{"id":4487,"date":"2019-10-09T15:04:33","date_gmt":"2019-10-09T15:04:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.omnesmag.com\/?p=4487"},"modified":"2025-09-18T13:13:24","modified_gmt":"2025-09-18T11:13:24","slug":"koscioly-orientalne-orientalne-ortodoksyjne-teraz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/","title":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142czesne wschodnie ko\u015bcio\u0142y prawos\u0142awne"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo od wiek\u00f3w jest dominuj\u0105c\u0105 religi\u0105 w Europie i pozostaje wi\u0119kszo\u015bciowym zwi\u0105zkiem wyznaniowym w 27 z 34 kraj\u00f3w badanych w najnowszym raporcie Komisji Europejskiej. <em>Pew<\/em> <em>Forum<\/em>. Jednak u podstaw tej wsp\u00f3lnej to\u017csamo\u015bci le\u017c\u0105 historyczne podzia\u0142y, tak\u017ce w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan: w ka\u017cdej cz\u0119\u015bci kontynentu dominuje tylko jedna z trzech g\u0142\u00f3wnych tradycji chrze\u015bcija\u0144skich (katolicyzm, protestantyzm i prawos\u0142awie).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas gdy prawos\u0142awie jest dominuj\u0105cym wyznaniem w Europie Wschodniej, kraje o wi\u0119kszo\u015bci katolickiej s\u0105 powszechne w centrum i na po\u0142udniowym wschodzie kontynentu, podczas gdy protestantyzm dominuje w mglistych krainach na p\u00f3\u0142nocy. Ta konfesyjna geografia daje jasny obraz tera\u017aniejszo\u015bci Europy, podczas gdy na horyzoncie pojawiaj\u0105 si\u0119 nowi aktorzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ex oriente, lux<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rzeczywi\u015bcie, w Europie Zachodniej ro\u015bnie populacja obywateli niezaanga\u017cowanych religijnie, kt\u00f3rzy podpisuj\u0105 si\u0119 pod intensywnym procesem dechrystianizacji. W formach ateizmu i agnostycyzmu odchodzi od w\u0142asnych korzeni.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy jednak Europa przestaje by\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska, czy te\u017c mapa religijna po prostu si\u0119 zmienia, bo punkt ci\u0119\u017cko\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa przesuwa si\u0119 na peryferie wschodu?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponad 7 na 10 os\u00f3b w Rumunii, Grecji i Serbii stwierdzi\u0142o, \u017ce bycie chrze\u015bcijaninem jest wa\u017cne dla ich to\u017csamo\u015bci narodowej, podczas gdy 65 procent os\u00f3b we Francji i Wielkiej Brytanii (lub 64 procent Niemc\u00f3w i 59 procent Hiszpan\u00f3w) powiedzia\u0142o, \u017ce bycie chrze\u015bcijaninem nie jest dla nich tak wa\u017cne. Kraje ba\u0142tyckie - Estonia i \u0141otwa - podobnie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od Europy Wschodniej, gdzie odpowiednio 82 i 84 procent respondent\u00f3w w tych krajach twierdzi, \u017ce religia nie jest wa\u017cna dla ich to\u017csamo\u015bci narodowej. Tylko Wsch\u00f3d jeszcze wyznaje i chce pozosta\u0107 chrze\u015bcijaninem, tak by si\u0119 wydawa\u0142o.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejna ciekawostka. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 respondent\u00f3w z kraj\u00f3w Europy \u015arodkowej i Wschodniej stwierdzi\u0142a, \u017ce nie zaakceptowa\u0142aby muzu\u0142manina w swojej rodzinie. W rzeczywisto\u015bci tylko 7 procent Ormian i 16 procent w Czechach stwierdzi\u0142o, \u017ce przyj\u0119\u0142oby muzu\u0142manina do swojej rodziny. Natomiast 9 na 10 respondent\u00f3w w Holandii, Danii i Norwegii stwierdzi\u0142o, \u017ce zaakceptowa\u0142oby go, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 we wszystkich innych krajach Europy Zachodniej powiedzia\u0142a to samo. To mo\u017ce rodzi\u0107 nowe pytanie: czy odrzucaj\u0105c islam, taka postawa jest zbyt chrze\u015bcija\u0144ska, czy zbyt niechrze\u015bcija\u0144ska? Czy problemem jest - jak powiedzia\u0142a luteranka Angela Merkel - zbyt du\u017co islamu, czy zbyt ma\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwa w Europie?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badanie odzwierciedla zatem \"znacz\u0105cy spadek\" przynale\u017cno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej w ca\u0142ej Europie Zachodniej. Jest kilka powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych tak wielu ochrzczonych chrze\u015bcijan nie uwa\u017ca si\u0119 ju\u017c za chrze\u015bcijan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wnym z nich jest to, \u017ce \"stopniowo odchodzili od religii\". Jednocze\u015bnie inni wskazuj\u0105, \u017ce nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z nauk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w kwestiach moralnych, cho\u0107 w pe\u0142ni zgadzaj\u0105 si\u0119 w kwestiach spo\u0142ecznych i ekologicznych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Natomiast w cz\u0119\u015bci obszaru, gdzie re\u017cimy komunistyczne represjonowa\u0142y religie, przy wysokim relatywizmie etycznym, przynale\u017cno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska wykazuje odrodzenie od upadku ZSRR w 1991 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dawniej postchrze\u015bcija\u0144skie ziemie po komunizmie s\u0105 teraz bardziej chrze\u015bcija\u0144skie. Na przyk\u0142ad na Ukrainie wi\u0119cej os\u00f3b twierdzi, \u017ce jest chrze\u015bcijanami (93 %) ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej (81 %); podobnie jest w Rosji, na Bia\u0142orusi i w Armenii. Mieszka\u0144cy Europy \u015arodkowo-Wschodniej cz\u0119\u015bciej ni\u017c mieszka\u0144cy Europy Zachodniej twierdz\u0105, \u017ce religia jest bardzo wa\u017cna w ich \u017cyciu, uczestnicz\u0105 w nabo\u017ce\u0144stwach co miesi\u0105c i modl\u0105 si\u0119 codziennie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozostaj\u0105 wi\u0119c pytania: jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a mapa religii w Europie w najbli\u017cszych latach? Jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo przysz\u0142o\u015bci na naszym starym kontynencie? Wszystko b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od tego, czy Europa si\u0119gnie po Alpy, Karpaty czy Ural, co jest oczywiste. Jednak w ostatnich dekadach poj\u0119cie Europy uleg\u0142o poszerzeniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ko\u015bcio\u0142y prawos\u0142awne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrze\u015bcija\u0144stwo narodzi\u0142o si\u0119 na Wschodzie <em>(ex orient, lux)<\/em> a greka by\u0142a jej pierwszym j\u0119zykiem po aramejskim. By\u0142a to wi\u0119c religia, kt\u00f3ra by\u0142a bardziej azjatycka ni\u017c europejska.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 od pocz\u0105tku rozwija\u0142 si\u0119 z poszanowaniem uzasadnionej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Natychmiast powo\u0142ano arcybiskup\u00f3w, metropolit\u00f3w i patriarch\u00f3w, a tak\u017ce utworzono pentarchat rzymski - przewodniczyli w nim chary\u015bci - z czterema patriarchatami na Wschodzie: Jerozolim\u0105 jako pierwsz\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, z Jakubem i Szczepanem; Antiochi\u0105, o wielkim znaczeniu kulturowym, z Piotrem na czele; Aleksandri\u0105 o kulturze hellenistycznej, z Markiem; i Konstantynopolem, z Andrzejem, stolic\u0105 cesarstwa wschodniego. Ju\u017c w 330 roku znajdujemy jednak bardzo du\u017cy parytet mi\u0119dzy rzymsk\u0105 metropoli\u0105 a patriarchatem Konstantynopola, \"drugim Rzymem\". Rzym nadal zachowywa\u0142 prymat jurysdykcji (i to nie tylko honorowej), a \u0142acina by\u0142a przeciwstawiana grece.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tk\u00f3w prawos\u0142awia nale\u017cy szuka\u0107 w roz\u0142amach wschodnich. Zachowuj\u0105 one episkopat i sukcesj\u0119 apostolsk\u0105, a wi\u0119c s\u0105 prawdziwymi Ko\u015bcio\u0142ami partykularnymi, ale brakuje im pe\u0142nej komunii z Rzymem. Pierwszy rozdzia\u0142 nast\u0105pi\u0142 w V wieku, kiedy odrzucono sobory w Efezie i Chalcedonie, kt\u00f3re wyznawa\u0142y bosko\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa i jego dwie natury, ludzk\u0105 i bosk\u0105. W ten spos\u00f3b kilka lud\u00f3w oderwanych od Rzymu i patriarchat\u00f3w utworzy\u0142o Ko\u015bcio\u0142y narodowe o perswazji nestoria\u0144skiej i monofizyckiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W VII wieku narodzi\u0142a si\u0119 hegemonia Konstantynopola i j\u0119zyka greckiego, a w IX wieku nast\u0105pi\u0142o pierwsze oddalenie si\u0119 od Rzymu za rz\u0105d\u00f3w Focjusza, ze wzgl\u0119du na kwesti\u0119 <em>Filioque<\/em> zawarte w \u0142aci\u0144skim credo (na Wschodzie m\u00f3wiono bowiem, \u017ce Duch \u015awi\u0119ty pochodzi od Ojca <em>przez<\/em> Syna). W 867 roku Fotiusz ekskomunikowa\u0142 papie\u017ca.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W X wieku przywr\u00f3cono jedno\u015b\u0107 z Rzymem, cho\u0107 stosunki by\u0142y napi\u0119te i brakowa\u0142o prawdziwej mi\u0142o\u015bci. Wiek p\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142o zerwanie z Micha\u0142em Cerulariuszem, na mocy kt\u00f3rego cztery patriarchaty Wschodu oddzieli\u0142y si\u0119 od Rzymu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug znanej, niepotwierdzonej tradycji w 1054 roku legaci papiescy z\u0142o\u017cyli na o\u0142tarzu Hagia Sophia bull\u0119 ekskomuniki, na co patriarcha odpowiedzia\u0142 anatem\u0105. Obecnie jest to 450 lat p\u00f3\u017aniej. Na soborze w Lyonie (1274) dosz\u0142o do kr\u00f3tkiej, sze\u015bcioletniej unii, a w XV wieku ponownie do unii na soborze we Florencji (1438-1439). Upadek Konstantynopola (1453) zmniejszy\u0142 centralno\u015b\u0107 tego patriarchatu. Podzia\u0142y od 1054 r. zrani\u0142y pierwotn\u0105 jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3re teraz by\u0142o podzielone mi\u0119dzy Wsch\u00f3d i Zach\u00f3d. Ze swoim popularnym i kolorowym, mistycznym i monastycznym charakterem, wschodnie chrze\u015bcija\u0144stwo cieszy si\u0119 dobr\u0105 i zas\u0142u\u017con\u0105 opini\u0105 w\u015br\u00f3d swoich wiernych. Wsp\u00f3\u0142czesne wyzwania (od roli \u015bwieckich po spo\u0142eczn\u0105 doktryn\u0119 Ko\u015bcio\u0142a) stawiaj\u0105 przed nim nowe fronty, kt\u00f3re musi on jednak podj\u0105\u0107. Dzi\u015b chrze\u015bcijan jest od 200 do 260 milion\u00f3w. P\u0142uco wschodnie - jak m\u00f3wi\u0142 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II - jest Ko\u015bcio\u0142owi potrzebne. Nie posiadanie go powoduje niewydolno\u015b\u0107 oddechow\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich jest mniejszo\u015b\u0107 katolicka i wi\u0119kszo\u015b\u0107 prawos\u0142awna. Podzia\u0142 na poszczeg\u00f3lne Ko\u015bcio\u0142y prawos\u0142awne utrudnia nie tylko ich liczenie, ale tak\u017ce wzajemne relacje. Z jednej strony maj\u0105 episkopat i wszystkie sakramenty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale nadmierne zwi\u0105zki z w\u0142adz\u0105 polityczn\u0105 zmieniaj\u0105 je niekiedy w ko\u015bcio\u0142y narodowe. Cezaropapizm by\u0142 r\u00f3wnie\u017c obecny w ca\u0142ej ich historii. W 2016 roku odby\u0142 si\u0119 pierwszy w historii synod panprawos\u0142awny, cho\u0107 bez udzia\u0142u patriarchat\u00f3w Moskwy, Bu\u0142garii i Gruzji.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielo\u015b\u0107 okr\u0119g\u00f3w (patriarchaty, Ko\u015bcio\u0142y autokefaliczne i metropolitalne, archidiecezje) nie stanowi elementu jedno\u015bci, gdy\u017c nie ma wsp\u00f3lnego punktu odniesienia. Podzia\u0142 jest wi\u0119c nie tylko z Rzymem, ale tak\u017ce mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi Ko\u015bcio\u0142ami prawos\u0142awnymi. Polemiki narastaj\u0105 do tego stopnia, \u017ce w 2017 r., przy okazji przyst\u0105pienia Ukrainy do Patriarchatu Ekumenicznego, dosz\u0142o do wzajemnej ekskomuniki mi\u0119dzy Moskw\u0105 a Konstantynopolem. R\u00f3wnocze\u015bnie Ko\u015bcio\u0142y prawos\u0142awne wzywaj\u0105 do. <em>przekupka, <\/em>na symfoni\u0119 pomi\u0119dzy nimi wszystkimi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Teologia i duchowo\u015b\u0107 wschodnia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawos\u0142awni wyznaj\u0105 t\u0119 sam\u0105 wiar\u0119, otrzyman\u0105 w tym samym chrzcie, z t\u0105 sam\u0105 hierarchi\u0105 i tymi samymi wa\u017cnymi sakramentami. Maj\u0105 jednak inne ni\u017c ludzie Zachodu perspektywy duchowe i teologiczne, takie jak monarchia Ojca (jako wiecznego \u017ar\u00f3d\u0142a ca\u0142ej Tr\u00f3jcy) oraz wspomniana ju\u017c doktryna, \u017ce Duch \u015awi\u0119ty pochodzi od Ojca przez Syna, kt\u00f3ra to doktryna jest obecnie uznawana za zgodn\u0105 z doktryn\u0105 <em>Filioque.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o ide\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, to przedstawia on eucharystyczn\u0105 eklezjologi\u0119 komunii, skupion\u0105 jedynie na episkopacie i Ko\u015bciele lokalnym, a bez prymatu i nieomylno\u015bci pontyfikalnej. W teologii sakramentalnej istniej\u0105 pewne drobne r\u00f3\u017cnice, jak np. nieusuwalny charakter sakramentalny, dopuszczenie rozwodu czy pewne r\u00f3\u017cnice rytualne. W mariologii nie uznaj\u0105 ani wniebowzi\u0119cia, ani niepokalanego pocz\u0119cia jako dogmat\u00f3w, natomiast ich eschatologia odrzuca nauk\u0119 o czy\u015b\u0107cu i s\u0105dzie partykularnym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wsch\u00f3d s\u0142ynie tak\u017ce z rozwoju teologii apofatycznej lub negatywnej: zaleca ona milczenie i zachwyt, kontemplacj\u0119 niesko\u0144czonej transcendencji Boga i jego tajemnic: B\u00f3g jest <em>\"niewidzialny\"<\/em> (Rz 1:20), <em>\"niezrozumia\u0142e\".<\/em> (Rz 11:33), <em>\"niedost\u0119pne\".<\/em> (1Tm 6, 16). Nie ma wi\u0119c podzia\u0142u na mistyk\u0119 i teologi\u0119, dogmat i osobiste do\u015bwiadczenie. Wraz z tym rozwin\u0105\u0142 teologi\u0119 ikony, gdzie wszystko jest \u015bwiat\u0142em i blaskiem, bez cieni i zachodniej perspektywy. Ikona jest uwa\u017cana za przedmiot kultu, niemal sakrament, poniewa\u017c uobecnia Boga i ukazuje widzialne oblicze niewidzialnego Boga. Czcz\u0105 ikony Chrystusa jako S\u0142owa Wcielonego, Maryi jako S\u0142owa Wcielonego, Maryi jako S\u0142owa Wcielonego, Boga Wcielonego, Boga Wcielonego, Boga Wcielonego. <em>Theotokos<\/em> (Maryja jest kontynuacj\u0105 tkanki trynitarnej i chrystologicznej) oraz tych \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy ukazuj\u0105 u\u015bwi\u0119cone cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doceniaj\u0105 oni kosmiczny wymiar ca\u0142ego stworzenia i proponuj\u0105 \"kosmologi\u0119 sakramentaln\u0105\". \u015awiat jest wi\u0119c teofani\u0105 lub objawieniem: wszech\u015bwiat jest znakiem boskiego pi\u0119kna i obecno\u015bci. Poprzez teologi\u0119 obrazu (por. Rdz 1, 26.2, 7) osoba uczestniczy w \u015bwietle Ducha, ikonografa par excellence. W ten spos\u00f3b rozwin\u0119li teologi\u0119 przeb\u00f3stwienia chrze\u015bcijanina w \u0142asce. <em>(theiosis) <\/em>przez co jeste\u015bmy ikonami Ikony, Chrystusa. Dywinizacja chrze\u015bcijanina, je\u015bli cz\u0142owiek nie zniszczy obrazu Boga, zamieniaj\u0105c go w sanktuarium Boga. Sakramenty jako g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o przeb\u00f3stwienia, zw\u0142aszcza Eucharystia, kt\u00f3ra jest jednocze\u015bnie Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0105. Eucharystia jest <em>mysterium tremendum<\/em>i z tego powodu jest obchodzony osobno przy ikonostasie. Boska Liturgia jest \"niebem na ziemi\", celebrowanym nawet z okrzykami i skokami, wyra\u017caj\u0105cym wymiar eschatologiczny jako kontynuacja z niebia\u0144skim Ko\u015bcio\u0142em, nierozerwalnie zwi\u0105zanym z wymiarem kosmicznym i antropologicznym, gdzie figuruje to, co zmys\u0142owe i zjednoczenie ze stworzeniem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maj\u0105 te\u017c bogat\u0105 tradycj\u0119 monastyczn\u0105, w kt\u00f3rej du\u017ce znaczenie maj\u0105 ojcowie duchowi. <em>(stety). <\/em>W rzeczywisto\u015bci monastycyzm narodzi\u0142 si\u0119 na Wschodzie (Egipt) w IV wieku, gdzie kwitli anchorici lub pustelnicy, skupieni wok\u00f3\u0142 ojca duchowego, co da\u0142o pocz\u0105tek \u017cyciu cenobitycznemu w klasztorach, prawdziwemu przedsmakowi wieczno\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potem przysz\u0142y \"lauras\" czyli sza\u0142asy, w kt\u00f3rych mieszkali w Palestynie, \"stylites\" czyli ci, kt\u00f3rzy mieszkali na filarze, \"sandwicze\" w \"clausas\" czy \"ocaimetas\", kt\u00f3rzy chwalili przez ca\u0142\u0105 noc. \u015aw. Bazyli (330-379) napisa\u0142 pierwsz\u0105 regu\u0142\u0119 monastyczn\u0105, w kt\u00f3rej modlitwa i liturgia zajmuj\u0105 centralne miejsce. W V wieku, w zwi\u0105zku z upadkiem monofizytyzmu i najazdami muzu\u0142ma\u0144skimi, monastycyzm przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Konstantynopola i na g\u00f3r\u0119 Athos, gdzie wed\u0142ug tradycji Matka Boska schroni\u0142a si\u0119 u \u015bw. Jana.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozostaj\u0105 jednak powa\u017cne wyzwania, takie jak doktryna spo\u0142eczna, mimo \u017ce w 2000 roku Patriarchat Moskiewski opublikowa\u0142 <em>Podstawy koncepcji spo\u0142ecznych<\/em>Porzucono \"teori\u0119 harmonii\" mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a pa\u0144stwem i nast\u0105pi\u0142a du\u017ca zbie\u017cno\u015b\u0107 z doktryn\u0105 katolick\u0105. Celem by\u0142o d\u0105\u017cenie do post\u0119pu cz\u0142owieka, przezwyci\u0119\u017cenie ewentualnego unieruchomienia i bez popadania w sekularyzm.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orientali\u015bci patrz\u0105 bardziej na Boga ni\u017c na \u015bwiat, na rado\u015b\u0107 ni\u017c na smutek, na zmartwychwstanie ni\u017c na \u015bmier\u0107 i nie s\u0105 tak bardzo zainteresowani tym \u015bwiatem lub kwesti\u0105 spo\u0142eczn\u0105. W tym przypadku powodem schizmy by\u0142a doktryna o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, a nie usprawiedliwienie. W tej kwestii dokona\u0142 si\u0119 post\u0119p, podobnie jak w sprawie Eucharystii czy doktryny o czy\u015b\u0107cu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak rola biskupa Rzymu - episkopatu - nie zosta\u0142a jeszcze jasno okre\u015blona. <em>protos<\/em>- w komunii ko\u015bcielnej, podobnie jak w przypadku synodalno\u015bci na Zachodzie. Dokument z Rawenny (2007) jest dobrym pocz\u0105tkiem i dobrym punktem wyj\u015bcia. Najbli\u017csze lata mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 decyduj\u0105ce dla wzrostu komunii z tymi \"siostrzanymi Ko\u015bcio\u0142ami\". <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El cristianismo ha sido durante siglos la religi\u00f3n predominante en Europa, y sigue siendo la afiliaci\u00f3n religiosa mayoritaria en 27 de los 34 pa\u00edses encuestados en el \u00faltimo informe del Pew Forum. Pero las divisiones hist\u00f3ricas, tambi\u00e9n entre cristianos, subyacen en esta identidad com\u00fan: solo una de las tres principales tradiciones cristianas (catolicismo, protestantismo y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":85,"featured_media":6314,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537],"tags":[],"class_list":["post-4487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Las Iglesias ortodoxas orientales en la actualidad- Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"El incendio de la catedral g\u00f3tica de Notre-Dame ha sido para muchos un s\u00edmbolo de la Europa actual casi sin ra\u00edces cristianas.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/koscioly-orientalne-orientalne-ortodoksyjne-teraz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Las Iglesias ortodoxas orientales en la actualidad- Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"El incendio de la catedral g\u00f3tica de Notre-Dame ha sido para muchos un s\u00edmbolo de la Europa actual casi sin ra\u00edces cristianas.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/koscioly-orientalne-orientalne-ortodoksyjne-teraz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-10-09T15:04:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-18T11:13:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pablo Blanco Sarto\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pablo Blanco Sarto\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pablo Blanco Sarto\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/930bb3a3b35f4761acdf4d3ed2b7072e\"},\"headline\":\"Las Iglesias ortodoxas orientales en la actualidad\",\"datePublished\":\"2019-10-09T15:04:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-18T11:13:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/\"},\"wordCount\":2312,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/10\\\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Recursos\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/\",\"name\":\"Las Iglesias ortodoxas orientales en la actualidad- Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/10\\\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2019-10-09T15:04:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-18T11:13:24+00:00\",\"description\":\"El incendio de la catedral g\u00f3tica de Notre-Dame ha sido para muchos un s\u00edmbolo de la Europa actual casi sin ra\u00edces cristianas.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/10\\\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/10\\\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1707},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Las Iglesias ortodoxas orientales en la actualidad\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/930bb3a3b35f4761acdf4d3ed2b7072e\",\"name\":\"Pablo Blanco Sarto\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/pablo-blanco-1-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/pablo-blanco-1-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/pablo-blanco-1-100x100.png\",\"caption\":\"Pablo Blanco Sarto\"},\"description\":\"Profesor de la Facultad de Teolog\u00eda de la Universidad de Navarra.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/pablo-blanco\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wschodnie Ko\u015bcio\u0142y prawos\u0142awne dzisiaj - Omnes","description":"Spalenie gotyckiej katedry Notre-Dame sta\u0142o si\u0119 dla wielu symbolem dzisiejszej Europy niemal pozbawionej chrze\u015bcija\u0144skich korzeni.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/koscioly-orientalne-orientalne-ortodoksyjne-teraz\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Las Iglesias ortodoxas orientales en la actualidad- Omnes","og_description":"El incendio de la catedral g\u00f3tica de Notre-Dame ha sido para muchos un s\u00edmbolo de la Europa actual casi sin ra\u00edces cristianas.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/koscioly-orientalne-orientalne-ortodoksyjne-teraz\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2019-10-09T15:04:33+00:00","article_modified_time":"2025-09-18T11:13:24+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Pablo Blanco Sarto","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Pablo Blanco Sarto","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/"},"author":{"name":"Pablo Blanco Sarto","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/930bb3a3b35f4761acdf4d3ed2b7072e"},"headline":"Las Iglesias ortodoxas orientales en la actualidad","datePublished":"2019-10-09T15:04:33+00:00","dateModified":"2025-09-18T11:13:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/"},"wordCount":2312,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg","articleSection":["Recursos"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/","name":"Wschodnie Ko\u015bcio\u0142y prawos\u0142awne dzisiaj - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg","datePublished":"2019-10-09T15:04:33+00:00","dateModified":"2025-09-18T11:13:24+00:00","description":"Spalenie gotyckiej katedry Notre-Dame sta\u0142o si\u0119 dla wielu symbolem dzisiejszej Europy niemal pozbawionej chrze\u015bcija\u0144skich korzeni.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20181001T1440-0158-CNS-RUSSIA-CATHOLIC-ORTHODOX-scaled.jpg","width":2560,"height":1707},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/las-iglesias-ortodoxas-orientales-en-la-actualidad\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Las Iglesias ortodoxas orientales en la actualidad"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/930bb3a3b35f4761acdf4d3ed2b7072e","name":"Pablo Blanco Sarto","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pablo-blanco-1-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pablo-blanco-1-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pablo-blanco-1-100x100.png","caption":"Pablo Blanco Sarto"},"description":"Profesor de la Facultad de Teolog\u00eda de la Universidad de Navarra.","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/pablo-blanco\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/85"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4487"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52481,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4487\/revisions\/52481"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}