{"id":44299,"date":"2025-01-08T06:11:00","date_gmt":"2025-01-08T04:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?p=44299"},"modified":"2025-02-03T14:00:22","modified_gmt":"2025-02-03T12:00:22","slug":"tripoli-piekna-kraina-milosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/","title":{"rendered":"Trypolis: pi\u0119kna kraina mi\u0142o\u015bci?"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Libia: jej historia, jej kultura<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza: Rozdrobniony kraj<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stara w\u0142oska pie\u015b\u0144 patriotyczna \"Tripoli, bel suol d'amore\", skomponowana w 1911 roku podczas wojny w\u0142osko-tureckiej, wychwala miasto Trypolis. <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Tr%C3%ADpoli\">Trypolis<\/a>Stolica Libii, jako kraina pi\u0119kna i pasji, oczywi\u015bcie \u015bwi\u0119tuje heroiczny narodowy wyczyn zdobycia pierwszej kolonii w historii nowo zjednoczonych W\u0142och.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tera\u017aniejszo\u015b\u0107 pokazuje nam jednak Trypolis, wraz z krajem, do kt\u00f3rego nale\u017cy, jako kraj prze\u017cywaj\u0105cy piek\u0142o wojny domowej, kt\u00f3ra wystawi\u0142a go na ci\u0119\u017ck\u0105 pr\u00f3b\u0119 i za kt\u00f3rej konsekwencje wci\u0105\u017c p\u0142ac\u0105 wszyscy Libijczycy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Libia, zar\u00f3wno w epoce kolonialnej, jak i postkolonialnej, by\u0142a swego rodzaju lustrem dla W\u0142och pod wzgl\u0119dem swoich s\u0142abo\u015bci, ale tak\u017ce mocnych stron: od okrutnych represji wobec lokalnej opozycji wobec re\u017cimu kolonialnego po du\u017ce firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 budow\u0105 dr\u00f3g i infrastruktury; od przymusowego exodusu w\u0142oskich osadnik\u00f3w i libijskich \u017byd\u00f3w wyp\u0119dzonych przez Kaddafiego (i kt\u00f3rzy nap\u0142ywali do Rzymu i W\u0142och zw\u0142aszcza w latach 70.) po chwa\u0142\u0119 partnerstwa, kt\u00f3re nie zawsze by\u0142o przejrzyste z samym Kaddafim i pozostawi\u0142o wiele ciemnych plam (w tym nies\u0142awn\u0105 masakr\u0119 w Ustica).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kraj nigdy do ko\u0144ca zjednoczony<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nominalnie Libia jest jednym du\u017cym krajem Afryki P\u00f3\u0142nocnej (zajmuj\u0105cym oko\u0142o 1,76 mln km\u00b2), granicz\u0105cym z Morzem \u015ar\u00f3dziemnym na p\u00f3\u0142nocy i granicz\u0105cym z Egiptem na wschodzie, Sudanem i Czadem na po\u0142udniowym wschodzie, Nigrem na po\u0142udniowym zachodzie oraz Algieri\u0105 i Tunezj\u0105 na zachodzie. Pomimo rozleg\u0142ego terytorium, jego populacja wynosi zaledwie 7 milion\u00f3w (szacunki z 2023 r.).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak wojna domowa, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z Arabsk\u0105 Wiosn\u0105 w 2011 roku, a nast\u0119pnie obalenie dyktatora Kaddafiego ujawni\u0142o \u015bwiatu jego rozdrobniony charakter, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem geograficznym, jak i kulturowym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po jednej stronie znajduje si\u0119 stolica, Trypolis, miasto licz\u0105ce ponad 3 miliony mieszka\u0144c\u00f3w. Pierwotnie za\u0142o\u017cone przez Fenicjan pod nazw\u0105 Oyat, zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej przemianowane na Oea przez Grek\u00f3w. Miasto to jest spadkobierc\u0105 Trypolisu z czas\u00f3w rzymskich, kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z konfederacji trzech miast: Oea, Sabrata i Leptis Magna. Po\u0142o\u017cony w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci kraju, Trypolis nadaje swoj\u0105 nazw\u0119 szerszemu regionowi znanemu jako Trypolitania, kt\u00f3ry obejmuje p\u00f3\u0142nocno-zachodni\u0105 Libi\u0119 i sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem gospodarczym i kulturalnym kraju.<br><br>Z drugiej strony, a raczej z drugiej strony, znajdujemy: Cyrenajk\u0119, na wschodzie, z jej stolic\u0105 Benghazi (oko\u0142o 630.(oko\u0142o 630 000 mieszka\u0144c\u00f3w w 2011 r.), region o silnych konotacjach plemiennych, zwi\u0105zany r\u00f3wnie\u017c z bardziej konserwatywnym pogl\u0105dem na islam, kt\u00f3ry zawsze domaga\u0142 si\u0119 wi\u0119kszej autonomii, je\u015bli nie niezale\u017cno\u015bci, od w\u0142adzy centralnej, mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na bogactwo z\u0142\u00f3\u017c ropy naftowej i gazu ziemnego; Fezzan, na po\u0142udniu, region g\u0142\u00f3wnie pustynny i s\u0142abo zaludniony (ma\u0142e osady i oazy), z wyra\u017an\u0105 obecno\u015bci\u0105 grup etnicznych, takich jak Tuaregowie i Tebu, i kulturowo znacznie bli\u017cszy Afryce Subsaharyjskiej ni\u017c Maghrebowi, gdzie koncentruje si\u0119 nies\u0142awny handel lud\u017ami do Europy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak pod wzgl\u0119dem religijnym populacja wydaje si\u0119 bardziej zwarta: 97% Libijczyk\u00f3w deklaruje si\u0119 jako muzu\u0142manie (g\u0142\u00f3wnie sunnici, ale z mniejszo\u015bciami ibadyci i sufi).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Troch\u0119 historii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na stronie <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/maroko-europejski-brzeg\/\">terytorium dzisiejszej Libii<\/a> by\u0142a zamieszkiwana od neolitu przez rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w, przodk\u00f3w dzisiejszych Berber\u00f3w, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 hodowl\u0105 zwierz\u0105t i upraw\u0105 zb\u00f3\u017c. Niekt\u00f3re z tych lud\u00f3w (w szczeg\u00f3lno\u015bci Libu, st\u0105d nazwa regionu) wesz\u0142y w orbit\u0119 Egiptu i sta\u0142y si\u0119 poddanymi faraon\u00f3w.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fenicjanie z Tyru za\u0142o\u017cyli kolonie na wybrze\u017cu Trypolitanii, w szczeg\u00f3lno\u015bci porty Leptis, Oea (Trypolis w\u0142a\u015bciwy) i Sabrata, pocz\u0105wszy od VII wieku p.n.e.. Miasta te po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w rodzaj sojuszu (p\u00f3\u017aniej znanego jako Tripolis), a nast\u0119pnie znalaz\u0142y si\u0119 pod egid\u0105 Kartaginy (innej fenickiej kolonii, na terytorium dzisiejszej Tunezji). Z kolei na wschodzie, w dzisiejszej Cyrenajce, osiedlili si\u0119 Grecy, zak\u0142adaj\u0105c Cyren\u0119, Arsinoe, Berenik\u0119, Apolloni\u0119 i Barce, kt\u00f3re nast\u0119pnie utworzy\u0142y tak zwane Pentapolis Cyrenajskie. Z drugiej strony, w g\u0142\u0119bi regionu (a dok\u0142adniej w Fezzanie) rozwin\u0119\u0142o si\u0119 kr\u00f3lestwo Garamantes, ludno\u015bci m\u00f3wi\u0105cej j\u0119zykiem berberyjskim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy Aleksander Wielki podbi\u0142 Egipt w latach 332-331 p.n.e., podbi\u0142 r\u00f3wnie\u017c konfederacj\u0119 greckich miast Cyrenajki, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 pod panowaniem egipskich Ptolemeuszy, kt\u00f3rzy za\u0142o\u017cyli tam nowe miasto, Ptolemais.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potem przysz\u0142a kolej na Rzymian, kt\u00f3rzy najpierw zaj\u0119li Trypolitani\u0119 w 146 r. p.n.e. (po zniszczeniu Kartaginy), a nast\u0119pnie Cyrenajk\u0119 w 96 r. p.n.e., po konflikcie z Garamantami z Fezzanu. Jednak nawet tutaj zachowano wyra\u017ane rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy Trypolitani\u0105 a Cyrenajk\u0105. W rzeczywisto\u015bci terytoria podbite przez Rzymian zosta\u0142y nast\u0119pnie podzielone mi\u0119dzy prowincj\u0119 Afryki (od Augusta \"Africa Proconsularis\", z toponimem Afryka pochodz\u0105cym prawdopodobnie od nazwy berberyjskiego plemienia Afrian, kt\u00f3ry obejmowa\u0142, opr\u00f3cz Trypolitanii, tak\u017ce obszary przybrze\u017cne Tunezji i wschodniej Algierii) oraz Kret\u0119 i Cyrenajk\u0119 (z Cyrenajk\u0105).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leptis Magna, kt\u00f3rej imponuj\u0105ce ruiny zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b i kt\u00f3ra jest wpisana na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO (uznana za zagro\u017con\u0105 od 2016 r.), sta\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b jednym z trzech najwi\u0119kszych miast w ca\u0142ej Afryce P\u00f3\u0142nocnej, daj\u0105c pocz\u0105tek dynastii Sewer\u00f3w (w Rzymie mo\u017cna podziwia\u0107 na Forum Romanum, w doskona\u0142ym stanie, \u0142uk po\u015bwi\u0119cony cesarzowi Septymiuszowi Sewerowi, pochodz\u0105cemu z Leptis Magna).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nadej\u015bcie islamu i podb\u00f3j osma\u0144ski<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 430 r. terytoria dzisiejszej Libii zosta\u0142y podbite przez Wandal\u00f3w (Aryjczyk\u00f3w) Genseryka, co doprowadzi\u0142o do upadku regionu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak w 533 r. terytorium to znalaz\u0142o si\u0119 pod panowaniem Cesarstwa Bizantyjskiego pod rz\u0105dami Justyniana, odzyskuj\u0105c sw\u00f3j dawny dobrobyt, ale w latach 640-698 zosta\u0142o przej\u0119te przez wojska arabsko-islamskie i sta\u0142o si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 najpierw kalifatu Umajjad\u00f3w, a nast\u0119pnie kalifatu Abbasyd\u00f3w, zanim od IX wieku znalaz\u0142o si\u0119 pod panowaniem Aghlabid\u00f3w (pierwszej autonomicznej dynastii islamskiej pod kalifatem Abbasyd\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cne rody zmienia\u0142y si\u0119 a\u017c do podboju osma\u0144skiego (1517-1551). W XVIII wieku dynastia Paszy Karamanli rz\u0105dzi\u0142a \"de facto\" Trypolitani\u0105, Cyrenajk\u0105 i cz\u0119\u015bci\u0105 Fezzanu (nominalnie nadal cz\u0119\u015bci\u0105 Imperium Osma\u0144skiego), zach\u0119caj\u0105c do piractwa i handlu niewolnikami, a\u017c do bezpo\u015bredniej interwencji Porty w 1835 r. w celu przywr\u00f3cenia suwerenno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W mi\u0119dzyczasie bractwo sufickie (\"tar\u012bqa\") Senussi (p\u00f3\u0142nocnoafryka\u0144skie nurty sufickie s\u0105 p\u00f3\u017anym zjawiskiem sufizmu, formy islamskiego mistycyzmu, kt\u00f3ry na tym obszarze by\u0142 bardziej przychylny synkretyzmowi religijnemu, nawet u\u015bwi\u0119caj\u0105c niekt\u00f3re lokalne postacie znane jako marabuci), za\u0142o\u017cona przez Mu\u1e25ammada al-San\u016bs\u012b w 1843 r., rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d Beduin\u00f3w Cyrenajki, z surow\u0105 dyscyplin\u0105 w sferze religijnej, ale jej warto\u015bci by\u0142y bardziej pojednawcze z heterodoksyjnymi zwyczajami ni\u017c z islamem. Ta \"tar\u012bqa\" rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w XX wieku w ruch oporu przeciwko Francuzom i W\u0142ochom, kierowany przez takie postacie jak Omar al-Mukht\u0101r. Pomimo oporu, Libia zosta\u0142a ostatecznie zaj\u0119ta (1912) przez W\u0142och\u00f3w, kt\u00f3rym nie uda\u0142o si\u0119 spacyfikowa\u0107 wrogich plemion a\u017c do lat trzydziestych XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>W\u0142oski kolonializm i p\u00f3\u017aniejsza niepodleg\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas w\u0142oskiej kampanii podboju (1911-12), b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 wojny w\u0142osko-tureckiej, dosz\u0142o do brutalnych represji i masakr miejscowej ludno\u015bci. Libijski op\u00f3r prowadzony przez Senussi trwa\u0142 jednak do 1931 r., kiedy to Omar al-Mukht\u0101r zosta\u0142 schwytany i stracony przez W\u0142och\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas faszystowskich rz\u0105d\u00f3w kolonialnych re\u017cim promowa\u0142, przede wszystkim dzi\u0119ki s\u0142ynnemu kondotierowi \/ wojewodzie i gubernatorowi kolonialnej Libii, Italo Balbo (kt\u00f3rego popularno\u015b\u0107 i umiej\u0119tno\u015bci stworzy\u0142y prawdziw\u0105 rywalizacj\u0119 z samym Mussolinim, do tego stopnia, \u017ce Balbo zgin\u0105\u0142 w podejrzanych okoliczno\u015bciach, gdy jego samolot zosta\u0142 zestrzelony w Libii przez w\u0142oski ogie\u0144 przeciwlotniczy), Balbo sprzyja\u0142 osiedlaniu si\u0119 dziesi\u0105tek tysi\u0119cy w\u0142oskich osadnik\u00f3w, zach\u0119caj\u0105c do rolnictwa (w pasie przybrze\u017cnym) i budowy ogromnej sieci infrastruktury (w tym Via Balbia, nadmorskiej drogi o d\u0142ugo\u015bci 1842 km, kt\u00f3ra do dzi\u015b \u0142\u0105czy Trypolis z Cyren\u0105). Balbo by\u0142 r\u00f3wnie\u017c aktywny w rozwi\u0105zywaniu konflikt\u00f3w z lokaln\u0105 ludno\u015bci\u0105, zamykaj\u0105c, wbrew woli Mussoliniego, niekt\u00f3re obozy koncentracyjne, do kt\u00f3rych deportowano setki ludzi pod zarzutem stawiania oporu rz\u0105dom kolonialnym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1939 r. Balbo za\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c dziesi\u0119\u0107 wiosek dla Arab\u00f3w libijskich i berberyjskich, z kt\u00f3rych ka\u017cda posiada\u0142a w\u0142asny meczet, szko\u0142\u0119, centrum spo\u0142eczne (z sal\u0105 gimnastyczn\u0105 i kinem) oraz ma\u0142y szpital, co by\u0142o pierwszym takim przedsi\u0119wzi\u0119ciem w p\u00f3\u0142nocnoafryka\u0144skim \u015bwiecie arabskim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142oska imigracja do Libii usta\u0142a po 1941 roku, wraz z przyst\u0105pieniem W\u0142och do wojny, a kraj zosta\u0142 zaj\u0119ty przez aliant\u00f3w w 1943 roku. Miejscowi W\u0142osi i \u017bydzi, kt\u00f3rzy pocz\u0105tkowo tworzyli du\u017c\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, a p\u00f3\u017aniej stali si\u0119 obywatelami W\u0142och, zostali poddani pogromom i przemocy w okresie powojennym, czego kulminacj\u0105 by\u0142 masowy exodus ca\u0142ej tysi\u0105cletniej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej i w\u0142oskiego kolonializmu, a tak\u017ce po okresie administracji nakazanej przez ONZ, Libia sta\u0142a si\u0119 niezale\u017cn\u0105 monarchi\u0105 w 1951 r. pod rz\u0105dami dynastii Senusyt\u00f3w (kr\u00f3la Idrisa I). Kraj pozostawa\u0142 w du\u017cej mierze s\u0142abo rozwini\u0119ty a\u017c do odkrycia ropy naftowej w 1959 r., co uczyni\u0142o go jednym z najbogatszych kraj\u00f3w w Afryce (sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym eksporterem ropy naftowej w Afryce i cz\u0142onkiem OPEC). Forma rz\u0105du by\u0142a federalna do 1963 r., kiedy to w\u0142adza zosta\u0142a ponownie scentralizowana wok\u00f3\u0142 Trypolisu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Od Kaddafiego do wojny domowej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1969 r. zamach stanu przeprowadzony przez pu\u0142kownika Muammara Kaddafiego <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/osiedla-zydzi-nacjonalizm-arab\/\">obali\u0142 kr\u00f3la Idrisa<\/a>. Kaddafi ustanowi\u0142 nowe pa\u0144stwo libijskie w oparciu o model oparty na islamskim socjalizmie oraz panarabskim i panafryka\u0144skim nacjonalizmie, co zosta\u0142o wyra\u017cone w jego \"Zielonej Ksi\u0119dze\", opublikowanej w 1975 roku. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praca podzielona jest na trzy cz\u0119\u015bci: pierwsza po\u015bwi\u0119cona jest demokracji bezpo\u015bredniej, z odrzuceniem partii i propozycj\u0105 rz\u0105du mas za po\u015brednictwem komitet\u00f3w ludowych; druga dotyczy gospodarki, opartej na trzeciej drodze (trzeci \u015bwiat) mi\u0119dzy kapitalizmem a komunizmem, z bezpo\u015bredni\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 pracownik\u00f3w; trzecia dotyczy modelu spo\u0142ecznego, kt\u00f3ry podkre\u015bla rodzin\u0119, plemi\u0119 i warto\u015bci islamskie jako filary spo\u0142eczno\u015bci. W tek\u015bcie Kaddafi nazywa to nowe pa\u0144stwo \"Jamahiriya\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rzeczywisto\u015bci tak zachwalany model demokracji bezpo\u015bredniej natychmiast przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w kolejn\u0105 dyktatur\u0119. Podczas gdy Kaddafi przyni\u00f3s\u0142 niew\u0105tpliwe korzy\u015bci ekonomiczne krajowi (i sobie) poprzez nacjonalizacj\u0119 zasob\u00f3w ropy naftowej i przyj\u0119cie surowej polityki wobec zachodniego imperializmu oraz dziesi\u0105tek tysi\u0119cy W\u0142och\u00f3w i \u017byd\u00f3w wci\u0105\u017c przebywaj\u0105cych w kraju (znacjonalizowa\u0142 wszystkie ich aktywa i masowo wydali\u0142 ich z kraju), to nast\u0119pnie zamkn\u0105\u0142 wszystkie zagraniczne bazy i wspiera\u0142 ruchy rewolucyjne i terrorystyczne, takie jak OWP.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kulminacj\u0105 napi\u0119\u0107 z Zachodem by\u0142o embargo ONZ po zamachu bombowym w Lockerbie (1988). W 2000 r. Kaddafi pr\u00f3bowa\u0142 znormalizowa\u0107 stosunki mi\u0119dzynarodowe, rezygnuj\u0105c z program\u00f3w maj\u0105cych na celu rozw\u00f3j broni masowego ra\u017cenia i podpisuj\u0105c umowy o wsp\u00f3\u0142pracy z kilkoma rz\u0105dami zachodnimi, zw\u0142aszcza z \u00f3wczesnym premierem W\u0142och Silvio Berlusconim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2011 r. Libi\u0119 ogarn\u0119\u0142y jednak powstania Arabskiej Wiosny, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do upadku re\u017cimu Kaddafiego w wyniku interwencji wojskowej NATO (pod siln\u0105 presj\u0105 Francji, kt\u00f3ra mia\u0142a haniebny zamiar przej\u0119cia od W\u0142och eksploatacji ogromnych z\u0142\u00f3\u017c w\u0119glowodor\u00f3w w tym kraju) i zab\u00f3jstwa samego Kaddafiego. Upadek dyktatora zapocz\u0105tkowa\u0142 jednak faz\u0119 g\u0142\u0119bokiej niestabilno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Libia, podobnie jak Syria, zosta\u0142a ukazana w ca\u0142ej swojej z\u0142o\u017cono\u015bci: podzia\u0142y plemienne, wewn\u0119trzne frakcje i konflikty, kt\u00f3re nigdy nie zosta\u0142y w pe\u0142ni st\u0142umione, zosta\u0142y zaakcentowane, a kraj sta\u0142 si\u0119 scen\u0105 wojny domowej mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi grupami: Rz\u0105dem Jedno\u015bci Narodowej (GNU) w Trypolisie, wspieranym przez ONZ, W\u0142ochy i Turcj\u0119, a Libijsk\u0105 Armi\u0105 Narodow\u0105 (LNA) Chalify Haftara, wspieran\u0105 w tym czasie przez Francj\u0119, Rosj\u0119 i Egipt. Wszystko to pogarsza zaanga\u017cowanie lokalnych milicji i grup d\u017cihadystycznych (w tym ISIS), co oznacza, \u017ce rozwi\u0105zanie dramatycznej sytuacji w Libii i pojednanie narodowe s\u0105 wci\u0105\u017c odleg\u0142e.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Libia: su historia, su cultura Primera parte: un pa\u00eds fragmentado Una antigua canci\u00f3n patri\u00f3tica italiana, \u00abTr\u00edpoli, bel suol d&#8217;amore\u00bb, compuesta en 1911 durante la guerra italo-turca, ensalza la ciudad de Tr\u00edpoli, capital de Libia, como tierra de belleza y pasi\u00f3n, celebrando obviamente la heroica haza\u00f1a nacional de conquistar la primera colonia en la historia de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2425,"featured_media":44305,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[1798],"class_list":["post-44299","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-tripoli"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tr\u00edpoli: \u00bfhermosa tierra de amor?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Libia refleja una complejidad \u00fanica y Tr\u00edpoli, su capital, se erige como s\u00edmbolo de estas contradicciones.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/tripoli-piekna-kraina-milosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tr\u00edpoli: \u00bfhermosa tierra de amor?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Libia refleja una complejidad \u00fanica y Tr\u00edpoli, su capital, se erige como s\u00edmbolo de estas contradicciones.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/tripoli-piekna-kraina-milosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-01-08T04:11:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-03T12:00:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redacci\u00f3n Omnes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redacci\u00f3n Omnes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redacci\u00f3n Omnes\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9\"},\"headline\":\"Tr\u00edpoli: \u00bfhermosa tierra de amor?\",\"datePublished\":\"2025-01-08T04:11:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-03T12:00:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/\"},\"wordCount\":2240,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg\",\"keywords\":[\"Tr\u00edpoli\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/\",\"name\":\"Tr\u00edpoli: \u00bfhermosa tierra de amor?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg\",\"datePublished\":\"2025-01-08T04:11:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-03T12:00:22+00:00\",\"description\":\"Libia refleja una complejidad \u00fanica y Tr\u00edpoli, su capital, se erige como s\u00edmbolo de estas contradicciones.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg\",\"width\":1200,\"height\":900,\"caption\":\"Tr\u00edpoli\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tr\u00edpoli: \u00bfhermosa tierra de amor?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9\",\"name\":\"Redacci\u00f3n Omnes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"caption\":\"Redacci\u00f3n Omnes\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/redaccion-omnes\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Trypolis: pi\u0119kna kraina mi\u0142o\u015bci?","description":"Libia odzwierciedla wyj\u0105tkow\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107, a Trypolis, jej stolica, jest symbolem tych sprzeczno\u015bci.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/tripoli-piekna-kraina-milosci\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tr\u00edpoli: \u00bfhermosa tierra de amor?","og_description":"Libia refleja una complejidad \u00fanica y Tr\u00edpoli, su capital, se erige como s\u00edmbolo de estas contradicciones.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/tripoli-piekna-kraina-milosci\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2025-01-08T04:11:00+00:00","article_modified_time":"2025-02-03T12:00:22+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":900,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redacci\u00f3n Omnes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redacci\u00f3n Omnes","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/"},"author":{"name":"Redacci\u00f3n Omnes","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9"},"headline":"Tr\u00edpoli: \u00bfhermosa tierra de amor?","datePublished":"2025-01-08T04:11:00+00:00","dateModified":"2025-02-03T12:00:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/"},"wordCount":2240,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg","keywords":["Tr\u00edpoli"],"articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/","name":"Trypolis: pi\u0119kna kraina mi\u0142o\u015bci?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg","datePublished":"2025-01-08T04:11:00+00:00","dateModified":"2025-02-03T12:00:22+00:00","description":"Libia odzwierciedla wyj\u0105tkow\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107, a Trypolis, jej stolica, jest symbolem tych sprzeczno\u015bci.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1200px-TripoliLebCitadel1.jpg","width":1200,"height":900,"caption":"Tr\u00edpoli"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/tripoli-hermosa-tierra-de-amor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tr\u00edpoli: \u00bfhermosa tierra de amor?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9","name":"Redakcja Omnes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","caption":"Redacci\u00f3n Omnes"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/redaccion-omnes\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44299"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44306,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44299\/revisions\/44306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}