{"id":44572,"date":"2025-01-27T06:00:00","date_gmt":"2025-01-27T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?p=44572"},"modified":"2025-01-20T14:20:07","modified_gmt":"2025-01-20T12:20:07","slug":"edith-stein-i-bycie-skonczonym-i-wiecznym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/","title":{"rendered":"Edyta Stein i \"bycie sko\u0144czonym i wiecznym\"."},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Edith Stein (1891-1942) by\u0142a najm\u0142odszym dzieckiem w \u017cydowskiej rodzinie licz\u0105cej jedena\u015bcioro rodze\u0144stwa (cho\u0107 dwoje zmar\u0142o bardzo m\u0142odo). Jej ojciec zmar\u0142, gdy mia\u0142a zaledwie dwa lata (1893). Jej matka, prawdziwa posta\u0107, utrzymywa\u0142a rodzin\u0119, prowadz\u0105c tartak w Breslau (obecnie Wroc\u0142aw, Polska).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opowiada t\u0119 histori\u0119 w swojej autobiografii, kt\u00f3ra nosi tytu\u0142 <em>O \u017cyciu \u017cydowskiej rodziny<\/em>przet\u0142umaczone na j\u0119zyk angielski przez <em><a href=\"https:\/\/libreria.sanpablo.es\/libro\/estrellas-amarillas_9750\">\u017b\u00f3\u0142te gwiazdy<\/a><\/em>. Ksi\u0105\u017cka, opr\u00f3cz osobistych, chcia\u0142a pokaza\u0107, jak wygl\u0105da\u0142a niemiecka rodzina \u017cydowska, gdy zosta\u0142a zakwestionowana przez nazistowsk\u0105 ascendencj\u0119 (1933-1935). \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o jego edukacj\u0119, wystarczy podkre\u015bli\u0107 jego przedwczesno\u015b\u0107 i dobre oceny w dzieci\u0144stwie i m\u0142odo\u015bci. Kryzys egzystencjalny w wieku 15 lat oderwa\u0142 go od nauki na prawie rok. Potem przysz\u0142o pragnienie studiowania filologii germa\u0144skiej i filozofii, pocz\u0105wszy od Wroc\u0142awia (1911-1912).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Edyta Stein w ruchu fenomenologicznym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Us\u0142yszawszy o nowej filozofii Husserla w Getyndze, przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 tam (dzi\u0119ki hojno\u015bci matki). Uczestniczy\u0142 w tak zwanym Kole Getyngijskim (1912-1917) pierwszych uczni\u00f3w Husserla, skupionych wok\u00f3\u0142 jego asystenta, Von Reinacha. On i jego \u017cona byli bliskimi przyjaci\u00f3\u0142mi Edith, podobnie jak inni cz\u0142onkowie, tacy jak Romann Ingarden (kt\u00f3ry by\u0142 zalotnikiem), para Conrad-Martius i Max Scheler, kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0119stym go\u015bciem i mia\u0142 na ni\u0105 wielki wp\u0142yw.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy Husserl przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Fryburga, towarzyszy\u0142a mu, przedstawi\u0142a swoj\u0105 prac\u0119 magistersk\u0105 na temat empatii (1917) i zosta\u0142a mianowana asystentk\u0105 Husserla (1917-1918). Umo\u017cliwi\u0142o to Husserlowi zredagowanie drugiego tomu jego <em>Badania logiczne<\/em> i inne wa\u017cne teksty. Tam pozna\u0142a Heideggera (1889-1976), kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c do\u0142\u0105czy\u0142 jako asystent Husserla (ale na stypendium). By\u0142a pod wra\u017ceniem jego zdolno\u015bci, ale zauwa\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce odchodzi\u0142 od wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, tak jak ona zbli\u017ca\u0142a si\u0119 do niej. Edith zosta\u0142a ochrzczona w 1922 roku. Heidegger, kt\u00f3ry by\u0142 seminarzyst\u0105 (1903-1911) i korzysta\u0142 ze stypendi\u00f3w na kszta\u0142cenie w zakresie filozofii chrze\u015bcija\u0144skiej (1910-1916), o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Elfride, protestantk\u0105, w 1917 r.; nie ochrzci\u0142 swojego pierwszego dziecka w 1919 r.; zacz\u0105\u0142 zdobywa\u0107 s\u0142aw\u0119 i wi\u0105za\u0107 si\u0119 z niekt\u00f3rymi studentkami (Elisabeth Blochmann, Hannah Arendt).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edith, po pi\u0119ciu latach wsp\u00f3\u0142pracy w badaniach fenomenologicznych i napisaniu kilku artyku\u0142\u00f3w (1917-1922), zobaczy\u0142a, \u017ce nie b\u0119dzie dla niej miejsca w nauczaniu uniwersyteckim. Husserl nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 tego zaproponowa\u0107, a Heidegger da\u0142 jej do zrozumienia, \u017ce nie ma to przysz\u0142o\u015bci. P\u00f3\u017aniej wyk\u0142ada\u0142 na katolickiej uczelni w Speyer (1922-1932). Mia\u0142 te\u017c okazj\u0119 wyk\u0142ada\u0107 antropologi\u0119 na jednym kursie w katolickim kolegium nauczycielskim (1932-1933). Jest to \u017ar\u00f3d\u0142o jego ksi\u0105\u017cki na temat <em>Struktura osoby ludzkiej<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doj\u015bcie nazist\u00f3w do w\u0142adzy (1933) uniemo\u017cliwi\u0142o mu dalsze nauczanie, a nast\u0119pnie zrealizowa\u0142 swoje od dawna skrywane pragnienie wst\u0105pienia do klasztoru karmelit\u00f3w w Kolonii. Tam, z pos\u0142usze\u0144stwa, uko\u0144czy\u0142 swoj\u0105 wielk\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 o metafizyce, <em>Byt sko\u0144czony i wieczny<\/em> (1936). Przeniesiona do Echt Carmel w Holandii, zosta\u0142a ostatecznie uwi\u0119ziona i zmar\u0142a w obozie zag\u0142ady w Echt. <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/praktyka-religijna-w-obozie-koncentracyjnym-auschwitz\/\">Auschwitz<\/a>wraz z siostr\u0105 Ros\u0105 (1942). Zosta\u0142a kanonizowana jako m\u0119czennica przez Jana Paw\u0142a II w 1998 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Formacja tomistyczna<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edyta Stein by\u0142a osob\u0105 o bardzo powa\u017cnych podstawach intelektualnych, ju\u017c od wczesnego szkolenia, i rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w kontek\u015bcie intelektualnego rygoru, z jakim traktowano tematy w\u015br\u00f3d pierwszych uczni\u00f3w Husserla, z wielk\u0105 zdolno\u015bci\u0105 obserwacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzie\u0144 po nawr\u00f3ceniu, czytaj\u0105c \u017cywot \u015bwi\u0119tej Teresy, kupi\u0142 msza\u0142 i katechizm. Nast\u0119pnie rygorystycznie studiowa\u0142 doktryn\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 i teologi\u0119. Pod kierunkiem Ericka Przywary zapozna\u0142 si\u0119 ze \u015bw. Tomaszem, studiuj\u0105c z jednej strony podr\u0119czniki tomistyczne (Gredt), a z drugiej strony bezpo\u015brednio \u015bw. <em>De Veritate<\/em> i <em>De ente et essentia<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze strony <em>De veritate<\/em> opublikowa\u0142 t\u0142umaczenie i komentarz. A na <em>De ente essentia<\/em> przygotowa\u0142a badanie po\u015bwi\u0119cone <em>Dzia\u0142anie i w\u0142adza<\/em>kt\u00f3rego nie opublikowa\u0142, ale kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 przekszta\u0142cony w pierwszy rozdzia\u0142 <em>Byt sko\u0144czony i wieczny<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce poza broszur\u0105 <em>De ente et essentia<\/em>Tomasz nie publikowa\u0142 systematycznych dzie\u0142 filozoficznych, ale komentowa\u0142, jedno po drugim, dzie\u0142a Arystotelesa. The <em>Summa Theologica<\/em> i <em>Summa przeciwko poganom<\/em>\"Filozofia tomistyczna\" zawiera\u0142a jednak systematyczne opracowania filozoficzne dotycz\u0105ce relacji Boga i stworze\u0144 oraz ludzkiego dzia\u0142ania i cn\u00f3t. Ale reszta \"filozofii tomistycznej\" sk\u0142ada\u0142a si\u0119, pocz\u0105wszy od XVI wieku, z podr\u0119cznik\u00f3w <em>ad mentem sancti Thomae<\/em>Tomasza. Stanowi\u0142a doktryn\u0119 opart\u0105 na Arystotelesie z akcentami \u015bw. Tomasza i samej tradycji tomistycznej, z trudnymi do ustalenia granicami, kt\u00f3ra by\u0142a przedstawiana jako autonomiczne cia\u0142o w stosunku do reszty filozofii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zainteresowanie prac\u0105 Edyty Stein polega na tym, \u017ce pochodz\u0105c z zewn\u0105trz, z fenomenologicznym t\u0142em, jest ona zobowi\u0105zana do dog\u0142\u0119bnego przegl\u0105du podstawowych poj\u0119\u0107, zwracaj\u0105c si\u0119 do dzie\u0142 Arystotelesa i \u015bw. Z drugiej strony nie czuje si\u0119 zobowi\u0105zana do pod\u0105\u017cania za tradycjami szko\u0142y tomistycznej, cho\u0107by dlatego, \u017ce nie zawsze odpowiadaj\u0105 one my\u015bli samego \u015bw. Wyja\u015bnia to z godn\u0105 podziwu skromno\u015bci\u0105 na pocz\u0105tku ksi\u0105\u017cki <em>Byt sko\u0144czony i wieczny<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym czasie pokazuje r\u00f3wnie\u017c d\u0142ug, jaki ma wobec samego Przywary, kt\u00f3ry w\u00f3wczas pisa\u0142 to, co stanie si\u0119 jego najs\u0142ynniejszym dzie\u0142em, <em>Analogia entis<\/em>. Analogia bytu jest jedn\u0105 z wielkich zasad kszta\u0142tuj\u0105cych katolick\u0105 filozofi\u0119 i teologi\u0119. Konsekwencja stworzenia, kt\u00f3ra daje pocz\u0105tek skali bytu z zale\u017cno\u015bci\u0105 od Stw\u00f3rcy. \u015awiat, kt\u00f3ry pochodzi z g\u00f3ry. Prowadzi to \u015bw. Tomasza do ustanowienia szcz\u0119\u015bliwego rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy bytem a istot\u0105, kt\u00f3re zapewnia jednocze\u015bnie status stworze\u0144, z uczestnicz\u0105cym bytem i now\u0105 definicj\u0105 Boga jako tego, kt\u00f3rego istot\u0105 jest byt (<em>Ipsum esse subsistens<\/em>). Przywara zapozna\u0142 go r\u00f3wnie\u017c z Newmanem i wsp\u00f3lnie z nim przygotowa\u0142 wyb\u00f3r tekst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>Byt sko\u0144czony i wieczny<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce <em>Byt sko\u0144czony i wieczny<\/em> to esej metafizyczny z sumiennym przegl\u0105dem wielkich klasycznych temat\u00f3w tradycji arystotelesowskiej: znaczenie bytu (I), rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy aktem a potencj\u0105 (II), rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy istot\u0105 a bytem (III), poj\u0119cie i sensy substancji oraz poj\u0119cia materii i formy (IV), transcendentale bytu (V) oraz rodzaje bytu i stopnie analogii bytu (VI). Do kt\u00f3rych dodano dwa rozdzia\u0142y: pierwszy po\u015bwi\u0119cony osobie (ludzkiej i anielskiej) jako odbiciu Tr\u00f3jcy (VII), z obszernym traktowaniem duszy; oraz zasada indywiduacji zastosowana do os\u00f3b (VIII).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por\u00f3wnuj\u0105c ten zarys z klasycznym podr\u0119cznikiem metafizyki, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wszystkie wa\u017cne tematy s\u0105 obecne, z wyj\u0105tkiem przyczynowo\u015bci (s\u0142ynne cztery przyczyny Arystotelesa) i \u017ce wypadki s\u0105 wspomniane mimochodem, gdy zajmuj\u0105 si\u0119 bardzo szeroko substancj\u0105. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, te dwa tematy (przyczynowo\u015b\u0107 i przypadki) wymagaj\u0105 rewizji z punktu widzenia wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii przyrody. Z drugiej strony, traktowanie osoby jako indywidualnej substancji jest wzmocnione, z nowymi perspektywami zaczerpni\u0119tymi z Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Kwestia indywidualno\u015bci (zasada indywiduacji) r\u00f3wnie\u017c zostaje zrewidowana, z bardziej zniuansowanym zastosowaniem do osoby. To przybli\u017ca nas do tego, co zaproponowa\u0142 Duns Scotus i wiktorianie. Edyta Stein powtarza t\u0119 dyskusj\u0119. Powiedziano, \u017ce dla wczesnych Grek\u00f3w g\u0142\u00f3wnym odniesieniem bytu s\u0105 rzeczy (kamienie), a dla Arystotelesa raczej zwierz\u0119ta. Dla chrze\u015bcijan byty s\u0105 przede wszystkim osobami, centralnym punktem metafizyki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odnosz\u0105c si\u0119 do stworzenia i Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, podnoszony jest zwi\u0105zek mi\u0119dzy wiar\u0105 a filozofi\u0105. Filozofia opiera si\u0119 na rozumie. Jednak rozum nie funkcjonuje w ten sam spos\u00f3b, gdy zna chrze\u015bcija\u0144skie idee, jak wtedy, gdy ich nie zna. W pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa filozoficzne poj\u0119cie Boga jako stw\u00f3rcy, osobowej, wyj\u0105tkowej i dobrej istoty zosta\u0142o narzucone jako niemal oczywiste poj\u0119cie (rozumu): je\u015bli B\u00f3g istnieje, nie mo\u017ce by\u0107 inaczej. Ale to poj\u0119cie nie istnia\u0142o przed chrze\u015bcija\u0144stwem. Wiedza o tym, \u017ce B\u00f3g jest tr\u00f3jjedyny, dodaje r\u00f3wnie\u017c perspektywy ludzkiemu duchowi i konstytucji ca\u0142ej rzeczywisto\u015bci. Jest to inspiracja, kt\u00f3ra pochodzi z objawienia, ale kt\u00f3ra jest zgodna z ludzkim do\u015bwiadczeniem osobistego \u015bwiata. Dziedziny wiedzy i ich metody nie powinny by\u0107 mieszane, ale \u015bwiat\u0142o wiary o\u015bwietla istotne aspekty ludzkiej wiedzy.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Struktura osoby ludzkiej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce ontologia koncentruje si\u0119 na osobach (ludziach, anio\u0142ach i samym Bogu), metafizyka Edyty Stein (podobnie jak metafizyka \u015bw. Tomasza) jest g\u0142\u0119boko personalistyczna. Z tego powodu jest ona bardzo dobrze uzupe\u0142niona przez <em>Struktura osoby ludzkiej<\/em>kurs skomponowany przez Edyt\u0119 Stein w 1933 roku, kiedy nazi\u015bci przej\u0119li w\u0142adz\u0119 w Niemczech.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ksi\u0105\u017cce tej wyra\u017anie odbija si\u0119 echo wk\u0142adu Maxa Schelera, w <em>Miejsce cz\u0142owieka w kosmosie<\/em> (1928), kt\u00f3ry zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c podj\u0119ty przez Guardiniego w <em>\u015awiat i osoba<\/em>. Aby usytuowa\u0107 filozoficzn\u0105 wiedz\u0119 o cz\u0142owieku w ca\u0142o\u015bci wiedzy o rzeczywisto\u015bci i po\u0142\u0105czy\u0107 j\u0105 z nowoczesnymi naukami, Scheler bada\u0142 warstwy bytu. Cia\u0142a, \u017cywe (organiczne) istoty; zwierz\u0119ta z ich instynktown\u0105 psychologi\u0105; cz\u0142owiek z jego samo\u015bwiadomo\u015bci\u0105 i potrzeb\u0105 uwolnienia si\u0119 od instynktownego zachowania. Pojawia si\u0119 skala istotnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci obserwowanych w naturze, kt\u00f3ra jest r\u00f3wnie\u017c skal\u0105 bytu, od cia\u0142 po osoby. I, widziana od Boga (i Tr\u00f3jcy) z analogi\u0105 bytu, na odwr\u00f3t: od Boga do rzeczy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>R\u00f3wnoleg\u0142e \u017cycia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozwijaj\u0105c te idee metafizyki, podobie\u0144stwa mi\u0119dzy Edyt\u0105 Stein i Martinem Heideggerem staj\u0105 si\u0119 wyra\u017aniejsze. Dla wielu wsp\u00f3\u0142czesna metafizyka jest wybitnie reprezentowana przez Heideggera. Sam Heidegger nie stroni\u0142 od stwierdzenia, \u017ce nast\u0105pi\u0142o \"zapomnienie bycia\" od przedsokratyk\u00f3w do niego samego. Z jego punktu widzenia by\u0142by wi\u0119c w istocie jedynym metafizykiem. Wprowadzi\u0142 tam do gry znaczenia bytu, przyjmuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c osob\u0119 ludzk\u0105, wrzucon\u0105 w istnienie, jako g\u0142\u00f3wny punkt odniesienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wspomnieli\u015bmy ju\u017c o zbie\u017cno\u015bciach czasowych: podczas gdy Edyta Stein nawraca\u0142a si\u0119 i przyswaja\u0142a my\u015bl chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do \u015bw. Tomasza (i Szkota), Martin Heidegger odwraca\u0142 si\u0119 od wiary, zrywaj\u0105c ze studiami scholastycznymi i komponuj\u0105c ateistyczn\u0105 my\u015bl egzystencjalistyczn\u0105. Heidegger napisa\u0142 prac\u0119 magistersk\u0105 o Dunsie Szkocie, a wst\u0119puj\u0105c na uniwersytet (i oddzielaj\u0105c si\u0119 od chrze\u015bcija\u0144stwa), osiad\u0142 na dziewiczym terenie: metafizyce przedsokratyk\u00f3w, niedawno zebranej (Diels) i ma\u0142o zbadanej, mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce przetrwa\u0142o bardzo niewiele tekst\u00f3w. Da\u0142o mu to oryginalno\u015b\u0107 i swobod\u0119, kt\u00f3re wykorzysta\u0142 z poetyckim i dydaktycznym (i zawi\u0142ym) talentem, kt\u00f3ry go charakteryzowa\u0142. W 1927 roku opublikowa\u0142 <em>Bycie i czas<\/em>jego najbardziej znane dzie\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wp\u0142yw Nietzschego doprowadzi\u0142 go do ateistycznego egzystencjalizmu. Ale wp\u0142yw Hegla, kt\u00f3rego studiowa\u0142 w tamtych latach, doprowadzi\u0142 go do filozoficznego nazizmu. Powszechnie wiadomo, \u017ce w latach trzydziestych XX wieku, na swoich kursach we Fryburgu, Heidegger zinterpretowa\u0142 <em>Bycie i czas<\/em> odnosz\u0105c si\u0119 do heglowskiego bytu, kt\u00f3ry powstaje w historii, do ducha kultury narod\u00f3w, w jego przypadku narodu niemieckiego, zjednoczonego wol\u0105 F\u00fchrera. Zwr\u00f3ci\u0142 ju\u017c na to uwag\u0119 jego \u017cydowski ucze\u0144 Karl L\u00f6witz, a dowodz\u0105 tego badania Fariasa i Faye nad notatkami uczni\u00f3w. Jest to r\u00f3wnie\u017c odzwierciedlone w jego s\u0142ynnym przem\u00f3wieniu rektorskim (1933) i, w zawoalowany spos\u00f3b, w jego <em>Wprowadzenie do metafizyki <\/em>(1935).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po cz\u0119\u015bci troska Edyty Stein o rozwini\u0119cie i opublikowanie swojej metafizyki mia\u0142a na celu przeciwstawienie si\u0119 ateistycznemu efektowi Heideggera. W rzeczywisto\u015bci, <em>Byt sko\u0144czony i wieczny<\/em> mia\u0142 ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra by\u0142a krytyk\u0105 ksi\u0105\u017cki Heideggera, ale potem oddzieli\u0142 j\u0105, aby opublikowa\u0107 j\u0105 osobno. W j\u0119zyku hiszpa\u0144skim zosta\u0142a opublikowana wraz z innymi krytykami Stein dw\u00f3ch pism Heideggera z 1929 roku: <em>Kant i problem metafizyki<\/em> oraz wyk\u0142ad inauguracyjny <em>Czym jest metafizyka<\/em>. Edyta Stein raz po raz zwraca uwag\u0119 na to, jak Heidegger nie wyci\u0105ga konsekwencji z tego, co m\u00f3wi i zamyka drogi, kt\u00f3re prowadz\u0105 od bytu do jego przyczyny, kt\u00f3r\u0105 jest B\u00f3g, pierwszy byt.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla ciekawych tik\u00f3w i kaprys\u00f3w \u017cycia kulturalnego, <em>Bycie i czas<\/em>Ksi\u0105\u017cka, r\u00f3wnie\u017c chroniona przez swoj\u0105 niezrozumia\u0142o\u015b\u0107 i abstrahuj\u0105ca od historycznych okoliczno\u015bci, sta\u0142a si\u0119 kultow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 lewicy kulturowej (i wielu chrze\u015bcijan) od lat czterdziestych XX wieku do dnia dzisiejszego. Podczas gdy <em>Byt sko\u0144czony i wieczny<\/em>kt\u00f3ry zosta\u0142 niemal cudem uratowany spod gruz\u00f3w kolo\u0144skiego Karmelu, zniszczonego przez alianckie bomby, zosta\u0142 opublikowany w 1950 roku i jest ma\u0142o znany. Sprawa ta zas\u0142uguje na pewn\u0105 refleksj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edith Stein (1891-1942) fue la hija m\u00e1s peque\u00f1a de una familia jud\u00eda de once hermanos (aunque dos murieron muy j\u00f3venes). Su padre falleci\u00f3 cuando ella apenas ten\u00eda dos a\u00f1os (1893). Y su madre, todo un personaje, sac\u00f3 adelante la familia regentando el aserradero que ten\u00edan en Breslau (hoy Wroclav, en Polonia). Lo cuenta en su [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":825,"featured_media":44573,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537,53],"tags":[948],"class_list":["post-44572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","category-teologia-siglo-xx","tag-filosofia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Edith Stein y &quot;Ser finito y eterno&quot;<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Edith Stein es conocida en sus rasgos biogr\u00e1ficos, pero apenas en su aportaci\u00f3n intelectual en metaf\u00edsica, antropolog\u00eda y espiritualidad.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/edith-stein-i-bycie-skonczonym-i-wiecznym\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Edith Stein y &quot;Ser finito y eterno&quot;\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Edith Stein es conocida en sus rasgos biogr\u00e1ficos, pero apenas en su aportaci\u00f3n intelectual en metaf\u00edsica, antropolog\u00eda y espiritualidad.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/edith-stein-i-bycie-skonczonym-i-wiecznym\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-01-27T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/TEOLOGIA.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Alejandro Nevado\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Alejandro Nevado\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Alejandro Nevado\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cd94875ba5d40e4049a96ef9d099cbf9\"},\"headline\":\"Edith Stein y \u00abSer finito y eterno\u00bb\",\"datePublished\":\"2025-01-27T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/\"},\"wordCount\":2329,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/TEOLOGIA.jpg\",\"keywords\":[\"Filosof\u00eda\"],\"articleSection\":[\"Recursos\",\"Teolog\u00eda del siglo XX\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/\",\"name\":\"Edith Stein y \\\"Ser finito y eterno\\\"\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/TEOLOGIA.jpg\",\"datePublished\":\"2025-01-27T04:00:00+00:00\",\"description\":\"Edith Stein es conocida en sus rasgos biogr\u00e1ficos, pero apenas en su aportaci\u00f3n intelectual en metaf\u00edsica, antropolog\u00eda y espiritualidad.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/TEOLOGIA.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/01\\\/TEOLOGIA.jpg\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Edith Stein\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Edith Stein y \u00abSer finito y eterno\u00bb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cd94875ba5d40e4049a96ef9d099cbf9\",\"name\":\"Alejandro Nevado\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/abfc27bb0dd7708710858b3bb08155ac1001c99635b46190e22c664ece24b206?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/abfc27bb0dd7708710858b3bb08155ac1001c99635b46190e22c664ece24b206?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/abfc27bb0dd7708710858b3bb08155ac1001c99635b46190e22c664ece24b206?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Alejandro Nevado\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/anevado\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Edyta Stein i \"bycie sko\u0144czonym i wiecznym\".","description":"Edyta Stein jest znana ze swoich cech biograficznych, ale nie z intelektualnego wk\u0142adu w metafizyk\u0119, antropologi\u0119 i duchowo\u015b\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/edith-stein-i-bycie-skonczonym-i-wiecznym\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Edith Stein y \"Ser finito y eterno\"","og_description":"Edith Stein es conocida en sus rasgos biogr\u00e1ficos, pero apenas en su aportaci\u00f3n intelectual en metaf\u00edsica, antropolog\u00eda y espiritualidad.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/edith-stein-i-bycie-skonczonym-i-wiecznym\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2025-01-27T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/TEOLOGIA.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Alejandro Nevado","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Alejandro Nevado","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/"},"author":{"name":"Alejandro Nevado","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/cd94875ba5d40e4049a96ef9d099cbf9"},"headline":"Edith Stein y \u00abSer finito y eterno\u00bb","datePublished":"2025-01-27T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/"},"wordCount":2329,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/TEOLOGIA.jpg","keywords":["Filosof\u00eda"],"articleSection":["Recursos","Teolog\u00eda del siglo XX"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/","name":"Edyta Stein i \"bycie sko\u0144czonym i wiecznym\".","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/TEOLOGIA.jpg","datePublished":"2025-01-27T04:00:00+00:00","description":"Edyta Stein jest znana ze swoich cech biograficznych, ale nie z intelektualnego wk\u0142adu w metafizyk\u0119, antropologi\u0119 i duchowo\u015b\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/TEOLOGIA.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/TEOLOGIA.jpg","width":920,"height":526,"caption":"Edith Stein"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/edith-stein-y-ser-finito-y-eterno\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Edith Stein y \u00abSer finito y eterno\u00bb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/cd94875ba5d40e4049a96ef9d099cbf9","name":"Alejandro Nevado","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/abfc27bb0dd7708710858b3bb08155ac1001c99635b46190e22c664ece24b206?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/abfc27bb0dd7708710858b3bb08155ac1001c99635b46190e22c664ece24b206?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/abfc27bb0dd7708710858b3bb08155ac1001c99635b46190e22c664ece24b206?s=96&d=mm&r=g","caption":"Alejandro Nevado"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/anevado\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/825"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44574,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44572\/revisions\/44574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}