{"id":46940,"date":"2025-04-30T06:00:00","date_gmt":"2025-04-30T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?p=46940"},"modified":"2025-11-28T12:49:26","modified_gmt":"2025-11-28T10:49:26","slug":"samo-chrzescijanstwo-autorstwa-c-s-lewisa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/","title":{"rendered":"\"Zwyk\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo\" C.S. Lewisa"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0105\u017cka <em><a href=\"https:\/\/www.rialp.com\/libro\/mero-cristianismo_92241\/\">Zwyk\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo<\/a><\/em> autorstwa C.S. Lewisa, towarzyszy\u0142a wielu nawr\u00f3conym na wiar\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Zbli\u017ca si\u0119 do nich i pomaga im zrozumie\u0107 klucze do wiary w spos\u00f3b oryginalny i \u017cywy. Pochodzi z zestawu rozm\u00f3w nadawanych przez BBC w pierwszych latach II wojny \u015bwiatowej (1941-1942), kiedy Anglia stan\u0119\u0142a samotnie przeciwko pot\u0119dze Hitlera i do\u015bwiadczy\u0142a trud\u00f3w konfliktu: bombardowa\u0144 z powietrza, blokady morskiej i manewr\u00f3w tajnych s\u0142u\u017cb; pora\u017cki na kontynencie, przesiedlenia tysi\u0119cy ludzi, rannych i zmar\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konieczne by\u0142o zmobilizowanie nie tylko cia\u0142, ale tak\u017ce duch\u00f3w. S\u0142ynna brytyjska firma pomy\u015bla\u0142a o religijnym oddechu. Bior\u0105c pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijn\u0105 w Wielkiej Brytanii (anglikanie, kalwini, metody\u015bci, katolicy...), woleli unika\u0107 znanych duchownych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyb\u00f3r pad\u0142 na <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/cs-lewis-el-amor\/\">C. S. Lewis<\/a>kt\u00f3ry by\u0142 (tylko) <em>Kolega <\/em>z Magdalen College (Oxford). C.S. Lewis powr\u00f3ci\u0142 do wiary chrze\u015bcija\u0144skiej w Oksfordzie (1929-1931), by\u0142 praktykuj\u0105cym cz\u0142onkiem Ko\u015bcio\u0142a Anglii i czu\u0142 si\u0119 zmuszony do wyznania swojej wiary. Nie zawsze by\u0142o to dobrze widziane w jego \u015brodowisku akademickim. By\u0107 mo\u017ce dlatego, w wieku 40 lat, by\u0142 tylko <em>wsp\u00f3\u0142pracownik <\/em>i nie otrzyma\u0142 profesury w Oksfordzie, ale znacznie p\u00f3\u017aniej w Cambridge (1955). Jego wyk\u0142ady na temat <em>Problem b\u00f3lu <\/em>(1941), z pal\u0105cym pytaniem: Jak dobry B\u00f3g mo\u017ce pozwoli\u0107 na tyle z\u0142a?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podej\u015bcie <em>Zwyk\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyemitowano trzy serie rozm\u00f3w. Pierwsza na temat zmys\u0142u moralnego i istnienia Boga: <em>Dobro i z\u0142o jako klucz do zrozumienia \u015bwiata<\/em>Drugi, na <em>Chrze\u015bcija\u0144skie zachowanie<\/em>Trzeci, na <em>Poza osobowo\u015b\u0107 lub pierwsze kroki w doktrynie Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej<\/em>. Odnios\u0142y one wielki sukces i wiele os\u00f3b by\u0142o za nie wdzi\u0119cznych w tej bardzo z\u0142ej godzinie. Poprawi\u0142 je i opublikowa\u0142 osobno (1942-1944), a p\u00f3\u017aniej poprawi\u0142 je ponownie i zebra\u0142 w jednym tomie. <em>Zwyk\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo <\/em>(1952), Zwyk\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo lub \"chrze\u015bcija\u0144stwo bez wi\u0119cej\".&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tytu\u0142 nawi\u0105zuje do tego, o co zosta\u0142 poproszony: musieli s\u0142u\u017cy\u0107 wszystkim chrze\u015bcijanom bez wchodzenia w kontrowersje. Skupi\u0107 si\u0119 na tym, co jest wa\u017cne dla wszystkich, co jest najbardziej chrze\u015bcija\u0144skie. Dlatego nie zag\u0142\u0119bia\u0142 si\u0119 w niekt\u00f3re tematy (na przyk\u0142ad struktur\u0119 Ko\u015bcio\u0142a czy Maryj\u0119 Dziewic\u0119). Ale zag\u0142\u0119bia si\u0119 w podstawy, w duchu ich ponownego przemy\u015blenia. Doradzaj\u0105c kaznodziejom, nalega\u0142 kiedy\u015b, \u017ce je\u015bli nie jeste\u015b w stanie prze\u0142o\u017cy\u0107 formu\u0142, w kt\u00f3re wierzysz, na inne formu\u0142y, tak naprawd\u0119 ich nie rozumiesz. I to w\u0142a\u015bnie pr\u00f3buje zrobi\u0107 tutaj, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do mentalno\u015bci zwyk\u0142ych ludzi i ich trudno\u015bci w obliczu pewnych temat\u00f3w: odkupienia, Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, z\u0142a.  Chce r\u00f3wnie\u017c zdemontowa\u0107 i zrekonstruowa\u0107 pewne klisze: \"Musi by\u0107 co\u015b poza\", \"Chrystus by\u0142 ostatecznie (tylko) nauczycielem moralno\u015bci\", \"Moralno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska polega na byciu uczciwymi obywatelami i unikaniu pewnych grzech\u00f3w\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten wysi\u0142ek t\u0142umaczenia i ponownego przemy\u015blenia jest podstaw\u0105 oryginalno\u015bci i g\u0142\u0119bi teologicznej C.S. Lewisa. Nie czu\u0142 si\u0119 profesjonalnym teologiem i nie zag\u0142\u0119bia\u0142 si\u0119 w zbyt specjalistyczne tematy. Interesuje si\u0119 tymi, kt\u00f3rymi chrze\u015bcijanin musi \u017cy\u0107. Czyni to z wybitn\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 syntetycznego przedstawiania argument\u00f3w poprzez znajdowanie m\u0105drych przyk\u0142ad\u00f3w. W ten spos\u00f3b uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 jedno z najwa\u017cniejszych dzie\u0142 teologii XX wieku. Tekst mistrzowski pod wieloma wzgl\u0119dami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Zawarto\u015b\u0107<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chocia\u017c serie by\u0142y niezale\u017cne, s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane i s\u0105 u\u0142o\u017cone w 4 \"ksi\u0105\u017cki\", poniewa\u017c pierwsza seria zajmuje pierwsze dwie. Zaczyna si\u0119 od odkrycia prawdziwego Boga, poprzez argument moralny: ci\u0105g\u0142e do\u015bwiadczenie os\u0105du sumienia na temat dobra i z\u0142a (dobra i z\u0142a) (ksi\u0119ga I). Po tym nast\u0119puje opis doktryny odkupienia, skupiaj\u0105cy si\u0119 na rzeczywisto\u015bci ludzkiego upadku i misji Chrystusa (ksi\u0119ga II). Trzecia ksi\u0119ga dotyczy chrze\u015bcija\u0144skiego zachowania, kt\u00f3re szybko koncentruje si\u0119 na \u017cyciu w Chrystusie zjednoczonym z Jego Ko\u015bcio\u0142em. Czwarta ksi\u0119ga to szybkie i sprytne uzasadnienie tajemnicy trynitarnej i jej historii, a nast\u0119pnie przej\u015bcie do tego, w jaki spos\u00f3b chrze\u015bcijanin mo\u017ce prawdziwie uto\u017csami\u0107 si\u0119 z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wojna mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 tutaj, zostanie p\u00f3\u017aniej rozwini\u0119ta w jego s\u0142ynnym i genialnym <em>Listy od diab\u0142a do siostrze\u0144ca<\/em>opublikowane w prasie w 1942 roku.&nbsp; <em>Zwyk\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo<\/em> Ksi\u0105\u017cka zawiera, ale nie cytuje, niekt\u00f3re w\u0105tki z <em>Wieczny cz\u0142owiek<\/em> Chestertona, kt\u00f3r\u0105 Lewis przeczyta\u0142 w 1926 roku, kiedy zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do wiary. Na przyk\u0142ad znaczenie pierwotnego upadku, ale realistycznie potraktowane, a nie po prostu og\u00f3lnie przyj\u0119te. To, \u017ce nie mo\u017cna argumentowa\u0107, \u017ce <em>\"Chrystus by\u0142 ostatecznie dobrym cz\u0142owiekiem\".<\/em> jak zdeprawowane chrze\u015bcija\u0144stwo lubi o sobie my\u015ble\u0107 lub \"<em>wodnisty<\/em>\"jak to uj\u0105\u0142 Lewis. W Ewangeliach posta\u0107 Chrystusa jest zbyt pot\u0119\u017cna i wymagaj\u0105ca, aby my\u015ble\u0107 o nim tylko jako o dobrym cz\u0142owieku lub prostym nauczycielu moralno\u015bci. Jest to s\u0142ynny trylemat Lewisa, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 ju\u017c u Chestertona. <em>\"Musisz wybra\u0107: albo ten cz\u0142owiek by\u0142 i jest Synem Bo\u017cym, albo by\u0142 szale\u0144cem, albo czym\u015b znacznie gorszym\".<\/em> (II, 3 in fine). R\u00f3wnie\u017c pomys\u0142, \u017ce je\u015bli prawd\u0105 jest, \u017ce B\u00f3g jest mi\u0142o\u015bci\u0105, nie mo\u017ce by\u0107 samotnym Bogiem czekaj\u0105cym na stworzenie kogo\u015b do kochania; subtelna, a jednocze\u015bnie g\u0142\u0119boka i skuteczna refleksja na temat Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Prawo moralne<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Dobro i z\u0142o<\/em> to w\u0142a\u015bciwe t\u0142umaczenie tytu\u0142u pierwszej \"ksi\u0119gi\" (<em>Prawo i z\u0142o<\/em>) poprzez dodanie <em>\"jako klucz do zrozumienia wszech\u015bwiata\".<\/em>. Kiedy Lewis pisa\u0142, moralny argument za istnieniem Boga zosta\u0142 intelektualnie zdyskredytowany jako nieskuteczny i nierozstrzygalny (w teorii). Ale Lewis jest bystrym obserwatorem, a tak\u017ce konwertyt\u0105. Zauwa\u017ca, jak g\u0142\u0119boko zakorzenione w ludzkim \u017cyciu jest odwo\u0142ywanie si\u0119 do dobra i z\u0142a. Istoty ludzkie nieustannie odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do swoich praw i narzekaj\u0105 na wykroczenia i niesprawiedliwo\u015b\u0107. Nikt nie mo\u017ce narzeka\u0107 na nic, je\u015bli nie ma prawa. Narzekaj\u0105c, z t\u0105 sam\u0105 si\u0142\u0105 uznajemy istnienie moralnego prawa i porz\u0105dku, kt\u00f3rego nie wymy\u015blili\u015bmy i kt\u00f3ry kto\u015b musia\u0142 wprowadzi\u0107. Demonstracja jest tak samo wa\u017cna jak skarga, w takim samym stopniu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Przekonania<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W co wierz\u0105 chrze\u015bcijanie<\/em>to tytu\u0142 drugiej ksi\u0105\u017cki i drugiej cz\u0119\u015bci pierwszej serii wyk\u0142ad\u00f3w. Najpierw przedstawia mo\u017cliwe warianty Boga: mi\u0119dzy ateizmem a wiar\u0105 w Boga; mi\u0119dzy wiar\u0105, \u017ce wszystko jest Bogiem (panteizm) lub wiar\u0105, \u017ce wszystko nie jest Bogiem i istnieje Stw\u00f3rca odr\u0119bny od \u015bwiata.  W zale\u017cno\u015bci od przypadku, z\u0142o mo\u017ce by\u0107 rozumiane lub nie. Je\u015bli nie ma Boga, nie ma z\u0142a, jest tylko wzgl\u0119dne. Ale je\u015bli wszystko jest Bogiem, nie ma te\u017c z\u0142a. Z\u0142o w\u0142a\u015bciwie pojawia si\u0119 tylko wtedy, gdy istnieje dobry B\u00f3g, ale to samo w sobie stwarza problem: w jaki spos\u00f3b dobry B\u00f3g pozwala na z\u0142o, kt\u00f3re jest wtedy tak oczywiste (straszna wojna). Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce B\u00f3g stworzy\u0142 nas wolnymi istotami, a je\u015bli jeste\u015bmy naprawd\u0119 wolni, mo\u017cemy post\u0119powa\u0107 dobrze lub \u017ale, chcie\u0107 tego, czego chce B\u00f3g, lub tego nie chcie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rzeczywisto\u015b\u0107 upadku, pi\u0119knie przedstawiona, oznacza, \u017ce \u015bwiat jest <em>\"Teren okupowany przez wroga\"<\/em>kt\u00f3ry potrzebuje ratunku, kt\u00f3ry nie jest \u0142atwy. Tego ratunku dokonuje Jezus Chrystus, schodz\u0105c na ten \u015bwiat incognito. To, co by\u0142o brutalnym za\u0142amaniem pos\u0142usze\u0144stwa nale\u017cnego Bogu, znajduje swoje rozwi\u0105zanie w pe\u0142nym pos\u0142usze\u0144stwie a\u017c do \u015bmierci Syna (<em>\"doskona\u0142y pokutnik<\/em>), kt\u00f3ry otwiera drog\u0119. Drog\u0119 uto\u017csamienia si\u0119 z Nim, aby by\u0107 synem w Synu i wype\u0142nia\u0107 wol\u0119 Ojca. To niezwyk\u0142e, \u017ce Lewis k\u0142adzie du\u017cy nacisk na t\u0119 prawdziw\u0105 identyfikacj\u0119 jako jedyny spos\u00f3b na autentyczne chrze\u015bcija\u0144stwo, kt\u00f3re nie jest moralistycznym zbiorem zasad dobrze przemy\u015blanych i wykszta\u0142conych ludzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\"Ludzie cz\u0119sto zastanawiaj\u0105 si\u0119, kiedy nast\u0105pi kolejny krok w ewolucji cz\u0142owieka: krok w kierunku czego\u015b, co wykracza poza to, co ludzkie. Ale dla chrze\u015bcijan ten krok ju\u017c zosta\u0142 zrobiony. Wraz z Chrystusem pojawi\u0142 si\u0119 nowy rodzaj cz\u0142owieka i nowy rodzaj \u017cycia\".<\/em> (na pocz\u0105tku II, 5). I to \u017cycie, kt\u00f3re otrzymuje si\u0119 przez chrzest, doktryn\u0119 i Eucharysti\u0119 (Wieczerz\u0119 Pa\u0144sk\u0105), jest prze\u017cywane zbiorowo w Ko\u015bciele. Nie mo\u017ce by\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwa w samotno\u015bci. Ka\u017cdy jest spo\u0142ecznie \"w\u0142\u0105czony\" w Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Chrze\u015bcija\u0144skie zachowanie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0119ga III po\u015bwi\u0119cona jest przedstawieniu \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego przy jednoczesnym demonta\u017cu zbioru popularnych stereotyp\u00f3w na temat moralno\u015bci. Zaczyna od sprytnej prezentacji cz\u0119\u015bci moralno\u015bci. Wybiera mi\u0119dzy innymi przyk\u0142ad eskadry statk\u00f3w. Musz\u0105 by\u0107 uporz\u0105dkowane i nie zderza\u0107 si\u0119 ze sob\u0105, ale tak\u017ce ka\u017cdy statek jest wewn\u0119trznie zdrowy (w przeciwnym razie zderz\u0105 si\u0119), a eskadra jako ca\u0142o\u015b\u0107 wie, dok\u0105d zmierza. Nast\u0119pnie nast\u0119puje kr\u00f3tka prezentacja siedmiu cn\u00f3t, kardynalnych i nasyconych, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce ka\u017cda z nich dzia\u0142a. I prezentacja moralno\u015bci spo\u0142ecznej, podkre\u015blaj\u0105ca, \u017ce chrze\u015bcija\u0144skie przes\u0142anie nie ma ustalonych opcji w sferze doczesnej, \u017ce niew\u0142a\u015bciwe jest oczekiwanie interwencji duchownych i \u017ce \u015bwieccy powinni dobrze sobie radzi\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moralno\u015b\u0107 seksualna jest traktowana z wielkim dowcipem i powag\u0105. U\u017cywa on por\u00f3wnania do zachowa\u0144 \u017cywieniowych, aby umie\u015bci\u0107, z zachowaniem zdrowego rozs\u0105dku, wiele rzeczy na ich w\u0142a\u015bciwym miejscu. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo jest prawie jedyn\u0105 religi\u0105, kt\u00f3ra docenia ludzkie cia\u0142o w takim stopniu, w jakim wierzymy w zmartwychwstanie i Wcielenie Chrystusa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest oczywiste, \u017ce w nieporz\u0105dku naszej po\u017c\u0105dliwo\u015bci jest nieporz\u0105dek grzechu i walka o jego ud\u017awigni\u0119cie. Ale tak\u017ce, \u017ce nie jest to najgorszy grzech, poniewa\u017c grzechy duchowe, takie jak pycha i nienawi\u015b\u0107, dotykaj\u0105 nas znacznie g\u0142\u0119biej. Mo\u017cemy mie\u0107 tendencj\u0119 do \u017cycia jak zwierz\u0119ta lub jak diab\u0142y, ale to drugie jest znacznie gorsze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nast\u0119pnie nast\u0119puje szybkie i skuteczne potraktowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa z naciskiem na warto\u015b\u0107 zaanga\u017cowania. I przegl\u0105d wiary, nadziei i mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Poza osobowo\u015bci\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to tytu\u0142 czwartej \"ksi\u0105\u017cki\" z jedenastoma punktami, odpowiadaj\u0105cymi tylu rozmowom radiowym. Podobnie jak ca\u0142a ksi\u0105\u017cka, zawiera wiele interesuj\u0105cych rzeczy. Zaczyna si\u0119 od potwierdzenia obecnego znaczenia teologii (<em>\"Je\u015bli nie wiesz, to nie dlatego, \u017ce nie masz teologii, ale dlatego, \u017ce masz w g\u0142owie wiele b\u0142\u0119dnych pomys\u0142\u00f3w.<\/em>). I rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy sp\u0142odzeniem a stworzeniem, kt\u00f3re jest kluczem do wtajemniczenia w tajemnic\u0119 Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, kiedy rozr\u00f3\u017cniamy, w jaki spos\u00f3b Syn zosta\u0142 sp\u0142odzony od ca\u0142ej wieczno\u015bci, a stworzenie zosta\u0142o stworzone w czasie. Co wi\u0119cej, ka\u017cdy z nas zosta\u0142 ju\u017c stworzony, ale musi zosta\u0107 zrodzony do \u017cycia w \u0142asce. I przej\u015b\u0107 z naturalnego, biologicznego \u017cycia (kt\u00f3re nazywa \u017cyciem \u0142aski) do \u017cycia \u0142aski. <em>Bios<\/em>) skupionych na naszych w\u0142asnych celach, a \u017cyciem Boga (<em>Zo\u00e9<\/em>), kt\u00f3re jest \u017cyciem w Chrystusie przez Ducha \u015awi\u0119tego. Ta idea zyskuje na sile w ca\u0142ej tej cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jasno\u015b\u0107 Lewisa w kwestii Ducha \u015awi\u0119tego jest uderzaj\u0105ca: <em>\"Wszyscy lubi\u0105 powtarza\u0107 'B\u00f3g jest Mi\u0142o\u015bci\u0105', ale nie zdaj\u0105 sobie sprawy, \u017ce s\u0142owa 'B\u00f3g jest Mi\u0142o\u015bci\u0105' nie maj\u0105 prawdziwego znaczenia, chyba \u017ce B\u00f3g zawiera co najmniej dwie Osoby (...). Gdyby B\u00f3g by\u0142 jedn\u0105 Osob\u0105, to zanim \u015bwiat zosta\u0142 stworzony, B\u00f3g nie by\u0142 mi\u0142o\u015bci\u0105 (...). To, co wy\u0142ania si\u0119 ze wsp\u00f3lnego \u017cycia Ojca i Syna, jest prawdziw\u0105 Osob\u0105 (...). By\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3rym \u0142atwiej jest zacz\u0105\u0107 od trzeciej Osoby i post\u0119powa\u0107 wstecz. B\u00f3g jest Mi\u0142o\u015bci\u0105 i ta Mi\u0142o\u015b\u0107 rozprzestrzenia si\u0119 przez ludzi, a zw\u0142aszcza przez ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Ale ten Duch Mi\u0142o\u015bci jest, od ca\u0142ej wieczno\u015bci, Mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra jest dana mi\u0119dzy Ojcem i Synem\".<\/em> (IV,4).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podsumowuje: <em>\"Na pocz\u0105tku powiedzia\u0142em, \u017ce w Bogu s\u0105 osobowo\u015bci. Teraz id\u0119 dalej: nigdzie indziej nie ma prawdziwych osobowo\u015bci. Dop\u00f3ki nie poddasz si\u0119 Chrystusowi, nie masz prawdziwego \"ja\" (...) Jak monotonnie podobni s\u0105 wielcy zdobywcy i tyrani; jak chwalebnie r\u00f3\u017cni s\u0105 \u015bwi\u0119ci (...) Chrystus z pewno\u015bci\u0105 da ci prawdziw\u0105 osobowo\u015b\u0107, ale nie mo\u017cesz i\u015b\u0107 do Niego tylko po to (...) Pierwszym krokiem jest pr\u00f3ba ca\u0142kowitego zapomnienia o sobie (...). Pierwszym krokiem jest pr\u00f3ba ca\u0142kowitego zapomnienia o sobie (...) Szukaj siebie, a na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 znajdziesz tylko nienawi\u015b\u0107, samotno\u015b\u0107, rozpacz, gniew, ruin\u0119 i rozk\u0142ad. Ale szukajcie Chrystusa, a znajdziecie wszystko inne.<\/em>\". <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El libro Mero cristianismo de C. S. Lewis, ha acompa\u00f1ado a muchos conversos hacia la fe cristiana. Se les acerca y les ayuda a entender con originalidad y viveza las claves de la fe. Procede de un conjunto de charlas radiadas por la BBC durante los primeros a\u00f1os de la II Guerra Mundial (1941-1942), cuando [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":46941,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[537,53],"tags":[2061,594,496],"class_list":["post-46940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recursos","category-teologia-siglo-xx","tag-cristianismo","tag-libros","tag-teologia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&quot;Mero cristianismo&quot;, de C. S. Lewis<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Mero Cristianismo es una de las obras m\u00e1s conocidas de C. S. Lewis, pues en ella habla de algunas claves de la fe.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/samo-chrzescijanstwo-autorstwa-c-s-lewisa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;Mero cristianismo&quot;, de C. S. Lewis\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mero Cristianismo es una de las obras m\u00e1s conocidas de C. S. Lewis, pues en ella habla de algunas claves de la fe.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/samo-chrzescijanstwo-autorstwa-c-s-lewisa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-30T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-28T10:49:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/TEOLOGIA.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Juan Luis Lorda\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Juan Luis Lorda\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Juan Luis Lorda\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07\"},\"headline\":\"\u00abMero cristianismo\u00bb, de C. S. Lewis\",\"datePublished\":\"2025-04-30T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-28T10:49:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/\"},\"wordCount\":2236,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/TEOLOGIA.jpg\",\"keywords\":[\"Cristianismo\",\"Libros\",\"Teolog\u00eda\"],\"articleSection\":[\"Recursos\",\"Teolog\u00eda del siglo XX\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/\",\"name\":\"\\\"Mero cristianismo\\\", de C. S. Lewis\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/TEOLOGIA.jpg\",\"datePublished\":\"2025-04-30T04:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-28T10:49:26+00:00\",\"description\":\"Mero Cristianismo es una de las obras m\u00e1s conocidas de C. S. Lewis, pues en ella habla de algunas claves de la fe.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/TEOLOGIA.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/TEOLOGIA.jpg\",\"width\":920,\"height\":526},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/recursos\\\/argumentos\\\/teologia-siglo-xx\\\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00abMero cristianismo\u00bb, de C. S. Lewis\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07\",\"name\":\"Juan Luis Lorda\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/01\\\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png\",\"caption\":\"Juan Luis Lorda\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/juan-luis-lorda\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"Zwyk\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo\" C.S. Lewisa","description":"Mere Christianity to jedno z najbardziej znanych dzie\u0142 C.S. Lewisa, w kt\u00f3rym omawia on niekt\u00f3re klucze do wiary.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/samo-chrzescijanstwo-autorstwa-c-s-lewisa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\"Mero cristianismo\", de C. S. Lewis","og_description":"Mero Cristianismo es una de las obras m\u00e1s conocidas de C. S. Lewis, pues en ella habla de algunas claves de la fe.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/zasoby\/argumenty\/teologia-xx-wieku\/samo-chrzescijanstwo-autorstwa-c-s-lewisa\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2025-04-30T04:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-11-28T10:49:26+00:00","og_image":[{"width":920,"height":526,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/TEOLOGIA.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Juan Luis Lorda","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Juan Luis Lorda","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/"},"author":{"name":"Juan Luis Lorda","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07"},"headline":"\u00abMero cristianismo\u00bb, de C. S. Lewis","datePublished":"2025-04-30T04:00:00+00:00","dateModified":"2025-11-28T10:49:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/"},"wordCount":2236,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/TEOLOGIA.jpg","keywords":["Cristianismo","Libros","Teolog\u00eda"],"articleSection":["Recursos","Teolog\u00eda del siglo XX"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/","name":"\"Zwyk\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo\" C.S. Lewisa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/TEOLOGIA.jpg","datePublished":"2025-04-30T04:00:00+00:00","dateModified":"2025-11-28T10:49:26+00:00","description":"Mere Christianity to jedno z najbardziej znanych dzie\u0142 C.S. Lewisa, w kt\u00f3rym omawia on niekt\u00f3re klucze do wiary.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/TEOLOGIA.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/TEOLOGIA.jpg","width":920,"height":526},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/argumentos\/teologia-siglo-xx\/mero-cristianismo-de-c-s-lewis\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00abMero cristianismo\u00bb, de C. S. Lewis"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/40691f2df8924a04c0764830b7d09e07","name":"Juan Luis Lorda","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Juan_Luis_Lorda-100x100.png","caption":"Juan Luis Lorda"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/juan-luis-lorda\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46940"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46943,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46940\/revisions\/46943"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}