{"id":46115,"date":"2025-03-12T06:42:00","date_gmt":"2025-03-12T04:42:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?p=46115"},"modified":"2025-03-11T17:45:22","modified_gmt":"2025-03-11T15:45:22","slug":"teologiczne-podstawy-sakralna-muzyka-liturgiczna-historia-muzyka-sakralna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/","title":{"rendered":"Historia muzyki sakralnej"},"content":{"rendered":"

Artyku\u0142 1: W poszukiwaniu teologicznych podstaw muzyki sakralnej i liturgicznej<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Artyku\u0142 2: W poszukiwaniu teologicznych podstaw muzyki sakralnej i liturgicznej. Historia muzyki sakralnej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\"D\u017awi\u0119ki gin\u0105, poniewa\u017c nie mo\u017cna ich zapisa\u0107\", \u015bw. Izydor - 1<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czy kto\u015b ma magnetofon? <\/h2>\n\n\n\n

\"Po od\u015bpiewaniu hymnu (\u1f51\u03bc\u03bd\u03ae\u03c3\u03b1\u03bd\u03c4\u03b5\u03c2) wyruszyli na G\u00f3r\u0119 Oliwn\u0105\". (Mt 26,30; Mk 14,26). <\/p>\n\n\n\n

James McKinnon sugeruje, \u017ce pie\u015b\u0144 ta mog\u0142a by\u0107 drug\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Hallel Oxirr (Psalmy 113-118), jednej z rytualnych pie\u015bni Ostatniej Wieczerzy. Nawet je\u015bli tak nie by\u0142o - zgodnie z chronologi\u0105 Jana - cytat ten ukazuje zwi\u0105zek mi\u0119dzy \u015bpiewem podczas \u017cydowskich i chrze\u015bcija\u0144skich uroczystych posi\u0142k\u00f3w. Jasne jest, \u017ce sam Jezus Chrystus \u015bpiewa\u0142 ze swoimi uczniami. Nie mo\u017cemy jednak wiedzie\u0107, w jaki spos\u00f3b \u015bpiewali, poniewa\u017c w tamtych czasach muzyka nie by\u0142a pisana... ani nagrywana. <\/p>\n\n\n\n

Jest to punkt wyj\u015bcia dla muzyki chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3ra mog\u0142a zosta\u0107 spisana dopiero pod koniec IX wieku. Od tego momentu rozpoczynamy szczeg\u00f3ln\u0105 podr\u00f3\u017c historyczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 rozpocz\u0119li\u015bmy w artykule poprzedni artyku\u0142<\/a>. Zaczniemy od zaj\u0119cia si\u0119 tymi dziewi\u0119cioma wiekami bez pisma: wyzwaniem muzyki, kt\u00f3rej nikt nie s\u0142ysza\u0142 od stuleci, a kt\u00f3ra ponadto nie zosta\u0142a spisana ani nagrana. W VII wieku \u015bwi\u0119ty Izydor z Sewilli wci\u0105\u017c wskazywa\u0142 na to pytanie (Etymologie<\/em> III,15): \"Je\u015bli d\u017awi\u0119ki nie s\u0105 zachowywane w pami\u0119ci przez cz\u0142owieka, gin\u0105, poniewa\u017c nie mo\u017cna ich zapisa\u0107\".<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 w poszukiwaniu swojej muzyki<\/h2>\n\n\n\n

Muzyka chrze\u015bcijan pierwszego tysi\u0105clecia obejmowa\u0142a znacznie wi\u0119cej ni\u017c chora\u0142 gregoria\u0144ski. Nie nale\u017cy te\u017c s\u0105dzi\u0107, \u017ce chora\u0142 gregoria\u0144ski powsta\u0142 nagle. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce jest to, co odkrywamy na temat \u015bcie\u017cki, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do jego powstania w IX wieku. Badania wci\u0105\u017c trwaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego te\u017c podzielili\u015bmy te pierwsze dziewi\u0119\u0107 wiek\u00f3w na trzy okresy:<\/p>\n\n\n\n

a) Podczas pierwszych trzech lub czterech stuleci<\/strong>Liturgia chrze\u015bcija\u0144ska by\u0142a celebrowana w j\u0119zyku greckim i z du\u017c\u0105 doz\u0105 \"improwizacji\", poniewa\u017c teksty liturgiczne nie zosta\u0142y jeszcze ustalone. Z drugiej strony to, co rozumiemy przez wczesnochrze\u015bcija\u0144ski \u015bpiew, wykracza\u0142o poza liturgi\u0119. W ka\u017cdym razie zachowana dokumentacja z pierwszych dw\u00f3ch wiek\u00f3w jest bardzo sk\u0105pa. Wi\u0119cej informacji mamy z III, a przede wszystkim z IV wieku.<\/p>\n\n\n\n

b) Od IV do VIII wieku,<\/strong> Z pewno\u015bci\u0105 wydarzenia na miar\u0119 Edyktu Mediola\u0144skiego (313 r.) czy Soboru Nicejskiego (325 r.) przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w \u015bpiew\u00f3w w r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3lnotach chrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n

c) W IX w.<\/strong>Karol Wielki promowa\u0142 unifikacj\u0119 liturgiczn\u0105 w swoim imperium. Wynikaj\u0105ce z tego ujednolicenie chora\u0142u nie by\u0142o \u0142atwym zadaniem, a proces ten zaowocowa\u0142 nowym rodzajem chora\u0142u, chora\u0142em gregoria\u0144skim (nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u015bw. Grzegorz Wielki nie \u017cy\u0142 od dw\u00f3ch stuleci!). ) Jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej, w ostatnich dw\u00f3ch dekadach tego samego wieku, pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze dokumenty z ustalonymi systemami notacji muzycznej.<\/p>\n\n\n\n

Rezultat? \u015apiew - chora\u0142 gregoria\u0144ski - kt\u00f3ry dzi\u015b znany jest jako \"w\u0142a\u015bciwy dla liturgii rzymskiej\" (Sacrosanctum Concilium<\/a>,<\/em> 116) i kilka innych rodzaj\u00f3w \u015bpiewu, rozpowszechnionych w ca\u0142ym kraju. Niekt\u00f3re z nich przesta\u0142y by\u0107 u\u017cywane, takie jak latynoski chora\u0142 mozarabski; inne przetrwa\u0142y do dzi\u015b, takie jak chora\u0142 mediola\u0144ski. John Caldwell twierdzi, \u017ce sztuka muzyczna zrodzona w Ko\u015bciele by\u0142a prekursorem nowoczesnej muzyki zachodniej.<\/p>\n\n\n\n

Od \u015bpiewu semickiego do liturgii \u0142aci\u0144skiej (III-IV w.)<\/h2>\n\n\n\n

Wycieczka: \u015awi\u0105tynia, synagoga i kult<\/h2>\n\n\n\n

Biblia pokazuje, \u017ce w \u015awi\u0105tyni Jerozolimskiej, zw\u0142aszcza w pierwszej \u015bwi\u0105tyni Salomona (zniszczonej w VI wieku p.n.e.), muzyka by\u0142a bardzo wyszukana, z du\u017cymi ch\u00f3rami i niezwyk\u0142\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 instrument\u00f3w (por. 2 Krn 5:12-14; 2 Krn 7:6; 2 Krn 9:11; 2 Krn 23:13; 2 Krn 29:25-28). <\/p>\n\n\n\n

Nadesz\u0142o wygnanie i podczas 70 lat pobytu w Babilonie lud Izraela ponownie przemy\u015bla\u0142 wiele kwestii dotycz\u0105cych ich relacji z Bogiem i Jego kultu. Wr\u00f3cimy do tego punktu p\u00f3\u017aniej, bior\u0105c pod uwag\u0119 jego wielkie znaczenie. Na razie wystarczy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce po odbudowie \u015awi\u0105tyni (516 r. p.n.e.) muzyka w \u015awi\u0105tyni uleg\u0142a znacznemu ograniczeniu.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony w synagodze \u015bpiew by\u0142 surowy i zwykle bez akompaniamentu instrument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cne jest, aby pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u015awi\u0105tynia by\u0142a miejscem sk\u0142adania ofiar, podczas gdy synagoga s\u0142u\u017cy\u0142a do czytania S\u0142owa i nauczania.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny wa\u017cny fakt: pocz\u0105tkowo chrze\u015bcijanie nadal ucz\u0119szczali zar\u00f3wno do \u015bwi\u0105tyni, jak i synagogi. Wkr\u00f3tce jednak przestali chodzi\u0107 do \u015bwi\u0105tyni, poniewa\u017c nowo\u015b\u0107 Chrystusa i Jego ofiary by\u0142a czym\u015b zupe\u0142nie innym ni\u017c kult tam sprawowany.<\/p>\n\n\n\n

Semicki wp\u0142yw na \u015bpiew chrze\u015bcija\u0144ski we wczesnych wiekach<\/h2>\n\n\n\n

Wed\u0142ug najnowszych bada\u0144, najwcze\u015bniejszy \u015bpiew chrze\u015bcija\u0144ski by\u0142 bardziej obecny w uroczystych posi\u0142kach ni\u017c w samej liturgii. Czy to wcze\u015bniej, czy p\u00f3\u017aniej, czy to w liturgii, czy poza ni\u0105, chrze\u015bcijanie czerpali wskaz\u00f3wki z dw\u00f3ch form \u015bpiewu, kt\u00f3re znali w swoim pierwotnym \u015brodowisku: \u015bpiewu psalm\u00f3w i kantylacji czyta\u0144. Psalmy \u015bpiewano w tonach wywodz\u0105cych si\u0119 z tradycji, ale uproszczonych: jednym g\u0142osem i, og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, bez instrument\u00f3w. Kantylacja by\u0142a \"\u015bpiewan\u0105 recytacj\u0105\", deklamacyjnym stylem w po\u0142owie drogi mi\u0119dzy mow\u0105 a \u015bpiewem, kt\u00f3ry nadawa\u0142 tekstowi wi\u0119ksz\u0105 ekspresj\u0119 i powag\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Te dwie procedury b\u0119d\u0105 podstaw\u0105 wszystkich chrze\u015bcija\u0144skich chora\u0142\u00f3w. Ich dobre zrozumienie jest kluczem do rozwik\u0142ania tajemnic p\u00f3\u017aniejszego chora\u0142u. W ka\u017cdym razie wydaje si\u0119, \u017ce melodie nie s\u0105 kopiami chora\u0142u hebrajskiego. Alberto Turco twierdzi, \u017ce s\u0105 to melodie zachodnie.<\/p>\n\n\n\n

... I hymny w j\u0119zyku greckim<\/h2>\n\n\n\n

Wraz z rozprzestrzenianiem si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa, liturgia i \u015bpiew wkr\u00f3tce dotar\u0142y tak\u017ce do innych kraj\u00f3w. Poniewa\u017c chcemy skupi\u0107 si\u0119 na Zachodzie, zwr\u00f3cimy nasz\u0105 uwag\u0119 na wydarzenia w Grecji i Rzymie. Znany \u015bwiat by\u0142 zaludniony przez mistyczne religie, orientalne kulty i synkretyzm. Greka koine by\u0142a lingua franca, nawet w Rzymie i w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w z diaspory. W tym czasie grecka wersja Starego Testamentu by\u0142a ju\u017c w obiegu. A \u015bpiewy chrze\u015bcijan, po przybyciu do ka\u017cdego miejsca, by\u0142y w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci dostosowywane do lokalnego kontekstu, w jego greckiej ekspresji. <\/p>\n\n\n\n

Istniej\u0105 dowody na znaczn\u0105 proliferacj\u0119 nowych, specyficznie chrze\u015bcija\u0144skich pie\u015bni. Pliniusz M\u0142odszy napisa\u0142 w oficjalnym dokumencie skierowanym do cesarza Trajana (ok. 110 r.): \"\u015apiewaj\u0105 hymny chrystologiczne, jakby do boga\". Joseph Ratzinger sugeruje, \u017ce hymny te odegra\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w wyja\u015bnianiu doktryny we wczesnych czasach. Posuwa si\u0119 nawet do nast\u0119puj\u0105cego stwierdzenia: <\/p>\n\n\n\n

\"Pierwszy rozw\u00f3j chrystologii, wraz z coraz g\u0142\u0119bszym uznaniem bosko\u015bci Chrystusa, najprawdopodobniej zosta\u0142 zrealizowany w\u0142a\u015bnie w pie\u015bniach Ko\u015bcio\u0142a, w przeplataniu si\u0119 teologii, poezji i muzyki\". (\"\u015apiewajcie Bogu z mistrzostwem. Biblijne wskaz\u00f3wki dla muzyki sakralnej\", Dzie\u0142a zebrane, w. 11, s. 450).<\/p>\n\n\n\n

Jeden piasek i jeden wapno<\/h2>\n\n\n\n

Wapno: mimo wszystko istnieje konsensus co do pewnego semickiego wp\u0142ywu na chrze\u015bcija\u0144ski \u015bpiew, cho\u0107 nie mo\u017cemy okre\u015bli\u0107, w jakim stopniu.<\/p>\n\n\n\n

I jeszcze jeden piaszczysty: w ci\u0105gu o\u015bmiu lub dziewi\u0119ciu stuleci, kt\u00f3re teraz przemierzamy, istnieje tylko jeden znany wyj\u0105tek r\u0119kopisu z zapisem muzycznym. Jest to Papirus Oxyrhynchus 1786, odkryty w 1918 roku podczas wykopalisk w Oxyrhynchus w Egipcie i po raz pierwszy opublikowany w 1922 roku. Jest to hymn, kt\u00f3ry zaprasza ca\u0142e stworzenie do wychwalania Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Pochodzi z ko\u0144ca III wieku. Tekst jest napisany w j\u0119zyku greckim, a muzyka jest zgodna z alfabetycznym zapisem w tradycji greckiej. Jest to hymn jednog\u0142osowy, bez instrument\u00f3w. Zdj\u0119cie jest dost\u0119pne online<\/a>jak r\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3re wsp\u00f3\u0142czesne nagrania<\/a>Piosenka mog\u0142a by\u0107 pr\u00f3b\u0105 tego, co mog\u0142o by\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Papirus z Oxyrhynchus 1786. @Uniwersytet Oksfordzki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Chodzi o to, \u017ce nie mo\u017cemy wiedzie\u0107, na ile ten fragment jest reprezentatywny dla pie\u015bni z tego okresu. Nie jest te\u017c \u0142atwo oszacowa\u0107 zakres lokalnych, niesemickich wp\u0142yw\u00f3w na \u015bpiew. Ponadto wiele dokument\u00f3w u\u017cywa zamiennie termin\u00f3w \"psalm\" i \"hymn\".<\/p>\n\n\n\n

Pomimo tego, co pokazali\u015bmy, nowe \u015bpiewy przynios\u0142y nie tylko korzy\u015bci, ale tak\u017ce wp\u0142ywy sprzeczne z chrze\u015bcija\u0144stwem w niekt\u00f3rych miejscach. Znacz\u0105ce jest stopniowe przenikanie gnozy, w\u0142a\u015bnie poprzez \u015bpiew, pocz\u0105wszy od II wieku. Ko\u015bci\u00f3\u0142 podj\u0105\u0142 w\u00f3wczas pewne dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

Zastrze\u017cenia Ko\u015bcio\u0142a i Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a<\/h2>\n\n\n\n

Na tym tle istotne jest r\u00f3wnie\u017c to, co mo\u017cemy przeczyta\u0107 w pismach Ojc\u00f3w. Na ten temat b\u0119dziemy si\u0119 rozwodzi\u0107 p\u00f3\u017aniej w artyku\u0142ach cz\u0119\u015bci teologicznej, ale teraz konieczne jest odniesienie. Faktem jest, \u017ce istnieje wiele pism przeciwko \u015bpiewowi, a przede wszystkim przeciwko instrumentom. Zauwa\u017camy tutaj, \u017ce pomimo powagi problem\u00f3w, nigdy nie podaje si\u0119 fundamentalnych powod\u00f3w dla muzyki. Wymie\u0144my pokr\u00f3tce cztery z tych powod\u00f3w zastrze\u017ce\u0144 wobec muzyki.<\/p>\n\n\n\n

a) Mo\u017cliwa asymilacja z kultami mistycznymi.<\/p>\n\n\n\n

b) Wej\u015bcie element\u00f3w zmys\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n

c) Wspomniany wp\u0142yw doktryn gnostyckich.<\/p>\n\n\n\n

d) Johannes Quasten wskazuje na neoplato\u0144skie wykszta\u0142cenie niekt\u00f3rych pisarzy i Ojc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli s\u0105 to rzeczywi\u015bcie najwa\u017cniejsze powody do ostro\u017cno\u015bci, to same w sobie wymagaj\u0105 fundamentalnego kryterium, kt\u00f3re weryfikuje ca\u0142\u0105 prawdziw\u0105 muzyk\u0119 liturgiczn\u0105. To w\u0142a\u015bnie postaramy si\u0119 wyja\u015bni\u0107 w trakcie tych artyku\u0142\u00f3w. W przeciwnym razie, dlaczego Joseph Ratzinger wyja\u015bnia przy r\u00f3\u017cnych okazjach, \u017ce liturgia wymaga<\/em> \u015bpiew?<\/p>\n\n\n\n

W nast\u0119pnej cz\u0119\u015bci b\u0119dziemy kontynuowa\u0107 rozw\u00f3j tego historycznego okresu braku notacji muzycznej. Pami\u0119tajmy, \u017ce dokumenty z IV wieku s\u0105 bardziej obfite i od tego czasu fakty s\u0105 mniej nie\u015bmia\u0142o przedstawiane, co pozwala nam lepiej zrekonstruowa\u0107 to, co si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Oto kilka tytu\u0142\u00f3w o r\u00f3\u017cnej tematyce i jako\u015bci technicznej, na kt\u00f3rych mo\u017cna kontynuowa\u0107 czytanie.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Nota bibliograficzna:<\/h2>\n\n\n\n

Aby zapozna\u0107 si\u0119 z chora\u0142em gregoria\u0144skim, zaleca si\u0119 zapoznanie si\u0119 z dwoma kluczowymi podr\u0119cznikami, w j\u0119zyku hiszpa\u0144skim i o r\u00f3\u017cnym stopniu zaawansowania technicznego, autorstwa dw\u00f3ch znakomitych autor\u00f3w. Po pierwsze, Chora\u0142 gregoria\u0144ski: historia, liturgia, formy...<\/em> Juana Carlosa Asensio Palaciosa (Madryt, Alianza M\u00fasica, 2003), kt\u00f3ra stanowi bogate wprowadzenie do tematu. Z drugiej strony, Daniel Saulnier, kolejny wielki ekspert, oferuje w Chora\u0142 gregoria\u0144ski<\/em> (w t\u0142umaczeniu Ernesto Dolado, Solesmes, 2001), r\u00f3wnie g\u0142\u0119boka perspektywa, cho\u0107 znacznie kr\u00f3tsza i bardziej pouczaj\u0105ca. <\/p>\n\n\n\n

Aby zapozna\u0107 si\u0119 z innym, ale r\u00f3wnie fundamentalnym podej\u015bciem, zobacz dwa inne podr\u0119czniki autorstwa Alberto Turco. Pierwszy z nich, Wprowadzenie do chora\u0142u gregoria\u0144skiego<\/em> (Citt\u00e0 del Vaticano, Libreria Editrice Vaticana, 2016), przedstawia jasne i przyst\u0119pne wprowadzenie do chora\u0142u gregoria\u0144skiego, podczas gdy drugi, Chora\u0142 gregoria\u0144ski: corso fondamentale<\/em> (Rzym, Torre d'Orfeo, wyd. 3, 1996), oferuje bardziej techniczny i ustrukturyzowany pogl\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o bardziej historyczne publikacje, mo\u017cna \u015bledzi\u0107 aktualizacj\u0119 zaproponowan\u0105 przez Petera Jeffery'ego w Muzyczne dziedzictwo staro\u017cytnego \u015bwiata, <\/em>w pierwszym tomie The Cambridge History of Medieval Music,<\/em> pod redakcj\u0105 Marka Everista i Thomasa Kelly'ego (Cambridge, University Press, 2018) lub tom pod redakcj\u0105 Jamesa W. McKinnona, Staro\u017cytno\u015b\u0107 i \u015bredniowiecze: od staro\u017cytnej Grecji do XV wieku<\/em>(Houndmills and London, The Macmillan Press, 1990).<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 nieco starsza, praca Solange Corbin wci\u0105\u017c ma wielk\u0105 warto\u015b\u0107, Ko\u015bci\u00f3\u0142 na podboju swojej muzyki<\/em> (Pary\u017c, Gallimard, 1960) i Muzyka i kult w staro\u017cytno\u015bci poga\u0144skiej i chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em> autorstwa Johannesa Quastena (t\u0142umaczenie Boniface Ramsey, Washington, D.C., National Association of Pastoral Musicians, 1983). Ksi\u0105\u017cka Quastena pozostaje istotnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji na temat relacji mi\u0119dzy muzyk\u0105 a kultem w staro\u017cytno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cnym dzie\u0142em na temat konstytucji \u015bredniowiecznego \u015bpiewu jest G\u0142osem i pi\u00f3rem: Poznawanie \u015bredniowiecznej pie\u015bni i jej powstawania<\/em> autorstwa Leo Treitlera (Oxford, New York, Oxford University Press, 2007). Ta antologia gromadzi najwa\u017cniejsze artyku\u0142y Treitlera, autora, kt\u00f3ry odcisn\u0105\u0142 znacz\u0105ce pi\u0119tno na badaniach nad \u015bredniowiecznym \u015bpiewem chrze\u015bcija\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie, istniej\u0105 dwa tomy koncentruj\u0105ce si\u0119 na okresie karoli\u0144skim, kt\u00f3re s\u0105 wa\u017cne dla zrozumienia rozwoju chora\u0142u gregoria\u0144skiego i notacji muzycznej. Pierwszy z nich to Chora\u0142 gregoria\u0144ski i Karolingowie<\/em> autorstwa Kennetha Levy'ego (Princeton, N.J., Princeton University Press, 1998). Druga, bardziej aktualna, to Zapisywanie d\u017awi\u0119k\u00f3w w karoli\u0144skiej Europie: wynalezienie notacji muzycznej<\/em> Susan Rankin (Cambridge, Wielka Brytania, Nowy Jork, USA, Cambridge University Press, 2018), niezb\u0119dne dzie\u0142o do zrozumienia tworzenia i wp\u0142ywu notacji muzycznej w karoli\u0144skiej Europie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Art\u00edculo 1: En busca del fundamento teol\u00f3gico de la m\u00fasica sacra y lit\u00fargica Art\u00edculo 2: En busca del fundamento teol\u00f3gico de la m\u00fasica sacra y lit\u00fargica. Una historia de la m\u00fasica sacra \u00abLos sonidos perecen porque no pueden ser escritos\u00bb, san Isidoro – 1 \u00bfAlguien tiene una grabadora?  \u00abDespu\u00e9s de cantar el himno (\u1f51\u03bc\u03bd\u03ae\u03c3\u03b1\u03bd\u03c4\u03b5\u03c2), salieron […]<\/p>\n","protected":false},"author":2425,"featured_media":46206,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537],"tags":[26,1081],"class_list":["post-46115","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","tag-musica","tag-musica-sacra"],"yoast_head":"\nUna historia de la m\u00fasica sacra - Omnes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Segundo art\u00edculo de la serie "En busca del fundamento teol\u00f3gico de la m\u00fasica sacra y lit\u00fargica", en la que se ofrece una visi\u00f3n hist\u00f3rica.\u00a0\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/teologiczne-podstawy-sakralna-muzyka-liturgiczna-historia-muzyka-sakralna\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Una historia de la m\u00fasica sacra - Omnes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Segundo art\u00edculo de la serie "En busca del fundamento teol\u00f3gico de la m\u00fasica sacra y lit\u00fargica", en la que se ofrece una visi\u00f3n hist\u00f3rica.\u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/teologiczne-podstawy-sakralna-muzyka-liturgiczna-historia-muzyka-sakralna\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-12T04:42:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-9-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redacci\u00f3n Omnes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redacci\u00f3n Omnes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redacci\u00f3n Omnes\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9\"},\"headline\":\"Una historia de la m\u00fasica sacra\",\"datePublished\":\"2025-03-12T04:42:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/\"},\"wordCount\":2224,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/image-9-1.png\",\"keywords\":[\"M\u00fasica\",\"M\u00fasica sacra\"],\"articleSection\":[\"Recursos\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/\",\"name\":\"Una historia de la m\u00fasica sacra - Omnes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/image-9-1.png\",\"datePublished\":\"2025-03-12T04:42:00+00:00\",\"description\":\"Segundo art\u00edculo de la serie \\\"En busca del fundamento teol\u00f3gico de la m\u00fasica sacra y lit\u00fargica\\\", en la que se ofrece una visi\u00f3n hist\u00f3rica.\u00a0\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/image-9-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/image-9-1.png\",\"width\":920,\"height\":526,\"caption\":\"m\u00fasica sacra\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Una historia de la m\u00fasica sacra\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9\",\"name\":\"Redacci\u00f3n Omnes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/o-de-omens-100x100.png\",\"caption\":\"Redacci\u00f3n Omnes\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/redaccion-omnes\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia muzyki sakralnej - Omnes","description":"Drugi artyku\u0142 z serii \"W poszukiwaniu teologicznych podstaw muzyki sakralnej i liturgicznej\", w kt\u00f3rym przedstawiono przegl\u0105d historyczny.\u00a0","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/teologiczne-podstawy-sakralna-muzyka-liturgiczna-historia-muzyka-sakralna\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Una historia de la m\u00fasica sacra - Omnes","og_description":"Segundo art\u00edculo de la serie \"En busca del fundamento teol\u00f3gico de la m\u00fasica sacra y lit\u00fargica\", en la que se ofrece una visi\u00f3n hist\u00f3rica.\u00a0","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/teologiczne-podstawy-sakralna-muzyka-liturgiczna-historia-muzyka-sakralna\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2025-03-12T04:42:00+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-9-1.png","type":"image\/png"}],"author":"Redacci\u00f3n Omnes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redacci\u00f3n Omnes","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/"},"author":{"name":"Redacci\u00f3n Omnes","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9"},"headline":"Una historia de la m\u00fasica sacra","datePublished":"2025-03-12T04:42:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/"},"wordCount":2224,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-9-1.png","keywords":["M\u00fasica","M\u00fasica sacra"],"articleSection":["Recursos"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/","name":"Historia muzyki sakralnej - Omnes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-9-1.png","datePublished":"2025-03-12T04:42:00+00:00","description":"Drugi artyku\u0142 z serii \"W poszukiwaniu teologicznych podstaw muzyki sakralnej i liturgicznej\", w kt\u00f3rym przedstawiono przegl\u0105d historyczny.\u00a0","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-9-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-9-1.png","width":920,"height":526,"caption":"m\u00fasica sacra"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/fundamento-teologico-musica-sacra-liturgica-historia-musica-sacra\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Una historia de la m\u00fasica sacra"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/051da02e8f621ba5bc903e8c75dc3eb9","name":"Redakcja Omnes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/o-de-omens-100x100.png","caption":"Redacci\u00f3n Omnes"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/redaccion-omnes\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46115"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46208,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46115\/revisions\/46208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}