{"id":45751,"date":"2025-03-05T06:35:00","date_gmt":"2025-03-05T04:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?p=45751"},"modified":"2025-03-11T17:52:31","modified_gmt":"2025-03-11T15:52:31","slug":"kosciol-w-holandii-od-lat-szescdziesiatych-do-dzis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/","title":{"rendered":"Od kryzysu do odrodzenia: Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii od lat 60. do dzi\u015b"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Artyku\u0142y z serii Historia Ko\u015bcio\u0142a w Holandii:<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/zrozumienie-kosciola-w-holandii\/\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii od XVI do pocz\u0105tku XX wieku<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/holandia-koscielna-druga-polowa-20-wieku\/\">Kryzys Ko\u015bcio\u0142a w Holandii w po\u0142owie XX wieku<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/kosciol-w-holandii-od-lat-szescdziesiatych-do-dzis\/\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii od lat 60. do dzi\u015b<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1947 roku, podczas dw\u00f3ch lat studi\u00f3w w Rzymie, m\u0142ody ksi\u0105dz Karol Wojty\u0142a odwiedzi\u0142 Holandi\u0119 w imieniu kardyna\u0142a Sapiehy, aby pozna\u0107 katolicyzm Europy Zachodniej.  Z g\u0142\u0119bokim duchem obserwacji zauwa\u017cy\u0142 w\u00f3wczas: \"wiara katolicka to: chrzest, du\u017ca rodzina, katolicka szko\u0142a dla dzieci, katolicki uniwersytet dla student\u00f3w i liczne powo\u0142ania (zar\u00f3wno do Ko\u015bcio\u0142a lokalnego, jak i na tereny misyjne). Ale tak\u017ce: katolicka partia w parlamencie, katoliccy ministrowie w rz\u0105dzie, katolickie zwi\u0105zki zawodowe, katolickie stowarzyszenia m\u0142odzie\u017cowe\". <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 wspomnienia m\u0142odego ksi\u0119dza Wojty\u0142y s\u0105 jednoznacznie pozytywne, nie spos\u00f3b oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce holenderskiemu katolicyzmowi, po\u015br\u00f3d bujno\u015bci organizacji i zewn\u0119trznego aparatu, brakowa\u0142o wn\u0119trza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas II wojny \u015bwiatowej op\u00f3r wobec nazistowskich naje\u017ad\u017ac\u00f3w sprzyja\u0142 zbli\u017ceniu mi\u0119dzy katolikami a innymi grupami. Szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d intelektualist\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces otwarto\u015bci i zbli\u017cenia z protestantami, libera\u0142ami, a zw\u0142aszcza socjalistami, co doprowadzi\u0142o do stopniowego p\u0119kania ba\u0144ki spo\u0142ecznej. Ta otwarto\u015b\u0107 cz\u0119sto sz\u0142a w parze z krytycznym stosunkiem do hierarchii, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c zdawa\u0142a si\u0119 trzyma\u0107 starych struktur \"Ko\u015bcio\u0142a katolickiego\".<a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/artykuly\/holandia-koscielna-druga-polowa-20-wieku\/\">kolumna<\/a>\"Katolicy\". W poprzednim artykule z tej serii wyja\u015bnili\u015bmy, \u017ce kolonizacja by\u0142a procesem, w kt\u00f3rym holenderskie spo\u0142ecze\u0144stwo segregowa\u0142o si\u0119 mniej lub bardziej spontanicznie i swobodnie na r\u00f3\u017cne grupy - lub kolumny: katolickie, protestanckie oraz, w mniejszym stopniu, liberalne i socjalistyczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kryzys Ko\u015bcio\u0142a odkryty: 1960-1968&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W latach 1960-1968 mia\u0142a miejsce \"rewolucja kopernika\u0144ska\" w doktrynalnych i moralnych ideach, kt\u00f3ra dotkn\u0119\u0142a holendersk\u0105 populacj\u0119 w og\u00f3le, a katolik\u00f3w w szczeg\u00f3lno\u015bci. Proces sekularyzacji, tj. asymilacji katolik\u00f3w z reszt\u0105 populacji, przyspieszy\u0142 w latach 60., a katolicy szybko stali si\u0119 najbardziej liberaln\u0105 lub liberaln\u0105 grup\u0105 ludno\u015bci w Holandii, wraz z niewierz\u0105cymi (pierwotnie najbardziej liberalnymi w kwestiach moralnych).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak ka\u017cda \"rewolucja\", zosta\u0142a poprzedzona i przygotowana przez zmiany ideologiczne, kt\u00f3re, jak widzieli\u015bmy w poprzednim artykule, zosta\u0142y zaimportowane w latach 50. z Francji i Niemiec. Paradoksalnie, w tych krajach jej wp\u0142yw by\u0142by mniejszy, a przynajmniej by\u0142by zintegrowany organicznie lub postrzegany w jego prawdziwych wymiarach, mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na wi\u0119ksz\u0105 tradycj\u0119 intelektualn\u0105 tych kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Troch\u0119 kontekstu <\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czynniki historyczne i ekonomiczne przyczyni\u0142y si\u0119 do tej ideologicznej ewolucji: pocz\u0105wszy od p\u00f3\u017anych lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, p\u0142ace nadal szybko ros\u0142y, a doskona\u0142e zabezpieczenia spo\u0142eczne oferowa\u0142y takie gwarancje, \u017ce nikt nie musia\u0142 martwi\u0107 si\u0119 o swoj\u0105 finansow\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Wzrost dobrobytu da\u0142 wi\u0119kszo\u015bci rodzin dost\u0119p do d\u00f3br i wyg\u00f3d wcze\u015bniej nie do pomy\u015blenia, generuj\u0105c mentalno\u015b\u0107 nieograniczonego post\u0119pu i nowoczesno\u015bci, w kt\u00f3rej wszystko, co nowe, wydawa\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe i by\u0142o dobre tylko dlatego, \u017ce by\u0142o nowe.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do praktycznego materializmu do\u0142\u0105czy\u0142o wprowadzenie pigu\u0142ki antykoncepcyjnej w Holandii w 1963 roku. Do tego czasu kontrola urodze\u0144 by\u0142a podstawow\u0105 warto\u015bci\u0105 dla katolik\u00f3w, w wielu przypadkach odrzucaj\u0105cych nawet naturalne metody kontroli urodze\u0144, kt\u00f3re przez wielu by\u0142y \u017ale widziane. Katolicy stanowili zdecydowanie grup\u0119 ludno\u015bci o najwy\u017cszym wska\u017aniku urodze\u0144, zar\u00f3wno z powod\u00f3w doktrynalnych, jak i z ch\u0119ci wzmocnienia swojej pozycji spo\u0142ecznej. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3re publikacje m\u00f3wi\u0105 o roli, jak\u0105 odegrali niekt\u00f3rzy ksi\u0119\u017ca w stymulowaniu przyrostu naturalnego poprzez ingerowanie w \u015bwiadome decyzje rodzic\u00f3w. Ten brak szacunku dla intymno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej, kt\u00f3ry nie ogranicza\u0142 si\u0119 do konfesjona\u0142u, naturalnie wywo\u0142a\u0142 oburzenie w\u015br\u00f3d wielu katolik\u00f3w. I przypuszczalnie nie u\u0142atwi\u0142o to akceptacji doktryny Ko\u015bcio\u0142a, kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 wypowiedzia\u0142 si\u0119 w 1968 r. w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b <a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/paul-vi\/es\/encyclicals\/documents\/hf_p-vi_enc_25071968_humanae-vitae.html\">Encyklika <em>Humanae Vitae<\/em><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><em>Humanae Vitae<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiele czynnik\u00f3w przyczyni\u0142o si\u0119 do szybkiej akceptacji pigu\u0142ki w Holandii, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich by\u0142o legendarne przem\u00f3wienie biskupa Willema Bekkersa w katolickiej telewizji w marcu 1963 r., w kt\u00f3rym o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce decyzja o liczbie i sukcesji dzieci nale\u017cy do ma\u0142\u017conk\u00f3w: \"to sprawa ich sumienia, w kt\u00f3r\u0105 nikt nie mo\u017ce ingerowa\u0107\". By\u0142y to trafne s\u0142owa, kt\u00f3re jednak, ze wzgl\u0119du na kontekst historyczny i inne telewizyjne wyst\u0105pienia bpa Bekkersa, zosta\u0142y zinterpretowane jako aprobata antykoncepcji w niekt\u00f3rych przypadkach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyczyni\u0142o si\u0119 to do szybkiego rozprzestrzeniania si\u0119 pigu\u0142ki w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w. Kiedy w 1968 roku encyklika <em>Humanae Vitae<\/em>We wczesnych latach praktyka antykoncepcji ju\u017c si\u0119 zakorzeni\u0142a, a jej korzenie by\u0142y zbyt g\u0142\u0119bokie, by mo\u017cna je by\u0142o \u0142atwo odwr\u00f3ci\u0107. Konsekwencje by\u0142y ogromne, nie tylko dla moralno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej, ale dla ca\u0142ej moralno\u015bci seksualnej. Sam autorytet Ko\u015bcio\u0142a w kwestiach moralnych zosta\u0142 zakwestionowany lub po prostu odrzucony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tych latach ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 koncepcja \u017cycia, w kt\u00f3rej kluczowymi ideami by\u0142y dobrobyt, nowoczesno\u015b\u0107 i indywidualizm. Paradoksalnie, struktura \"katolickiej kolumny\" zosta\u0142a zachowana, ale w coraz wi\u0119kszym stopniu kontrolowana przez intelektualist\u00f3w (\u015bwieckich lub innych), kt\u00f3rzy chcieli zreformowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142. I tak dosz\u0142o do soboru.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II (1962-1965)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II by\u0142 \u015bledzony z wielkim zainteresowaniem przez holenderskich katolik\u00f3w, zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na ich silne wi\u0119zi z Ko\u015bcio\u0142em, jak i z powodu intensywnego przekazu medialnego. Kardyna\u0142 Bernard Alfrink, arcybiskup Utrechtu i najm\u0142odszy cz\u0142onek Rady Prezydialnej Soboru, by\u0142 przedstawiany w holenderskich mediach jako lider reformatorskich sektor\u00f3w, w opozycji do \"konserwatyst\u00f3w\", w dialektycznej interpretacji debat soborowych, kt\u00f3ra by\u0142a tak powszechna w tamtych latach: wed\u0142ug nich w sali soborowej toczy\u0142a si\u0119 walka o w\u0142adz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d holenderskich katolik\u00f3w mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy grupy: i) teolog\u00f3w i intelektualist\u00f3w z du\u017cymi oczekiwaniami na zmiany; ii) niewielk\u0105 grup\u0119 konserwatyst\u00f3w; iii) wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiernych, kt\u00f3rzy pod\u0105\u017cali za orientacj\u0105 medi\u00f3w, sprzyjaj\u0105c\u0105 odnowie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomimo niewielkich rozmiar\u00f3w, Holandia mia\u0142a znacz\u0105cy wp\u0142yw na Sob\u00f3r. Opr\u00f3cz biskup\u00f3w z tego kraju - sze\u015bciu biskup\u00f3w tytularnych i kilku pomocniczych - uczestniczy\u0142o w nim sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu holenderskich biskup\u00f3w z terytori\u00f3w misyjnych. W\u015br\u00f3d ich najbardziej znacz\u0105cych wyst\u0105pie\u0144 znalaz\u0142y si\u0119 <em>Animadwersje<\/em>Biskupi poprosili Edwarda Schillebeeckxa o przygotowanie anonimowej krytyki zarysu soborowego. Ten teolog z Uniwersytetu w Nijmegen, cho\u0107 odrzucony przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 jako ekspert soborowy, doradza\u0142 holenderskim biskupom w Rzymie. Krytyka ta zosta\u0142a potajemnie rozpowszechniona w\u015br\u00f3d ojc\u00f3w soborowych na kr\u00f3tko przed rozpocz\u0119ciem soboru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug dobrze znanego kronikarza Rady Wiltgena <em>Animadwersje<\/em> Schillebeeckxa mia\u0142y kluczowe znaczenie dla u\u015bwiadomienia wielu Ojcom Soboru, \u017ce nie byli jedynymi, kt\u00f3rzy mieli w\u0105tpliwo\u015bci lub krytykowali wcze\u015bniej przygotowane zarysy. Holenderski styl, bezpo\u015bredni i niedyplomatyczny, pom\u00f3g\u0142 promowa\u0107 dialog - co by\u0142o wyra\u017anym \u017cyczeniem Jana XXIII - nawet je\u015bli czasami powodowa\u0142 napi\u0119cia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przyj\u0119cie Rady<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokumenty soborowe zosta\u0142y przyj\u0119te z entuzjazmem, ale wielu zapomnia\u0142o o ich ci\u0105g\u0142o\u015bci z tradycj\u0105 i interpretowa\u0142o je jako punkt wyj\u015bcia do kszta\u0142towania bardziej radykalnych zmian w diecezjach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce szereg spo\u0142ecznych, ekonomicznych i religijnych sk\u0142adnik\u00f3w, mieszanych przez dialektyczne media, wytworzy\u0142 mikstur\u0119, kt\u00f3ra ostatecznie okaza\u0142a si\u0119 truj\u0105ca: kryzys autorytetu w spo\u0142ecze\u0144stwie; t\u0119sknota katolik\u00f3w za wolno\u015bci\u0105; niezachwiany optymizm w post\u0119p ludzko\u015bci; praktyczny materializm; pragnienie autentycznej wiary w Chrystusa, bez nacisk\u00f3w spo\u0142ecznych czy instytucjonalnych. W kr\u00f3tkim czasie wielu katolik\u00f3w zerwa\u0142o z tym, co postrzegali jako jarzmo i odrzuci\u0142o wiele wymaga\u0144 wiary. Szukaj\u0105c rozwi\u0105zania rzeczywistych problem\u00f3w, odrzucili wiar\u0119 jako tak\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b, nawet tego nie zauwa\u017caj\u0105c, wielu wiernych, kierowanych pragnieniem reform, stopniowo traci\u0142o wiar\u0119 i odrzuca\u0142o dziedzictwo Ko\u015bcio\u0142a, co mia\u0142o katastrofalne skutki. Dla wielu prawda o Jezusie Chrystusie i Ewangelia znikn\u0119\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dane kryzysowe<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wymie\u0144my kilka fakt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c u\u015bwiadomi\u0107 sobie skal\u0119 kryzysu, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do procesu, o kt\u00f3rym m\u00f3wimy. Frekwencja na niedzielnych mszach spad\u0142a dramatycznie, z 64% katolik\u00f3w w 1966 roku do 26% w 1979 roku. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spowied\u017a osobista zosta\u0142a \"zniesiona\" przez znaczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy i praktycznie znikn\u0119\u0142a. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szacuje si\u0119, \u017ce w latach 1965-1980 liczba ksi\u0119\u017cy spad\u0142a o 50%, zar\u00f3wno z powodu zgon\u00f3w, jak i - przede wszystkim - odej\u015b\u0107. Odesz\u0142o r\u00f3wnie\u017c wielu zakonnik\u00f3w, a liczba seminarzyst\u00f3w i kandydat\u00f3w do \u017cycia zakonnego znacznie spad\u0142a. Wszystkie ni\u017csze i wy\u017csze seminaria, diecezjalne i regularne (oko\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu w ca\u0142ym kraju) zosta\u0142y zamkni\u0119te. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wynik mieszania <em>fenomenologia egzystencjalna<\/em> i <em>sensus fidei,<\/em> Katecheza przesta\u0142a przekazywa\u0107 doktryn\u0119 i \u017cycie Chrystusa, a sta\u0142a si\u0119 wymian\u0105 pogl\u0105d\u00f3w na temat tego, jak ka\u017cdy cz\u0142owiek \u017cyje swoj\u0105 wiar\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1966 roku tzw. <em><a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/poprawki-do-holenderskiego-katechizmu\/\">Katechizm holenderski<\/a><\/em> (\"Nowy katechizm. G\u0142oszenie wiary dla doros\u0142ych\"). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od 1966 do 1970 r. <em>Holenderska Rada Duszpasterska<\/em> w kt\u00f3rym zaproponowano liczne reformy, z kt\u00f3rych niekt\u00f3rych Rzym nie m\u00f3g\u0142 zaakceptowa\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czego mo\u017cemy si\u0119 z tego nauczy\u0107? <\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chocia\u017c kryzys ten mia\u0142 niew\u0105tpliwie wiele r\u00f3\u017cnych przyczyn, istnieje jeden czynnik, kt\u00f3ry moim zdaniem mo\u017ce pom\u00f3c zrozumie\u0107 jego powag\u0119 i zjadliwo\u015b\u0107: brak g\u0142\u0119bi i wewn\u0119trznej wolno\u015bci w do\u015bwiadczeniu wiary du\u017cej cz\u0119\u015bci katolik\u00f3w, wynikaj\u0105cy z anachronicznych struktur i zwyczaj\u00f3w, kt\u00f3re po spe\u0142nieniu swojego celu (pomocy w emancypacji katolik\u00f3w) sta\u0142y si\u0119 dusz\u0105ce. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak prawd\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kryzys ten wywo\u0142a\u0142 pytania, kt\u00f3re s\u0105 nadal aktualne: rola \u015bwieckich, relacja mi\u0119dzy wiar\u0105 a kultur\u0105 oraz jak \u017cy\u0107 katolicyzmem w zsekularyzowanym \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od tego czasu min\u0119\u0142o kilka dekad. Wielu s\u0105dzi\u0142o, \u017ce zerwanie \u0142a\u0144cuch\u00f3w i odrzucenie jarzma sprawi, \u017ce \u015bwi\u0105tynie zape\u0142ni\u0105 si\u0119 jak dawniej. Ale nie tylko tak si\u0119 nie sta\u0142o, ale wr\u0119cz przeciwnie: podczas gdy niekt\u00f3re wsp\u00f3lnoty straci\u0142y witalno\u015b\u0107, dystansuj\u0105c si\u0119 od nauczania Ko\u015bcio\u0142a, inne pr\u00f3bowa\u0142y wiernie, cho\u0107 z trudem, wdro\u017cy\u0107 reformy Soboru Watyka\u0144skiego II, a spora ich liczba nie straci\u0142a witalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nowy rozkwit<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 prze\u017cywa teraz nowy rozkwit. Proces ten nie by\u0142 jednak jednorodny. Niekt\u00f3re wsp\u00f3lnoty na nowo odkry\u0142y adoracj\u0119 eucharystyczn\u0105 i spowied\u017a, inne wybra\u0142y ewangelizacj\u0119 bardziej dostosowan\u0105 do zsekularyzowanego spo\u0142ecze\u0144stwa. Biskupi nie boj\u0105 si\u0119 korzysta\u0107 ze swojego magisterium i s\u0105 dobrze zjednoczeni ze sob\u0105 i z papie\u017cem. Maj\u0105 nawet odwag\u0119 pokaza\u0107 sw\u00f3j autorytet w stosunku do okazjonalnych \"zbuntowanych\" ksi\u0119\u017cy. Nowi ksi\u0119\u017ca s\u0105 wy\u015bwi\u0119cani, by s\u0142u\u017cy\u0107, a nie rozkazywa\u0107. Spowied\u017a jest udzielana coraz cz\u0119\u015bciej, a m\u0142odzi ludzie praktykuj\u0105 j\u0105 z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liczba ko\u015bcio\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych odbywa si\u0119 wystawienie i adoracja Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, znacznie wzros\u0142a. Jednak droga odnowy jest nadal otwarta, z konkretnymi wyzwaniami w ka\u017cdej wsp\u00f3lnocie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to proces oczyszczenia, kt\u00f3ry zak\u0142ada wewn\u0119trzn\u0105 wolno\u015b\u0107 i na ni\u0105 liczy, poniewa\u017c bycie katolikiem nie przynosi wolno\u015bci. <em>nie wi\u0119cej<\/em> ni\u017c korzy\u015bci duchowe, chocia\u017c zwi\u0119kszaj\u0105 dobrostan psychiczny i duchowy i ostatecznie prowadz\u0105 do szcz\u0119\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi w obliczu wielu wyzwa\u0144: uczenia si\u0119 bycia misjonarzem \"na nowo\", g\u0142oszenia or\u0119dzia Chrystusa wsz\u0119dzie i otwierania drzwi Ko\u015bcio\u0142a dla wszelkiego rodzaju ludzi w erze postchrze\u015bcija\u0144skiej. Jak kto\u015b mi kiedy\u015b powiedzia\u0142: Ko\u015bci\u00f3\u0142 kiedy\u015b zajmowa\u0142 si\u0119 zatrzymywaniem m\u0142odych ludzi w Ko\u015bciele, teraz musi nauczy\u0107 si\u0119 przyci\u0105ga\u0107 nowych m\u0142odych ludzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed nami jeszcze d\u0142uga droga, ale perspektywy s\u0105 zach\u0119caj\u0105ce.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Art\u00edculos de la serie de la Historia de la Iglesia en Holanda: En 1947, durante sus dos a\u00f1os de estudios en Roma, el joven sacerdote Karol Wojty\u0142a visit\u00f3 Holanda por encargo del Cardenal Sapieha para conocer el catolicismo de Europa occidental.&nbsp; Con profundo esp\u00edritu observador anot\u00f3 durante esos d\u00edas: \u00abla fe cat\u00f3lica significa: el bautismo, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2425,"featured_media":45757,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[57,537],"tags":[1730],"class_list":["post-45751","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-argumentos","category-recursos","tag-holanda"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>La Iglesia en Holanda entre los a\u00f1os 60 y la actualidad<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u00daltimo art\u00edculo de la serie sobre la historia de la Iglesia en Holanda, desde los a\u00f1os 60 hasta la actualidad.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/kosciol-w-holandii-od-lat-szescdziesiatych-do-dzis\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"La Iglesia en Holanda entre los a\u00f1os 60 y la actualidad\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00daltimo art\u00edculo de la serie sobre la historia de la Iglesia en Holanda, desde los a\u00f1os 60 hasta la actualidad.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/kosciol-w-holandii-od-lat-szescdziesiatych-do-dzis\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-05T04:35:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-11T15:52:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redacci\u00f3n Omnes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redacci\u00f3n Omnes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redacci\u00f3n Omnes\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9\"},\"headline\":\"De la crisis al renacimiento: la Iglesia en Holanda entre los a\u00f1os 60 y la actualidad\",\"datePublished\":\"2025-03-05T04:35:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-11T15:52:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/\"},\"wordCount\":2226,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/image-6.png\",\"keywords\":[\"Holanda\"],\"articleSection\":[\"Argumentos\",\"Recursos\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/\",\"name\":\"La Iglesia en Holanda entre los a\u00f1os 60 y la actualidad\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/image-6.png\",\"datePublished\":\"2025-03-05T04:35:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-11T15:52:31+00:00\",\"description\":\"\u00daltimo art\u00edculo de la serie sobre la historia de la Iglesia en Holanda, desde los a\u00f1os 60 hasta la actualidad.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/image-6.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/image-6.png\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"Holanda actualidad\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"De la crisis al renacimiento: la Iglesia en Holanda entre los a\u00f1os 60 y la actualidad\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9\",\"name\":\"Redacci\u00f3n Omnes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"caption\":\"Redacci\u00f3n Omnes\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/redaccion-omnes\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii od lat 60. do dzi\u015b","description":"Ostatni artyku\u0142 z serii po\u015bwi\u0119conej historii Ko\u015bcio\u0142a w Holandii, od lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku do dnia dzisiejszego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/kosciol-w-holandii-od-lat-szescdziesiatych-do-dzis\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"La Iglesia en Holanda entre los a\u00f1os 60 y la actualidad","og_description":"\u00daltimo art\u00edculo de la serie sobre la historia de la Iglesia en Holanda, desde los a\u00f1os 60 hasta la actualidad.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/kosciol-w-holandii-od-lat-szescdziesiatych-do-dzis\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2025-03-05T04:35:00+00:00","article_modified_time":"2025-03-11T15:52:31+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-6.png","type":"image\/png"}],"author":"Redacci\u00f3n Omnes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redacci\u00f3n Omnes","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/"},"author":{"name":"Redacci\u00f3n Omnes","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9"},"headline":"De la crisis al renacimiento: la Iglesia en Holanda entre los a\u00f1os 60 y la actualidad","datePublished":"2025-03-05T04:35:00+00:00","dateModified":"2025-03-11T15:52:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/"},"wordCount":2226,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-6.png","keywords":["Holanda"],"articleSection":["Argumentos","Recursos"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/","name":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii od lat 60. do dzi\u015b","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-6.png","datePublished":"2025-03-05T04:35:00+00:00","dateModified":"2025-03-11T15:52:31+00:00","description":"Ostatni artyku\u0142 z serii po\u015bwi\u0119conej historii Ko\u015bcio\u0142a w Holandii, od lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku do dnia dzisiejszego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-6.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-6.png","width":920,"height":526,"caption":"Holanda actualidad"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/la-iglesia-en-holanda-entre-los-anos-60-y-la-actualidad\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"De la crisis al renacimiento: la Iglesia en Holanda entre los a\u00f1os 60 y la actualidad"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9","name":"Redakcja Omnes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","caption":"Redacci\u00f3n Omnes"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/redaccion-omnes\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45751"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46213,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45751\/revisions\/46213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}