{"id":43248,"date":"2024-11-20T07:00:00","date_gmt":"2024-11-20T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?p=43248"},"modified":"2025-03-11T17:51:19","modified_gmt":"2025-03-11T15:51:19","slug":"holandia-koscielna-druga-polowa-20-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/","title":{"rendered":"Kryzys Ko\u015bcio\u0142a w Holandii w po\u0142owie XX wieku"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Artyku\u0142y z serii Historia Ko\u015bcio\u0142a w Holandii:<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/zrozumienie-kosciola-w-holandii\/\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii od XVI do pocz\u0105tku XX wieku<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/holandia-koscielna-druga-polowa-20-wieku\/\">Kryzys Ko\u015bcio\u0142a w Holandii w po\u0142owie XX wieku<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/kosciol-w-holandii-od-lat-szescdziesiatych-do-dzis\/\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii od lat 60. do dzi\u015b<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak widzieli\u015bmy w <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/zrozumienie-kosciola-w-holandii\/\">pierwszy artyku\u0142<\/a> Je\u015bli chodzi o Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii, po reformacji protestanckiej nast\u0105pi\u0142 d\u0142ugi okres (1573-1795), w kt\u00f3rym holenderska prowincja ko\u015bcielna sta\u0142a si\u0119 krajem misyjnym, a katolicy byli powa\u017cnie dyskryminowani, co skutkowa\u0142o stopniowym spadkiem ich liczby i obni\u017ceniem poziomu wykszta\u0142cenia, ich pozycji ekonomicznej, a tym samym ich wp\u0142ywu na spo\u0142ecze\u0144stwo. Po przywr\u00f3ceniu hierarchii w 1853 r. (38% ludno\u015bci by\u0142o w\u00f3wczas katolikami), katoliccy biskupi i ksi\u0119\u017ca, wspierani przez zakony i zgromadzenia zakonne, podj\u0119li liczne inicjatywy, aby pom\u00f3c ludno\u015bci katolickiej wyj\u015b\u0107 z tragicznej sytuacji ignorancji religijnej, zacofania i ub\u00f3stwa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niewielu \u015bwieckich mia\u0142o niezb\u0119dne wykszta\u0142cenie, si\u0142\u0119 ekonomiczn\u0105 i wp\u0142ywy spo\u0142eczne, aby przyczyni\u0107 si\u0119 do tego duchowego i spo\u0142ecznego odrodzenia katolik\u00f3w. Tak wi\u0119c od pocz\u0105tku \"katolickiego odrodzenia\" g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywali - z konieczno\u015bci - duchowni i zakonnicy. Czy przyczyni\u0142o si\u0119 to do pewnej bierno\u015bci \u015bwieckich w budowaniu bardziej sprawiedliwego i chrze\u015bcija\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa, a tak\u017ce w ich osobistej odpowiedzialno\u015bci jako obywateli i chrze\u015bcijan? Prawdopodobnie tak.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rewitalizacja katolicka<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ka\u017cdym razie, zadanie rewitalizacji katolik\u00f3w zosta\u0142o podj\u0119te z wigorem, a wyniki szybko si\u0119 zmaterializowa\u0142y: budowali ko\u015bcio\u0142y, zak\u0142adali szko\u0142y i szpitale, wydawali gazety i inne media oraz utworzyli parti\u0119 polityczn\u0105, aby dochodzi\u0107 swoich praw. Do po\u0142owy XX wieku katolicy odzyskali wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich praw kulturowych, spo\u0142ecznych i ekonomicznych w stosunku do swoich protestanckich rodak\u00f3w. Zorganizowali si\u0119 w taki spos\u00f3b, \u017ce stworzyli do\u015b\u0107 jednolit\u0105 polityczn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 i medialn\u0105 grup\u0119 nacisku lub projekt, zwi\u0105zany z \"kolumn\u0105 katolick\u0105\", kt\u00f3r\u0105 niekt\u00f3rzy nazywali \"spraw\u0105 katolick\u0105\" (\"Roomsche Zaak's\"), w kt\u00f3rej \u017cycie duchowe stopniowo zajmowa\u0142o drugie miejsce, a ruch spo\u0142eczny maj\u0105cy na celu pomoc katolikom by\u0142 na pierwszym miejscu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ramach tego projektu Ko\u015bci\u00f3\u0142 - a w szczeg\u00f3lno\u015bci duchowie\u0144stwo - zyska\u0142 ogromn\u0105 w\u0142adz\u0119, bardzo przydatn\u0105 w pomaganiu ludno\u015bci katolickiej, cho\u0107 nie tylko w sferze duchowej. W niekt\u00f3rych przypadkach dochodzi\u0142o do eksces\u00f3w i partyjniactwa, powsta\u0142 duch grupowy, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 \u0142atwo st\u0142umi\u0107 uzasadnione pragnienie wolno\u015bci w sprawach doczesnych. Nie sprzyja\u0142o to rozwojowi wewn\u0119trznej wolno\u015bci katolik\u00f3w, wolno\u015bci tak g\u0142\u0119boko zakorzenionej w holenderskiej idiosynkrazji. Pod wieloma wzgl\u0119dami holenderscy \u015bwieccy rozwin\u0119li niezdrow\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 od duchowie\u0144stwa, kt\u00f3re zwalnia\u0142o ich - lub tak im si\u0119 wydawa\u0142o - z osobistej odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Prawdziwa wolno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli wolno\u015b\u0107 pomaga nam \u017cy\u0107 zgodnie z moralno\u015bci\u0105 Chrystusa, zrozumia\u0142e jest, \u017ce brak wewn\u0119trznej wolno\u015bci (i nadmierna zale\u017cno\u015b\u0107 od duchowie\u0144stwa) mo\u017ce prowadzi\u0107 najpierw do przyt\u0142oczenia, rozgoryczenia do\u015bwiadczeniem wiary, postrzeganej przede wszystkim jako obowi\u0105zek, a ostatecznie do odrzucenia chrze\u015bcija\u0144skiego \u017cycia i moralno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podsumowuj\u0105c, perspektywy Ko\u015bcio\u0142a w Holandii w po\u0142owie XX wieku wydawa\u0142y si\u0119 doskona\u0142e: co roku wy\u015bwi\u0119cano oko\u0142o 400 ksi\u0119\u017cy (regularnych i \u015bwieckich, dane z lat 1936-1945), by\u0142o oko\u0142o 4 milion\u00f3w wiernych pos\u0142usznych hierarchii, ze \u015bredni\u0105 frekwencj\u0105 na Mszy \u015awi\u0119tej wy\u017csz\u0105 ni\u017c w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci Europy; na 100 katolik\u00f3w przypada\u0142 jeden ksi\u0105dz lub zakonnik (w Hiszpanii 0,42, w Belgii 0,79, we Francji 0,45), z imponuj\u0105cymi strukturami wydajno\u015bci i organizacji, zawsze na polecenie episkopatu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 holenderski wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 niezniszczaln\u0105 fortec\u0105 w s\u0142u\u017cbie Rzymu i taka sytuacja utrzymywa\u0142a si\u0119 przynajmniej na zewn\u0105trz a\u017c do lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">II wojna \u015bwiatowa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">II wojna \u015bwiatowa, wraz z inwazj\u0105 armii niemieckiej na kraj, by\u0142a ci\u0119\u017ck\u0105 pr\u00f3b\u0105 dla wszystkich Holendr\u00f3w. Biskupi, na czele z prymasem Holandii i arcybiskupem Utrechtu, Johannesem de Jongiem, gdy tylko otrzymali wiadomo\u015b\u0107, \u017ce pro-nazi\u015bci infiltruj\u0105 stowarzyszenia katolickie, aby wykorzysta\u0107 je do w\u0142asnych cel\u00f3w, zadekretowali, \u017ce wszyscy katolicy powinni si\u0119 z nich wycofa\u0107, co nast\u0105pi\u0142o natychmiast. Ten spos\u00f3b stawiania oporu naje\u017ad\u017acy tylko zwi\u0119kszy\u0142 presti\u017c biskup\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biskup de Jong nie przebiera\u0142 w s\u0142owach i wyda\u0142 szereg odezw wzywaj\u0105cych katolik\u00f3w do niekolaborowania w \u017caden spos\u00f3b z niesprawiedliwymi dzia\u0142aniami naje\u017ad\u017acy: w niedziel\u0119 21 lutego 1943 r. we wszystkich katolickich ko\u015bcio\u0142ach odczytano deklaracj\u0119 protestu przeciwko nazistowskim zbrodniom na \u017bydach i obywatelach Holandii. W odwecie niemieckie w\u0142adze okupacyjne zareagowa\u0142y bardzo ostro: Komisarz Rzeszy w Holandii, Arthur Seyss-Inquart, nakaza\u0142 deportacj\u0119 wszystkich ochrzczonych katolickich \u017byd\u00f3w (kt\u00f3rzy do tej pory byli oszcz\u0119dzani). Chocia\u017c wielu z nich zdo\u0142a\u0142o si\u0119 ukry\u0107, dla wielu innych (w tym Edyty Stein i jej siostry Rosy) ta \"razzia\" oznacza\u0142a \u015bmier\u0107. Pomimo niez\u0142omno\u015bci biskupa de Jonga i innych przyw\u00f3dc\u00f3w protestanckich, trzy czwarte \u017byd\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Holandii zgin\u0119\u0142o podczas wojny, g\u0142\u00f3wnie w obozach koncentracyjnych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Po wojnie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas wojny r\u00f3\u017cne grupy ludno\u015bci cierpia\u0142y razem i musia\u0142y ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, aby przetrwa\u0107 i oprze\u0107 si\u0119 ciemi\u0119\u017ccy. Dla wielu - i to nie tylko katolik\u00f3w - do\u015bwiadczenie to by\u0142o decyduj\u0105ce dla szacunku i docenienia os\u00f3b nale\u017c\u0105cych do \"innych kolumn\". Chocia\u017c po wojnie zwi\u0105zki wyznaniowe zacz\u0119\u0142y ponownie funkcjonowa\u0107 i wznowi\u0142y swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, pierwsze p\u0119kni\u0119cia w kolumnach zosta\u0142y ju\u017c spowodowane. Szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d intelektualist\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces - znany jako \"doorbraak\" - otwarto\u015bci, zbli\u017cenia z protestantami, libera\u0142ami i - przede wszystkim - socjalistami, co cz\u0119sto sz\u0142o w parze z krytycznym stosunkiem do hierarchii, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c zdawa\u0142a si\u0119 trzyma\u0107 katolickiej \"kolumny\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1954 roku holenderscy biskupi og\u0142osili \"Mandement\" (dos\u0142ownie \"przykazanie\" lub \"mandat\"), dokument, w kt\u00f3rym wzywali katolik\u00f3w do pozostania zjednoczonymi i wiernymi swojej wierze, a w tym celu do dalszego wspierania - nawet swoim g\u0142osem w przypadku wybor\u00f3w - instytucji wyznaniowych. Biskupi ostrzegli wiernych przed wrogami katolicyzmu, wymieniaj\u0105c w szczeg\u00f3lno\u015bci liberalizm, bezbo\u017cny humanizm, marksizm i Holenderskie Stowarzyszenie na rzecz Reformy Seksualnej. Adhortacja zako\u0144czy\u0142a si\u0119 gro\u017ab\u0105 kar kanonicznych dla katolik\u00f3w b\u0119d\u0105cych cz\u0142onkami lub sympatykami socjalistycznych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\"Mandement\"<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych opublikowano \".<a href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/plope\/Downloads\/Dialnet-LaCrisisDeLaIglesiaCatolicaEnLosPaisesBajosEnLaSeg-3649121.pdf\">Mandement<\/a>\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki\" zosta\u0142 ukszta\u0142towany przez symptomy choroby, kt\u00f3re by\u0142y widoczne w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w od kilku dekad. Dzi\u0119ki temu pismu biskupi wierzyli, \u017ce mog\u0105 powstrzyma\u0107 proces \"roz\u0142amu\" lub rozpadu katolickiej kolumny, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce. Jednak wed\u0142ug niekt\u00f3rych wybitnych katolik\u00f3w ewolucja w holenderskim Ko\u015bciele katolickim by\u0142a nie do powstrzymania, a \"Mandement\" by\u0142 ju\u017c przestarza\u0142y od dnia jego publikacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niezale\u017cnie od \"Mandement\" biskup\u00f3w, pewne jest, \u017ce okres powojenny charakteryzowa\u0142 si\u0119 nowym optymizmem: przekonaniem - lub pragnieniem - \u017ce to, co stare, staromodne, zamkni\u0119te (\"kolumny\"?) min\u0119\u0142o i nadesz\u0142a nowa era, nowe, nowoczesne, otwarte spo\u0142ecze\u0144stwo. Temu optymizmowi bardzo pomog\u0142a silna wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzynarodowa i rozw\u00f3j gospodarczy, u\u0142atwiony przez Plan Marshalla, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142 dobrobyt i perspektyw\u0119 trwa\u0142ego pokoju po wielu latach wyrzecze\u0144 spowodowanych dwiema wielkimi wojnami i mi\u0119dzywojennym kryzysem gospodarczym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czas zmian w Ko\u015bciele<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta postawa otwarto\u015bci na nowe z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142a wyj\u0105tkowa dla Holandii; wp\u0142yn\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c na my\u015blenie naukowe, filozoficzne i teologiczne na ca\u0142ym \u015bwiecie. Stanowisko katolik\u00f3w wobec nauk humanistycznych przybra\u0142o niezwyk\u0142y obr\u00f3t, a nauki spo\u0142eczne i psychologia sta\u0142y si\u0119 przedmiotem bada\u0144 i publikacji, zw\u0142aszcza w niekt\u00f3rych krajach o silniejszej tradycji filozoficznej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku szereg innowacji ideologicznych przyci\u0105gn\u0105\u0142 uwag\u0119 wielu teolog\u00f3w i filozof\u00f3w, w tym holenderskich. Francuska \"nouvelle th\u00e9ologie\", a p\u00f3\u017aniej, r\u00f3wnolegle, teologia transcendentalna szko\u0142y Karla Rahnera w Niemczech, by\u0142y szeroko czytane i przekazywane holenderskiej opinii publicznej w spos\u00f3b informacyjny, dzi\u0119ki arsena\u0142owi publikacji oraz kana\u0142\u00f3w radiowych i telewizyjnych do dyspozycji katolickiej \"kolumny\".&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oba nurty teologiczne chcia\u0142y nawi\u0105za\u0107 dialog mi\u0119dzy tradycj\u0105 katolick\u0105 a \"\u015bwiatem\". W tym celu poszukiwa\u0142y nowych podstaw naukowych w metodzie historyczno-krytycznej stosowanej w teologii biblijnej i dogmatycznej. Jednym z teolog\u00f3w, kt\u00f3ry najbardziej przyswoi\u0142 sobie te nowe idee i kt\u00f3ry wywar\u0142 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na opini\u0119 publiczn\u0105 w Holandii, by\u0142 belgijski dominikanin Edward Schillebeeckx, profesor w Nijmegen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Konsekwencje nowej teologii<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielki szacunek holenderskich katolik\u00f3w dla ich instytucji i biskup\u00f3w, a tak\u017ce niewielka tradycja spekulatywno-teologiczna wiernych, by\u0107 mo\u017ce wyja\u015bniaj\u0105, jak to mo\u017cliwe, \u017ce tak nowatorskie idee zosta\u0142y tak nagle przyj\u0119te przez wielkie masy bez \u017cadnego zmys\u0142u krytycznego i bez mo\u017cliwo\u015bci zintegrowania ich z tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, dryfuj\u0105c w wielu przypadkach w kierunku stanowisk, kt\u00f3re nie by\u0142y do ko\u0144ca katolickie, a nawet chrze\u015bcija\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opr\u00f3cz teolog\u00f3w, najbardziej wp\u0142ywowi katoliccy intelektuali\u015bci - w tym niekt\u00f3rzy \u015bwieccy - wkr\u00f3tce zmienili swoje filozoficzne ramy odniesienia. Nowy uk\u0142ad odniesienia sk\u0142ada\u0142 si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie z fenomenologii egzystencjalnej. By\u0142a to nazwa nadana w Holandii wszystkim nurtom filozoficznym i psychologicznym o charakterze empirycznym, w kt\u00f3rych nauki spo\u0142eczne i antropologia zajmowa\u0142y wa\u017cne miejsce, ale bez ontologicznej kotwicy metafizyki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opr\u00f3cz przyczynienia si\u0119 do odnowy my\u015bli i teologii - co jest niezaprzeczaln\u0105 zas\u0142ug\u0105 - fenomenologia egzystencjalna i nowe idee teologiczne spowodowa\u0142y, \u017ce wielu my\u015blicieli zerwa\u0142o z tradycyjnym katolickim dziedzictwem kulturowym. Ta zmiana intelektualnych ram odniesienia zacz\u0119\u0142a ju\u017c przed latami 50. erodowa\u0107 dotychczasowe neotomistyczne podstawy teologiczne, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 przestarza\u0142e, poniewa\u017c nie zosta\u0142y tak naprawd\u0119 przyswojone, ale by\u0107 mo\u017ce tylko mechanicznie powt\u00f3rzone.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przegl\u0105d Ko\u015bcio\u0142a w Holandii<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nie mo\u017cna oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce holenderskiemu katolicyzmowi, po\u015br\u00f3d bujno\u015bci organizacji i zewn\u0119trznego aparatu, brakowa\u0142o wn\u0119trza. Ju\u017c w 1930 r. mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 w katolickim czasopi\u015bmie interesuj\u0105c\u0105 analiz\u0119 holenderskiego katolicyzmu: \"Czego nam brakuje, czy\u017c nie \"Ducha, kt\u00f3ry daje \u017cycie\"? Czy nie jest mo\u017cliwe, \u017ce pozwolili\u015bmy sobie na letarg w naszym zewn\u0119trznym sukcesie i dlatego zbytnio zaniedbali\u015bmy wn\u0119trze?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy podsumowa\u0107, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii do lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku jawi\u0142 si\u0119 jako imponuj\u0105cy gmach, ale wewn\u0105trz niego zachodzi\u0142a seria gwa\u0142townych zmian, kt\u00f3re mia\u0142y mie\u0107 katastrofalne konsekwencje: kryzys, kt\u00f3ry zostanie om\u00f3wiony w nast\u0119pnym artykule.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Art\u00edculos de la serie de la Historia de la Iglesia en Holanda: Como vimos en un primer art\u00edculo sobre la Iglesia en Holanda, tras la reforma protestante empez\u00f3 un largo periodo (1573-1795) en el que la provincia eclesi\u00e1stica holandesa pas\u00f3 a ser tierra de misi\u00f3n, y los cat\u00f3licos fueron severamente discriminados, lo cual result\u00f3 en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1166,"featured_media":43249,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[57,537],"tags":[1730],"class_list":["post-43248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-argumentos","category-recursos","tag-holanda"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>La crisis de la Iglesia en Holanda en la segunda mitad del s. XX<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"En este segundo art\u00edculo sobre el catolicismo en Holanda se aborda el papel de la Iglesia en la Segunda Guerra Mundial y la posguerra.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/holandia-koscielna-druga-polowa-20-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"La crisis de la Iglesia en Holanda en la segunda mitad del s. XX\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En este segundo art\u00edculo sobre el catolicismo en Holanda se aborda el papel de la Iglesia en la Segunda Guerra Mundial y la posguerra.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/holandia-koscielna-druga-polowa-20-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-20T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-11T15:51:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image-5-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d06977a4ce610835975242d192c0427e\"},\"headline\":\"La crisis de la Iglesia en Holanda a mediados del s. XX\",\"datePublished\":\"2024-11-20T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-11T15:51:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/\"},\"wordCount\":2007,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/image-5-1.png\",\"keywords\":[\"Holanda\"],\"articleSection\":[\"Argumentos\",\"Recursos\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/\",\"name\":\"La crisis de la Iglesia en Holanda en la segunda mitad del s. XX\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/image-5-1.png\",\"datePublished\":\"2024-11-20T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-11T15:51:19+00:00\",\"description\":\"En este segundo art\u00edculo sobre el catolicismo en Holanda se aborda el papel de la Iglesia en la Segunda Guerra Mundial y la posguerra.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/image-5-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/image-5-1.png\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Holanda\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"La crisis de la Iglesia en Holanda a mediados del s. XX\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d06977a4ce610835975242d192c0427e\",\"name\":\"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/JAVIER_GH-3-copia-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/JAVIER_GH-3-copia-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/JAVIER_GH-3-copia-100x100.jpg\",\"caption\":\"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/javiergarcia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kryzys Ko\u015bcio\u0142a w Holandii w drugiej po\u0142owie XX wieku","description":"Ten drugi artyku\u0142 na temat katolicyzmu w Holandii dotyczy roli Ko\u015bcio\u0142a w czasie II wojny \u015bwiatowej i w okresie powojennym.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/holandia-koscielna-druga-polowa-20-wieku\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"La crisis de la Iglesia en Holanda en la segunda mitad del s. XX","og_description":"En este segundo art\u00edculo sobre el catolicismo en Holanda se aborda el papel de la Iglesia en la Segunda Guerra Mundial y la posguerra.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/holandia-koscielna-druga-polowa-20-wieku\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2024-11-20T05:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-03-11T15:51:19+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image-5-1.png","type":"image\/png"}],"author":"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/"},"author":{"name":"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/d06977a4ce610835975242d192c0427e"},"headline":"La crisis de la Iglesia en Holanda a mediados del s. XX","datePublished":"2024-11-20T05:00:00+00:00","dateModified":"2025-03-11T15:51:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/"},"wordCount":2007,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image-5-1.png","keywords":["Holanda"],"articleSection":["Argumentos","Recursos"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/","name":"Kryzys Ko\u015bcio\u0142a w Holandii w drugiej po\u0142owie XX wieku","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image-5-1.png","datePublished":"2024-11-20T05:00:00+00:00","dateModified":"2025-03-11T15:51:19+00:00","description":"Ten drugi artyku\u0142 na temat katolicyzmu w Holandii dotyczy roli Ko\u015bcio\u0142a w czasie II wojny \u015bwiatowej i w okresie powojennym.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image-5-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image-5-1.png","width":920,"height":526,"caption":"Holanda"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/iglesia-holanda-segunda-mitad-sxx\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"La crisis de la Iglesia en Holanda a mediados del s. XX"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/d06977a4ce610835975242d192c0427e","name":"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/JAVIER_GH-3-copia-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/JAVIER_GH-3-copia-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/JAVIER_GH-3-copia-100x100.jpg","caption":"Javier Garc\u00eda Herrer\u00eda"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/javiergarcia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1166"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43248"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46212,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43248\/revisions\/46212"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}