija\u0144stwa, tego chrze\u015bcija\u0144stwa I i II wieku, wci\u0105\u017c silnie zwi\u0105zanego z matryc\u0105 \u017cydowsk\u0105. Do tego dzie\u0142a nale\u017cy jego felietonowy esej o Filonie z Aleksandrii (b\u0119d\u0105cy pr\u00f3b\u0105 jego globalnego zrozumienia), jego trzy tomy studi\u00f3w, a tak\u017ce, w pewnym sensie, jego r\u00f3\u017cne syntezy na temat wczesnej historii chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3wnocze\u015bnie jednak rozwija\u0142 inny kierunek bada\u0144, kt\u00f3ry narodzi\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie wraz z przygotowaniem tomu <em>\u017bycie Moj\u017cesza<\/em>przek\u0142ad z j\u0119zyka greckiego i komentarz. Od pocz\u0105tku Dani\u00e9lou szuka\u0142 u Grzegorza z Nyssy teologii i duchowo\u015bci, a tak\u017ce le\u017c\u0105cej u jej podstaw filozofii, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy umie\u015bci\u0107 w greckim kontek\u015bcie. I tak, w tym samym roku wyzwolenia (1944), opublikowa\u0142 ostatecznie <em>\u017bycie Moj\u017cesza<\/em>Jest autorem pierwszego tomu Sources Chr\u00e9tiennes, a swoj\u0105 prac\u0119 doktorsk\u0105 przedstawi\u0142 na Sorbonie nt. <em>Platonizm i teologia mistyczna. Esej o doktrynie duchowej \u015bwi\u0119tego Grzegorza z Nyssy.<\/em>.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Inspiracja biblijna u patrystyk\u00f3w<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;To, \u017ce Ojcowie mieli inspiracj\u0119 plato\u0144sk\u0105, by\u0142o tematem powracaj\u0105cym i aktualnym w tamtym czasie. Kilka lat wcze\u015bniej obszerny artyku\u0142 Ren\u00e9 Arnau ukaza\u0142 si\u0119 w <em>Dictionnaire de Th\u00e9ologie Catholique<\/em> (<em>Platonizm lud\u00f3w<\/em>). Wiadomo te\u017c, \u017ce od Grzegorza z Nyssy (w\u0142a\u015bciwie od Origen) itinerarium, kt\u00f3rym pod\u0105\u017ca\u0142 lud Izraela od wyzwolenia z Egiptu do wej\u015bcia do Ziemi Obiecanej, jest u\u017cywane do opisania itinerarium chrze\u015bcija\u0144skiego, kt\u00f3re wychodzi z niewoli grzechu i oczyszcza si\u0119 na pustyni przed dotarciem do Ziemi Obiecanej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studiuj\u0105c Grzegorza z Nyssy, Dani\u00e9lou u\u015bwiadamia sobie, w jakim stopniu sceny i obrazy biblijne zajmuj\u0105 centrum jego katechezy i przepowiadania, a tak\u017ce g\u0142\u0119boko inspiruj\u0105 wyja\u015bnienia i form\u0119 liturgii. Zosta\u0142y one opracowane ju\u017c przez Origen i s\u0105 obecne w ca\u0142ej patrystyce. W rzeczywisto\u015bci symbioza mi\u0119dzy faktami biblijnymi, katechez\u0105 i liturgi\u0105 (sakramentami) charakteryzuje okres patrystyczny znacznie g\u0142\u0119biej ni\u017c wp\u0142ywy plato\u0144skie. Jednak ta teologia prawie ca\u0142kowicie zanik\u0142a od czas\u00f3w scholastyki, kt\u00f3ra wola\u0142a zajmowa\u0107 si\u0119 raczej poj\u0119ciami ni\u017c symbolami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeste\u015bmy wci\u0105\u017c spadkobiercami tego niezwyk\u0142ego rozmycia, gdy chodzi o przedstawianie sobie patrystyki. Nie pope\u0142nij b\u0142\u0119du. Ta patrystyczna katecheza nie jest przestarza\u0142\u0105 epok\u0105. U jej podstaw le\u017cy Pascha, gdzie sam B\u00f3g chcia\u0142 dokona\u0107 swojego zbawienia w symbolicznym kontek\u015bcie \u017cydowskiej Paschy. Historia zbawienia z ca\u0142ym jej symbolicznym \u0142adunkiem postaci, czyn\u00f3w i powiedze\u0144 jest form\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiego objawienia. I to, co Liturgia prze\u017cywa i celebruje w tej samej historii, z jej sieci\u0105 symbolicznych relacji, bo historia jest tylko jedna. Nie jest to opiniotw\u00f3rczy aparat \u015bwi\u0119tej retoryki.  I nie da si\u0119 go zast\u0105pi\u0107 abstrakcjami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Katecheza i mistagogia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W cennej ksi\u0105\u017cce wydanej przez jego najlepszych przyjaci\u00f3\u0142, rok po jego bolesnej \u015bmierci (1975, pod redakcj\u0105 M-J Rondeau), dominika\u0144skich koleg\u00f3w z Institut Catholique w Pary\u017cu, o. Dalmais kre\u015bli na kr\u00f3tkich stronach itinerarium swojej pracy i odkry\u0107. <em>Le P\u00e9re Dani\u00e9lou, cat\u00e9ch\u00e9te et mystagogue<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po opublikowaniu pracy doktorskiej na Sorbonie powsta\u0142 dziennik my\u015bli, redagowany przez grup\u0119 os\u00f3b \u015bwieckich o zainteresowaniach ekumenicznych, <em>Dieu vivant<\/em>poprosi\u0142 go o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przy pierwszym numerze i wybra\u0142 <em>Symbolika obrz\u0119d\u00f3w chrztu \u015bw.<\/em> (1945); p\u00f3\u017aniej interweniowa\u0142 w sprawie kontrowersji <em>O egzegezie duchowej<\/em> (1947). R\u00f3wnie\u017c w ciekawym kolokwium nt. <em>Stary Testament i chrze\u015bcijanie<\/em>wydana przez CERf w 1951 roku. W tym czasie og\u0142osi\u0142 ju\u017c sw\u00f3j pierwszy esej na ten temat, <em>Sacramentum futuri<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>Sacramentum futuri<\/em> (1950)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0105\u017cka ta, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b do\u015b\u0107 trudno znale\u017a\u0107, mia\u0142a nosi\u0107 tytu\u0142 <em>Typologia Hexateuchu<\/em>Ksi\u0119ga Pi\u0119cioksi\u0119gu plus Ksi\u0119ga Jozuego. A po\u015bwi\u0119cona jest komentarzom Ojc\u00f3w do pi\u0119ciu wielkich postaci Biblii hebrajskiej: Adama i raju; Noego i potopu; ofiary Izaaka; Moj\u017cesza i exodusu; cyklu Jozuego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dani\u00e9lou zdaje sobie spraw\u0119 z trudno\u015bci tematu, gdy\u017c materia\u0142 jest obszerny i r\u00f3\u017cnorodny. Aby podsumowa\u0107 adekwatny pomys\u0142, nale\u017ca\u0142oby przeprowadzi\u0107 wiele indywidualnych bada\u0144. Zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce mo\u017cna nakre\u015bli\u0107 tylko og\u00f3lne zarysy. Z drugiej strony, typologia jest dziedzin\u0105, w kt\u00f3rej nie mo\u017cna wymaga\u0107 precyzji czy dok\u0142adno\u015bci. Te pi\u0119\u0107 typ\u00f3w prefiguruje co\u015b z Chrystusa i s\u0142u\u017cy do wyja\u015bnienia go. Ale prawd\u0105 jest te\u017c stwierdzenie odwrotne: posta\u0107 Chrystusa wyja\u015bnia i streszcza histori\u0119 zbawienia ze wszystkimi jej postaciami. Sam \u015bw. Pawe\u0142 przypomina, \u017ce Adam jest tylko \"figur\u0105 Tego, kt\u00f3ry mia\u0142 przyj\u015b\u0107\" (Rz 5,14).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adam jest typem i antytypem Chrystusa, pierwszym cz\u0142owiekiem i pocz\u0105tkiem ludzko\u015bci, ale tak\u017ce wzorem starego cz\u0142owieka. Ojcowie rozszerzyli swoje por\u00f3wnania i widzieli Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako zrodzony z boku Chrystusa, jak Ewa z Adama. Ze swej strony potop i arka Noego sugeruj\u0105 ewokacje chrze\u015bcija\u0144skiego zbawienia i s\u0105du ostatecznego. Uderzaj\u0105ca scena ofiary Izaaka ma silne paralele z ofiar\u0105 Chrystusa i wyja\u015bniaj\u0105 si\u0119 one wzajemnie, ale ich \u015blub ma r\u00f3wnie\u017c alegoryczne znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ca\u0142y cykl Exodusu by\u0142 od najdawniejszych czas\u00f3w szeroko komentowany przez Ojc\u00f3w i u\u017cywany do ilustracji inicjacji chrze\u015bcija\u0144skiej, jak ju\u017c widzieli\u015bmy. Dani\u00e9lou przechodzi do wyja\u015bnienia opinii Filona i mistycznych interpretacji Exodusu u Klemensa Aleksandryjskiego i Grzegorza z Nyssy. W Jozuego samo jego imi\u0119 przywo\u0142uje chrze\u015bcija\u0144skiego Jezusa, a tak\u017ce jego rol\u0119 przewodnika, kt\u00f3ry wprowadza lud do ziemi obiecanej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Biblia i Liturgia (1951)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta ksi\u0105\u017cka nazywa si\u0119 po francusku <em>Biblia i Liturgia<\/em>i jest komplementarny do poprzedniego. Podtytu\u0142, w j\u0119zyku hiszpa\u0144skim, brzmi <em>&nbsp;Biblijna teologia sakrament\u00f3w i \u015bwi\u0105t wed\u0142ug Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a<\/em>. I zosta\u0142a przet\u0142umaczona przez Ediciones Guadarrama w 1964 roku, pod tytu\u0142em: <em>Sakramenty i kult wed\u0142ug Ojc\u00f3w \u015awi\u0119tych<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest on podzielony na dwie cz\u0119\u015bci. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona jest wielu biblijnym symbolom i postaciom, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142brzmi\u0105 w sakramentach inicjacji, chrztu, bierzmowania i Eucharystii. Zawiera r\u00f3wnie\u017c komentarz do historii znaku krzy\u017ca. <em>(sphragis<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Druga po\u015bwi\u0119cona jest \u015bwi\u0119tom, przy czym trzy rozdzia\u0142y dotycz\u0105 niedzieli (tajemnica szabatu, niedziela, \u00f3smy dzie\u0144), a cztery \u015bwi\u0105t: Wielkanocy, Wniebowst\u0105pienia, Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy, a tak\u017ce Tabernakulum, kt\u00f3re nie sta\u0142o si\u0119 jeszcze \u015bwi\u0119tem chrze\u015bcija\u0144skim, ale by\u0142o szeroko komentowane przez Ojc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Katecheza w pierwszych wiekach (1968)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta najnowsza ksi\u0105\u017cka, nale\u017c\u0105ca do starego gatunku tj. <em>reportationes<\/em>notatki sporz\u0105dzone na zaj\u0119ciach i zrekonstruowane. Jest to kurs prowadzony w Institut Sup\u00e9rieur de Pastorale Catechetique w Pary\u017cu, a odtworzony przez siostr\u0119 Regin\u0119 de Charlat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak wyja\u015bnia we wst\u0119pie Dani\u00e9lou: \"Celem jest ukazanie szerokich zarys\u00f3w katechumenatu w Ko\u015bciele staro\u017cytnym, aby mo\u017cna by\u0142o wyci\u0105gn\u0105\u0107 \u015bwiat\u0142o dla wsp\u00f3\u0142czesnego duszpasterstwa (...). Autor nie waha si\u0119 zaznaczy\u0107, \u017ce to nauczanie jest aktualne do dzi\u015b\".&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po dokonaniu przegl\u0105du \u017ar\u00f3de\u0142 katechezy (Pismo \u015awi\u0119te i pisma p\u00f3\u017aniejsze) i wskazaniu g\u0142\u00f3wnych etap\u00f3w historycznych, ksi\u0105\u017cka przechodzi przez katechezy dogmatyczne (cz\u0119\u015b\u0107 2), bardziej apologetyczne w III wieku i bardziej doktrynalne w IV wieku;  katechez\u0119 moraln\u0105 (cz\u0119\u015b\u0107 3), z licznymi odniesieniami do Chrystusa nauczyciela Klemensa Aleksandryjskiego; oraz katechez\u0119 sakramentaln\u0105 (cz\u0119\u015b\u0107 4), szczeg\u00f3\u0142owo komentuj\u0105c\u0105 obrz\u0119dy chrztu i Eucharystii oraz figury sakrament\u00f3w (wody pierwotne, potop, baranek paschalny, Jordan, ska\u0142a na pustyni). Ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 (5) dotyczy metody: zawiera wiele rad \u015bw. Augustyna (<em>De Catechizandis rudibus<\/em>), aby katechizowa\u0107 \"twardzieli\" i da\u0107 im \u017cywy obraz historii zbawienia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wniosek<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dani\u00e9lou wytykano czasem, \u017ce pisze zbyt szybko i \u017ce wszystko wymaga wi\u0119kszej precyzji. By\u0142 \u015bwiadomy tych ogranicze\u0144, jak widzieli\u015bmy, ale nikt nie mo\u017ce zrobi\u0107 wszystkiego. Dani\u00e9lou wykona\u0142 kolosaln\u0105 prac\u0119, pr\u00f3buj\u0105c opisa\u0107, przynajmniej g\u0142\u00f3wne linie si\u0142 w typologii postaci, scen i rytm\u00f3w historii zbawienia. By\u0142 to temat znany, a jednocze\u015bnie nieznany i przede wszystkim kulturowo odleg\u0142y. Mia\u0142 cnot\u0119 o\u017cywiania jej, wyja\u015bniania i przybli\u017cania nam. Gdyby zwraca\u0142 uwag\u0119 na wszystkie szczeg\u00f3\u0142y, nie by\u0142by w stanie zaoferowa\u0107 panoramy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W s\u0142owach zaczerpni\u0119tych z jego wyst\u0105pienia na kolokwium Rencontres (Cerf 1951), cytowanych przez Dalmais: \"Ta egzegeza nale\u017cy do wsp\u00f3lnej tradycji Ko\u015bcio\u0142a. Jest to wr\u0119cz jeden z jego istotnych aspekt\u00f3w. Jest ona bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z nauczaniem Aposto\u0142\u00f3w. Jest to jeden z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w elementarnego nauczania chrze\u015bcija\u0144skiego, a tak\u017ce dla lekarzy. Origen widzia\u0142 w niej jeden z istotnych punkt\u00f3w wiary (...) I nie jest ona wy\u0142\u0105czna dla \u017cadnej szko\u0142y. Wyst\u0119puje na Wschodzie i na Zachodzie, w\u015br\u00f3d Antioche\u0144czyk\u00f3w i w\u015br\u00f3d Aleksandryjczyk\u00f3w. W\u0142a\u015bnie ta jednomy\u015blno\u015b\u0107 tradycji pozwala nam j\u0105 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zidentyfikowa\u0107 i odr\u00f3\u017cni\u0107 od innych pr\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re stara\u0142y si\u0119 j\u0105 pomiesza\u0107\". Ca\u0142a ta katecheza na temat tajemnic inicjacji chrze\u015bcija\u0144skiej zosta\u0142a obszernie przestudiowana przez Guillaume'a Derville'a w jego monografii <em>Histoire, myst\u00e8re, sacrements. L'initiation chr\u00e9tienne dans l'oeuvre de Jean Dani\u00e9lou<\/em>.&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cuenta \u00c9tienne Fouilloux, en su hermoso libro sobre la historia de la colecci\u00f3n \u201cSources chr\u00e9tiennes\u201d, c\u00f3mo en los a\u00f1os 1941 y 1942, trabajaron Henri de Lubac y Jean Dani\u00e9lou en sacar el primer volumen. Las circunstancias no pod\u00edan ser m\u00e1s adversas: de Lubac estaba en Lyon, bajo el r\u00e9gimen de Vichy, y Dani\u00e9lou en Par\u00eds, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":11722,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537,53],"tags":[],"class_list":["post-4313","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","category-teologia-siglo-xx"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Jean Dani\u00e9lou y la catequesis de los Padres de la Iglesia - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"En plena guerra, naci\u00f3 Sources Chr\u00e9tiennes: una apuesta por renovar la teolog\u00eda y la catequesis desde los Padres de la Iglesia.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/jean-danielou-and-the-catechesis-of-the-fathers-of-the-church\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jean Dani\u00e9lou y la catequesis de los Padres de la Iglesia - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En plena guerra, naci\u00f3 Sources Chr\u00e9tiennes: una apuesta por renovar la teolog\u00eda y la catequesis desde los Padres de la Iglesia.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/jean-danielou-and-the-catechesis-of-the-fathers-of-the-church\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-05-03T16:05:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-02T15:00:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/jeandanielou-la-mejor.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Juan Luis Lorda\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Juan Luis Lorda\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Juan Luis Lorda\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07\"},\"headline\":\"Jean Dani\u00e9lou y la catequesis de los Padres de la Iglesia\",\"datePublished\":\"2019-05-03T16:05:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-02T15:00:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/\"},\"wordCount\":2187,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/jeandanielou-la-mejor.jpg\",\"articleSection\":[\"Recursos\",\"Teolog\u00eda del siglo XX\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/\",\"name\":\"Jean Dani\u00e9lou y la catequesis de los Padres de la Iglesia - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/jeandanielou-la-mejor.jpg\",\"datePublished\":\"2019-05-03T16:05:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-02T15:00:37+00:00\",\"description\":\"En plena guerra, naci\u00f3 Sources Chr\u00e9tiennes: una apuesta por renovar la teolog\u00eda y la catequesis desde los Padres de la Iglesia.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/jeandanielou-la-mejor.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/jeandanielou-la-mejor.jpg\",\"width\":920,\"height\":526},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jean Dani\u00e9lou y la catequesis de los Padres de la Iglesia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07\",\"name\":\"Juan Luis Lorda\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"caption\":\"Juan Luis Lorda\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/juan-luis-lorda\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jean Dani\u00e9lou i katecheza Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a - Omnes","description":"W \u015brodku wojny narodzi\u0142y si\u0119 Sources Chr\u00e9tiennes: pr\u00f3ba odnowienia teologii i katechezy w oparciu o Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/jean-danielou-and-the-catechesis-of-the-fathers-of-the-church\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jean Dani\u00e9lou y la catequesis de los Padres de la Iglesia - Omnes","og_description":"En plena guerra, naci\u00f3 Sources Chr\u00e9tiennes: una apuesta por renovar la teolog\u00eda y la catequesis desde los Padres de la Iglesia.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/jean-danielou-and-the-catechesis-of-the-fathers-of-the-church\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2019-05-03T16:05:47+00:00","article_modified_time":"2025-06-02T15:00:37+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/jeandanielou-la-mejor.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Juan Luis Lorda","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Juan Luis Lorda","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/"},"author":{"name":"Juan Luis Lorda","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07"},"headline":"Jean Dani\u00e9lou y la catequesis de los Padres de la Iglesia","datePublished":"2019-05-03T16:05:47+00:00","dateModified":"2025-06-02T15:00:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/"},"wordCount":2187,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/jeandanielou-la-mejor.jpg","articleSection":["Recursos","Teolog\u00eda del siglo XX"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/","name":"Jean Dani\u00e9lou i katecheza Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/jeandanielou-la-mejor.jpg","datePublished":"2019-05-03T16:05:47+00:00","dateModified":"2025-06-02T15:00:37+00:00","description":"W \u015brodku wojny narodzi\u0142y si\u0119 Sources Chr\u00e9tiennes: pr\u00f3ba odnowienia teologii i katechezy w oparciu o Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/jeandanielou-la-mejor.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/jeandanielou-la-mejor.jpg","width":920,"height":526},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/jean-danielou-y-la-catequesis-de-los-padres-de-la-iglesia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jean Dani\u00e9lou y la catequesis de los Padres de la Iglesia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07","name":"Juan Luis Lorda","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","caption":"Juan Luis Lorda"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/juan-luis-lorda\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4313"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49116,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4313\/revisions\/49116"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}