W ostatnim kwartale 1824 roku Ernst Ansch\u00fctz (1780-1861) opublikowa\u0142 \"Musikalisches Schulgesangbuch\". Zawiera ona kol\u0119d\u0119 \"O Tannenbaum\", kt\u00f3r\u0105 sam napisa\u0142. Pie\u015b\u0144 ta sta\u0142a si\u0119 kol\u0119d\u0105 \u015bpiewan\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie i doczeka\u0142a si\u0119 wielu poprzednik\u00f3w i ciekawych nast\u0119pc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Jej autor jest znacznie mniej znany ni\u017c sama piosenka. Ernst Ansch\u00fctz <\/a>urodzi\u0142 si\u0119 w 1780 roku w g\u00f3rskiej wiosce Goldlauter niedaleko Suhl. Jego ojciec by\u0142 miejscowym wikarym i chcia\u0142, aby Ernst pewnego dnia zosta\u0142 jego nast\u0119pc\u0105. Chocia\u017c studiowa\u0142 teologi\u0119, filozofi\u0119 i pedagogik\u0119 w Lipsku, zdecydowa\u0142 si\u0119 nie przyj\u0105\u0107 pastoratu w Goldlauter, kt\u00f3ry by\u0142 dla niego zarezerwowany przez dwa lata po \u015bmierci ojca. Pozosta\u0142 w Lipsku, aby pracowa\u0107 jako nauczyciel w Erste B\u00fcrgerschule, organista i kantor w Neue Kirche oraz jako prywatny nauczyciel \u015bpiewu, fortepianu, alt\u00f3wki, skrzypiec, wiolonczeli i klarnetu. Jego pensja by\u0142a jednak tak niska, \u017ce z trudem utrzymywa\u0142 \u017con\u0119 i siedmioro dzieci. Mimo to by\u0142 szanowanym cz\u0142owiekiem w Lipsku.<\/p>\n\n\n\n Nie pozostawi\u0142 tam jednak \u017cadnego publicznego \u015bladu. Ani Pierwsza Szko\u0142a Obywatelska, ani Nowy Ko\u015bci\u00f3\u0142, ani jego gr\u00f3b nie przetrwa\u0142y up\u0142ywu czasu. W archiwach miejskich zachowa\u0142y si\u0119 jednak fotografie Ansch\u00fctza i r\u0119kopisy niekt\u00f3rych z jego najbardziej znanych piosenek. Nale\u017c\u0105 do nich \"Der Tannebaum\", napisana w pa\u017adzierniku 1824 r. i znana dzi\u015b jako \"O Tannenbaum\". W czerwcu 1824 roku napisa\u0142 tak\u017ce s\u0142owa piosenki \"Lisie, ukrad\u0142e\u015b g\u0119\u015b\". \"The Mill Vibrates by the Stream\" powsta\u0142 w kwietniu 1835 r. i mo\u017cna poprosi\u0107 o obejrzenie tych utwor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n To samo dotyczy kopii jego niepublikowanej o\u015bmiostronicowej autobiografii zachowanej w Muzeum Historii Miasta. Opowiada w niej obszernie o swoim \"Hymnie Szko\u0142y Muzycznej\", wydanym w czterech tomach w latach 1824-1830 przez Carla Ernsta Reclama. Zawiera on g\u0142\u00f3wnie pie\u015bni pochwalne na cze\u015b\u0107 Pana, wraz z radosnymi pie\u015bniami my\u015bliwskimi, turystycznymi i dzieci\u0119cymi, ale tak\u017ce powtarzaj\u0105ce si\u0119 lamenty nad szybkim up\u0142ywem czasu.<\/p>\n\n\n\n W \u015bpiewniku utworom skomponowanym lub opatrzonym s\u0142owami Ansch\u00fctza towarzysz\u0105 pie\u015bni i melodie innych kompozytor\u00f3w, takich jak Luter, Bach, Klopstock czy Mozart. Ansch\u00fctz pisze: \"Je\u015bli oblicz\u0119 wszystkie zwi\u0105zane z tym koszty, niewiele lub nic nie zyska\u0142em na tej pracy. O tym, \u017ce praca ta nie by\u0142a bezwarto\u015bciowa, \u015bwiadczy fakt, \u017ce nieznajomi i przyjaciele okradali mnie i wyk\u0142adali moje utwory w zeszytach i zeszytach \u0107wicze\u0144. Ale zawsze by\u0142o moim losem w \u017cyciu, \u017ce tam, gdzie ja sia\u0142em, inni zbierali; tam, gdzie ja sadzi\u0142em, inni zrywali owoce\".<\/p>\n\n\n\n Ansch\u00fctz czerpa\u0142 r\u00f3wnie\u017c inspiracj\u0119 od innych kompozytor\u00f3w i autor\u00f3w tekst\u00f3w. Bezpo\u015brednim poprzednikiem jego pie\u015bni bo\u017conarodzeniowej by\u0142 Joachim August Zarnack. W 1820 roku opublikowa\u0142 on zbi\u00f3r pie\u015bni zawieraj\u0105cy tragiczn\u0105 pie\u015b\u0144 mi\u0142osn\u0105 \"O Tannenbaum\". Ansch\u00fctz w du\u017cej mierze zaadaptowa\u0142 jej pierwszy wers. Przekszta\u0142ci\u0142 s\u0142owa Zarnacka \"Jeste\u015b zielona nie tylko latem, ale tak\u017ce zim\u0105, kiedy mr\u00f3z i \u015bnieg\" w \"Jeste\u015b zielona nie tylko latem, ale tak\u017ce zim\u0105, kiedy pada \u015bnieg\". Dla Zarnacka wiecznie zielona jod\u0142a symbolizuje wieczn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107. Dla kontrastu, pozosta\u0142e trzy wersy jego piosenki lamentuj\u0105 nad niewierno\u015bci\u0105: \"O dziewczyno, o dziewczyno, jak fa\u0142szywe jest twoje usposobienie\". Ansch\u00fctz, z drugiej strony, uderza w pocieszaj\u0105c\u0105 nut\u0119, \u015bpiewaj\u0105c o pe\u0142nych nadziei \u015bwi\u0119tach Bo\u017cego Narodzenia zamiast o smutku mi\u0142o\u015bci: \"Jak cz\u0119sto twoje drzewo nie zachwyca\u0142o mnie w Bo\u017ce Narodzenie\". Ostatni wers brzmi: \"O jod\u0142o, twoja sukienka nauczy mnie czego\u015b: nadzieja i sta\u0142o\u015b\u0107 daj\u0105 si\u0142\u0119 i pocieszenie w ka\u017cdym czasie\".<\/p>\n\n\n\n Podobnie jak Zarnack, Ansch\u00fctz zaadaptowa\u0142 swoj\u0105 Pie\u015b\u0144 Choinkow\u0105 do melodii pie\u015bni \"Niech \u017cyje cie\u015bla\", kt\u00f3ra po raz pierwszy ukaza\u0142a si\u0119 drukiem w 1799 roku. Liczne teksty s\u0105 \u015bpiewane do tej melodii, z lub bez bezpo\u015bredniego odniesienia do Ansch\u00fctza. Na przyk\u0142ad hymn \"Czerwona flaga\" brytyjskiej Partii Pracy lub hymn Maryland i innych stan\u00f3w USA. Podczas I wojny \u015bwiatowej istnia\u0142a wersja \"O Hindenburg, o Hindenburg, jak pi\u0119kne s\u0105 twoje zwyci\u0119stwa\". Po kl\u0119sce i abdykacji Wilhelma II pojawi\u0142a si\u0119 prze\u015bmiewcza pie\u015b\u0144 \"O choinko, o choinko, cesarz odzia\u0142 si\u0119 w w\u00f3r\".<\/p>\n\n\n\n Pie\u015b\u0144 o wiecznie zielonej jodle ma d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119. Zarnack zaczerpn\u0105\u0142 j\u0105 z rymowanki opublikowanej przez Clemensa Brentano w trzecim tomie zbioru pie\u015bni \"Czarodziejski r\u00f3g dziecka\" (1808): \"O jod\u0142o, o jod\u0142o, jeste\u015b dla mnie szlachetn\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105, jeste\u015b tak wierna, trudna do uwierzenia, zielona zar\u00f3wno latem, jak i zim\u0105\". Brentano z kolei zainspirowa\u0142 si\u0119 star\u0105 \u015bl\u0105sk\u0105 pie\u015bni\u0105 ludow\u0105, kt\u00f3ra brzmi: \"O jod\u0142o, o jod\u0142o, jeste\u015b szlachetn\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105. Ro\u015bniesz zim\u0105 jak latem\". Nadworny kompozytor koburski Melchior Franck (1579-1639) napisa\u0142 nast\u0119pnie: \"O jod\u0142o, o jod\u0142o, szlachetna ga\u0142\u0105zko! Zielenisz nasz\u0105 zim\u0119, nasze drogie lato\". Poza pocz\u0105tkowymi s\u0142owami \"O jod\u0142o\", wersja ta odpowiada wersowi z XVI-wiecznej pie\u015bni mi\u0142osnej \"A stable boy hangs his bridle high up on a Christmas tree\".<\/p>\n\n\n\n Z inicjatywy burmistrza dzielnicy Goldlauter-Heidersbach Matthiasa Geringa i jego koleg\u00f3w, Deutsche Post wydaje w grudniu specjalny znaczek zatytu\u0142owany \"200 lat kol\u0119dy O Tannenbaum\". Niestety, organizatorom nie uda\u0142o si\u0119 umie\u015bci\u0107 nazwiska Ernsta Ansch\u00fctza na znaczku. W ten spos\u00f3b publiczny ho\u0142d dla Ansch\u00fctza pozostaje wyj\u0105tkow\u0105 cech\u0105 jego rodzinnego miasta. Przed plebani\u0105, w kt\u00f3rej si\u0119 urodzi\u0142, znajduje si\u0119 kamie\u0144 pami\u0105tkowy. Jego metalowa p\u0142askorze\u017aba wymienia najs\u0142ynniejsze pie\u015bni Ansch\u00fctza i przedstawia jego portret. Pierwowzorem by\u0142 portret, kt\u00f3ry Willibald Ryno Ansch\u00fctz namalowa\u0142 swojemu ojcu oko\u0142o 1830 roku. Szlak pie\u015bni ku czci Ansch\u00fctza r\u00f3wnie\u017c ko\u0144czy si\u0119 na plebanii i biegnie przez cztery kilometry w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142 wok\u00f3\u0142 Goldlauter na po\u0142udniowych zboczach Lasu Tury\u0144skiego, z sze\u015bcioma stacjami \u015bpiewu.<\/p>\n\n\n\n Teksty piosenek s\u0105 zapisane na tablicach. Odpowiedni\u0105 melodi\u0119 mo\u017cna sprawdzi\u0107 za pomoc\u0105 aplikacji. Stacja przed plebani\u0105 zach\u0119ca do za\u015bpiewania \"O Tannenbaum\".<\/p>\n\n\n\n Jest to t\u0142umaczenie artyku\u0142u, kt\u00f3ry po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 na stronie internetowej\u00a0<\/em>Die-Tagespost. Oryginalny artyku\u0142 w j\u0119zyku niemieckim mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie\u00a0tutaj\u00a0<\/a>. Opublikowano w Omnes za zgod\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n\"Jod\u0142a i wiele wi\u0119cej<\/h2>\n\n\n\n
Bo\u017ce Narodzenie zamiast smutk\u00f3w mi\u0142o\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
Szlachetna ga\u0142\u0105\u017a<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n